Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nikiforów, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Protokolant: Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Burmistrza Nowogrodźca z dnia 20 lutego 2025 r. nr ZOSz.4431.8.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Burmistrza Nowogrodźca na rzecz skarżącego M. C. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z dnia 4 września 2024 r. M. C. zwrócił się do Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w W. z wnioskiem o udostępnienie następującej informacji publicznej:

1. wykazu wszystkich notatek służbowych, jakie są w posiadaniu Dyrektora szkoły, wytworzonych w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024, sporządzonych przez niego samego lub pracowników szkoły, dotyczących córki N. C. (byłej uczennicy szkoły) i jej rodziny wraz z informacją na jaką okoliczność zostały one wytworzone;

2. ostatniego wniosku Dyrektora szkoły, kierowanego do organu prowadzącego o wyrażenie zgody na ustanowienie wicedyrektora oraz zgody organu prowadzącego na ustanowienie funkcji wicedyrektora;

3. informacji o ilości otrzymanych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, kierowanych do Dyrektora szkoły w roku szkolnym 2023/2024, w tym o sumarycznej ilości zadanych pytań i udzielonych odpowiedzi i ilości udostępnionych dokumentów,

4. informacji o ilości dokumentów, które nie zostały udostępnione mimo kierowanego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w roku szkolnym 2023/2024.

Wnioskodawca wniósł o przesłanie informacji na podany adres poczty elektronicznej.

Następnie wnioskiem z dnia 13 września 2024 r. M. C. zwrócił się do Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w W. z wnioskiem o udostępnienie następującej informacji publicznej:

1. protokołu z posiedzenia Rady Pedagogicznej z dnia, w którym Rada delegowała swojego przedstawiciela do komisji konkursowej na stanowisko Dyrektora szkoły;

2. protokołu z posiedzenia Rady Pedagogicznej z dnia, w którym była procedowana odpowiedź;

3. plan nadzoru pedagogicznego w szkole na rok szkolny 2024/2025.

Wnioskodawca wniósł o przesłanie informacji na podany adres poczty elektronicznej.

Decyzją z dnia 10 września 2024 r. nr 1/2024 na podstawie art. 16 i art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej Dyrektor szkoły odmówiła udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Organ wyjaśnił, że wnioskodawca złożył kilkadziesiąt zapytań w trybie udostępnienia informacji publicznej, co spowodowało zaburzenie pracy szkoły do tego stopnia, że bieżąca praca placówki byłą znacznie utrudniona. Szkoła nie jest podmiotem ustanowionym do ciągłego odpowiadania na wnioski tej samej osoby, gdyż misją szkoły jest opieka nad uczniami i zapewnienie im najlepszego poziomu kształcenia. Może to w znacznym stopniu paraliżować działania szkoły, ponieważ Dyrektor i nauczyciele są wciąż zaangażowani w odpowiadanie na ogrom wniosków składanych przez jedną osobę. Wnioskodawca regularnie składał wnioski, dezorganizując pracę szkoły i jej zadania statutowe. Składane wnioski mają na celu głównie wywołanie dolegliwości i utrudnienie funkcjonowania organu. Innym rodzajem nadużycia prawa do informacji jest sytuacja, kiedy dana osoba kieruje wniosek o dostęp do informacji publicznej do organu państwowego, z którym pozostaje w jawnym konflikcie. Według Dyrektora szkoły kolejne wnioski o udostępnienie informacji publicznej powodują, że informacja publiczna może być wykorzystywana w prywatnej sprawie wnioskodawców. Liczba złożonych wniosków stanowi próbę sparaliżowania działań szkoły.

W odwołaniu wnioskodawca wniósł o zobowiązanie Dyrektora szkoły do udzielenia informacji publicznej i wyjaśnił, że nie złożył kilkudziesięciu wniosków, jak twierdzi Dyrektor szkoły. Występował z wnioskami dotyczącymi m. in. udostępnienia aktualnych statutów szkoły, zapewnienia opieki stomatologicznej, zakupu ćwiczeń przez rodziców, opłat za ksero, autonomii samorządu uczniowskiego, wyjazdów uczniów na warsztaty językowe. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie ma żadnej prywatnej sprawy i jawnego konfliktu ze szkołą. Wszystkie wnioski były i są kierowane w trosce o: jawność działania publicznej jednostki oświatowej, zasadność wydatkowania środków publicznych, prawo do nauki, system oceniania uczniów, wychodzenie uczniów na świeże powietrze w czasie przerw, głosowanie nauczycieli na kandydatów do samorządu uczniowskiego, koszty zakupu ćwiczeń i papieru ksero, zakup polisy ubezpieczeniowej od nieszczęśliwych wypadków.

