Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant Sekretarz Sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 stycznia 2025 r., nr BP.501.1521.2024.2152.ML6. w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. kwotę 207 (słownie: dwieście siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem skargi K. (dalej: "spółka" lub "strona skarżąca") była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 24 stycznia 2025 r. (znak BP.501.1521.2024.2152.ML6.) utrzymująca w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 27 maja 2024 r. (nr WITD.DI.0152.VI0214/33/24) o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 zł.

Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

1.1. W dniu 24 kwietnia 2024 r. na dworcu autobusowym w M. przeprowadzono kontrolę autobus Iveco (nr rej. [...]). W toku analizy dokumentów - na podstawie paragonu fiskalnego oraz zaświadczenia nr [...] na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego - kontrolujący ustalili, iż pojazdem tym wykonywano regularny krajowy transport drogowy osób na trasie M1. – M. – P. na rzecz przedsiębiorstwa K. sp. z o.o. w K. W trakcie kontroli kierowca nie okazał wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie osób. Po sprawdzeniu w systemie Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego stwierdzono, że K. sp. z o.o. w K. posiadają ważne zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...] wydane w 14.11.2016 r. W trakcie kontroli kierowca okazał jedynie wypis nr 21 z zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego dla przedsiębiorcy Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe M. J. W. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem nr [...] z 24.04.2024 r.

1.2. W aktach znajduje się:

a) zaświadczenie nr [...] na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego (wydane na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym), które zaświadcza, że strona skarżąca posiada uprawnienie do wykonywania publicznego transportu zbiorowego w wojewódzkich przewozach pasażerskich w transporcie drogowym na podstawie umowy z 5.04.2023 r. w ramach linii P. – M. – M1.;

b) rozkład jazdy na w.w. linii;

c) paragon fiskalny dokumentujący sprzedaż biletu na w.w. linii wskazujący stronę skarżącą jako sprzedawcę;

d) informację o dysponowaniu przez spółkę zezwoleniem nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego;

e) informację o dysponowaniu przez M. W. (PPHU M.) zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

2. Pismem z 24.04.2024 r. organ I instancji zawiadomił stronę skarżącą o wszczęciu postępowania w związku ze stwierdzonym naruszeniem w zakresie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

3. W piśmie z 6.05.2024 r. spółka przesyłała kopię umowy zawartą pomiędzy nią, a PPHU M. M. W. oraz kopię oświadczenia M. W. o powierzeniu 24.04.2024 r. przewozu na w.w. linii podwykonawcy – J. W. Spółka wyjaśniła, że zawarła umowę z M. W. na zapewnienie obsługi Autobusowych Linii Dowozowych i to na tym profesjonalnym przewoźniku spoczywał obowiązek wyposażenia kierowców we wszystkie wymagane dokumenty, w tym licencje i zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika.

4. Organ I instancji decyzją z 27.05.2024 r. nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną 500 zł za naruszenie określone w lp. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – tj. za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy (wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji). Organ wyjaśnił, że przewoźnikiem była strona skarżąca na co wskazują paragony fiskalne oraz to, że posiada ona zaświadczenie nr [...] na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego w ramach linii P. – M. – M1. w okresie od 1.01.2024 r. do 31.12.2028 r. Organ I instancji przywołał art. 5 prawa przewozowego, z którego wynika możliwość powierzenia przewozu innemu przewoźnikowi przy jednoczesnym ponoszeniu za niego odpowiedzialności.

5. W odwołaniu spółka zarzuciła m.in. naruszenie:

- art. 76 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż przewoźnikiem wykonującym

kontrolowany przewóz była strona skarżąca, podczas gdy okoliczność taka nie wynika z protokołu kontroli oraz przesłanych przez nią dowodów;

- art. 10 w zw. art. 78 k.p.a. poprzez brak umożliwienia

wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji;

- art. 5 Prawa przewozowego, co doprowadziło do niewłaściwych wniosków, w tym uznania, że w sytuacji powierzenia przewozu, podmiot powierzający ponosi odpowiedzialność administracyjną za podmiot, któremu powierzono wykonanie przewozu;

- błędne zastosowanie art. 92a ust. 1,7, 11 ustawy o transporcie drogowym z Ip. 1.12 załącznika nr 3 poprzez zastosowanie tych przepisów i nałożenie kary pieniężnej na stronę, podczas gdy nie była ona podmiotem wykonującym przewóz;

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie.

