Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 2469/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P. 2. odrzucić zażalenie R. P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 5 lutego 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 2469/24 odrzucił skargę K. P. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z dnia 25 lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z 17 lipca 2025 r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego 25 lipca 2024 r. nr [...], w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe zarządzenie złożyła skarżąca oraz R. P.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 listopada 2025 r. (sygn. akt II OZ 1545/25) zażalenie Skarżącej oddalił, natomiast zażalenie R.P. odrzucił z uwagi na brak spełnienia przesłanki podmiotowej.

W związku z prawomocnym oddaleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. postanowieniem zażalenia Skarżącej, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2025 r. Skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 17 lipca 2025 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zostało doręczone Skarżącej dnia 29 grudnia 2025 r. Po sprawdzeniu w rejestrze opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustalono, że nie został uiszczony należny wpis od skargi. Siedmiodniowy termin do usunięcia braków fiskalnych skargi upłynął Skarżącej dnia 5 stycznia 2026 r.

Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej: "p.p.s.a.", Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę.

Zażalenie na powyższe postanowienie pismem z dnia 2 marca 2026 r. złożyli K.P. i R. P. W zażaleniu złożonym przez Skarżącą i R. P. wniesiono: o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do merytorycznego rozpoznania skargi; stwierdzenie, że dotychczasowy tok sprawy narusza szereg przepisów Konstytucji RP (art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 2, art. 32) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r.; a także o zawieszenie postępowania sądowego oraz zobowiązanie MWINB do zawieszenia postępowań administracyjnych dotyczących garaży położonych przy ul. [...] do czasu prawomocnego zakończenia postępowania spadkowego, jak również o ponowne rozpoznanie wniosków o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie K. P. uznać należy za niezasadne, gdyż z jego treści nie wynika, aby przedstawione w nich wywody odnosiły się do istoty rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu.

Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.

Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.), czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne).

W niniejszej sprawie Skarżąca nie była zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie została zwolniona z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu, pomimo wszczęcia postępowań w przedmiocie prawa pomocy. Mając powyższe na względzie, w związku z uprawomocnieniem się zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 17 lipca 2025 r. wzywającego je do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (na skutek postanowienia NSA z 26 listopada 2025 r., sygn. akt II OZ 1545/25), zasadnie Skarżąca - zarządzeniem z 15 grudnia 2025 r. - została wezwane do jego wykonania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że pomimo powyższego wezwania, Skarżąca nie uiściła przedmiotowego wpisu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo w tych okolicznościach przyjął, że Skarżąca nie uzupełniła braku fiskalnego skargi i na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił jej skargę.

Na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia nie miały wpływu podnoszone w zażaleniu kwestie dotyczące wadliwości postępowania organu, jak też argumenty dotyczące sytuacji finansowej skarżących, wynikające z inicjowania wielu postępowań przed sądami administracyjnymi. Z uwagi bowiem na przedmiot kontroli sądu kasacyjnego ocenie podlegała jedynie prawidłowość odrzucenia skargi. Wskazać przy tym należy, że Skarżąca w zawiadomieniu wzywającym do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi została pouczona, że w związku z prawomocnym zakończeniem postępowania w przedmiocie prawa pomocy złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego.

Odnosząc się z kolei do argumentów zażalenia eksponujących gwarantowane konstytucyjnie prawo do sądu, wyjaśnić należy, że prawo to doznaje określonych ograniczeń (nie ma charakteru absolutnego). Realizacja prawa do sądu uzależniona jest bowiem od spełnienia szeregu wymogów prawem przewidzianych (formalnych/fiskalnych i materialnych), w tym między innymi: legitymacji skargowej, terminowego składania pism procesowych, uiszczania opłat sądowych, czy sporządzenia niektórych pism przez zawodowych pełnomocników. Tym samym poprzez odrzucenie skargi z uwagi na brak uiszczenia należnego w sprawie wpisu sądowego od skargi, prawo skarżących do sądu nie zostało naruszone.

Z powyższych względów zażalenie K. P. nie zasługiwało na uwzględnienie i należało je oddalić.

Natomiast zażalenie wniesione przez R.P. podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Nie był on bowiem stroną postępowania – nie był adresatem zaskarżonej decyzji MWINB, nie wnosił skargi i nie wykazał, aby wynik przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego dotyczył jego interesów prawnych.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.