drukuj    zapisz    Powrót do listy

6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym, Ruch drogowy, Inspektor Transportu Drogowego, Uchylono decyzję I i II instancji, VI SA/Wa 6120/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-03-04, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

VI SA/Wa 6120/23 - Wyrok WSA w Warszawie

Data orzeczenia
2024-03-04 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Honorata Łopianowska
Sławomir Kozik /przewodniczący/
Szczepan Borowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775 art. 76, art. 8, art. 7, art. 11, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1047 art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 140aa ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2492 art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634 art. 133 par. 1, art. 134, art. 145 par. 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2201 art. 74 ust. 1, art. 80 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2063 art. 4 pkt 20
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Honorata Łopianowska Asesor WSA Szczepan Borowski (spr.) Protokolant st. ref. Magdalena Antys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 października 2023 r. nr BP.502.358.2022.2065.DL1.471713 w przedmiocie kary pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 sierpnia 2022 r.

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 października 2023 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także jako: organ lub GITD), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako: k.p.a.), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140 aa ust. 1-4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, art. 140 ab ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1047, dalej jako: p.r.d.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 665 ze zm., dalej u.d.p.), § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako: organ pierwszej instancji) z dnia 18 sierpnia 2022 r. o nałożeniu na M. G. (dalej także jako: skarżący) kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł z tytułu wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych bez zezwolenia kategorii II.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu 21 kwietnia 2022 r. w miejscowości L., przy ul. [...], na drodze wojewódzkiej nr [...], został zatrzymany do kontroli samochód marki M. wraz z naczepą, którym kierował L. W.. Pojazd był bez ładunku. Przewóz realizowany był na rzecz firmy M. G. - Przedsiębiorstwo Usługowo-Transportowe [...]". Podczas kontroli zaszło podejrzenie, że zatrzymany pojazd członowy przekracza dozwoloną wysokość.

W związku z powyższym dokonano pomiaru wymiarów zewnętrznych pojazdu, w wyniku którego stwierdzono, że wysokość kontrolowanego pojazdu (na wysokości 2 osi ciągnika samochodowego i przedniej części naczepy) po odjęciu możliwych błędów pomiaru (1%) wynosi 4,13 metra, co stanowiło przekroczenie normy o 0,13 metra.

W związku z powyższym organ pierwszej instancji pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie i wezwał go do złożenia wyjaśnień.

Skarżący pismem z dnia 2 maja 2022 r. wniósł o udostępnienie świadectw legalizacji/wzorcowania urządzeń pomiarowych wykorzystanych podczas kontroli drogowej, operatu geodezyjnego z ważną legalizacją miejsca kontroli na którym dokonano pomiarów. Skarżący wniósł również o precyzyjne wskazanie miejsca w którym dokonano pomiaru wysokości pojazdów, gdyż informacja zawarta w protokole kontroli zdaniem strony wskazuje na teren prywatny.

Organ pierwszej instancji wraz z pismem z dnia 30 maja 2022 r. przesłał skarżącemu żądane dokumenty tj. świadectwo wzorcowania przymiaru wstęgowego BMI o nr CT1/14/42 , przymiaru teleskopowego NEDO o nr [...] oraz protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów w L. ul. [...]. Jednocześnie wyjaśnił, że czynności kontrolne odbyły się w L. przy ul. J.na wysokości posesji nr [...], na drodze publicznej, na stanowisku przeznaczonym do ważenia pojazdów przystosowanym specjalnie do tych czynności przez Zarząd Dróg Miejskich w L.. Natomiast w protokole kontroli [...] omyłkowo kontrolujący wpisał nr seryjny przymiaru teleskopowego NEDO jako [...] a powinno być: [...]. Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, że kierowca L. W. uczestniczył w czynnościach kontrolnych i są mu znane okoliczności kontroli, użyte przyrządy oraz miejsce kontroli. Podczas kontroli udostępniono kierowcy do wglądu świadectwa wzorcowania przymiaru teleskopowego, wstęgowego oraz protokół z pomiaru pochylenia terenu.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił ponadto skarżącemu, że w załączniku do protokołu kontroli istnieje omyłka w postaci kwalifikacji naruszonego przepisu ponieważ zapisano: "Brak zezwolenia kategorii I i II", a powinno być "Brak zezwolenia II-IV art. 140aa ust. 1". Natomiast w dalszej części załącznika w opisie naruszenia, organ prawidłowo dokonał kwalifikacji naruszenia i przyporządkował do kontrolowanego przewozu zezwolenie kategorii II. Organ pierwszej instancji stwierdził, że omyłki pisarskie nie podlegają prostowaniu w trybie k.p.a., jednak ważnym jest, iż w żaden sposób nie miały one wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe organ pierwszej instancji decyzją z dnia 18 sierpnia 2022 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ uznał, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Zaznaczył, że organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał kwalifikacji stwierdzonego podczas kontroli drogowej naruszenia tj. wykazał, że wysokość kontrolowanego pojazdu wyniosła 4,13 m, co stanowiło przekroczenie o 13 cm, czyli przekroczenie normy o 3,25%. Wobec powyższego na skarżącego została nałożona kara w wysokości 5000 zł za brak zezwolenia kat. II.