6. Organ odwoławczy decyzją z 24.01.2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Przywołał art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym ("podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji"), a następnie także art. 92a ust. 1 tej ustawy (kara za naruszenia stwierdzone podczas kontroli). Wskazał, że stosownie do Ip. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy, niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 sankcjonowane jest karą 500 zł. - za każdy dokument.

Dalej organ przywołał ustalenia wskazane w pkt 1.1. uzasadnienia wskazując, że spółka dysponuje ważnym zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...] (ustalono tę okoliczność w oparciu o analizę elektronicznej bazy danych), zaś w trakcie kontroli kierowca okazał jedynie wypis nr 21 z zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego dla PPHU M. J. W. Organ podkreślił doniosłą rolę protokołu kontroli, który w tej sprawie bez zastrzeżeń podpisał kierowca kontrolowanego pojazdu.

Organ odwoławczy za zasadne uznał utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na spółkę kary 500 zł za naruszenie z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Podał, że z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez skarżącą spółkę przepisów prawa w zakresie niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, a strona skarżąca miała zapewniony czynny udział w sprawie. Sam zaś brak poinformowania strony o zakończeniu postępowania nie stanowi uchybienia powodującego konieczność decyzji. W ocenie organu, nie doszło do naruszenia art. 76 § 1 k.p.a., gdyż okoliczność wykonywania przez spółkę kontrolowanego przewozu wprost wynika z treści protokołu kontroli. Ponadto, jak wynika z przesłanych wraz z wyjaśnieniami dokumentów umowy zawartej pomiędzy stroną a P.P.H.U. M. M. W. dotyczyła ona wynajmu pojazdów wraz z kierowcami, gdzie strona miała zlecać wykonanie usług autobusowych Linii Dowozowych obejmujących regularny przewóz. Zgodnie z umową, PPHU M. M. W. miał zapewnić stronie pojazdy wraz z kierowcami. Dodatkowo, jak wynika z przeprowadzonego w dniu kontroli przesłuchania kierowcy, podczas wykonywania skontrolowanego przewozu, kierowca wydawał klientom bilety z kasy fiskalnej zarejestrowanej na "K." sp. z o. o. w K. W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji prawidłowo ustalił stronę postępowania na podstawie wyczerpujących dowodów znajdujących się w aktach sprawy. To spółka była przewoźnikiem realizującym przewóz z dnia kontroli. Bilety wystawione były przez skarżącą a wykonawca (M. W.) stosownie do § 3 pkt 6 umowy, miał pobierać należności za przejazd zgodnie z obowiązującą taryfą przekazaną przez zamawiającego a więc stronę. Wydawane w autobusach bilety nie stanowią więc wyłącznie paragonów fiskalnych wydawanych z kas rejestrujących, lecz są zgodnie z art. 16 ustawy - Prawo przewozowe dowodem na to, z kim podróżny zawarł umowę o przewóz osób (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 marca 2006 r., sygn. IV SA/Wr 3/05). To skarżąca spółka każdorazowo sprzedając bilety na swój rachunek zawierała umowę z pasażerem i to ona bezpośrednio ponosiła odpowiedzialność za realizację tych przewozów, a nie podmiot który jako podwykonawca dostarczał tylko pojazdy i kierowców.