Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 8 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 276/12 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25 listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 276/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił P. D. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25 listopada 2011 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Sąd wskazał, że skarżący i jego małżonka osiągają stały dochód w postaci wynagrodzeń za pracę wynoszących odpowiednio 1.092,55 zł w wypadku skarżącego i 4.038,34 zł w wypadku jego małżonki. Z kolei ich wydatki wynoszą 1.677,54 zł. Oznacza to, że z miesięcznych dochodów po potrąceniu wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania skarżący jest w stanie uiścić zarówno wpis w przedmiotowej sprawie (wynoszący 2000 zł) jak i wpisy od skarg w pozostałych dwóch sprawach, wniesionych równolegle, do tutejszego Sądu.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia wydatków na utrzymanie studiującego syna skarżącego Sąd wskazał, że to strona nie wykazała kwoty tych wydatków. Ponadto zakup przez małżonkę strony i syna drugiego samochodu za 10.000 złotych nie może zostać uznany za wydatek konieczny dla utrzymania rodziny.

Zażalenie od powyższego postanowienia złożył pełnomocnik skarżącego, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania tj. art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) na skutek przyjęcia przez Sąd, że po stronie skarżącego nie wystąpiły przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy.

Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wskazał, że skarżący faktycznie otrzymuje z wynagrodzenia ze stosunku pracy kwotę 1.015 zł miesięcznie, bowiem pozostała część wynagrodzenia została zajęta w egzekucji administracyjnej. Ponadto, aktualnie skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada wartościowego majątku. Na utrzymaniu skarżącego i jego małżonki pozostaje ich syn, który studiuje w trybie dziennym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy.

Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia, ale również formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącego zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy, że sytuacja materialna strony jest tragiczna. Z przedłożonego zaświadczenia z dnia 12 marca 2012 r. wynika, że skarżący osiąga miesięczny dochód z tytułu świadczenia stosunku pracy w wysokości 1.092,05 zł. Małżonka skarżącego pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości 4.038,34 zł. Natomiast wydatki skarżącego i jego rodziny wynoszą 1.677,54 zł. Zatem zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strona jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 2000 zł.

Należy podkreślić ponadto, że ocena jaką Sąd I instancji zawarł odnośnie wpływu istnienia rozdzielczości majątkowej na postępowanie prowadzone w przedmiocie prawa pomocy jest prawidłowa. Istnienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej nie stoi w sprzeczności z okolicznością prowadzenia przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego. Warto zwrócić więc uwagę na fakt, że po złożeniu przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy żona strony nabyła wspólnie z niepracującym synem samochód za cenę 10.000 zł. Zatem stwierdzenie o złej sytuacji materialnej strony i jej rodziny nie może zostać uznane za prawdziwe.

Rację ma również Sąd I instancji, że strona nie wskazała jakie kwoty przeznacza na utrzymanie pełnoletniego, studiującego syna Oskara.

W tej sytuacji, wobec braku podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.