GITD wskazał, że pojazd został zmierzony przymiarem teleskopowym, znak identyfikacyjny typ M.nr ser. [...], który legitymował się świadectwem wzorcowania przymiaru teleskopowego z dnia 27 lutego 2020 r. Co istotne świadectwo wzorcowania traci swoją ważność w przypadku uszkodzenia i naprawy przymiaru w zakresie mogącym wpływać na jego dokładność oraz w przypadku nieczytelności numeru seryjnego. Przymiar teleskopowy, znak identyfikacyjny typ M. nr seryjny [...] w dniu kontroli drogowej był urządzeniem sprawnym. Kontrola została przeprowadzona w miejscu zbadanym geodezyjnie pod kątem pochylenia terenu, tj. na ulicy J. na wysokości posesji nr [...] (w decyzji GITD błędnie wskazanym jako nr [...]) na drodze publicznej, na miejscu przeznaczonym do ważenia pojazdów przystosowanym specjalnie przez Zarząd Dróg Miejskich w L. dla Inspekcji Transportu Drogowego.

Organ stwierdził, że kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Nie wnosił o ponowne sprawdzenie parametrów zewnętrznych kontrolowanego pojazdu. Przebieg kontroli utrwalono protokołem [...] z dnia 21 kwietnia 2022 r., który kierowca podpisał, nie zgłaszając zastrzeżeń, w szczególności co do sposobu i wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów. Organ zaznaczył, że protokół kontroli drogowej sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego, jest w rozumieniu art. 76 § 1 kpa dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ, w zakresie jego działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokument taki ma szczególną moc dowodową.

Organ odnosząc się do zarzutu strony w zakresie omyłkowego wskazania numeru przymiaru teleskopowego w toku prowadzonych czynności kontrolnych stwierdził jedynie, że nie miała ona wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.

Jednocześnie organ stwierdził, że z uwagi na treść 189a § 2 k.p.a. w sprawie nie znajduje zastosowania art. 189d tej ustawy albowiem art. 140 ab p.r.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Nie stosuje się również art. 189e oraz 189f k.p.a. Do kar nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony, wymienione w art. 140aa ust 4 p.r.d.

GIDT nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Wskazał, że skarżący nie dostarczył takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Na tę okoliczność organ zacytował wyjaśnienia skarżącego zawarte w piśmie z dnia 6 czerwca 2022 r., z których wynikało, że kierowca bez zgody skarżącego podwyższył wysokość dachu naczepy podczas rozładunku. Dodał, że to pracodawca ponosi odpowiedzialność za zaniechania lub działania swojego pracownika. Wobec tego ponosi on odpowiedzialność za stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenie.

Skargę na powyższą decyzję złożył M. G. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Skarżący nie sformułował zarzutów naruszenia przez organ konkretnych przepisów prawa.

W uzasadnieniu skargi wskazał na sprzeczność danych zawartych w protokole kontroli oraz tych przekazanych mu przez organ w trakcie postępowania administracyjnego i powołanych w decyzjach organów obu instancji. Skarżący zwrócił uwagę, że w protokole kontroli drogowej w rubryce "Miejsce przeprowadzenia kontroli" podana została lokalizacja: "[...]", natomiast w toku postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji udostępnił mu operat geodezyjny legalizowanego miejsca kontroli dla tego typu pomiarów dla lokalizacji [...]".