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 5 Prawa przewozowego przewoźnik może powierzać wykonanie przewozu innym przewoźnikom na całej przestrzeni przewozu lub jej części, jednakże ponosi odpowiedzialność za ich czynności jak za swoje własne. To podmiot powierzający ponosi pełną odpowiedzialność za czynności podjęte przez podmiot, któremu powierzono wykonanie danego przewozu. Zarzut strony w tym zakresie uznano za chybiony. Przywołał wyrok NSA z 20.01.2010 r. (sygn. akt II GSK 320/09) "w art. 5 ustawy - Prawo przewozowe wprowadzono bez żadnych ograniczeń możliwość powierzania wykonania przewozu innym przewoźnikom, z tym że dokonujący takiego powierzenia przewoźnik ponosi odpowiedzialność za ich czynności jak za swoje własne. Jak niezmiennie podkreśla w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (np. w wyrokach z dnia 22 listopada 2006 r. sygn. akt V CSK 303/06 i z dnia 15 września 2004 r. sygn. akt III CK 372/03), w przepisie tym chodzi wyłącznie o stosunek obligacyjny łączący dwóch przedsiębiorców (przewoźnika i podprzewoźnika). Do tego przepisu odsyła wprost art. 24 ust. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, też nie opatrując możliwości powierzenia wykonania przewozu innemu przewoźnikowi jakimkolwiek uwarunkowaniem, np. sprowadzonym do jednorazowego przypadku czy sytuacji wyjątkowych lub szczególnie uzasadnionych. Bez tak skonstruowanej hipotezy analizowanego przepisu nie można dostrzegać w nim unormowania sprzecznego z jego brzmieniem. Ponadto nie wiadomo, jakie zagrożenia może rodzić przypomniana w orzecznictwie sądowym wykładnia tych przepisów. Uwzględnia ona dopuszczalność ograniczenia wolności działalności gospodarczej tylko w drodze przepisów ustawowych i tylko ze względu na interes publiczny. Otóż stosownie do art. 18 ust. l ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia. Na takie prowadzenie działalności gospodarczej składają się nie tylko wykonywanie przewozów, lecz ich organizacja, dystrybucja biletów, rozliczenia finansowe i odpowiedzialność za szkody wyrządzone przy przewozie osób i rzeczy. Od przedsiębiorcy prowadzącego tę działalność gospodarczą objętą zezwoleniem zależy, czy i w jakim zakresie będzie korzystał przy wykonywaniu samego przewozu ze środków, sprzętu i osób będących w dyspozycji innego przewoźnika. Choć powodów skorzystania z takich możliwości nie musi on wykazywać, to można je przekonująco ilustrować racjonalnością wykorzystania np. środków transportu dla potrzeb komunikacji miejskiej w godzinach i dniach nasilonego przewozu osób czy też obciążeń przewoźników w niektórych tylko okresach, bez potrzeby stałego posiadania takich środków z uwagi na możliwość posłużenia się omawianym unormowaniem. Tu właśnie przebiega granica pomiędzy prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie przewozów wymagających zezwolenia, a powierzeniem wykonywania przewozu (w ramach tego zezwolenia) innemu przewoźnikowi posiadającemu licencję na wykonywanie transportu drogowego osób i (lub) rzeczy, której organy obu instancji nie dostrzegły".

7. W skardze zarzucono naruszenie:

a) art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 3, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że przewoźnikiem wykonującym kontrolowany regularny przewóz drogowy osób w krajowym transporcie drogowym na linii M.1 – M. (przewoźnikiem faktycznym) była Spółka "K." sp. z o.o., podczas gdy okoliczność taka nie wynika z protokołu kontroli z 24.04.2024 r. oraz dowodów przedstawionych przez spółkę, jak też poprzez błędną ocenę dowodów przedstawionych przez Spółkę za odwołaniem.

