Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Iwona Dąbrowska Sędzia WSA – Andrzej Góraj (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2013 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych na rzecz skarżącego A. B. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wnioskiem z [...] listopada 2013 r. A. B. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

- wprowadzenia w ministerstwie nowej identyfikacji wizualnej wraz z nowym znakiem graficznym,

- trybu zlecenia opracowania nowego znaku oraz całościowej identyfikacji wizualnej MSW,

- autora projektu znaku graficznego oraz systemu identyfikacji wizualnej MSW,

- zakresu opracowania systemu identyfikacji wizualnej MSW,

- wartości wynagrodzenia za wykonanie projektu znaku graficznego oraz systemu identyfikacji wizualnej.

Ministerstwo zwróciło się do wykonawcy powyższego projektu o zajęcie stanowiska w zakresie udostępnienia wnioskodawcy umowy dotyczącej przedmiotowego dzieła oraz logotypów wraz z księgą znaku.

W odpowiedzi na powyższe zapytanie przedsiębiorca stwierdził, że nie wyraża zgody na udostępnienie przedmiotowych informacji, powołując się na fakt, iż stanowią one tajemnicę jego przedsiębiorstwa.

Decyzją z [...] listopada 2013 r. Minister Spraw Wewnętrznych odmówił udostępnienia wnioskodawcy informacji w zakresie wartości wynagrodzenia oraz zapoznania się z opracowaniem w postaci Księgi Znaku MSW.

Rozpoznając sprawę wskutek wniosku o jej ponowne rozpoznanie Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie. Powołał się na treść art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który umożliwia ograniczenie dostępu do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa.

Co zaś się tyczy tej materii, to organ podniósł, iż informacja staje się tajemnicą z chwilą, gdy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

W ocenie organu, za odmową udostępnienia informacji o cenie ustalonej w umowie stron, przemawia to, że ten element umowy posiada wartość negocjacyjną, gdyż stanowi cenne źródło informacji dla konkurencji i może wpływać na pozycję rynkową przedsiębiorcy. Za odmową udostępnienia księgi znaku przemawia zaś to, że szczegółowe parametry produktu, dla ich pełnego odtworzenia, wymagają podjęcia określonych zabiegów, których wnioskodawca nie musiałby podejmować posiadając wiedzę zawartą w przedmiotowej księdze.

Od powyższej decyzji skargę wywiódł A. B., wnosząc o jej uchylenie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 10 ust. 2 w zw. z art. 14 ust. 1 oraz 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, iż organ nie wyjaśnił tego, czy żądana informacja posiada wartość gospodarczą. Nie wykazał też, aby sporna informacji została zastrzeżona jako tajemnica przedsiębiorstwa na etapie przekazywania jej do ministerstwa.

Podkreślił także, iż szczegółowe dane na temat produktu, będącego przedmiotem umowy, będą znane publicznie od momentu, gdy organ zacznie używać przedmiotowych znaków, czy logotypów oraz, że inne resorty upowszechniają dane zawarte w księgach znaków.

Do niniejszego postępowania została dopuszczona w charakterze uczestnika organizacja społeczna – Sieć [...] w W., która przychyliła się do argumentów zawartych w omawianej skardze.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy istniały podstawy faktyczne do wydania skarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności należało podkreślić, że nie budziła kontrowersji w sprawie okoliczność, iż Minister Spraw Wewnętrznych był podmiotem, który w myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest zobowiązany do jej udostępnienia.

Podkreślenia wymagała też okoliczność, że informacja, której dotyczył wniosek, i która była przedmiotem skarżonej decyzji, nosiła znamiona informacji publicznej.

Kontrowersje w sprawie budziła natomiast tematyka wyłączenia jawności żądanej informacji, z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa.

Ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 198), zawiera regulację dopuszczającą możliwość odmowy udostępnienia informacji z powołaniem na dobro chronione. W myśl art. 5 ust. 2 omawianego aktu prawnego, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Zgodnie z ugruntowanym od lat orzecznictwem sądów administracyjnych materię tajemnicy przedsiębiorcy należy badać przez pryzmat przepisu art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503), w myśl którego informacja może być uznana za tajemnicę przedsiębiorstwa jeżeli ma charakter techniczny, technologiczny, handlowy lub organizacyjny przedsiębiorstwa, nie została ujawniona do wiadomości publicznej, a także podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności. Aby zaś móc w sposób uprawniony mówić o tajemnicy przedsiębiorstwa, przesłanki wymienione w przywołanym przepisie muszą występować łącznie.