Skarżący zwrócił uwagę, że w części opisowej załącznika do protokołu organ podał, iż kontrolerzy dokonali "pomiaru legalizowanym przymiarem wstęgowym BMl CT1/14/43. W wyniku czego stwierdzono, iż wysokość kontrolowanego pojazdu (na wysokości 2 osi ciągnika samochodowego a przedniej części naczepy ciężarowej) wynosiła po odjęciu możliwych błędów pomiaru (1%) 4,13 metra". Skarżący zauważył, że przymiar wstęgowy służy do mierzenia długości i szerokości, a nie wysokości pojazdu. Wskazał również, że w protokole w rubryce "przyrząd do mierzenia wysokości" wskazano urządzenie NEDO o numerze seryjnym [...], a nie jak decyzji o numerze [...], którego świadectwo wzorcowania znajduje się w aktach sprawy.

Reasumując skarżący podał, że zgodnie ze sporządzonym protokołem kontroli drogowej z dnia 21 kwietnia 2022r. stwierdzono, że kontrolę przeprowadzono w L., przy ul. [...], przymiarem wstęgowym o nr BMI CT1/14/43. Powyższa lokalizacja nie posiada operatu geodezyjnego z ważną na kontrolowany dzień kontroli drogowej a użyte do pomiaru urządzenia pomiarowe albo nie służą do tego typu pomiarów albo udostępnione legalizacje urządzeń są inne niż te użyte do kontroli drogowej. Działania organów, jego zdaniem przekroczyły swobodną ocenę dowodów jak i naruszyły zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów Państwa.

GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta dokonywana jest, co do zasady, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a) sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Stosownie zaś do art. 134 p.p.s.a., sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem wymienionych kryteriów należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej były decyzje organów inspekcji transportu drogowego o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej z tytułu wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych bez zezwolenia kategorii II. Organy w trakcie kontroli drogowej stwierdziły, że kontrolowany pojazd przekraczał dopuszczalną normę wysokości.

Podstawę materialnoprawną nałożenia na skarżącego kary stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, z których wynika generalny zakaz poruszania się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia.

Zgodnie z definicją pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 pkt 35a p.r.d. jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd, zaś w myśl art. 140aa ust. 1 p.r.d. - stanowiącego podstawę nałożenia na skarżącego kary - za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Rolą organu w sprawach o naruszenie przepisów p.r.d. w zakresie wykonywania transportu pojazdem nienormatywnym jest zatem ustalenie przede wszystkim kto, kiedy, w jakim miejscu, jakim pojazdem i do kogo należącym, bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 ustawy p.r.d., wykonywał przejazd pojazdem nienormatywnym oraz wykazanie owego naruszenia w sposób niebudzący wątpliwości za pomocą dopuszczonych do użytku, zgodnie z przepisami, urządzeń technicznych, których identyfikacja jest możliwa i właściwie udokumentowana w aktach sprawy. Należy zwrócić uwagę na charakter decyzji związanych z przekroczeniem przepisów prawo o ruchu drogowym. Decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy szeroko pojętego transportu drogowego mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych.

W sprawach dotyczących nałożenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym istotnym elementem materiału dowodowego jest protokół kontroli sporządzany przez inspektora transportu drogowego. Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. 2201 ze zm.) inspektor przeprowadzający czynności kontrolne wprowadza dane o przeprowadzonej kontroli do centralnej ewidencji naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzanych kontroli, o której mowa w art. 80 ust. 1. W przypadku stwierdzenia naruszeń uzasadniających nałożenie kary pieniężnej lub stwierdzenia wykroczeń uzasadniających nałożenie grzywny inspektor sporządza protokół kontroli. Z protokołu kontroli muszą wynikać przesłanki, od zaistnienia których zależy stwierdzenie naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz przepisów określających znamiona konkretnego naruszenia lub naruszeń. Utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają ich przebieg oraz poczynione w ten sposób ustalenia. Dodatkowo protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, a zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Z tego powodu uznaje się go za dokument mający szczególną moc dowodową (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17, publ. orzeczenia.nssa.gov.pl).

Sąd podziela pogląd organu zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że protokół jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a. Dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest funkcjonariuszy i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Będąc w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, w zakresie odnoszącym się do jego treści nie może zawierać żadnych wątpliwości, co do rzeczywistych faktycznych okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 17 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 378/09).

