drukuj    zapisz    Powrót do listy

6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.), Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, Oddalono skargę kasacyjną, III FSK 1187/25 - Wyrok NSA z 2026-05-12, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III FSK 1187/25 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2026-05-12 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska
Jacek Pruszyński /sprawozdawca/
Stanisław Bogucki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Sygn. powiązane
III SA/Wa 227/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-04-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383 art. 180 § 1, art. 116 § 1, art. 216 § 1 i 2, art. 211, art. 219, art. 178, art. 188 o.p., art. 121 § 2, art. 123 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 233 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 227/25 w sprawie ze skargi P.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 12 listopada 2024 r., nr 1401-IEW1.4121.46.2024.AP w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P.W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.

Zaskarżonym wyrokiem z 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 227/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.W. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 12 listopada 2024 r., nr 1401-IEW1.4121.46.2024.AP w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2021 r. i 2022 r.

Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

2. Skarga kasacyjna.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniósł skarżący. Działający w jego imieniu pełnomocnik na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) zaskarżył wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez nie uwzględnienie skargi i nie uchylenie skarżonych orzeczeń organów, pomimo naruszenia poniższych przepisów tj.:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.; dalej: o.p.) poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy zasadne było jej uchylenie;

2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 180 § 1 o.p., art. 181 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. oraz art. 191 o.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym w szczególności poprzez:

– nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rewidenta na wykazanie faktu: czy i od kiedy istniały podstawy do złożenia wniosku o upadłość spółki 6. sp. z o.o., czy w okresie sprawowania funkcji prezesa przez skarżącego istniały podstawy do złożenia wniosku o upadłość ww. spółki;

– nie zwrócenie się do Pani A.S. (adres: ul. P. [...], [...] P.) o udostępnienie wydruku zestawienia obrotów i sald na dzień 26 czerwca 2019 r. oraz udostępnienie z systemu sprawozdania finansowego spółki na lata 2019 i 2020 r., rejestru VAT, ewidencji zakupu i sprzedaż w ww. latach oraz przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów na stwierdzenie faktu: braku podstaw do kierowania wniosku o upadłość spółki 6. sp. z o.o. w czasie kiedy funkcję prezesa zarządu spółki sprawował skarżący;

3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 121 § 2 o.p. oraz art. 123 § 1 o.p. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym (naruszenie art. 123 § 1 o.p.), nie wskazanie w postanowieniu o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, że stronie przysługuje prawo do podważeń ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych przez organ podatkowy w ramach postępowania wymiarowego, nie możliwość ustosunkowania się do ustaleń wynikających z akt wymiarowych;

4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 188 o.p. poprzez nie przeprowadzenia wnioskowanych dowód określonych w pkt 2, pomimo konieczności przeprowadzenia każdego dowodu mogącego mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

5. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 216 § 1 i 2 o.p. w zw. z art. 211 o.p. w zw. z art. 219, art. 180 o.p. i 178 o.p. poprzez nie włączenie do akt niniejszej sprawy akt postępowania zakończonego wydaniem decyzji wymiarowej wobec spółki;

6. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 116 § 1 o.p. poprzez uznanie, iż egzekucja prowadzona przeciwko spółce 6. sp. z o.o. okazała się w całości bądź też w części bezskuteczna, podczas gdy wydane przez organ postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność było przedwczesne i nie zostało poprzedzone całościową i rzetelną kontrolą sytuacji finansowej spółki;

7. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 180 § 1 o.p. w zw. z art. 116 § 1 o.p. poprzez przyjęcie winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego), niepopartych jakimkolwiek materiałem dowodowym, na podstawie własnych domniemań, przy braku zbadania następujących okoliczności:

– czy w okresie piastowania funkcji prezesa zarządu spółki 6. sp. z o.o. wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o upadłość spółki;

– czy wystąpiły przesłanki wyłączające odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki;

– sytuacji majątkowej spółki, pomimo zgłaszanych wniosków dowodowych w tym zakresie;

a wyżej opisane naruszenia doprowadziły do naruszenia art. 107 o.p., art. 108 o.p., art. 116 o.p., art. 207 o.p. poprzez ich zastosowanie i orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego w niniejszej sprawie, podczas gdy w ustalonym stanie faktycznym stwierdzenie takiej odpowiedzialności nie było prawidłowe, a powyższe przepisy nie powinny znaleźć zastosowania.

