Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant straszy asystent sędziego Michał Petranik po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B., L. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2435/24 w sprawie ze skargi A. B., L. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 19 lipca 2024 r. nr DL.WIPO.412.2113.2018/MMa w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lutego 2025 r. o sygn. IV SA/Wa 2435/24, oddalił skargę A.B. i L.B. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) z 19 lipca 2024 r. nr DL.WIPO.412.2113.2018/MMa w przedmiocie zobowiązania do powrotu.

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Bobrownikach (dalej: Komendant SG) z 6 listopada 2018 r. nr PD-BB-GZ/43/D-ZDP/2018, którą zobowiązano obywatela Federacji Rosyjskiej – A.B. wraz z małoletnim wówczas synem do powrotu na terytorium Federacji Rosyjskiej oraz zakazano ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 2 lat.

Od powołanego wyroku skargę kasacyjną wywiedli skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego, zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a."), zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie

w mocy decyzji organu administracji publicznej, która wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie:

1) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: "Kpa."), art. 7 Kpa.

w zw. z art. 77 § 1, art. 11 i art. 107 § 3 Kpa., poprzez nieprawidłowe uznanie przez Sąd I instancji, że Szef Urzędu nie dopuścił się naruszenia ww. przepisów prawa

w sytuacji, gdy organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszając reguły dowodowe dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, co ma przełożenie na uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzone z naruszeniem

art. 107 § 3 Kpa., i co stało się przyczyną uznania, że zachodzą podstawy

do zobowiązania skarżącej do powrotu do kraju pochodzenia, jak również, że nie ma w jej przypadku podstaw do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, w tym:

a. dokonał stwierdzenia, że zobowiązanie do powrotu skarżącego i jego syna nie naruszy ich prawa do życia, nie będzie stanowić zagrożenia życia, wolności, zdrowia, bezpieczeństwa osobistego, narażenia na tortury oraz błędne ustalenie, że nie kwalifikują się oni do bycia objętymi mobilizacją bez analizy okoliczności mających istotne znaczenie, tj. wezwania L.B. do wojska Federacji Rosyjskiej, fakt walczenia A.B. w pierwszej wojnie czeczeńskiej, podjęcia zatrudnienia przez skarżących, integracji, utożsamiania się ze społeczeństwem polskim, w rezultacie organ oparł rozstrzygnięcia o ogólne stwierdzenia bez odniesienia się do materiału dowodowego;

b. nie dokonał ustaleń odnoszących się do faktycznej sytuacji osób deportowanych z Europy Zachodniej na terytorium Federacji Rosyjskiej, dokonał błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało niewłaściwymi ustaleniami faktycznymi polegającymi na nieprawidłowym uznaniu, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącym zgody na pobyt ze względów humanitarnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci utrzymania w mocy decyzji organu o zobowiązaniu skarżących do powrotu, która to decyzja powinna zostać uchylona w całości z uwagi na fakt, iż postępowanie dowodowe dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, co wynikało z naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego,

2) art. 11 w zw. z art. 107 § 3 Kpa. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że organ uczynił zadość spoczywającym na nim obowiązkom w sytuacji, gdy Szef Urzędu ograniczył się tylko do kontroli decyzji organu I instancji bez samodzielnego ponownego rozpoznania sprawy, bez odniesienia się w sposób wszechstronny

do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zarzutów odwołania

i argumentacji podniesionej w odwołaniu, co skutkowało oddaleniem skargi przez Sąd I instancji.

