Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego E. G. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], Wojewoda [...] ("Wojewoda") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., "k.p.a.") w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez [...] ("skarżący") i [...] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia dla [...] z o.o. z siedzibą w [...] na budowę bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej, składającej się z wieży kratowej o łącznej wysokości 37,4 m, anten radioliniowych i nadawczo-odbiorczych, urządzeń sterujących [...], ogrodzenia o wysokości 2,12 m na działce nr ew. [...] obr. [...]gmina [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę ww. inwestycji.

Od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożono odwołanie.

Wojewoda [...] pismem z dnia 15 marca 2017 r. wyznaczył nowy termin do załatwienia ww. sprawy.

Pismem z tego samego dnia Wojewoda wezwał odwołujących się do przedłożenia oryginału bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu, z którego wynika posiadanie prawa własności, użytkowania wieczystego lub zarządu w stosunku do działek znajdujących się w sferze oddziaływania inwestycji oraz wskazanie skonkretyzowanego przepisu prawa materialnego, z którego wywodzą oni swój interes prawny w postępowaniu odwoławczym.

Odwołujący odpowiedzieli na powyższe wezwanie pismem z dnia 20 kwietnia 2017 r.

Wojewoda, pismem z dnia 28 kwietnia 2017 r. wezwał projektanta do wykazania, czy obszar oddziaływania inwestycji został określony z uwzględnieniem zapisów miejscowych planów, obowiązujących na tym terenie, z uwzględnieniem dopuszczalnej zabudowy.

Pismem z dnia 25 maja 2017 r. projektant odpowiedział na to wezwanie.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda, decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organy administracji architektoniczno-budowlanej mają obowiązek sprawdzenia spełnienia przez inwestora wskazanych w nim wymogów.

Z przeprowadzonej przez organ odwoławczy analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Złożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania działki został sporządzony zgodnie z art. 34 Prawa budowlanego i spełnia wymagania § 8 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462) oraz jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, posiada informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wymagane opinie, uzgodnienia.

Wojewoda stwierdził, że projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Projektant, a także sprawdzający, do projektu budowlanego dołączają oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W związku ze złożeniem w projekcie budowlanym ww. oświadczenia projektant bierze pełną odpowiedzialność za zgodność tego projektu z prawem. Organ odwoławczy wskazał też na odpowiedzialność karną w razie nieprzestrzegania w sposób rażący przepisów prawa przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych.

Wojewoda stwierdził, że obszarem oddziaływania inwestycji objęto działki o nr ew. [...] obr. [...].

Działki o nr ew. [...] i [...] obr. (które w dokumentacji zostały objęte obszarem oddziaływania), obr. [...], są własnością [...] i skarżącego.

W odpowiedzi na wezwanie organu, projektant, po ponownej analizie uznał, że działki o nr ew. [...] i [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Jak wynika z wyjaśnień przedłożonych przez projektanta, wiązki pola elektromagnetycznego od poziomu terenu o wartościach wyższych niż dopuszczalne znajdują się w odległości wyższej niż dopuszczalna wysokość zabudowy, wynikająca z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na tym terenie.

Organ odwoławczy wskazał, że teren, na którym położona jest północna i skrajna południowa cześć działki inwestycyjnej o nr ew. [...] we wsi [...] objęty jest Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] dla części terenów położonych we wsi [...], [...], [...], [...] – obszar I, zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2005 r. Zgodnie z zapisami ww. planu północna część działki, na której zlokalizowana jest stacja bazowa, znajduje się na terenie oznaczonym symbolem R (tereny rolne). Część działki obejmuje teren oznaczony symbolem MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, częściowo w liniach rozgraniczających drogi lokalnej 2KL, a w skrajnej południowej części w liniach rozgraniczających drogi dojazdowej 27 KD. Pozostała część działki objęta jest obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego części terenów położonych we wsi [...], [...], [...], [...] - obszar I. Natomiast działki należące do [...] i skarżącego w części znajdują się na terenie oznaczonym symbolem R (tereny rolne). Część działki obejmuje teren oznaczony symbolem MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Po przeanalizowaniu dokumentacji w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] uznał, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z zapisami planu miejscowego, który obejmuje teren, na którym zlokalizowana jest stacja bazowa.

Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego przedłożono dokumenty, z których wynika że po przeprowadzeniu analizy i wykonaniu obliczeń przewidywalnych obszarów rozkładów ponadnormatywnych pól elektromagnetycznych dla projektowanej stacji ustalono, że obszary o gęstości mocy większej lub równiej 0,1 W/m2 będą występowały w wolnej przestrzeni, niedostępnej dla ludzi.

