Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Sasak po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 252/23 w sprawie ze skargi E. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 1 lutego 2023 r. nr SKO.X/421/2/2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie częściowego umorzenia postępowania administracyjnego o zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA) wyrokiem z 6 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 252/23 oddalił skargę E. O. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej: SKO) z 1 lutego 2023 r. nr SKO.X/421/2/2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie częściowego umorzenia postępowania administracyjnego o zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA, skarżąc go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: ppsa) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: kpa) poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy WSA powinien stwierdzić nieważność decyzji organu II instancji, bowiem organ lI instancji błędnie uznał, że decyzja Burmistrza Pszczyny z 21 marca 2022 r. w części dotyczącej okresu od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. w wysokości (...) zł została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy przesłanka ta nie została spełniona.

W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie decyzji z SKO z 1 lutego 2023 oraz umorzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Pszczyny z 21 marca 2022 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

SKO odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożyło.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 ppsa – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 ppsa).

Jak wynika z art. 193 ppsa (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 ppsa, stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) ppsa, w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.

Ponadto podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 ppsa wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z 26 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Warszawa 2024, s. 650-669).

Mając powyższe na uwadze, przypomnieć należy, że WSA zaakceptował stanowisko SKO, które – na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa – stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Pszczyny z 21 marca 2022 r. z powodu rażącego prawa, tj. art. 105 kpa. W tym zakresie w zaskarżonym wyroku WSA przedstawił szeroką argumentację, wskazując na czym polegało rażące naruszenie art. 105 kpa. Wskazując, że z treści art. 105 § 1 kpa wynika, że umorzenie postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest możliwości prowadzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości (przedmiotowej lub podmiotowej). Rozstrzygnięcie organu wydane w trybie art. 105 § 1 kpa uniemożliwia ocenę merytoryczną sprawy. Oznacza to, że organ pozbawiony jest możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie już umorzonej. Zatem wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania jest dopuszczalne wyłącznie z powodu oczywistych przesłanek o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Tymczasem uzasadniając umorzenie postępowania za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. organ wskazał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu dotacji za ten okres nastąpi w nowym postępowaniu, które zostanie wszczęte w zakresie dotyczącym tego okresu i w decyzji kończącej to postępowanie. WSA stwierdził więc, że takie zestawienie treści normy prawnej z art. 105 § 1 kpa i stanu faktycznego sprawy, wskazuje na oczywisty, obiektywny brak przesłanek do umorzenia postępowania. Organ z jednej strony umorzył postępowanie wskazując na jego bezprzedmiotowość, a z drugiej strony wszczął postępowanie celem wyjaśnienia wykorzystania dotacji i wydał decyzję.

Przechodząc do oceny sformułowanych zarzutów kasacyjnych, wskazać należy, że skarżąca nie zarzuciła naruszenia art. 105 kpa i zaprezentowanej wykładni WSA w tym zakresie. Sam zaś zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest niewystarczający, ponieważ wymaga powiązania go z normami prawnymi, które w ocenie skarżącego kasacyjnie nie zostały rażąco naruszone. W rozpoznawanej sprawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa powinien być powiązany z art. 105 kpa i zawierać – zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 ppsa – stosowane uzasadnienie w tym zakresie, czego uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera.

W tej sytuacji niezasadny jest zarzut jakoby WSA miał podstawy do zastosowania art. 145 § 1 pkt 2 ppsa.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.