Ponadto z naruszeniem przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi:

3) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niepoddanie gruntownej analizie wszystkich aspektów niniejszej sprawy przez Sąd I instancji, w których są wątpliwości i w których ustalenia organu są odmienne od wniosków i twierdzeń skarżących, nie odniesienie się do wszystkich zarzutów skargi i argumentacji powołanej celem ich uzasadnienia, co miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia i skutkowało oddaleniem skargi.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucono ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 348 pkt 1 lit. od a) do d) ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1079 ze zm.; dalej: "u.c.") w zw. z art. 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284

ze zm.; dalej: "Konwencja"), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w niewłaściwym uznaniu, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki

do udzielania zgody na pobyt ze względów humanitarnych oraz uznaniu, że powrót do kraju pochodzenia skarżącego i jego syna nie naruszy ich prawa do życia, nie będzie stanowić zagrożenia życia, wolności, zdrowia, bezpieczeństwa osobistego, narażenia na tortury,

2) art. 351 ust. 1 od a) do d) u.c. w zw. z art. 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Konwencji, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w niewłaściwym uznaniu,

że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do udzielania zgody na pobyt tolerowany oraz uznaniu, że powrót do kraju pochodzenia skarżącego i jego syna nie naruszy ich prawa do życia, nie będzie stanowić zagrożenia życia, wolności, zdrowia, bezpieczeństwa osobistego, narażenia na tortury.

Wobec postawionych powyżej zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Na rozprawie dnia 12 marca 2026 r. cudzoziemiec poparł wniesioną skargę kasacyjną i zawarte w niej zarzuty dodając, że spędził w Czeczeni pierwszych 10 lat swojego życia, obecnie - od 11 lat tam nie przebywa. Edukację szkolną odbył w Polsce i zakończył ją na szkole podstawowej. Zamieszkuje z rodzicami, nie pozostaje w stałym związku z osoba będącą obywatelem UE.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183

§ 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone

w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a., a mianowicie na naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. W pierwszej kolejności, co do zasady, rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.

Jako pierwszy w tej grupie rozpoznaniu podlegał najdalej idący zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji

art. 141 § 4 p.p.s.a..

Zgodnie z powołanym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku realizuje wymagania wynikające z danej regulacji. Analiza uzasadnienia wyroku niewątpliwie pozwala na prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji i poznanie motywów, jakimi kierował się podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie o zgodności z prawem kwestionowanej decyzji Szefa Urzędu.

Sąd ocenił prezentowane w skardze stanowisko, nie mając przy tym bezwzględnego obowiązku odnoszenia się osobno do każdego z argumentów skargi, mających, w ocenie strony, świadczyć o zasadności stawianych zarzutów (tak: wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r. o sygn. II FSK 2204/11; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query, dalej "CBOSA"). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (tak: wyroki NSA z dnia 24 czerwca 2005 r. o sygn.: FSK 2633/04 i z dnia 12 czerwca 2014 r. I OSK 2721/13; dostępne w CBOSA).

Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości, że Sąd I instancji odniósł się do wszystkich spornych kwestii podniesionych w skardze. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, jak również dokonano jego oceny – tak pod kątem kompletności zgromadzenia materiału dowodowego, jak i jego oceny w zgodzie z regułami kodeksowymi. Sąd zawarł także rozważania dotyczące charakteru niniejszej sprawy dotyczącej zobowiązania do powrotu i ocenił stanowisko Szefa Urzędu co do braku możliwości odstąpienia od takiego rozstrzygnięcia sprawy i udzielenia skarżącym zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy zgody na pobyt tolerowany. Miał przy tym na uwadze normę zawartą w art. 153 p.p.s.a. i w efekcie zrealizował wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2022 r. o sygn. IV SA/Wa 1293/22, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Należy bowiem przypomnieć, że kwestia zobowiązania skarżących do powrotu była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który ww. wyrokiem uchylił kontrolowaną wówczas decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 19 kwietnia 2022 r. nr DL.WIPO.412.2113.2018/MMa. Jako powód takiego rozstrzygnięcia wskazał konieczność uzupełnienia przez organ ustaleń odnośnie do tego, czy w stosunku do cudzoziemców nie zachodzi wyjątkowa sytuacja o charakterze humanitarnym wskazująca, że przypadku powrotu do kraju pochodzenia zagrożone byłyby chronione prawa cudzoziemców. W tym zakresie Sąd wskazał na konieczność uzupełnienia postępowania i wyjaśnienia czy w świetle zbrojnej agresji Rosji na Ukrainę dnia 24 lutego 2022 r. cudzoziemcy – obywatele rosyjscy po powrocie do kraju będą narażeni na zindywidualizowane zagrożenie naruszenia ich praw. Przykładowo Sąd wskazał, na konieczność dokonania ustaleń czy cudzoziemiec po powrocie do kraju pochodzenia mógłby zostać przymusowo wcielony do armii rosyjskiej i skierowany do udziału w walkach na terenie Ukrainy w sytuacji, w której odbywanie zasadniczej służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania narażające go na odpowiedzialność karną. Jako drugi watek Sąd wskazał na kwestię wpisu danych skarżącego do wykazu "osób zaangażowanych w działalność ekstremistyczną i terrorystyczną". W obecnie kontrolowanym wyroku Sąd pierwszej instancji ocenił wykonanie wytycznych co do dalszego toku postępowania