Zgodnie z § 36 ust. 4 Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] dla części terenów położonych we wsi [...], [...], [...], [...] - obszar I - ustala się wysokość zabudowy: trzy kondygnacje nadziemne, nie więcej niż 12 m do kalenicy dachu dwuspadowego dla budynków mieszkalnych, nie więcej niż 4 m dla garaży oraz nie więcej niż 8 m dla budynków gospodarczych oraz nie więcej niż 8 m dla budynków gospodarczych dla zabudowy zagrodowej. Natomiast zgodnie z § 83 ust. 1 i 2 ww. planu przeznaczeniem podstawowym ww. terenu są uprawy rolne i warzywnicze. Przeznaczeniem uzupełniającym jest zabudowa zagrodowa zachowana i nowa (budynki mieszkalne jednorodzinne wolnostojące lub bliźniacze, budynki gospodarcze, garaże, zieleń, ogrody przydomowe, urządzenia infrastruktury technicznej).

Wysokość zabudowy dopuszczona przez plan miejscowy powoduje, że nie znajdzie się ona w polu oddziaływania wiązek promieniowania anten sektorowych.

W związku z powyższym należało uznać, że w najbliższej okolicy stacji bazowej znajdują się niskie zabudowania, stacja zaś jest tak zaprojektowana, by wykluczyć występowanie obszarów o przekroczonej wartości granicznej promieniowania w miejscu, w którym mogą przebywać ludzie. Miejsca dostępne dla ludności nie występują w osi głównej promieniowania anten sektorowych.

Organ odwoławczy stwierdził, że w orzecznictwie uważa się, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest urządzeniem, które stanowi element niezbędny dla funkcjonowania sieci telekomunikacyjnej, bezpośrednio związanym ze świadczeniem usług telekomunikacyjnych. Ponadto, zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U z 2010, nr 102, poz. 651 z późn. zm.), stacje bazowe należy zaliczać do urządzeń infrastruktury technicznej.

Na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 z późn. zm.). Z kolei dyspozycja art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego obliguje organ do sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r.

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie przewiduje w art. 59 ust. 1 obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli ten obowiązek został stwierdzony na podstawie art. 61 ust. 3 tej ustawy przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dla prawidłowego zastosowania przepisów najważniejsze jest ustalenie, czy projektowana inwestycja zaliczona jest do grupy zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko.

W przypadku stacji bazowych telefonii komórkowych kwalifikacji dokonuje się w oparciu o dwa kryteria określone w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z dnia 2010 r. Nr 213, poz. 1397), tj. równoważną moc promieniowania izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny oraz odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.

Organ odwoławczy opisał ww. parametry oraz wskazał, że przedmiotem kwestionowanej inwestycji jest instalacja radiokomunikacyjna stacji bazowej składająca się z urządzeń zasilających, sterujących i nadawczo-odbiorczych zlokalizowanych u podstawy wieży oraz anteny sektorowe i anteny radiolinii zamontowane na stalowej wieży kratowej o wysokości 37,40 m n.p.t.

Dla projektowanej stacji dla 9 anten sektorowych (azymuty 100°, 220° i 340°) pracujących w systemach [...] 2100 MHz, [...] 900, [...] 800 MHz wypadkowa równoważna moc promieniowana izotropowo zawiera się w przedziale 2000 - 5000 W. Dla projektowanej stacji dla 6 anten sektorowych (azymuty 100°, 220° i 340°) pracujących w systemach [...] 1800 MHz/[...] 1800 MHz, [...] 2600 MHz wypadkowa równoważna moc promieniowana izotropowo zawiera się w przedziale 5000 - 10000 W.

Organ odwoławczy podkreślił, że tylko wiązka promieniowania emitowanego z anteny w azymucie 340° skierowana będzie na teren zabudowy mieszkaniowej, a w przypadku niniejszej stacji bazowej, jedynym źródłem zagrożenia dla środowiska jest emisja pola elekromagnetycznego niejonizującego, którego źródłami są sektorowe anteny nadawcze oraz anteny radioliniowe.

W ocenie Wojewody, na podstawie dokumentacji i z uwagi na rozwiązania projektowe zastosowane w projektowanej stacji bazowej, można było stwierdzić, że ludność nie będzie miała dostępu do obszaru, dla którego został przekroczony dopuszczalny poziom elekromagnetycznego promieniowania niejonizującego. Ponadnormatywne promieniowanie anten będzie rozchodzić się w wolnej przestrzeni w miejscach niedostępnych dla ludności. Zabudowa nie znajduje się w polu oddziaływania wiązek promieniowania anten sektorowych.

