Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytania prawne.

Naczelny Sąd Administracyjny z udziałem W. Skoniecznego, prokuratora Prokuratury Apelacyjnej delegowanego do Ministerstwa Sprawiedliwości, w sprawie zażalenia Barbary S. na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 1996 r. na posiedzeniu jawnym pytania prawnego pełnego składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...), zgłoszonego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593/, o następującym brzmieniu:

1. Czy zażalenie, o którym mowa w art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego, przysługuje osobie fizycznej na niewydanie przez wójta /burmistrza, prezydenta miasta/ decyzji w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości, jeżeli osoba ta domaga się wydania jej takiej decyzji?

2. Jakie rozstrzygnięcie powinna zawierać decyzja wydana w wyniku uwzględnienia zażalenia, jeżeli stwierdzi się, że nie ma podstaw do ustalenia podatku od nieruchomości z powodu braku przedmiotu podlegającego opodatkowaniu tym podatkiem?

podjął następującą uchwałę:

Przedstawione Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne powstało na tle następującego stanu faktycznego:

Barbara S. oraz inne osoby prowadzące punkty sprzedaży przy kościele w Ś.L. w dniu 20 grudnia 1995 r. wniosły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) zażalenie na bezczynność Burmistrza Miasta R. w sprawie wydania decyzji o ustaleniu podatku od nieruchomości oraz decyzji o zwrocie uiszczonej przez nich opłaty targowej. W uzasadnieniu osoby te podały, że w okresie od 1991 r. do 1994 r. organy gminy R., na skutek błędnej interpretacji przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/, pobierały od prowadzonej przez nie działalności opłatę targową zamiast podatku od nieruchomości. Na poparcie swego stanowiska składający zażalenie powołali wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 1994 r. /III SA 1499/93/, wydany w sprawie ustalenia opłaty targowej innej osobie, a wyrażający pogląd, że posiadane przez nią podobne stoisko handlowe jest w rozumieniu przepisów wymienionej ustawy obiektem budowlanym podlegającym podatkowi od nieruchomości. Składający zażalenie podali również, że od 16 maja 1994 r. kilkakrotnie zwracali się do Burmistrza Miasta R. o ustalenie podatku od nieruchomości od posiadanych przez nich stoisk handlowych w Ś.L. i zwrot nienależnie - ich zdaniem - pobranych opłat targowych. Dotychczas sprawy te nie zostały załatwione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) podaje, że składająca zażalenie nie złożyła wykazu nieruchomości obejmującego stoisko handlowe w Ś.L.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uchwała nr 1/96 pełnego składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 11 kwietnia 1996 r. została podjęta na wniosek składu orzekającego Kolegium, który rozpatrywał zażalenie Barbary S. na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej ustalenia podatku od nieruchomości.

Z akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) liczyło wówczas 20 członków. W posiedzeniu Kolegium podejmującym uchwałę zawierającą pytanie prawne uczestniczyło 17 członków, którzy przyjęli ją w głosowaniu jawnym.

Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./ Kolegium w pełnym składzie może wystąpić do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem prawnym, jeśli od odpowiedzi na nie zależy rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy. Przepisy cytowanej ustawy nakładają na samorządowe kolegia odwoławcze obowiązek łącznego spełnienia warunków, od których została uzależniona możliwość uzyskania odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne. Uchwała Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) nr 1/96 z dnia 11 kwietnia 1996 r. uczyniła zadość tylko niektórym warunkom. W szczególności spełnia ona warunki określone w art. 22 ust. 4 cytowanej ustawy. Uchwała o wystąpieniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem prawnym została podjęta na wniosek składu orzekającego przez pełny skład Kolegium bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej 3/5 pełnego składu tego organu.

Jednakże - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od treści odpowiedzi na przedstawione pytania prawne, które nie zawierają poważnych wątpliwości prawnych.

Podstawę żądania wydania decyzji o ustaleniu podatku od nieruchomości oraz decyzji o zwrocie uiszczonej przez składającą zażalenie opłaty targowej stanowi w niniejszej sprawie przepis art. 16 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/; stanowi on, że zwalnia się od opłaty targowej osoby i jednostki wymienione w art. 15 ust. 1 cytowanej ustawy, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z nieruchomościami lub obiektami budowlanymi nie złączonymi trwale z gruntem położonym na targowisku. W myśl art. 6 ust. 6 powołanej ustawy osoby fizyczne, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, są obowiązane złożyć właściwemu organowi gminy wykaz nieruchomości, sporządzony na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku w podatku od nieruchomości.

Czynność "złożenia wykazu nieruchomości" nie jest warunkiem koniecznym do wszczęcia przez wójta /burmistrza, prezydenta miasta/ postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości. Postępowanie administracyjne - w myśl art. 61 par. 1 Kpa - wszczyna się z urzędu lub na żądanie tego, kto ze względu na swój interes prawny lub obowiązek żąda czynności organu. W rozpatrywanej sprawie stroną jest składająca zażalenie na niezałatwienie w terminie żądania dotyczącego ustalenia podatku od nieruchomości. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji państwowej. Od tego momentu biegną terminy załatwiania spraw określone w art. 35 par. 3 Kpa. W konsekwencji datą wszczęcia postępowania w omawianej sprawie jest dzień złożenia przez stronę podania o ustalenie podatku od nieruchomości, niekoniecznie zawierającego "wykaz nieruchomości". Właściwy organ jest zobowiązany - zgodnie z art. 104 par. 1 Kpa - załatwić sprawę przez wydanie decyzji. Niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa lub ustalonym w myśl art. 36 Kpa stanowi podstawę do złożenia zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 par. 1 Kpa, a organ ten, gdy uzna zażalenie za uzasadnione, stosownie do art. 37 par. 2 Kpa wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy.

Z powyższej analizy wynika, że kwestia zawarta w pierwszym pytaniu nie budzi istotnych wątpliwości prawnych i podlega regułom normowanym powołanymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy w tym stanie rzeczy nie zależy od odpowiedzi udzielonej na to pytanie.

Odmowa udzielenia odpowiedzi na pytanie drugie została podyktowana tym, że treść rozstrzygnięcia w formie decyzji zależy od wyników postępowania /m.in. na treść rozstrzygnięcia może mieć wpływ niezłożenie przez stronę wykazu nieruchomości/. Wskazanie przez Naczelny Sąd Administracyjny treści rozstrzygnięcia organowi orzekającemu jest niedopuszczalne ze względu na zakres kompetencji Sądu.