Odnosząc się dalej do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że jest on pozbawiony stanowiska skarżącego kasacyjnie co do tego, jakie konkretnie wadliwości w zakresie elementów konstrukcyjnych uzasadnienia wyroku ono zawiera. Dla skuteczności zarzutu kasacyjnego w zakresie naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest zaś wystarczające odwołanie się do braku odniesienia się do "wszystkich zarzutów", czy niewskazania "wyjaśnień" podstaw prawnych rozstrzygnięcia.

Stawiając zarzut dotyczący naruszenia art. 80, art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 11, art. 107 § 3 Kpa. skarżący kasacyjnie zarzucili Sądowi I instancji wadliwą ocenę zaskarżonej decyzji przejawiającą się w niedostrzeżeniu, że w postępowaniu prowadzonym przed organem odwoławczym nie został wyczerpująco zebrany

i oceniony materiał dowodowy, niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy. Skarga kasacyjna koncentruje się w tym zakresie na dwóch aspektach.

Po pierwsze, zdaniem skarżących kasacyjnie, nieprawidłowo uznano za trafne stanowisko Szefa Urzędu, zgodnie z którym zobowiązanie skarżących do powrotu nie naruszy ich prawa do życia, i nie będzie stanowić zagrożenia ich wolności, zdrowia, bezpieczeństwa osobistego. Skarżący nie kwalifikują się do objęcia mobilizacją, wobec podjęcia przez nich zatrudnienia, integracji i utożsamiania się

ze społeczeństwem polskim. Po drugie, nie dokonano w przekonaniu skarżących kasacyjnie ustaleń co do faktycznej sytuacji osób deportowanych z Europy Zachodniej na terytorium Federacji Rosyjskiej.

NSA podziela stanowisko Sądu I instancji, że Szef Urzędu sprostał wytycznym zawartym w wyroku z dnia 17 listopada 2022 r., a mianowicie w zakresie ustalenia, czy w świetle zbrojnej agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, trwającej od 24 lutego 2022 r., cudzoziemcy, będący obywatelami Federacji Rosyjskiej (narodowości czeczeńskiej), po powrocie do kraju będą narażeni na zindywidualizowane zagrożenie naruszenia ich praw. Przedmiotem analizy Szefa Urzędu miała być też kwestia wpisu danych skarżącego (A.B.) w wykazie "osób zaangażowanych w działalność ekstremistyczną i terrorystyczną". W aktach sprawy znajdują się bowiem szczegółowe i konkretne opracowania w danym zakresie, wykonane przez wyspecjalizowaną komórkę, jaką jest Wydział Informacji o Krajach Pochodzenia (z 31 maja 2024 r. i 7 czerwca 2024 r.). Na 31 maja 2024 r.