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną było to, że wykonawca spornej umowy ani na etapie jej zawierania, ani na etapie przekazywania organowi efektów swojej pracy, nie zastrzegł tego, by sporne informacje były objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. To zaś już świadczy o tym, iż niespełniona została jedna z przesłanek, o jakich mowa w przywołanym przepisie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (przedsiębiorca nie podjął niezbędnych kroków w celu zachowania danej informacji w poufności). Brak omawianego zastrzeżenia na ww. etapach współpracy z organem doprowadził do tego, że zarówno umowa, jak i efekty jej wykonania, mogły być potencjalnie dostępne bliżej nieokreślonej liczbie pracowników organu.

Nadto, powoływanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa dopiero na etapie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, pozostaje w sprzeczności z wcześniejszymi działaniami (a właściwe zaniechaniami) przedsiębiorcy, co budzi wątpliwości co do faktycznej intencji przedsiębiorcy. Jawi się również jako działanie spóźnione i niespełniające wymogów art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Odnosząc się do powyższej materii należy mieć na względzie to, że informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, winny być tajemnicą od chwili ich wytworzenia i od tego momentu powinny być chronione przez przedsiębiorcę. Brak jest zaś możliwości skutecznego uznania tego, że dana informacja staje się tajemnicą dopiero w momencie, gdy jakiś podmiot wystąpił z wnioskiem o jej udostępnienie. Pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa winno być postrzegane (gdyż istnieje) w sferze obiektywnych faktów, a jego byt nie jest uzależniony od ewentualnego zainteresowania tajemnicą przez osoby trzecie.

W świetle powyższego, w realiach faktycznych niniejszej sprawy nie występowały okoliczności uzasadniające przyjęcie, iż żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa w myśl art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Niezależnie od powyższych rozważań, na uwagę zasługiwała okoliczność, iż w sytuacji gdy płatności za wykonaną pracę dokonywał organ administracji państwowej, to wartość jaką jest konstytucyjne uprawnienie obywateli do informacji publicznej dla umożliwienia weryfikowania sposobu rozporządzania funduszami publicznymi, jest wartością wyższą od bliżej niesprecyzowanego w sprawie niniejszej interesu przedsiębiorcy, w postaci ochrony potencjalnej tajemnicy przedsiębiorstwa. Wręcz przeciwnie, w sytuacji gdy dochodzi do kontaktów gospodarczych pomiędzy podmiotami finansów publicznych a prywatnymi przedsiębiorcami, czy spółkami, firmy kooperujące z organami państwowymi winny liczyć się z tym, iż z uwagi na transparentność działań organów państwa, będą musiały zrezygnować z części swoich uprawnień – w tym m.in. w zakresie ochrony szeroko rozumianej tajemnicy przedsiębiorstwa.

Powyższe nakłada więc na organy państwowe obowiązek szczególnie wnikliwego badania kwestii tajemnicy przedsiębiorstwa, jeśli miałaby ona stanowić podstawę do odmowy udostępnienia informacji publicznej. To zaś przekłada się na kolejny obowiązek organu – szerokiego i dokładnego motywowania swoich rozstrzygnięć.

Analizując skarżoną decyzję pod kątem ww. wymogów, tutejszy Sąd doszedł do przekonania, iż jej uzasadnienie nie jest wyczerpujące. Organ uzasadniając odmowę udostępnienia danych co do wartości umowy, poza stwierdzeniem, że cena usługi może mieć wartość dla konkurencji, nie rozwinął tej tezy. Stąd więc takie założenie organu należało traktować jako gołosłowne, niepoparte głębszą analizą problemu.

Również odmawiając udostępnienia księgi znaku organ nie rozwinął argumentacji leżącej u podstaw takiego zachowania. W szczególności nie wskazał tego, ujawnienie których elementów tego dokumentu mogłoby powodować przewagę konkurencyjności i dlaczego.

W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.