W najbliższej okolicy stacji bazowej znajdują się niskie zabudowania, stacja zaś jest tak zaprojektowana, by wykluczyć występowanie obszarów o przekroczonej wartości granicznej promieniowania w miejscu, w którym mogą przebywać ludzie.

Zdaniem Wojewody więc dla przedmiotowej inwestycji nie było potrzeby dołączenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Należało tez uznać, że zamierzona inwestycja nie wpłynie negatywnie na środowisko jak też nie wprowadzi ograniczeń dla [...] i skarżącego w swobodnym korzystaniu z nieruchomości, do której posiadają tytuł prawny. Inwestycja nie stwarza również zagrożenia dla działek sąsiednich.

Organ odwoławczy stwierdził też, że przedmiotowa stacja bazowa nie będzie stanowiła zagrożenia dla ludzi. Stacja nie będzie ani źródłem hałasu, ani zanieczyszczenia środowiska. Nie będzie także oddziaływać w negatywny sposób na powietrze, glebę, wody powierzchniowe i podziemne, klimat akustyczny oraz świat roślinny i zwierzęcy. Remonty oraz okresowe przeglądy techniczne również nie będą wprowadzały żadnych zanieczyszczeń. W sąsiedztwie przedmiotowej stacji bazowej nie jest zlokalizowana inna stacja bazowa, co niosłoby za sobą możliwość niekorzystnego dla środowiska i zdrowia ludzi sumowania się oddziaływania stacji bazowych.

Organ odniósł się także do zarzutów odwołania, nie zgadzając się z nimi, przywołując także stanowisko sądów administracyjnych na poparcie swoich tez.

Skargę na powyższą decyzję złożył [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. Naruszenie prawa materialnego, tj.:

a. art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska przez jego błędną wykładnię polegającą na uwzględnieniu w skarżonej decyzji tylko zabudowy istniejącej w chwili obecnej,

b. art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie w związku z uznaniem, że projekt jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego, podczas gdy plan nie dopuszcza zabudowy usługowej telefonii komórkowej, nie dopuszcza zabudowy powyżej 12 m wysokości oraz nie dopuszcza infrastruktury technicznej niezwiązanej z podstawowym przeznaczeniem planu miejscowego,

c. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 140, 143 i 144 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 21 Konstytucji RP w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie z dnia 4 listopada 1950 r. poprzez nieustalenie, jakie ograniczenia w zakresie maksymalnej dopuszczalnej wysokości zabudowy wymusi zrealizowanie omawianego przedsięwzięcia oraz brak faktycznego ustalenia, na jakiej wysokości będzie występowało ponadnormatywne oddziaływanie stacji na terenach, do których użytkowania inwestor nie posiada tytułu prawnego;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8, 9, 11, 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sposobu ustalenia i zakwalifikowania inwestycji z uwagi na brak wytłumaczenia poszczególnych pojęć; brak objaśnienia sposobu ustalenia odległości od środka elektrycznego anteny, kształtu wiązki; brak określenia czy organ przyjął jako wyznacznik kreskę narysowaną na mapie czy też konkretną wartość pola elektromagnetycznego.

W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że planowana inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym (przeznaczenie terenu), jak również, że przekroczono maksymalną wysokość zabudowy określoną w tym planie.

Skarżący stwierdził także, że kwestia istnienia miejsc dostępnych dla ludności jest nierozerwalnie związana z możliwością korzystania z prawa własności przez właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej stacji bazowej. Zdaniem skarżącego konieczna jest więc ocena, czy realizacja danego zamierzenia inwestycyjnego nie wpłynie w sposób niedopuszczalny na możliwość przyszłego zagospodarowania terenów sąsiednich. W tym celu konieczne jest odniesienie się do możliwej zabudowy na terenach sąsiednich, w tym zabudowy planowanej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona.

Zaskarżoną decyzją z dnia z dnia [...] lipca 2017r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] sp. z o.o. w [...] pozwolenia na budowę bezobsługowej stacji telefonii komórkowej, składającej się z wieży kratowej o łącznej wysokości 37,4 m, anten radioliniowych i nadawczo- odbiorczych, urządzeń sterujących [...], ogrodzenia o wysokości 2,12 m na działce nr ew. [...] obr. [...], gm. [...].

W ramach projektu przewiduje się instalację piętnastu anten sektorowych: 9x [...] [...], 6x [...] [...], o azymutach i mocy przedstawionych w tabeli nr 1 stanowiącej załącznik do projektu.