prawodawstwo Federacji Rosyjskiej nie zawiera pojęcia "częściowej mobilizacji" oraz nie określa porządku (zasad) jej przeprowadzenia. Brak jest podstaw by w przypadku powrotu skarżących do kraju pochodzenia mogliby zostać wcieleni do armii. Nic nie wskazuje na to, aby mieli doświadczenie wojskowe czy też posiadali specjalności "obecnie potrzebne armii rosyjskiej". Jak wynika z akt, skarżący przekroczył już wiek poborowy, jak również wiek objęty mobilizacją, w związku z czym nie grozi

mu pobór do zasadniczej służby wojskowej, czy objęcie go mobilizacją w ogóle, nawet w przyszłości. Z kolei wobec syna skarżącego stwierdzono, że obywatele Federacji Rosyjskiej stale przebywający poza jej granicami nie podlegają ewidencji wojskowej, cudzoziemiec nie przechodził rejestracji wojskowej i nie stawał nigdy przed komisją wojskową. W konsekwencji skarżący nie kwalifikują się do bycia objętymi mobilizacją. Z kolei z opracowania z 7 czerwca 2024 r. wynika, że

dane skarżącego kasacyjnie obecnie nie figurują na liście "osób zaangażowanych w działalność ekstremistyczną i terrorystyczną", prowadzoną i aktualizowaną

przez Federalną Służbę ds. Monitoringu Finansowego Federacji Rosyjskiej, choć w stosunku do jego osoby istniały informacje o udziale w działalności terrorystycznej.

W 2012 r. dane te wykreślono, przy czym w otwartych źródłach informacji brak innych szczegółów co do wpisania i skreślenia skarżącego z powołanej listy.

Brak jest zatem podstaw do uznania, że aktualnie pozostaje on

w kręgu zainteresowania władz kraju pochodzenia.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący kasacyjnie nie są osobami, wobec których dopuszczono się łamania praw człowieka.

Zajęte w powyższym zakresie stanowisko skłoniło Sąd I instancji do zasadnej konkluzji, że w toku prowadzonego postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemców do powrotu, skarżący nie przedstawili dowodów, wskazujących na rzeczywiste ryzyko doznania krzywd lub represji w kraju pochodzenia, uzasadniających udzielenie im zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia zasady przekonywania, przewidzianej w art. 11 Kpa. W szczególności z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, jaki stan faktyczny został w sprawie ustalony i w oparciu

o jakie dowody, jakie przepisy prawa materialnego miały zastosowanie, a także dlaczego odwołanie skarżących nie zasługiwało na uwzględnienie. Wymaga podkreślenia, że zasada przekonywania nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Zasada ta nie może być jednak rozumiana w ten sposób, że wymaga od organu osiągnięcia rezultatu, tzn. przekonania strony o tym, że adresowana

do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem (tak: wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2010 r. o sygn. I OSK 124/10; dostępny w CBOSA). Okoliczność, że strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia, nie oznacza zatem naruszenia zasady przekonywania.

Wbrew zarzutom skarżącej kasacyjnie Szef Urzędu rozpoznał ponownie sprawę zobowiązania do powrotu zgodnie ze standardem dwuinstancyjności.

W szczególności, z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że dokonał on ponownej oceny zebranego materiału dowodowego. Odniósł się do wszystkich zagadnień materialnoprawnych, istotnych z punktu widzenia sprawy dotyczącej zobowiązania skarżących do powrotu, w tym przesłanek odstąpienia od tego orzeczenia i udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody

na pobyt tolerowany.

Dokonanej przez Sąd I instancji akceptacji tak poczynionych ustaleń

i wyciągniętych na ich podstawie wniosków, trudno przypisać jakiejkolwiek wadliwości.

W konsekwencji powyższego należało uznać, że skoro stanu faktycznego skutecznie nie podważono, to nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.

Szef Urzędu prawidłowo ustalił okoliczności sprawy, identyfikując przesłanki do zobowiązania cudzoziemca do powrotu. W tym zakresie skarga kasacyjna nie podważyła w żaden sposób prawidłowości zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów, m.in. art. 302 ust. 1 pkt 10 i 16 lit. a u.c., stanowiących materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji. Zasadnie również stwierdzono, że sytuacja cudzoziemca nie uzasadniała przyznania ochrony przed zobowiązaniem do powrotu w postaci zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.