Decyzją z dnia 20 lutego 2025 r. nr 1/2025 Burmistrz Nowogrodźca jako organ prowadzący szkołę utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak podał, wnioskodawca złożył do Dyrektora szkoły szereg zapytań w trybie udostępniania informacji publicznej. W okresie od 8 lipca 2024 r. do 28 października 2024 r. wnioskodawca skierował przynajmniej 24 e-maile, zawierające wnioski o udostępnienie informacji publicznej, natomiast w okresie od 15 września 2023 r. do 9 lipca 2024 r. skierował 34 e-maile. Wnioski te zostały złożone w celu wywołania dolegliwości po stronie adresata i stanowi to nadużycie prawa podmiotowego do uzyskania informacji publicznej. Konflikt wnioskodawcy ogranicza się do osoby pełniącej obecnie funkcję Dyrektora szkoły i konflikt ten leży u podstaw zachowania wnioskodawcy, który w okresie 3 miesięcy skierował ponad 20 wniosków o udostępnienie informacji publicznej, a w okresie 1 roku skierował tych wniosków blisko 60. Działanie wnioskodawcy z pewnością ma charakter ukarania Dyrektora szkoły za nieprawidłowe, w ocenie wnioskodawcy, postępowanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 marca 2025 r. wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zobowiązanie Dyrektora szkoły do rozpoznania wniosku, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, zobowiązanie Burmistrza do przedłożenia wszystkich "kilku dziesięciu" wniosków, jakie rzekomo składał skarżący, zasądzenie zwrotu kosztów postepowania. Skarżący podkreślił, że od 2020 r. zwracał się do Dyrektora szkoły w sprawach indywidualnych swojej córki, w sprawach klasowych, jak również ogólnoszkolnych, gdy pełnił funkcję Przewodniczącego Rady Rodziców. Zwracał się też w trybie nadzoru pedagogicznego do Kuratorium Oświaty i do organu prowadzącego szkołę. Szkoła ta jako jedyna posiada wicedyrektora oraz etat obsługi administracyjno-biurowej. Jest to wyraźnie wyższa liczba dyrektorów i pracowników biurowych w stosunku do innych szkół. Szkoła ma zatem zasoby kadrowe, aby zrealizować wnioski w terminie 14 dni, bo właśnie na ten cel został powołany ze środków publicznych zastępca dyrektora, za zgoda Burmistrza. Twierdzenia o utrudnianiu działalności szkoły powstały po tym jak wyszło na jaw, że część uczniów została pozbawiona prawa do wyjazdu na warsztaty edukacyjne euroweek. Poza tym dwuinstancyjność postępowania jest pozorna, bowiem organy obu instancji współpracują z tym samym radcą prawnym.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Przy piśmie procesowym z dnia 4 grudnia 2025 r. Burmistrz przesłał wykaz dotyczący ilości zapytań o informację publiczną, skierowanych przez skarżącego do Dyrektora szkoły, zawierający 86 pozycji.

W pismach procesowych z dnia 18 listopada 2025 r. i 23 grudnia 2025 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Przy piśmie procesowym z dnia 18 listopada 2025 r. skarżący przedłożył skargę do WSA na decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej planu nadzoru pedagogicznego na rok szkolny 2024/2025.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga w rozpatrywanej sprawie nie jest zasadna.

W rozpatrywanej sprawie skarżący wnioskami z dnia 4 września 2024 r. oraz z dnia 13 września 2024 r. zwrócił się do Dyrektora szkoły o udostępnienie informacji publicznej. Organ pierwszej instancji odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na nadużycie przez skarżącego prawa do uzyskania informacji publicznej, a organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Natomiast skarżący uważa, że korzysta jedynie z przysługującego mu na mocy przepisów Konstytucji RP i ustawy prawa podmiotowego do informacji publicznej.

Dla oceny zasadności podniesionych zarzutów niezbędne jest wyjaśnienie charakteru prawa do informacji publicznej i jego zakresu w polskim porządku prawnym.