Tymczasem w niniejszej sprawie z protokołu sporządzonego w dniu 21 kwietnia 2022 r. (k.13 akt administracyjnych) wynika, że po pierwsze kontrola drogowa miała miejsce w L. przy ulicy J., podczas gdy dołączony do akt protokół pomiaru pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów dotyczył miejsca w L., ale przy ulicy J.. Po drugie z protokołu kontroli wynika, że funkcjonariusze w jej trakcie korzystali z zarówno z przymiaru wstęgowego BMI o numerze CT1/14/42, jak też przymiaru teleskopowego [...] o numerze [...]. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się świadectwo wzorcowania przymiaru teleskopowego [...] o numerze [...]. Co więcej, w części opisowej naruszenia znajdującej się w załączniku do protokołu wskazano, że pomiaru wysokości kontrolowanego pojazdu dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego, który powinien być wykorzystywany do pomiaru długości i szerokości pojazdu, a nie jego wysokości.

Wobec tego z danych zawartych w protokole wynika, że kontroli dokonano w L. przy ulicy J., zaś pomiaru wysokości dokonano albo przymiarem teleskopowym NEDO o numerze [...], który został wymieniony w protokole kontroli w rubryce "przyrząd do pomiaru wysokości" albo przymiaru wstęgowego BMI o numerze CT1/14/42, o którym mowa w załączniku do protokołu. Protokół o takiej treści został podpisany nie tylko przez kierowcę, ale również przez funkcjonariusza inspekcji drogowej.

Organ w piśmie z dnia 30 maja 2022 r. odpowiadając na wniosek skarżącego wyjaśnił, że kontrola odbyła się w L. na ulicy J. na wysokości posesji nr [...], a w protokole kontroli omyłkowo wpisano nr przymiaru teleskopowego [...] zamiast [...]. Dodatkowo organ stwierdził, że przymiarem [...] o numerze [...] nie dysponuje.

Skarżący w skardze zakwestionował te wyjaśnienia twierdząc, że stanowią one nieuprawnioną formę ingerowania w treść protokołu kontroli na późniejszym etapie postępowania, zaś ustalenie w sposób jednoznaczny jakimi przyrządami dokonano pomiaru ma istotne znaczenie m.in. z uwagi na konieczność zapewnienia kontrolowanemu możliwości sprawdzenia czy użyte w trakcie kontroli przyrządy spełniają wymogi techniczne i zostały sprawdzone pod kątem ich przydatności przez uprawniony do tego podmiot.

Zdaniem Sądu zarzuty skarżącego są uzasadnione.

Należy zwrócić uwagę, że w sprawach o nałożenie pieniężnej kary administracyjnej postępowanie organu, w tym postepowanie dowodowe powinno zostać przeprowadzone w sposób szczególnie rzetelny, a dowody zebrane w aktach sprawy muszą po pierwsze w sposób niebudzący wątpliwości wskazywać na istotę naruszenia, ale również na okoliczności, w jakich to naruszenie zostało stwierdzone (za pomocą jakich konkretnie urządzeń). Stan faktyczny stanowiący podstawę do wymierzenia kary powinien znajdować swoje potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w aktach sprawy. Należy podkreślić, że nakładanie kar pieniężnych ma charakter karno-administracyjny, zatem obciążanie odpowiedzialnością za ich naruszenie nie może wynikać z domniemania, czy swobodnej ich interpretacji. Musi być potwierdzone nie budzącymi wątpliwości ustaleniami faktycznymi.

Nie oznacza to, że organ w trakcie postępowania w żadnym wypadku nie może wyjaśnić omyłek pisarskich, także w protokole kontroli - o ile faktycznie były one nieistotne - poprzez udokumentowanie poprawnego stanu rzeczy. Jednakże sprostowania takie po pierwsze muszą dotyczyć kwestii oczywistych, a po drugie muszą zostać wyjaśnione w sposób niebudzący wątpliwości, przede wszystkim strony postępowania. Wyjaśnienia nie mogą opierać się wyłącznie na ogólnym stwierdzeniu, że doszło do omyłki pisarskiej, w szczególności, gdy protokół zawiera szereg takich omyłek. Należy jednocześnie zaznaczyć, że podany w protokole numer przymiaru NEDO jest zupełnie inny od tego który organ uznaje za prawidłowy. Nie chodziło o różnicę w jednej cyfrze, a cały ciąg cyfr. Organ nie wskazał dlaczego kontrolujący właśnie taki numer umieścił w protokole. Wpisanie natomiast błędnego miejsca kontroli należy zakwalifikować jako szczególną niedbałość funkcjonariusza inspekcji transportu drogowego. Skoro bowiem ważenie i mierzenie pojazdów zatrzymanych do kontroli odbywa się w specjalnie do tego przystosowanych miejscach to niezrozumiała jest omyłka polegająca na wpisaniu w protokole niewłaściwego adresu.