b) art. 8, art. 10 k.p.a., w związku z art. 78 k.p.a. poprzez brak umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestników do władzy publicznej;

c) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia nie odpowiadającego wymogom k.p.a., bowiem w lapidarnym uzasadnieniu organ nie przedstawił w sposób rzetelny uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zapadłego rozstrzygnięcia;

d) art. 5 Prawa przewozowego przejawiającą się w nieprawidłowym uznaniu, że w sytuacji powierzenia przewozu podmiot powierzający (skarżąca spółka) ponosi odpowiedzialność administracyjnoprawną za podmiot któremu powierzono wykonanie przewozu w sytuacji, gdy w.w. przepis obejmuje swym zakresem jedynie odpowiedzialność cywilnoprawną, co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania błędnych przepisów prawa i bezpodstawnego nałożenia kary pieniężnej na skarżącą,

e) art. 92a ust. 1, 7, 11 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.12. załącznika nr 3 poprzez nałożenie kary pieniężnej w stosunku do skarżącej spółki pomimo, że nie była podmiotem wykonującym przewóz, a nadto organ w żaden sposób nie udowodnił, zaistnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie tych przepisów;

f) naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 kpa, poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie.

Spółka domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, jak też zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi zwróciła m.in. uwagę na zawarcie z M. W. umowy, której przedmiotem której jest m.in. zapewnienie obsługi Autobusowych Linii Dowozowy m.in. na kontrolowanej linii (M. – M.1). Wskazała, że organ pomija konsekwencje powierzenia wykonywania przewozu przez spółkę innemu podmiotowi. Określona art. 5 Prawa przewozowego odpowiedzialność dotyczy bowiem jedynie odpowiedzialności cywilnoprawnej, a nie administracyjnoprawnej, w konsekwencji tego spółka nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie obowiązków administracyjnoprawnych przez podmiot któremu powierzono wykonanie przewozu. Na potwierdzenie przywołanego stanowisko powołano wyrok WSA w Rzeszowie z 2.12.2015 r. (sygn. akt II SA/Rz 641/15)

Skarżąca spółka akcentowała, że przewoźnikiem faktycznym był M. W. i to on winien przedstawić wypis na wykonywanie zawodu przewoźnika na rzecz swojego przedsiębiorstwa, aby potwierdzić posiadanie uprawnień do realizowania przewozów drogowych.

8. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego domagał się jej oddalenia podając, że przewoźnikiem w tej sprawie była strona skarżąca, a nie podmiot którym posłużyła się ona przy wykonywaniu przewozów na linii komunikacyjnej, a zatem to na spółce spoczywał obowiązek dopilnowania aby kierowca był wyposażony we wszystkie dokumenty określone art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

9. Skarga podlegała uwzględnieniu.

10. Według Sądu, orzekające organy administracji publicznej kształtując podstawę faktyczną rozstrzygnięcia tej sprawy nie uwzględniły wszystkich, specyficznych dla ocenianego przypadku okoliczności i uwarunkowań, co przełożyło się na niepoprawne zidentyfikowanie podstaw prawnych odpowiedzialności skarżącej spółki, a w konsekwencji na wydanie wadliwej decyzji o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej.

11.1. Punktem wyjścia dla oceny tej sprawy jest zwrócenie uwagi na znajdujące się na karcie 2 akt administracyjnych zaświadczenie nr [...] wydane przez Marszałka Województwa Małopolskiego w dniu 28.12.2023 r. Z dokumentu tego, wydanego na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z 16.12.2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (aktualny publikator: Dz. U. 2025 r., poz. 285; dalej u.p.t.z.) wynika, że strona skarżąca – K. sp. z o.o. w K. posiada uprawnienie na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego w wojewódzkich przewozach pasażerskich w transporcie drogowym na podstawie umowy zawartej w dniu 5.04.2023 r., w ramach linii P. – M. – M1.