Odnosząc się do zarzutu w zakresie naruszenia art. 348 pkt 1 lit. a-d u.c. oraz art. 2, 3, 4, 5, 6, 7 i art. 8 Konwencji wskazać trzeba, że, jak wyjaśniono powyżej,

w sprawie została stwierdzona przesłanka negatywna do przyznania zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Sąd I instancji prawidłowo ocenił decyzję Szefa Urzędu jako prawidłową, wobec stwierdzenia, że decyzja o zobowiązaniu do powrotu wydawana w oparciu o art. 302 ust. 1 pkt 10 lub pkt 16 lit. a u.c. jest decyzją związaną, w przypadku skarżących zebrany materiał dowodowy nie pozwalał

na uznanie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 303 u.c., a których wystąpienie wyklucza wydanie takiej decyzji, skarżący zaś okoliczności takich nie podali. Sąd wskazał przy tym, że z analogicznych powodów uznano za trafną decyzję Szefa Urzędu wydaną wobec żony skarżącego.

W kontekście przesłanki z art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 u.c., mając na uwadze przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych,

a dotyczące praw gwarantowanych w Konwencji, wyjaśnienia wymaga, że art. 2-8 Konwencji nie nakładają na państwo goszczące ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, pracować, leczyć się. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Przepisy Konwencji nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności danej sprawy. Gorsza sytuacja ekonomiczna w kraju pochodzenia, czy trudniejszy dostęp do służby zdrowia nie są równoznaczne z naruszeniem praw chronionych w Konwencji. Uznanie, że decyzja o zobowiązaniu do powrotu może naruszać przepisy Konwencji, uwarunkowane jest stwierdzeniem zindywidualizowanego, skonkretyzowanego zagrożenia naruszeniem określonych praw. Nie stanowi też o takim naruszeniu prawa do życia prywatnego sam fakt, że cudzoziemiec pierwszych 10 lat swojego życia spędził w Czeczeni a obecnie, jak twierdzi, już nie posiada tam grona znajomych, przyjaciół czy takich członków rodziny z którymi łączyłaby go silna więź emocjonalna pozwalająca na stwierdzenie o istnieniu życia prywatnego w Polsce. W orzecznictwie sądów administracyjnych jak i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka podkreśla się, że ochrona prawa do życia prywatnego nie ma charakteru bezwzględnego. Przyjmuje się wszak, że koncepcja traktowana życia prywatnego jako przeszkody do wydalenia cudzoziemca może zaistnieć zasadniczo w dwóch przypadkach: 1) tzw. migrantów drugiego lub kolejnego pokolenia, którzy urodzili się na terytorium państwa przyjmującego albo przybyli w bardzo wczesnym dzieciństwie; oraz 2) migrantów, którzy przybyli do państwa goszczącego w późniejszym okresie swojego życia ale przebywali w tym kraju wiele lat (tzw. migranci długoterminowi). Kluczową rolę odgrywa zatem długość pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym, która musi być na tyle znaczna, że jego przeniesienie się do innego państwa byłoby związane ze znacznymi trudnościami adaptacyjnymi. Zwykle sytuacja taka występuje wówczas gdy z krajem ojczystym więzy te nie nawiązały się lub z uwagi na długotrwałe zamieszkiwanie w innym kraju – zanikły. Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. O powyższym nie przemawia także to, że cudzoziemiec L.B. od 11 lat (jak twierdzi) nie przebywa na terenie Czeczenii. Kluczowe znaczenie dla powyższej oceny ma bowiem fakt, że pierwszych 10 lat swojego życia zamieszkiwał w kraju pochodzenia, poznał język i kulturę. Bez większego problemu zatem, biorąc pod uwagę jego młody wiek dostosuje się do kolejnej zmiany w życiu związanej ze zmianą miejsca zamieszkania.