Organy obu instancji przyjęły że przy zastosowaniu konfiguracji anten sektorowych tej stacji bazowej, zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dn. 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko rozpatrywana instalacja radiokomunikacyjna nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na œśrodowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na œśrodowisko, a zatem nie ma obowiązku uzyskania decyzji o œśrodowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od granicznych określonych dla miejsc dostępnych dla ludzi nie wystąpią w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w œśrodowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, Dz. U. Nr 192, poz. 1883),

Projektowana stacja nie będzie uciążliwa dla œśrodowiska i ludzi i będzie spełniać wymagania określone w w/w rozporządzeniu.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, nie dokonano pełnej weryfikacji i jednoznacznej oceny czy projektowana inwestycja składająca się z wieży stalowej z 9 antenami sektorowymi i anteny radioliniowej oraz instalacji zasilającej, zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedstawione stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest niewystarczające.

Odwołując się do wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko , podkreślić należy, że nie nasuwa wątpliwości fakt, iż w przypadku zaistnienia mocy promieniowania izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny o mocy określonej w § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego wyżej rozporządzenia, mamy do czynienia z przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W zaskarżonej decyzji Wojewoda uznał, że inwestycja nie spełnia warunków z § 2 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia.

Przedmiotowa inwestycja obejmuje więcej niż jedną antenę, a w takiej sytuacji zachodzi konieczność zsumowania parametrów charakteryzujących dane przedsięwzięcie. Za takim stanowiskiem przemawia treść § 3 ust. 2 pkt 3 wskazywanego wyżej rozporządzenia. Przepis ten stanowi, iż do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należą również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w § 3 ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiąga progi określone w ust. 1 § 3 powyższego rozporządzenia. Tym samym, dla oceny, czy sporny obiekt zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko trzeba uwzględnić wartość parametrów łączną dla urządzeń tego samego rodzaju. Dopiero w oparciu o tak przeprowadzoną analizę można wskazać, czy zachodzą bądź nie przesłanki do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W tym miejscu na uwagę zasługuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 658/17 (którego pogląd skład orzekający podziela), gdzie wskazano: "(...) prawidłowa ocena tego zagadnienia winna uwzględniać to, że w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykładnia systemowa § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. prowadzi do wniosku, że celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko. Dla poczynienia prawidłowych ustaleń niezbędne jest zatem określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenia ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Nie można bowiem wykluczyć, że ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek spowoduje, iż moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Odmienna interpretacja § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Przyjęcie bowiem, że dla ustalenia czy przedsięwzięcie oddziaływuje potencjalnie znacząco na środowisko niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku a nawet kilkunastu anten, których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną co najmniej na linii nakładania się lub przecinania stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne. Z tych względów niezbędne jest dla prawidłowej oceny czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten jak i całego przedsięwzięcia. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. II OSK 2706/13, z dnia 29 września 2015 r., sygn. II OSK 139/14, z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 1839/16 czy też z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. II OSK 708/15.

Co istotne w sprawie, najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego linię powyższą kontynuuje. I tak w wyroku z dnia 9 maja 2017 r. , sygn. akt II OSK 2245/15 stwierdzono, że: "(...) przy ocenie, czy sporny obiekt zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko trzeba uwzględnić wartość parametrów łączną dla urządzeń tego samego rodzaju. Dopiero w oparciu o tak przeprowadzoną analizę można wskazać, czy zachodzą bądź nie przesłanki do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach konkretnego przedsięwzięcia."

Powyżej wskazane zagadnienie, nie zostało przez organy w niniejszej sprawie zbadane.

Dalej zauważyć należy, iż kwestia oddziaływania pola elektromagnetycznego wymaga uwzględnienia maksymalnego możliwego emitowania tego pola z urządzenia, maksymalnego możliwego pochylenia osi wiązki promieniowania (tzw. tilt), ukształtowania terenu oraz istniejącego i potencjalnego zagospodarowania. W konsekwencji, zauważyć należy, że w sprawie nie wyjaśniono czy istnieje możliwość pochylenia poszczególnych anten i tym samym istnieje możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania.