Stosownie do art. 4 pkt 24 u.p.t.z. "umowa o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego" to umowa zawarta między organizatorem publicznego transportu zbiorowego a operatorem publicznego transportu zbiorowego, która przyznaje temu operatorowi prawo i zobowiązuje go do wykonywania określonych usług związanych z wykonywaniem przewozu o charakterze użyteczności publicznej. Punkt 8 cytowanego wyżej przepisu wskazuje natomiast, że operatorem publicznego transportu zbiorowego – jest samorządowy zakład budżetowy oraz przedsiębiorca uprawniony do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób, który zawarł z organizatorem publicznego transportu zbiorowego umowę o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, na linii komunikacyjnej określonej w umowie. Z kolei punkt 9. przepisu definiuje pojęcie "organizatora publicznego transportu zbiorowego". Podmiotem tym jest właściwa jednostka samorządu terytorialnego albo minister właściwy do spraw transportu, zapewniający funkcjonowanie publicznego transportu zbiorowego na danym obszarze (...).

11.2. Uwzględniając treść przywołanego wyżej zaświadczenia nr [...] stwierdzić więc należy, że strona skarżąca jest niewątpliwie operatorem publicznego transportu zbiorowego, albowiem zawarła ona z Województwem Małopolskim (tj. z organizatorem publicznego transportu zbiorowego) umowę o świadczenie usług w tym zakresie. Konsekwencją zawarcia takiej umowy jest bowiem legitymowanie się przez spółkę opisanym wyżej zaświadczeniem, wydanym na podstawie art. 28 ust. 1 u.p.t.z. przez organizatora publicznego transportu zbiorowego (Województwo Małopolskie).

11.3. Elementy (treść) umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego określone są przykładowo w art. 25 ust. 3 u.p.t.z. Na potrzeby kontrolowanej sprawy zwrócić należy uwagę na punkt 7 wskazanego przepisu. Stanowi on, że umowa ta określa w szczególności także warunki, na jakich jest dopuszczalne podwykonawstwo w realizacji usług świadczonych w zakresie publicznego transportu zbiorowego. Oczywistym jest bowiem, że operator publicznego transportu zbiorowego, mimo, że według art. 4 ust. 1 pkt 8 u.p.t.z., musi być podmiotem uprawnionym do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób – może usług tych samodzielnie nie świadczyć, powierzając ich wykonanie kolejnemu podmiotowi.

Dostrzec należy, iż w aktach nie ma umowy, jaką strona skarżąca (operator publicznego transportu zbiorowego) zawarła w dniu 5.04.2023 r. z Województwem Małopolskim (organizatorem tego transportu) na obsługę linii P. – M. – M1. Niemniej jednak fakt dopuszczenia w tej umowie możliwości podwykonawstwa obejmującego realizację usług świadczonych w powyższym zakresie wynika pośrednio z przedłożonej przez spółkę do akt umowy z 30.12.2023 r. (brak numeracji stron) zawartej z obsługującym tę trasę M. W. (wykonawcą).

Określając przedmiot tej umowy (par. 1 ust. 1) wskazano na świadczenie przez wykonawcę usług wynajmu na rzecz spółki autobusów z kierowcami celem zapewnienia obsługi Autobusowych Linii Dowozowych do linii kolejowych spółki na terenie województwa małopolskiego. Dalej, w par. 1 ust. 2 postanowiono, że "spółka zleca, a zamawiający przyjmuje do realizacji wykonywanie usług Autobusowych Linii Dowozowych obejmujący regularny przewóz świadczony na liniach komunikacyjnych." Następnie określono obowiązek wykonawcy (M. W.) zapewniania dla spółki pojazdów z kierowcami w liczbie, miejscach, dniach i godzinach przez spółkę wskazanych (ust. 5), a nadto, dysponowania przez wykonawcę dokumentem uprawniającym do świadczenia usług w zakresie krajowego transportu drogowego (licencja, zezwolenie). Opisywana umowa szczegółowo reguluje także dalsze prawa i obowiązki jej stron.

Oceniając zatem przedmiot tej umowy wskazać należy, że powierza ona wykonawcy (M. W.) obowiązek zapewnienia faktycznej obsługi Autobusowych Linii Dowozowych, tj. pełną realizację regularnego przewozu osób świadczonego na linii (trasie).