Zakres i charakter prawa do informacji publicznej określają art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Przepisy te stanowią, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Jednocześnie Konstytucja RP w art. 61 ust. 3 stanowi, że ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Odniesienie użytego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP pojęcia "działalności" do działalności takich podmiotów, jak organy władzy publicznej, osoby pełniące funkcje publiczne, organy samorządu gospodarczego i zawodowego oraz inne osoby oraz jednostki organizacyjne w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, upoważnia do stwierdzenia, że prawo do informacji, o jakiej mowa w tym przepisie, obejmuje informację o takiej aktywności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.

Ustawodawca pojęcie "informacji publicznej" określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych. W szczególności są to sprawy wymienione w art. 6 u.d.i.p. Wskazać należy, iż określając pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca odwołał się do kategorii "sprawy publicznej", przy czym w przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej". Niewątpliwie sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. "Sprawa publiczna" to sprawa ogółu, która w znacznym stopniu koresponduje z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). W doktrynie i orzecznictwie akcentuje się, że takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" jest związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem (por.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną, określane czasami w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej", nie są w konsekwencji sprawami publicznymi. Nie ma zatem znamion informacji publicznej informacja dotykająca bezpośrednio sfery ad personam i wiążąca się z ujawnieniem prywatnych danych określonej osoby (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, Komentarz do art. 1, t. 4; por. np. wyroki NSA z dnia: 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10; 6 grudnia 2019 r.; sygn. akt I OSK 3429/18).

Wobec powyższego przyjąć należy, że pojęcie "sprawa publiczna" oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań ustawy zasadniczej, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Wykładnia art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Z tą wykładnią koresponduje treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p., eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10).

Przedstawione rozumienie istoty sprawy publicznej, a w konsekwencji i informacji publicznej – odkodowywane z treści art. 61 Konstytucji RP i unormowań u.d.i.p. – jest przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 u.d.i.p., informacją taką jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która jest związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej – Państwa (por. np. wyroki NSA z dnia: 7 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3461/21 i 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3195/21). Charakter publiczny należy zatem przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.

Podkreślenia wymaga ponadto, iż dla odkodowania treści przedstawionego wyżej pojęcia informacji publicznej nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej (również w powiązaniu z kategorią "sprawy własnej"), ani cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania udostępnienia informacji publicznej. Przypomnieć należy, że zainteresowany, kierując swój wniosek do podmiotu zobowiązanego, nie musi wykazywać, w jakim celu żądana informacja publiczna jest mu potrzebna. Jedynie w przypadku żądania dotyczącego udzielenia informacji publicznej przetworzonej konieczne jest wykazanie, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). W orzecznictwie wielokrotnie podkreślono, że klasyfikacja informacji – czy jest ona publiczna czy nie – nie zależy od celu jej uzyskania, czy sposobu jej wykorzystania. Dany fakt, czy wiedza, albo jest informacją publiczną, albo takiej cechy nie posiada (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 548/21; 20 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 833/19; 2 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2160/17). To wnioskodawca jest bowiem gospodarzem postępowania w zakresie udostępniania informacji publicznej i on określa jakie informacje chce uzyskać oraz w jakim celu. Treść art. 2 ust. 2 u.d.i.p. wprost zabrania organom żądania wykazywania przez wnioskodawcę interesu prawnego lub faktycznego, tym bardziej, że często naruszanie interesu indywidualnego (jednostkowego) skłania wnioskodawców do podjęcia szerszych działań na rzecz pewnej grupy osób czy społeczności. Brak jest zatem podstaw prawnych, aby podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej żądał lub samodzielnie ustalał przyczyny, dla których został złożony wniosek na podstawie u.d.i.p. (poza wspomnianą już sytuacją, gdy żądanie dotyczy informacji publicznej przetworzonej). Ponadto zauważyć należy, iż wniosek "każdego" o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem podmiotu publicznego prawa podmiotowego do udostępnienia informacji publicznej, a zatem z istoty swojej skierowany jest na realizację tego prawa, a więc i będącego jego istotnym elementem interesu prawnego, który – jako właśnie interes prawny – jest obiektywnym interesem indywidualnym. Przyjęcie natomiast interpretacji przeciwnej prowadzi do konkluzji, zgodnie z którą – wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu publicznego prawa dostępu do informacji publicznej – prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej, będącej przedmiotem tego prawa, zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację, co oznacza, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej"). Pogląd, zgodnie z którym nie jest możliwe uzyskanie w trybie u.d.i.p. informacji w swojej własnej sprawie, prowadziłby do absurdalnego wniosku, że informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych byłaby dostępna dla "każdego", z wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 1810/24).

