III SAB/Po 63/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-19	
Data wpływu	2026-01-08	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Monika Świerczak /przewodniczący/
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Wojciech Rowiński	
Symbol z opisem	6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658	
Hasła tematyczne	Przewlekłość postępowania	
Skarżony organ	Wojewoda	
Treść wyniku	Zobowiązano do dokonania czynności	
Powołane przepisy	Dz.U. 2025 nr 0 poz 1691; art. 12 par. 1, art. 35 par. 1, 2, 3 i 4, art. 37 par. 1 pkt 1 i 2, art. 61 par. 1, 3 i 3a, art. 64 par. 2; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Dz.U. 2022 nr 0 poz 830; art. 1 pkt 44; Ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa  oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2023 nr 0 poz 185; art. 1 pkt 32; Ustawa z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa  oraz niektórych innych ustaw (t. j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 854; art. 1 pkt 3; Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz  niektórych innych ustaw
Dz.U. 2025 nr 0 poz 1079; art. 112a ust. 1-5; Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.)
Dz.U. 2023 nr 0 poz 103; art. 100c. art. 100d; Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia wniosku skarżącego A. P. z dnia 15 września 2025 roku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 60 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2 stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego; 3. stwierdza, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
A. P., pismem z dnia 3 grudnia 2025 roku, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ze skargą na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

Skarżący zażądał:

- stwierdzenia, że Wojewoda pozostaje w bezczynności, która ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

- zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy,

- przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 3.300 zł,

- zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 16 września 2025 roku strona złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy. Od daty złożenia wniosku upłynęły ponad dwa miesiące. Organ nie podjął żadnych czynności w sprawie. W dniu 13 listopada 2025 roku pełnomocnik skarżącego w postępowaniu administracyjnym wystosowała do organu ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W dniu 20 listopada 2025 roku strona złożył skargę w trybie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarżący wskazał, że do dnia złożenia skargi do sądu organ nie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, odmówił stronie możliwości uzyskania pieczątki w paszporcie na podstawie art. 108 o cudzoziemcach, nie wezwał strony do przedłożenia brakujących dokumentów, nie przedstawił przyczyn opóźnienia w załatwieniu sprawy, ani okoliczności uzasadniających przedłużenie terminu, nie udzielił odpowiedzi na ponaglenie, nie poinformował o przekazaniu ponaglenia do organu nadrzędnego oraz nie udzielił odpowiedzi na skargę złożoną w trybie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarżący wyjaśnił, że odczuwa poważny strach i niepewność co do swojej przyszłości w Polsce z powodu ignorowania sprawy przez Wojewodę. Brak reakcji na wnioski oraz brak wydania decyzji w ustawowym terminie prowadzą do poczucia bezradności i lęku o przyszłość. Skarżący nie może w pełni realizować swoich praw. Brak jasno określonego statusu pobytowego wprowadza skarżącego w stan niepewności co do możliwości życia i pracy w Polsce. Karta pobytu jest dokumentem niezbędnym. Stanowi dowód legalności pobytu. Dzięki niej skarżący może korzystać z wielu praw, takich jak dostęp do rynku pracy, systemu opieki zdrowotnej i innych usług publicznych. Karta pobytu to także podstawa do ubiegania się o przedłużenie pobytu oraz podstawa do uzyskania innych decyzji określających statusu skarżącego. Opóźnienia w wydaniu tego dokumentu powodują poważne trudności w życiu cudzoziemca, ograniczając jego zdolności do funkcjonowania w Polsce w sposób stabilny.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Organ wyjaśnił, że w dniu 16 września 2025 roku skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 29 października 2025 roku pełnomocnik strony wnioskował o wyznaczenie terminu osobistego stawiennictwa cudzoziemca. W dniu 18 listopada 2025 roku skarżący złożył ponaglenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, a następnie skargę w trybie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego (wpływ skargi do organu w dniu 25 listopada 2025 roku).

W dniu 24 listopada 2025 roku ponaglenie pozostawiono bez rozpoznania, gdyż zostało ono wniesione przed upływem terminu załatwienia sprawy, ze względu na ustawowe zawieszenie biegu terminów załatwienia sprawy o udzielenie zezwolenia na pobyt do dnia 4 marca 2026 roku. W dniu 12 grudnia 2025 roku do pełnomocnika strony wysłano odpowiedź na skargę złożoną w trybie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, złożony przez skarżącego w dniu 16 września 2025 roku, oczekuje obecnie na weryfikację formalną.

W uzasadnieniu żądania oddalenia skargi w zakresie stwierdzenia bezczynności oraz zobowiązania organu do wydania decyzji w terminie 14 dni Wojewoda wyjaśnił, że nie zasługują one na uwzględnienie z uwagi na stan prawny obowiązujący w czasie kwestionowanego skargą stanu bezczynności.

Zgodnie z art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zwieszeniu do 4 marca 2026 roku. W tym okresie nie stosuje się przepisów o bezczynności organu oraz obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie (art. 100d ust. 3 pkt 1 ustawy). W okresie tym organowi prowadzącemu postępowanie nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżącego za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych w przepisach prawa (art. 100d ust. 3 pkt 2 ustawy). Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie zawieszenia biegu terminów, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 100d ust. 4 ustawy).