12. Mając na uwadze przedstawioną wyżej specyfikę tej sprawy dostrzec trzeba, że orzekające organy administracji publicznej powołując art. 92a ust. 1 ustawy z 6.09.2001 r. o transporcie drogowym (aktualny publikator: Dz. U. 2024 r., poz. 1539; dalej u.t.d.) przyjęły, iż skarżąca spółka jest przewoźnikiem realizującym przewóz na kontrolowanej trasie, albowiem dysponuje ona wyżej opisanym zaświadczeniem nr [...] na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego oraz jej nazwa figuruje na paragonach fiskalnych (biletach), przez co, to właśnie skarżąca winna – wg organów administracji – wyposażyć kierowcę realizującego kurs na tej linii w wypis z udzielonego jej zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, którego brak sankcjonowany jest w lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. W formułowaniu przedstawionego wyżej stanowiska organy nie uwzględniły jednak zaprezentowanej treści przepisów u.p.t.z. (pkt 11.1 uzasadnienia), a w efekcie także kwalifikacji strony skarżącej jako operatora publicznego transportu zbiorowego na kontrolowanej linii, jak też konsekwencji prawnych wynikających z tego m.in. faktu. Okoliczność zaś, że w sprawie mamy do czynienia z operatorem publicznego transportu zbiorowego (w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 8 u.p.t.z.) nakazywała bowiem rozważyć to, jak na gruncie u.t.d. kształtować się może odpowiedzialność takiego właśnie podmiotu.

13. W tym zakresie zauważyć należy, że na gruncie u.t.d. ogólna reguła odpowiedzialności określona jest w art. 92a ust. 1 u.t.d. Przepis ten stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Dostrzec jednak trzeba, że stosownie do ustępu 11. tej regulacji przywołany wyżej przepis (art. 92a ust. 1 – dotyczący wysokości kary), stosuje się do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności do:

1) spedytora,

2) nadawcy,

3) odbiorcy,

4) podmiotu wykonującego czynności ładunkowe,

5) organizatora wycieczki,

6) organizatora transportu,

7) operatora publicznego transportu zbiorowego,

8) podwykonawcy

- jeżeli wiedzieli oni lub, w świetle wszystkich istotnych okoliczności, powinni byli wiedzieć, że zlecone przez nich usługi transportowe wiążą się z powstaniem naruszenia.

Stwierdzić należy, że cytowany wyżej przepis posługując się otwartą formułą ("w szczególności") wyodrębnia przykładową grupę podmiotów (pkt 1-8) w stosunku do których podstawy odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisów ukształtowane zostały w specyficzny sposób. Inaczej mówiąc, dokonywana na gruncie u.t.d. ocena odpowiedzialności m.in. operatora publicznego transportu zbiorowego winna obejmować rozważenie, czy stan faktyczny sprawy realizuje dyspozycję art. 92a ust. 11 (pkt 7) u.t.d. Z przepisu tego wynika natomiast, że odpowiedzialność ta opiera się na ustaleniu świadomości, że usługi transportowe zlecone przez operatora publicznego transportu zbiorowego wiążą się z powstaniem naruszenia. Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, określona w.w. przepisem odpowiedzialność podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym aktualizuje się wówczas, gdy dany podmiot zlecił usługi transportowe, a zarazem wiedział lub w świetle wszystkich istotnych okoliczności powinien był wiedzieć, że usługi wiążą się z powstaniem naruszenia (por. wyrok WSA w Białymstoku 18.09.2024 r., sygn. akt II SA/Bk 413/24). Kwestia zatem "zlecania" usług transportowych przez dany podmiot (np. przez operatora) - innemu przewoźnikowi jest istotna z perspektywy analizowanego przepisu. Ustawodawca konstruując art. 92 ust 11 u.t.d. przewidział i uwzględnił specyfikę funkcjonowania i odpowiedzialności tych, przykładowo wskazanych w cytowanym przepisie podmiotów, zaangażowanych w czynności związane z przewozem drogowym, które jednocześnie same przewozu drogowego nie wykonują, albowiem powierzają (verba legis: zlecają) usługi transportowe innym podmiotom. Skoro zatem w art. 92a ust. 11 wyodrębniono grupę podmiotów (do których niewątpliwie zalicza się też skarżąca spółka), które wykonują czynności związane z przewozem drogowym, a które w zakresie przewozu drogowego występują w innej roli niż podmiot wykonujący przewóz drogowy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 17.06.2025 r., III SA/Gl 95/25) – to brak było podstaw do postrzegania skarżącej jako przewoźnika realizującego ten przewóz w sytuacji, gdy zleciła ona realizację usług transportowych, na całej przedmiotowej linii komunikacyjnej, innemu podmiotowi (podwykonawcy), a zatem gdy samodzielnie przewozu tego nie wykonywała. Powyższe ustalenie nakazywało w ocenie Sądu stwierdzić, że stan tej sprawy wpisywał się w regulację art. 92a ust. 11 u.t.d. W tych warunkach, będąca przedmiotem tej sprawy odpowiedzialność skarżącej spółki (niemogąca być postrzeganą jako podmiot wykonujący przewóz drogowy) mogłaby (ewentualnie) opierać się na dodatkowych przesłankach zawartych w przywoływanym wyżej przepisie. Analiz i ocen w tym względzie, orzekające w sprawie organy administracji nie zaprezentowały, co wskazuje na naruszenie prawa materialnego (art. 92a ust. 11 u.t.d.) w stopniu, który miał wpływ na wynik tej sprawy.