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Dyrektor szkoły – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych. Szkoła podstawowa jest podmiotem publicznym, wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji i dysponuje majątkiem publicznym. Dyrektor szkoły nie kwestionuje również publicznego charakteru informacji, o które wnioskuje skarżący.

Należy zatem wyjaśnić, że w orzecznictwie i doktrynie podnosi się, że nadużycie prawa podmiotowego do informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy dany podmiot wnioskuje o udostępnienie informacji publicznej w celu innym, aniżeli chęć zachowania jawności życia publicznego, czy uzyskania informacji mającej znaczenie dla większej liczby osób. Nadużycie to z reguły ma miejsce wówczas, gdy żądana informacja ma znaczenie wyłącznie indywidualne, będąc istotną tylko z perspektywy wnioskodawcy. Wprawdzie z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej, to jednak należy mieć na uwadze, że istotną przeszkodą w diagnozowaniu nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej może być nieznajomość motywów, jakimi kieruje się podmiot domagający się udzielenia mu informacji publicznej. Jak już wyżej wskazano, brak jest jakichkolwiek podstaw domagania się od takiego podmiotu wyjaśniania powodów, dla których chce on skorzystać z przysługującego mu publicznego prawa podmiotowego (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Skoro jednak dla stwierdzenia nadużycia tego prawa niezbędne jest ustalenie pozorowania realizacji wartości leżących u jego podstaw, to konieczne jest poznanie rzeczywistego celu wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie konkretnej informacji publicznej. Ustaleń w tym zakresie można dokonywać w oparciu o ocenę okoliczności faktycznych danej sprawy (ad casum), w tym treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Pomocne może być stanowisko podmiotu występującego z wnioskiem dostępowym prezentowane w innych pismach kierowanych do podmiotu zobowiązanego. Znaczenie może mieć ponadto okoliczność ponawiania wniosków o udzielenie informacji publicznych już udostępnionych wnioskodawcy albo ogólnodostępnych (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 799/12). W orzecznictwie sądowym wyrażono w pełni zasadny pogląd, że forma reakcji organu na nadużywanie prawa dostępu do informacji publicznej pozostaje w ścisłym związku z charakterem zjawiska, jakim jest nadużywanie publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2604/23).

Skuteczne kwestionowanie zjawiska nadużywania takiego prawa, w tym publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej, nie może nie odnosić się do motywów i celów stanowiących podstawę złożonego wniosku, a zatem do ocen i ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Wszystkie te okoliczności powinny być przez organ wskazane i ocenione, z podaniem argumentacji, dlaczego stanowią one podstawę dla przyjęcia przez organ, że podmiot korzystający z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej nadużywa tego prawa.

Gwarancję przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i przedstawienia powodów kwalifikacji określonego zachowania jako nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej daje zastosowanie w takim przypadku formy decyzji administracyjnej, która zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Forma decyzji czyni tym samym realną kontrolę instancyjną odmowy udostępnienia informacji publicznej w przypadku nadużywania prawa dostępu do takiej informacji, jak i kontrolę sądowoadministracyjną.

Podkreślenia wymaga również, iż przy ocenie przesłanek nadużycia prawa do informacji publicznej jako odmowy udostępnienia informacji publicznej, należy zachować szczególną ostrożność. Konstytucyjne prawo do informacji publicznej służy bowiem realizacji jednej z podstawowych wartości państwa demokratycznego, tj. jawności działania instytucji publicznych. Skoro zatem prawo do informacji publicznej ma rangę konstytucyjną, a jego celem jest zapewnienie społecznej kontroli nad organami władzy publicznej, to wszelkie pozaustawowe przesłanki ograniczające to prawo mogą utrudnić lub wręcz uniemożliwić kontrolę społeczną nad funkcjonowaniem instytucji publicznych. Dlatego też ewentualne powołanie się na nadużycie prawa do informacji musi być zastrzeżone wyłącznie do przypadków skrajnych, w których wnioskodawca wykazuje się dużą dozą złej woli, a ilość i zakres objętych wnioskami informacji może utrudnić normalne funkcjonowanie i wypełnianie swoich ustawowych kompetencji przez organ administracji publicznej. Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na w/w przesłankę może zatem nastąpić tylko w przypadkach wyjątkowych (por. wyroki NSA z dnia: 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 3617/21; 16 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 86/21; 30 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4340/21, 24 marca 2026 r., sygn. akt III OSK 1331/25; a także M. Jaśkowska, Nadużycie publicznego prawa podmiotowego jako przesłanka ograniczenia dostępu do sądu w sprawach z zakresu informacji publicznej, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego z 2018 r., nr 1, s. 27-41).

W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organy nie wykazały w wydanych decyzjach nadużycia przez skarżącego prawa do informacji publicznej. Organy powołują się przede wszystkim na liczbę wniosków złożonych przez skarżącego (kilkadziesiąt wniosków), pozostawanie skarżącego w jawnym konflikcie z Dyrektorem szkoły, wykorzystanie informacji publicznej w prywatnej sprawie wnioskodawcy. Według organów liczba złożonych wniosków stanowi próbę sparaliżowania działań szkoły. W celu wykazania powyższego, organ przedłożył wykaz z ilością zapytań o informację publiczną, skierowanych przez skarżącego do Dyrektora szkoły od 28 lipca 2022 r. do 15 września 2025 r. oraz kilkanaście segregatorów ze zgromadzonymi wnioskami i odpowiedziami organu.

Należy jednak zauważyć, że zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego, córka skarżącego była uczennica tej szkoły do czerwca 2024 r., natomiast skarżący był przewodniczącym Rady Rodziców. Skarżący i jego żona brali również czynny udział w pracach przy aktualizacji statutu szkoły stosownie do wymogów prawa oświatowego. Skarżący podkreśla swoje zaangażowanie w sprawy szkoły, które skutkowało wyjaśnieniem i usunięciem różnych nieprawidłowości związanych z nauczaniem.

Zgodnie z wykazem sporządzonym przez Szkołę w okresie od 28 lipca 2022 r. do 15 września 2025 r. wpłynęło 86 żądań od skarżącego, zawartych w 25 e-mailach przesłanych przez skarżącego. Zatem w okresie ponad trzech lat skarżący złożył 25 wniosków o udostępnienie informacji publicznej, średnio 8 wniosków rocznie. Należy też zauważyć, że nie wszystkie żądania mają charakter wniosków o udostępnienie informacji publicznej, np. pytania zaczynające się od słowa "dlaczego" (celem informacji publicznej jest informowanie o faktach i zjawiskach, a nie wyjaśnianie motywacji w działaniach organu), pytania rodzica dotyczące nauki córki kierowane w innym trybie, np. indywidualnego programu nauki dla córki czy też pytanie "Kim jest osoba Piotr Fiedorek".

W powyższym wykazie organ wykazał również czasochłonność opracowywania odpowiedzi na poszczególne zagadnienia. Należy jednak zauważyć, że w niektórych przypadkach czas potrzebny na opracowanie odpowiedzi został znacznie zawyżony, np. pkt 11 i 12 – czy statut jest aktualny i opublikowany – 3 dni robocze, pkt 18 – czy nowy statut został uchwalony – 1 dzień roboczy, pkt 19 – o udostępnienie statutu – 2 dni. Trzeba też zauważyć, że organ przesyłając kilkanaście segregatorów akt administracyjnych, dokonał zwielokrotnienia objętości tych akt, kserując te same wnioski i odpowiedzi w zależności od ilości zagadnień zamieszczonych w danym wniosku.

W pismach procesowych skarżący wyjaśnił celowość wielu zapytań kierowanych do Dyrektora szkoły, np. kwestia liczenia średniej ocen bez uwzględnienia ocen poprawionych, zasadność zakupu ćwiczeń przez rodziców, głosowanie przez nauczycieli w wyborach do samorządu uczniowskiego, kwestie związane z aktualizacją i publikacją statutu szkoły, wyjazdy uczniów na warsztaty językowe euroweek. Jak podaje skarżący, wyjaśnienie tych kwestii miało na celu poprawę jakości nauczania i usunięcie nieprawidłowości związanych z życiem szkoły.

Wobec powyższego należy uznać, że organy nie wykazały nadużywania przez skarżącego prawa do udostępniania mu informacji publicznej zgodnie ze składanymi wnioskami, naruszając art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 2 u.d.i.p.

Organ zobowiązany będzie do ponownego rozpatrzenia złożonych wniosków, na podstawie właściwie zastosowanych przepisów u.d.i.p. z zachowaniem prawidłowego trybu procedowania.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 zł, orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.