W ocenie Sądu liczba "omyłek" w protokole kontroli z dnia 21 kwietnia 2022 r. oraz ich charakter, w szczególności w części dotyczącej przyrządu służącego do pomiaru wysokości kontrolowanego pojazdu (przekroczenie normy w zakresie dopuszczalnej wysokości stanowiło podstawę uznania, że przejazd był wykonywany pojazdem nienormatywnym) stanowi przeszkodę do ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości rzetelności i prawidłowości przeprowadzonej kontroli.

Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że brak jest podstaw, aby uznać, iż fakt podpisania bez zastrzeżeń przez kierowcę protokołu kontroli oraz załącznika zwalniał organy z obowiązku wyjaśnienia rozbieżności zaistniałych w jego treści. Obowiązek zaś wyjaśnienia wątpliwości nie może, zdaniem Sądu, sprowadzać się do stwierdzenia organu, że w sprawie doszło do omyłki pisarskiej, która nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia. Takie działanie stanowi naruszenie określonej w art. 8 k.p.a. zasady zaufania do organów Państwa oraz powiązanej z nią zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.).

Organ w zaskarżonej decyzji wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 20 ustawy Prawo o miarach (Dz. U z 2021 r., poz. 1093) dowód legalizacji, świadectwo legalizacji lub cecha legalizacji umieszczana na przyrządzie pomiarowym, poświadczają dokonanie legalizacji. Podał jednocześnie, że świadectwo wzorcowania traci swoją ważność w przypadku uszkodzenia i naprawy przymiaru w zakresie mogącym wpływać na jego dokładność oraz w przypadku nieczytelności numeru seryjnego. Skoro zatem nieczytelność oznaczenia urządzenia pomiarowego powoduje konieczność uzyskania ponownego świadectwa legalizacji to niezwykle istotne jest, aby podmiot na którego została nałożona kara administracyjna mógł w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, czy pomiar został wykonany urządzeniem sprawnym i którego sprawność została potwierdzona przez uprawniony do tego podmiot. Skoro ustalenie numeru seryjnego urządzenia użytego w kontroli nie zostało jednoznacznie wykazane przez organ to nie można ustalić, czy do kontroli użyto certyfikowanego urządzenia.

Wobec powyższego Sąd stwierdza, że organ naruszył art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z istotnym naruszeniem wymienionych przepisów, wskutek tego zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte z takim naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji również uzasadnienia decyzji nie odpowiadają normie wynikającej art. 107 § 3 k.p.a. Brak jest podstaw do uznania, że podstawa faktyczna przyjęta w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji ustalona została poprawnie, tj. w oparciu o wyczerpujące zebranie i wszechstronne rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

Zdaniem Sądu organy nie wyjaśniły w sposób przekonujący, że kontrola drogowa została wykonana za pomocą innych urządzeń niż wskazane w protokole, który został podpisany przez kontrolowanego kierowcę i funkcjonariusza transportu drogowego. W aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających w sposób przekonujący, jakich urządzeń użyto do pomiarów pojazdu należącego do skarżącego. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy pozostają w sprzeczności z zapisem protokołu, który dodatkowo jest wewnętrznie sprzeczny. Z jednej bowiem strony organ podaje (błędny) numer przymiaru teleskopowego, a z drugiej w opisie naruszenia podaje, że wysokość pojazdu zmierzono za pomocą miarki taśmowej. W świetle wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady zaufania obywatela do organów państwa tego typu postępowanie prowadzone w sposób niestaranny nie może zasługiwać na aprobatę Sądu.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy, wobec zaistniałych sprzeczności w treści protokołu kontroli obowiązkiem organu było przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności. Organ powinien w tym celu uzyskać wyjaśnienia od osób, które bezpośrednio uczestniczyły w kontroli, ewentualnie przeprowadzić inne dowody niezbędne do ustalenia istotnych okoliczności stanu faktycznego.

Sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Uchybienia formalne poczynione w toku postępowania w niniejszej sprawie przez organy, uniemożliwiły Sądowi wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.

Organy rozpatrując sprawę ponownie wezmą pod uwagę rozważania Sądu przedstawione w niniejszej sprawie. Ocenią czy na podstawie zebranego materiału dowodowego, w szczególności zawierającego liczne błędy protokołu kontroli, możliwe jest wydanie decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej i w zależności od rozstrzygnięcia tej kwestii przeprowadzą uzupełniające postępowanie dowodowe lub umorzą postępowanie.

Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.



Powered by SoftProdukt