Dalej podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że to nie sytuacja w kraju pochodzenia jest okolicznością uzasadniającą udzielenie ochrony międzynarodowej, ale indywidualna sytuacja aplikanta "wpisana" w taką sytuację (tak: wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r. o sygn. II OSK 1395/17; dostępny w CBOSA). Sytuację skarżących poddano szczegółowej analizie, mającej odzwierciedlenie w skontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji, która spotkała się z zasadną aprobatą wyrażoną w wyroku objętym niniejszą skargą kasacyjną. W szczególności zwrócono uwagę, że skarżący kasacyjnie nie są osobami, wobec których dopuszczono się łamania praw człowieka, o czym szczegółowo mowa w decyzjach w przedmiocie udzielenia skarżącemu wraz z rodziną ochrony międzynarodowej. Również w toku postępowania odwoławczego w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, skarżący nie przedstawił dowodów, wskazujących na rzeczywiste ryzyko doznania krzywd lub represji w kraju pochodzenia, uzasadniających udzielenie mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Brak jest też podstaw do twierdzenia, że

w przypadku zobowiązania cudzoziemców do powrotu ich więzy rodzinne zostaną zerwane lub istotnie ograniczone, skoro również żonę skarżącego objęła decyzja

o powrocie do kraju pochodzenia. W konsekwencji zobowiązanie do powrotu skarżących nie naruszy ich prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji.

Przechodząc do kolejnej podstawy kasacyjnej w zakresie naruszenia art. 351 pkt 1 lit. a-d u.c. oraz art. 2, 3, 4, 5, 6, 7 i art. 8 Konwencji podkreślić należy, na co zwracał uwagę Szef Urzędu w zaskarżonej decyzji, zasadnie zaaprobowanej przez Sąd I instancji, że nie stwierdzono, aby wobec skarżących zachodziły okoliczności

z art. 349 u.c., a zatem w sprawie nie ma zastosowania art. 351 pkt 1 u.c., zgodnie bowiem z jego treścią zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji: zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego (a) lub mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu (b), lub mógłby on być zmuszony do pracy (c), lub mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej (d),

w przypadku gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt

ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349. Odmowa wszak udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych nie wynikała z zaistnienia w przypadku skarżącej okoliczności, o których mowa w regulacji art. 349 u.c.. W tych warunkach nie można mówić by Sąd niewłaściwie zastosował art. 351 pkt 1 lit. a-d, skoro realia niniejszej sprawy nie dawały podstawy objęcia skarżących normą danego przepisu.

Skarżący kasacyjnie jedynie w sposób abstrakcyjny powoływali się na te zagrożenia, o których mowa w art. 351 pkt 1 lit. a-d u.c., zaniechawszy w gruncie rzeczy wykazania, że w sposób realny, skonkretyzowany i prawdopodobny miało zagrażać im niebezpieczeństwo ze strony władz kraju pochodzenia. W tym zakresie nie przywołali żadnych wiarygodnych dowodów (np. dokumentów urzędowych pochodzących od władz ich kraju). Jednocześnie sama realność wystąpienia zagrożenia ze strony danych władz, na które się powoływali, została w sposób istotny – i słusznie – podważona w toku postępowania prowadzonego przed właściwymi organami. Zgoda na pobyt tolerowany nie może być traktowana jako konsekwencja ogólnej niestabilności w kraju pochodzenia, niedostatków praworządności, czy nawet ogólnego braku bezpieczeństwa, przedmiotem oceny winna być bowiem sytuacja cudzoziemca, a nie kraju jego pochodzenia. Sytuację skarżących kasacyjnie zaś poddano szczegółowej ocenie i wobec prawidłowo poczynionych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, zastosowano odpowiednie przepisy danej ustawy. Innymi słowy, proces subsumcji w realiach niniejszej sprawy nie nosi cech wadliwości mogącej mieć wpływ na jej wynik.

Wobec stwierdzenia, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują

na uwzględnienie, skargę kasacyjną należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.