14.1. Z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa materialnego, Sąd uchylił obie kontrolowane decyzje o czym orzekł w punkcie I. sentencji na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935; dalej p.p.s.a.). Przedstawione wyżej motywy rozstrzygnięcia nakazywały uznać, że sformułowane w skardze zarzuty nie miały istotnego znaczenia w sprawy albowiem nie pozostawały w związku z przyjęta jej istotą.

14.2. Ponownie prowadząc postępowanie organy administracji uwzględnią przedstawioną ocenę prawną i rozważą wystąpienie podstaw do ukarania skarżącej za przypisywane naruszenie. Badając przesłanki w tym względzie nieodzowne będzie także zajęcie stanowiska, czy wobec treści art. 28 ust. 4 u.p.t.z. - zaświadczenie udzielone operatorowi przez organizatora publicznego transportu zbiorowego nie "konsumuje" w istocie wymogu z przyjętego za podstawę kontrolowanej decyzji art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. - dysponowania przez kierowcę wypisem z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przez operatora publicznego transportu zbiorowego. Wskazany przepis stanowi bowiem, że samo zaświadczenie o uprawnieniu do wykonywania publicznego transportu zbiorowego potwierdza posiadanie przez tego operatora uprawnień do wykonywania publicznego transportu zbiorowego na danej linii komunikacyjnej (...). Według zaś zdania drugiego cytowanego przepisu, zaświadczenie oraz aktualny rozkład jazdy powinny znajdować się w środku transportu, w którym wykonywany jest publiczny transport zbiorowy w transporcie drogowym i powinny być okazywane na żądanie uprawnionego organu kontroli. Jak już przy tym wyżej wskazano, warunkiem uzyskania przez dany podmiot statusu operatora publicznego transportu zbiorowego (a więc i uzyskania przedmiotowego zaświadczenia) jest uprzednie stwierdzenie, że podmiot ten w ogóle uprawniony jest do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób (art. 4 ust. 1 pkt 8 u.p.t.z.), co obejmuje siłą rzeczy także i dysponowanie zezwoleniem (por. np. art. 4 pkt 18 u.t.d. oraz art. 5 ust. 1 u.t.d.).

15. O kosztach (pkt II. sentencji) orzeczono na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 par. 2 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co obejmuje również wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika strony skarżącej. Z uwagi na powyższe, Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kwoty uiszczonego wpisu (100 zł) oraz wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika (90 zł) obliczone na zasadzie par. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023 r., poz. 1935), jak też opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł.