Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi R.T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku R. T. na podstawie tytułów wykonawczych nr SM [...] z dnia 10 stycznia 2012 r.

Podstawę prawną wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych stanowiła decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 grudnia 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 20 czerwca 2011 r. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług.

W oparciu o wskazane tytuły wykonawcze, zawiadomieniem z dnia 13 kwietnia 2012 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [banku]. w G.

Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 17 kwietnia 2012 r., natomiast odpis zawiadomienia wraz z odpisem tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 27 kwietnia 2012 r.

Pismem z dnia 11 maja 2012 r. R. T. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego o rozłożenie na raty należności wynikającej z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 grudnia 2011 r. oraz wystawionych na jej podstawie tytułów wykonawczych z dnia 10 stycznia 2012 r., jak też o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku.

Pismem z dnia 25 maja 2012 r. pełnomocnik zobowiązanego zmodyfikował przedmiotowy wniosek wskazując, że w miejsce wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych wnosi o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec zobowiązanego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych.

W uzasadnieniu organ egzekucyjny wyjaśnił, że składając wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego zobowiązany nie wskazał na istnienie żadnej z przesłanek określonych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015).

Postanowieniem z dnia 18.07.2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostawił bez rozpoznania wniosek R. T. z dnia 11 maja 2012 r. o rozłożenie należności na raty.

R. T. złożył zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 18 czerwca 2012 r. i podniósł, że wydanie tego postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji nierozpoznania wniosku o rozłożenie na raty było przedwczesne. Dodatkowo wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia niniejszego zażalenia.

Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku R. T. na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych z dnia 10 stycznia 2012 r. do czasu rozpoznania zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 18 czerwca 2012 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. Dyrektor izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18 czerwca 2012 r., którym odmówiono zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych z dnia 10 stycznia 2012 r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Pismem z dnia 25 września 2012 r. R. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 sierpnia 2012 r.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia pomimo niezbadania istnienia przesłanek do zawieszenia postępowania oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa strony przez radcę prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jedną z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wynikających z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest m.in. rozłożenie na raty spłaty należności. Skarżący wskazał, że złożył wniosek o zastosowanie tejże ulgi, żądając jednocześnie zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Natomiast organ, nie rozpatrzywszy wniosku zobowiązanego, stwierdził brak podstaw do zawieszenia postępowania. W ocenie podatnika postanowienie organu I instancji było co najmniej przedwczesne. Ponadto, zobowiązany podkreślił, że ocena istnienia przesłanki zawieszenia postępowania powinna być poprzedzona rozstrzygnięciem zasadności wniosku skarżącego o rozłożenie na raty. W ocenie skarżącego, argument dotyczący konieczności realizacji postulatu szybkości postępowania jest o tyle nietrafiony, że realizacja tej zasady nie może odbywać się kosztem innych zasad postępowania administracyjnego np. zasady praworządności czy też zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga R. T. nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 15 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w zaistniałym stanie faktycznym wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania, na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015).

W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie przyjął, że organ egzekucyjny zaskarżonym postanowieniem trafnie rozstrzygnął w kwestii odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanego R. T., na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: SM [...] z dnia 10 stycznia 2012 r.

Przepis art. 56 § 1 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednoznacznie określa, w jakich przypadkach organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego,

4) na żądanie wierzyciela,

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na przerwaniu na czas określony biegu tego postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód w jego dalszym prowadzeniu, na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Z analizy treści art. 56 § 1 powołanej ustawy, wyraźnie wynika, że w razie ziszczenia się którejkolwiek z wymienionych w nim enumeratywnie przesłanek, organ egzekucyjny zobligowany jest zawiesić postępowanie egzekucyjne.

Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości fakt, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje instytucji obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego. Należy przyjąć, że zobowiązany, wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest zobligowany do wskazania jednej z okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W ocenie sądu prawidłowo organ skonstatował, że wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi oświadczenia woli składanego w celu doprowadzenia do czasowego przerwania stosowania środków egzekucyjnych, ale oświadczenie wiedzy dotyczące istnienia podstaw do zawieszenia postępowania. Oświadczenie to stanowi podstawę do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu.

Zdaniem sądu, skoro w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego przeprowadził postępowanie w celu wyjaśnienia, czy wystąpiła przesłanka, o których mowa w cytowanym powyżej art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, i gdy w wyniku podjętych czynności organ egzekucyjny stwierdził, że nie wystąpiła żadna z wskazanych okoliczności, w szczególności nie doszło do wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, to nie zaszły przesłanki do zawieszenia postępowania.

Sąd wskazuje, że art. 56 § 1 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienia przyczyny obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Nie pozostawia zatem do uznania organu egzekucyjnego, czy w danym przypadku zawiesić postępowanie.

Nie budzi wątpliwości sądu, że R. T. nie wskazał żadnej z wymienionych enumeratywnie przesłanek ani w treści wniosku, ani też w zażaleniu.

W ocenie sądu organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że argumentem przemawiającym za koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, zdaniem skarżącego jest fakt, iż organy egzekucyjne nie rozpatrzywszy wniosku podatnika o rozłożenie należności na raty, stwierdziły brak podstaw do zawieszenia postępowania.

Sąd stwierdza, że przedmiotowe kwestie były przedmiotem badania w odrębnych postępowaniach i nie mogą być uwzględnione w postępowaniu w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Organ egzekucyjny, do którego wpłynęło podanie w przedmiocie rozłożenia należności na raty oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego, zobowiązany był natomiast — stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. - do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.

W konsekwencji powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 18 czerwca 2012 r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec zobowiązanego na podstawie tytułów wykonawczych nr SM [...].

W ocenie sądu, w przedmiotowej sprawie na dzień złożenia wniosku, wydania postanowienia organu I instancji, jak i zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wystąpiła żadna z obligatoryjnych przesłanek, o których mowa w art. 56 § 1 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dopiero w sytuacji rozłożenia na raty należności, postępowanie egzekucyjne podlegałoby zawieszeniu z mocy prawa na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co jednak w badanej sprawie nie miało miejsca.

Z informacji uzyskanych w toku prowadzonego postępowania wynikało, że postanowieniem z dnia 18 lipca 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostawił bez rozpoznania wniosek podatnika o rozłożenie należności na raty.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, Sąd stwierdził, że zasadnie organ uznał, iż skoro w sprawie nie zaistniała żadna z sytuacji opisanych w wyżej cytowanym art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to tym samym nie istniała podstawa do zawieszenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z ustawą Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zawierają wszystkie składniki struktury postanowienia administracyjnego wymienione w art. 124 § 1 i § 2 w/w ustawy, w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne.

Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy sąd - działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.