Mając na uwadze powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł:

1. na zasadzie przepisu art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie wyroku WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2025 r. celem jego ponownego rozpatrzenia; ewentualnie

2. na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 12 listopada 2024 r. znak sprawy: 1401-IEW1.4121.46.2024.AP oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] w W. z 26 lipca 2024 r.,

3. wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 12 listopada 2024 r.

Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W piśmie z 5 sierpnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o:

1. oddalenie skargi kasacyjnej w całości,

2. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Ponadto oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w sprawie.

Zarządzeniem z 30 marca 2026 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

Istota powstałego w tej sprawie sporu, odzwierciedlona treścią zarzutów kasacyjnych, dotyczy tego, czy zachodzą przesłanki pozwalające na orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki.

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 116 § 1 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: (1) nie wykazał, że: (a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1508 oraz z 2018 r. poz. 149 i 398) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo (b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; (2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie z art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 121 § 2 oraz art. 123 § 1 o.p. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, nie wskazanie w postanowieniu o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, że stronie przysługuje prawo do podważeń ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych przez organ podatkowy w ramach postępowania wymiarowego, niemożliwość ustosunkowania się do ustaleń wynikających z akt wymiarowych oraz art. 216 § 1 i 2 w zw. z art. 211 w zw. z art. 219, art. 180 i art. 178 o.p. poprzez brak włączenia do akt niniejszej sprawy akt postępowania zakończonego wydaniem decyzji wymiarowej wobec spółki.

W sprawie nie znajduje zastosowania wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 27 lutego 2025 r. w sprawie C-277/24 (Adjak). W orzeczeniu tym TSUE stwierdził, że art. 273 dyrektywy 2006/112/WE w związku z art. 325 ust. 1 TFUE, prawem do obrony i zasadą proporcjonalności, należy interpretować w ten sposób, że: nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym i praktyce krajowej, zgodnie z którymi osoba trzecia, która może zostać uznana za solidarnie odpowiedzialną za zobowiązanie podatkowe osoby prawnej, nie może być stroną w postępowaniu prowadzonym przeciwko tej osobie prawnej w celu ustalenia jej zobowiązania podatkowego, bez uszczerbku dla konieczności, by ta osoba trzecia w toku ewentualnie prowadzonego wobec niej postępowania w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej mogła skutecznie podważyć ustalenia faktyczne i kwalifikacje prawne dokonane przez organ podatkowy w ramach pierwszego postępowania i mieć dostęp do jego akt, z poszanowaniem praw wspomnianej osoby prawnej lub innych osób trzecich.

Jak wyraźnie zaznaczył Sąd pierwszej instancji, zobowiązania podatkowe objęte zaskarżoną decyzją wynikają ze złożonych przez spółkę deklaracji podatkowych PIT-4R za 2021 i 2022 rok. W tym zakresie nie było zatem prowadzone żadne postępowanie wobec spółki w celu ustalenia lub określenia jej zobowiązania podatkowego. Skoro zobowiązania podatkowe wynikały ze złożonych przez spółkę deklaracji podatkowych i nie prowadzono w tym zakresie postępowania podatkowego, nie wystąpiła sytuacja, w której należało zapewnić skarżącemu jako osobie trzeciej w toku prowadzonego wobec niego postępowania w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej możliwość podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych z postępowania wymiarowego. Wynikały one bowiem z zeznań podatkowych złożonych przez spółkę. Niezrozumiałe jest żądanie włączenia do akt niniejszej sprawy akt postępowania wymiarowego.

Przechodząc dalej należy stwierdzić, że zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy podatkowe wykazały bezskuteczność egzekucji z majątku spółki.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. [...] prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do spółki na podstawie własnych tytułów wykonawczych (obejmujących zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług) już od 2022 r. Organ dokonał wielu zajęć wierzytelności z rachunku bankowego, podejmował również próby zajęć innej wierzytelności pieniężnej u kontrahentów spółki. Czynności te okazywały się jednak nieskuteczne, bowiem banki zawiadamiały o braku środków na rachunkach spółki i zbiegu egzekucji, natomiast podmioty gospodarcze informowały o braku przysługujących spółce wierzytelności. Organ egzekucyjny ustalił również, że spółka: nie posiada nowych rachunków bankowych, z których można by było przeprowadzić skuteczną egzekucję, nie posiada wierzytelności, nie figuruje w rejestrze CEPiK jako właściciel/współwłaściciel ruchomości, nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych jako właściciel/współwłaściciel nieruchomości, nie prowadzi działalności przy ul. N. [...] w W., pod adresem tym mieści się biuro wirtualne, a umowa o świadczenie usług wygasła 6 marca 2023 r., ani pod adresem prowadzenia działalności gospodarczej w G. Nadto pismem z 21 września 2022 r. bezskutecznie wezwano prezesa spółki do złożenia informacji o posiadanym majątku. Podjęte w szerokim zakresie czynności nie przyniosły oczekiwanego rezultatu w postaci ujawnienia majątku spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie wierzyciela. W konsekwencji postanowieniem z 16 października 2023 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki ze względu na jego bezskuteczność.

Skarżący nie wskazał jednocześnie żadnego majątku, który został pominięty przez organ egzekucyjny. Pomimo prób odnalezienia majątku w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego od 2022 r., spółka nadal posiadała nieuregulowane zobowiązania podatkowe w znacznej wysokości (wraz z odsetkami za zwłokę ponad 3,5 mln zł) oraz zadłużenie względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ok. 200.000 zł). Poza ogólnymi twierdzeniami, o naruszeniu art. 116 § 1 o.p. ze względu na to, że wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność było przedwczesne i nie zostało poprzedzone całościową i rzetelną kontrolą sytuacji finansowej spółki, skarżący nie wyjaśnił jaki majątek został pominięty. Zarzut ten jest niezasadny.

Nie ma też podstaw do uznania zarzutów naruszenia art. 180 § 1 w zw. z art. 116 § 1 o.p., a w konsekwencji art. 107, art. 108, art. 116 i art. 207 o.p. poprzez przyjęcie winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego). Nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia o braku zbadania: czy w okresie piastowania funkcji prezesa zarządu spółki wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o upadłość spółki; czy wystąpiły przesłanki wyłączające odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki; sytuacji majątkowej spółki, pomimo zgłaszanych wniosków dowodowych w tym zakresie.

Przede wszystkim ciężar wykazania ziszczenia się negatywnych przesłanek odpowiedzialności ciąży na stronie tego postępowania.

Przy ocenie, czy w okolicznościach danej sprawy wniosek o ogłoszenie upadłości zgłoszony został "we właściwym czasie" (art. 116 § 1 o.p.), znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 2344 ze zm.). I tak, zgodnie z art. 10 p.u., upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Art. 11 ust. 1, 1a i 2 tej ustawy stanowi, iż dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Ustawa Prawo upadłościowe wprowadza zatem dwie niezależne od siebie przesłanki ogłoszenia upadłości: utrata zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań oraz nadmierne zadłużenie. Przesłanki te mają charakter alternatywny i równorzędny, co oznacza, że zaistnienie chociażby jednej nich daje podstawę do ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy. W sytuacji zatem zaprzestania regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 p.u.) dany podmiot kwalifikuje się jako niewypłacalny, nawet gdyby miał majątek. Moment ziszczenia się choćby jednej z wyżej wymienionych przesłanek jest zatem tym czasem, kiedy członek zarządu, chcący uwolnić się od odpowiedzialności z art. 116 o.p., powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego.

Organy podatkowe prawidłowo stwierdziły, że podstawa do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki wystąpiła 26 czerwca 2019 r. Ustalając stan niewypłacalności spółki i datę jego wystąpienia, uwzględniono przesłankę upadłościową z art. 11 ust. 1 p.u. Organy wzięły pod uwagę zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób fizycznych oraz względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Uwzględniając najwcześniejszą zaległość z tytułu VAT za 1/2019 r. i kolejną za 2/2019 r. (z terminem płatności przypadającym na 25 marca 2019 r.), organy prawidłowo uznały, że po upływie trzech miesięcy, czyli 26 czerwca 2019 r., spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 1 i ust. 1a p.u. Do 26 lipca 2019 r. należało zatem złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości spółki. Z uwagi na to, że skarżący funkcje członka zarządu objął w terminie późniejszym, tzn. 28 maja 2020 r., wniosek taki powinien złożyć (lub doprowadzić do otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego) do 27 czerwca 2020 r.

Odnosząc się do twierdzeń skargi kasacyjnej trzeba wyjaśnić, że brak realizacji zobowiązania w wymaganym terminie skutkuje uznaniem, że dłużnik (spółka) stał się niewypłacalny i nie ma znaczenia, z jakiego powodu nie wypełnia ona swoich wymagalnych zobowiązań. W związku z tym, że spółka posiada wielomilionowe zadłużenie względem kilku wierzycieli (za lata 2019-2022), w pełni uzasadnionym jest stwierdzenie, że zaprzestała ona regulowania wymagalnych zobowiązań już w 2019 r., a więc stała się niewypłacalna. Przez następne lata spółka generowała kolejne zaległości. Powyższe oznacza, że trudności finansowe spółki nie miały charakteru przejściowego. Dowodziły one trwałego, narastającego zaprzestania płacenia długów, czyli oznaczały niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ust. 1 p.u. Nawet uwzględniając jedynie zobowiązania wobec ZUS i z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych należałoby uznać, że strona była zobowiązania wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki najpóźniej do końca września 2021 r. Skarżący jednak nie wypełnił tego obowiązku.

Niezasadne są zarzuty naruszenia art. 180 § 1, art. 181 w zw. z art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p. w zakresie nie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rewidenta na wykazanie faktu: czy i od kiedy istniały podstawy do złożenia wniosku o upadłość spółki, czy w okresie sprawowania funkcji prezesa przez skarżącego istniały podstawy do złożenia wniosku o upadłość ww. spółki; nie zwrócenia się do A.S. o udostępnienie wydruku zestawienia obrotów i sald na dzień 26 czerwca 2019 r. oraz udostępnienie z systemu sprawozdania finansowego spółki na lata 2019 i 2020 r., rejestru VAT, ewidencji zakupu i sprzedaż w ww. latach oraz przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów na stwierdzenie faktu braku podstaw do kierowania wniosku o upadłość spółki w czasie kiedy funkcję prezesa zarządu spółki sprawował skarżący.

Jak powyżej wskazano, organy podatkowe wskazały, że stan niewypłacalności ustaliły na podstawie art. 11 ust. 1 p.u., a zatem w oparciu o przesłankę trwałego zaprzestania wykonywania zobowiązań pieniężnych przez spółkę. W sytuacji braku spłaty wymagalnych zobowiązań pieniężnych dany podmiot kwalifikuje się jako niewypłacalny, nawet gdyby podmiot taki miał majątek o znacznej wartości rynkowej. Do stwierdzenia stanu niewypłacalności spółki kapitałowej nie jest konieczne wystąpienie łącznie obu przesłanek upadłościowych, określonych w art. 11 ust. 1 i 2 p.u. Jeżeli organy orzekające wykazały w sprawie zaistnienie wobec spółki przesłanki upadłościowej określonej w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, nie zachodziła potrzeba badania czy w sprawie wystąpiła także przesłanka z ust. 2 tego przepisu (stosunek wysokości istniejących wszystkich zobowiązań spółki do wartości jej majątku). Z tych względów nie ma znaczenia badanie dokumentacji finansowej spółki. Organy podatkowe zasadnie zatem nie uwzględniły tego wniosku.

Organy zgromadziły w sprawie kompletny materiał dowodowy, na podstawie którego możliwe było wskazanie momentu, od którego spółka stała się niewypłacalna ze względu na zaprzestanie spłaty wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Organy były zatem władne samodzielnie ustalić datę powstania niewypłacalności spółki i nie była do tego potrzebna wiedza specjalistyczna.

Organy prawidłowo przyjęły też, że skarżący nie wykazał, iż nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość w terminie. Strona w całym okresie piastowania funkcji członka zarządu spółki miała prawo reprezentowania spółki i prawo dostępu do jej dokumentacji. Skarżący został odwołany z zarządu spółki dopiero 26 maja 2022 r. Nie było więc podstaw do stwierdzenia, że skarżący nie miał wiedzy, bądź przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać, co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań i konieczności podjęcia stosownych działań.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).

sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Jacek Pruszyński



Powered by SoftProdukt