Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz – Kluj, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran, Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. S. i M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", decyzję Starosty [...] z [...] października 2016 r., o odmowie wpisania p. J. S. i M. P., zwanych dalej "Wnioskodawcami", jako posiadaczy samoistnych działki ew. nr [...] (obr. K. gm. P.).

Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ przywołał następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy:

- w ewidencji gruntów i budynków, zwanej dalej "ewidencją", jest ujawniona działka nr [...], uregulowana w księdze wieczystej nr [...]; jako właściciel ujawnione było stowarzyszenie K. w S., zwane dalej "Stowarzyszeniem",

- w dacie wydania decyzji przez organ I. instancji w dziale II księgi wieczystej, jako jej właściciel było wpisane Stowarzyszenie; w Krajowym Rejestrze Sądowym nie ma jednak takiego stowarzyszenia,

- prowadząc postępowanie organ odwoławczy podjął próbę ustalenia następców prawnych Stowarzyszenia; ustalono, że 4 sierpnia 2016 r. Starosta [...], działając na mocy art. 9 ust. 2b i 2i ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz. 770 ze zm.), wydał decyzję, którą stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 2016 r przez Skarb Państwa własności przedmiotowej nieruchomości,

- przedmiotowa decyzja stała się ostateczna; była także podstawą wpisu właściciela w księdze wieczystej; jest nim aktualnie Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę [...]; w dacie wydania decyzji przez I. instancję było to Stowarzyszenie,

- w myśl art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.), w ewidencji można wpisać podmiot, który włada tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania tylko gdy - ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów - nie można ustalić ich właściciela,

- taki przypadek nie zachodzi w przedmiotowej sprawie; tym samym nie ma podstaw do ujawnienia Wnioskodawców w ewidencji jako władających, na zasadach samoistnego posiadania działką ew. nr [...],

- odnotowano dodatkowo, że w postępowaniu I. instancyjnym nie wyjaśniono wszystkich okoliczności, mających znaczenie w przedmiotowej sprawie; w szczególności w aktach nie było, wydanej wcześniej, przez ten sam organ decyzji, dotyczącej danej nieruchomości.

W skardze zarzucono naruszenie:

- art. 6 K.p.a., wobec nie działanie organu zgodnie z przepisami prawa,

- art. 7 K.p.a., przez niepodjęcie wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy,

- art. 20 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez błędne przyjęcie, jakoby na podstawie wpisu w księdze wieczystej można było ustalić właściciela działki ew. nr 453, przed odnowieniem ewidencji gruntów,

- art. 8 K.p.a., przez nie dokonanie wszystkich czynności, zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono szereg argumentów, które świadczyły - w ocenie Wnioskodawców - o wadliwości decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2016 r. Podnoszono między innymi, że Wnioskodawcy - pomimo władania gruntem, co było wiadome organowi - nie byli uczestnikami postępowania, zakończonego jej wydaniem. Podjęli później szereg czynności procesowych celem jej podważenia – wyeliminowania z obrotu (odwołanie, żądanie wznowienia postępowania). Wywodzono, że Stowarzyszenie nie funkcjonowało już na dzień wejścia w życie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. Wobec tego jej przepisy nie mogły znaleźć w sprawie zastosowania.

W odwiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W sprawie niesporne są wszystkie istotne fakty. Z uwagi na uprzednie zreferowanie za organem administracji, ponowne ich przytaczanie nie byłoby zasadne. Dość wskazać, że na dzień orzekania w sprawie przez organ odwoławczy, w księdze wieczystej był ujawniony, jako właściciel, Skarb Państwa. Do organu, prowadzącego ewidencja (analogicznie organu odwoławczego w sprawach w danym przedmiocie) nie należy ocena, czy wpis zamieszony w księdze wieczystej jest prawidłowy, a tym bardziej legalności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę jego dokonania. Rolą ewidencji w danym zakresie jest bowiem wyłącznie odzwierciedlenie zapisów, wynikających ze stosownych dokumentów W tak ukształtowanym stanie faktycznym i prawnym nie było możliwości uwzględnienia wniosku, wobec treści normatywnej art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z kolei to, że Skarżący kwestionowali w toku postępowania treść stosownych dokumentów, a nawet gdyby podjęli już działania procesowe, celem ich podważenia, nie mogło stanowić podstawy dla zawieszenia postępowania, w myśl art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Stosowne dokumenty, w czasie gdy pozostają w obrocie prawnym, rodzą bowiem określone skutki. W takiej sytuacji postępowań, które miałyby służyć ich ewentualnemu podważeniu, nie można uznać za niezbędne dla ustalenia istotnych okoliczności w sprawie na dzień wydania decyzji. Muszą być one oceniane według stanu prawnego na datę orzekania.

Odnosząc się w tym kontekście do argumentacji skargi, wypada jedynie wskazać, że formułowane w niej argumenty mogą być przedmiotem oceny wyłącznie w odrębnych postępowaniach, zmierzających do podważenia skuteczności wpisu w księdze czy uprzedniemu eliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji z [...] sierpnia 2016 r. Warunkiem skutecznego zainicjowania tego rodzaju postępowań jest wykazanie przez Skarżących interesu prawnego.

W przypadku zmiany okoliczności prawnych - wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji z [...] sierpnia 2016 r., co może skutkować modyfikacją zapisów w księdze wieczystej - Skarżący będą uprawnieni do złożenia ponownego wniosku o wprowadzenie zmian w ewidencji, gdy będą równocześnie zachodzić przesłanki, zakreślone w art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Wobec tak zarysowanych uwarunkowań prawnych i faktycznych chybione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy jak i naruszenia przepisów prawa materialnego – regulacji ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne - wobec treści art. 6 K.p.a..

Sąd nie spostrzegł także z urzędu wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za wyeliminowaniem go z obrotu prawnego. Wprawdzie organ II. instancji orzekł na podstawie ustaleń faktycznych, dokonanych w postępowaniu odwoławczym. Jednak dotyczyły one przedmiotowo kwestii rozważanych uprzednio w I. instancji, zaś ustalone fakty (treść księgi wieczystej) są bezsporne i nie były nawet kwestionowane w skardze. Nie sposób więc uznać, aby wykroczono poza ramy zakreślone art. 136 K.p.a., i skutkowałoby to istotnym naruszeniem zasady instancyjności postępowania, w myśl art. 15 Kodeksu.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak sentencji.