Ponadto, Sąd zauważa, że rolą organów administracji było też jednoznaczne wypowiedzenie się czy planowana inwestycja nie ogranicza przyszłych możliwości inwestycyjnych na działkach sąsiednich oraz możliwości kształtowania nowej zabudowy mieszkalnej zgodnie z polityką przestrzenną miasta, skoro część działki przeznaczonej pod inwestycje zlokalizowana jest na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako MN- tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Dla terenu tego ustala się dopuszczalną wysokość zabudowy – 3 kondygnacje, nie więcej niż 12 m od kalenicy dachu budynku mieszkalnego oraz nie więcej niż 8 m dla budynków gospodarczych.

Zdaniem składu orzekającego, ta ocena w uzasadnieniu decyzji również jest niekompletna. Wojewoda stwierdził bowiem jedynie, że zgodnie z projektem budowlanym pole elektromagnetyczne o wartości 0,1 W/m2 będzie występować w wolnej przestrzeni i w miejscach niedostępnych dla ludzi .

Stwierdzenia to nie zostało poprzedzone wnikliwą analizą maksymalnego możliwego emitowania promieniowania elektromagnetycznego. Podkreślić bowiem należy, że niejednokrotnie już Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się, iż nieuprawniony jest pogląd, że przez miejsca dostępne dla ludności należy rozumieć jedynie miejsca dostępne dla ludzi przy stanie zagospodarowania terenu istniejącym w dniu kwalifikowania przedsięwzięcia emitującego promieniowanie elektromagnetyczne. Powszechnie przyjmuje, w orzecznictwie, a który to pogląd aprobuje również skład orzekający w niniejszej sprawie, że przez określenie miejsc dostępnych dla ludności o jakich stanowi norma art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w kontekście oddziaływania na nie pól elektromagnetycznych należy rozumieć oddziaływanie takich pól zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 104/13, z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. II OSK 2706/13, z dnia 18 lipca 2017 r., sygn. 2883/15 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://:orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc przez zwrot "miejsca dostępne dla ludności" należy rozumieć miejsca, gdzie choćby potencjalnie może powstać zabudowa zgodnie z obowiązującymi przepisami. Takie stanowisko zaprezentował także Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z ostatnich wyroków, tj. z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II OSK 3083/15, na który to także zwrócił uwagę uczestnik postępowania. W wyroku tym wskazano, że "(...) O przestrzennych granicach konkretnego gruntu przesądzają uzasadnione potrzeby jej właściciela, zależne od rodzaju i przeznaczenia jego nieruchomości. Społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości nie wyznacza przy tym sposób, w jaki z gruntu dotychczas korzystano, lecz sposób, w jaki właściciel faktycznie i potencjalnie może zgodnie ze swoją wolą z gruntu korzystać (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2005 r., sygn. III CK 129/04, Prokuratura i Prawo 2005, nr 7-8, s. 52)." Z powyższego wynika, że kwestia istnienia miejsc dostępnych dla ludności jest nierozerwalnie związana z możliwością korzystania z prawa własności przez właścicieli nieruchomości będących w zakresie oddziaływania planowanej stacji bazowej.

W konsekwencji organy administracji miały obowiązek w przedmiotowej sprawie ocenić czy realizacja danego zamierzenia inwestycyjnego nie wpłynie w niedopuszczalny sposób na możliwość przyszłego zagospodarowania terenów sąsiednich, a więc czy planowana inwestycja nie spowoduje nadmiernego ograniczenia praw do sąsiednich nieruchomości, bądź naruszenia istoty prawa własności, w tym wypadku przez możliwość promieniowania w miejscach dostępnych dla ludzi.

W ocenie składu orzekającego, ustalenia stanu faktycznego sprawy na potrzeby przedmiotowego postępowania są niepełne. Rolą organu administracji jest zaś zebranie i dokonanie rzetelnej oceny materiału dowodowego.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ administracji ponownie przeprowadzi postępowanie wyjaśniające a swoje stanowisko - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - przekonująco uzasadni w wydanym rozstrzygnięciu, w szczególności wskazując fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł. Rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę ukształtowane orzecznictwo sądów administracyjnych, m.in. w zakresie konieczności kwalifikacji przedsięwzięcia a nie jego pojedynczych elementów, uwzględniania maksymalnych tiltów (pochyleń elektrycznych oraz mechanicznych) oraz definicji miejsc dostępnych dla ludności. Jednocześnie organ orzekający prawidłowo wyjaśni podstawy prawne wydanego rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.

Konkludując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Wojewoda [...] naruszył art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 7, 8, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego w sposób mogący mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Rozpatrując ponownie sprawę, organ administracji weźmie pod uwagę powyższe wskazania oraz zawartą w niniejszym wyroku ocenę prawną.

Z przedstawionych powodów Sąd uznał skargę za uzasadnioną i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję . O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.