Wobec powyższego organ stwierdził, że strona ma prawo wniesienia skargi do sądu na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale taka skarga nie może przynieść oczekiwanego rezultatu w postaci stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Skoro nie można stwierdzić bezczynności w postępowaniu, to w konsekwencji bezprzedmiotowe jest przeprowadzanie oceny czy opóźnienie w załatwieniu sprawy miało charakter rażący.

Wojewoda wskazał, że żądanie przyznania sumy pieniężnej jest całkowicie nieuzasadnione. Argumentacja dotycząca trudności, jakie miałyby wynikać z braku decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy jest całkowicie nieadekwatna do realnej sytuacji skarżącego. Cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej legalnie, na podstawie przepisów specustawy, z której korzysta nieprzerwanie od 10 września 2024 roku. Od momentu przyjazdu do Polski sytuacja pobytowa skarżącego była i jest w pełni uregulowana, bez konieczności ubiegania się o jakiekolwiek inne tytuły pobytowe. Jego pobyt pozostawał i pozostaje nadal legalny z mocy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Skarżący posiada nieograniczony dostęp do rynku pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267).

Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej w skrócie "P.p.s.a.").

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Skarga jest dopuszczalna.

Stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.

Na mocy art. 37 § 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej jako: "K.p.a."), środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. w przypadku bezczynności lub przewlekłości jest instytucja ponaglenia.

Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 18 listopada 2025 roku wniósł wymagane ponaglenie, wobec czego przesłanka formalna do wniesienia skargi na bezczynność/przewlekłość organu została spełniona.

Skarga okazała się zasadna, jednak nie wszystkie wskazane w niej żądania mogły zostać uwzględnione.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w okolicznościach kontrolowanej sprawy dopuszczalne jest stwierdzenie opieszałości (bezczynności/przewlekłości) w załatwieniu sprawy dotyczącej wydania zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czyli w załatwieniu sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego, który wpłynął do organu w dniu 16 września 2025 roku.

Z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie regulacja ingerująca w bieg terminów załatwiania spraw dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z 08 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830), mocą której w art. 1 pkt 44 dodano do ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przepis art. 100c w brzmieniu: "1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. 2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. 3. W okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. 4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki."

Następnie cytowana treść art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy została "prolongowana" na kolejny okres w dodanym w dniu 28 stycznia 2023 r., z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2023 r., przepisem art. 100d (zob. art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2023 r., poz. 185).

Kolejne nowelizacje art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przedłużały okres zawieszenia biegu terminów. Termin obowiązywania omawianych regulacji został przedłużony do dnia 30 września 2025 roku (zob. art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2024 r., poz. 854), a następnie do 4 marca 2026 roku (art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa; Dz. U. poz. 1301).

Nie kwestionując orzecznictwa, na które powołał się Wojewoda w odpowiedzi na skargę, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały przedstawione inne, zmodyfikowane poglądy dotyczące stosowania przepisów art. 100d u.p.o.U. po dniu 30 czerwca 2024 roku.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje jako własne aktualnie prezentowane w orzecznictwie NSA stanowisko, że ponad dwuletni okres – od dnia 15 kwietnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. – należy uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w liczbie tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d u.o.p.U.). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" - dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji.

W konsekwencji także Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej, nie mogły stanowić podstawy do dalszego przedłużania obowiązywania art. 100d u.p.o.U. po dniu 30 czerwca 2024 roku. W związku z tym w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw należało odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej oraz art. 10 pkt 1 kolejnej ustawy zmieniającej, w zakresie, w jakim przedłużono najpierw do 30 września 2025 roku, a następnie do dnia 4 marca 2026 roku, obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d u.p.o.U. jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Sąd podziela ugruntowane w orzecznictwie NSA stanowisko, że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy znajdują zastosowanie nie tylko do wymienionych w nim spraw toczących się z udziałem obywateli Ukrainy, którzy opuścili Ukrainę w związku z konfliktem zbrojnym, ale i do spraw z udziałem pozostałych cudzoziemców, bez względu na ich obywatelstwo oraz na datę przybycia na terytorium Polski.

Rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania lub bezczynność organu sąd administracyjny zobowiązany jest ustalić rzeczywistą postać opieszałości organu administracji w załatwieniu sprawy, bez względu na to, jak zostały sformułowane żądania skargi. Przy czym bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawnie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (wyrok NSA z 7.09.2022 r., II OSK 871/22, LEX nr 3420881).

Sąd w niniejszym składzie podziela zapatrywanie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 05 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 1031/12 (CBOSA), zgodnie z którym, dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności wskazanych w art. 36 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.

Pojęcie "bezczynności" sprowadza się do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych - niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57).

O przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. można natomiast mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów (postanowienie NSA z 4.12.2019 r., II OSK 2317/19, LEX nr 2785840).

Zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej w skrócie "K.p.a.") organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W myśl art. 35 § 1 i 2 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwienia sprawy (art. 35 § 4 K.p.a.).

Zgodnie z art. 112a ust. 1-5 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 z późn. zm.) decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Wskazany termin biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub

2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub

3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.

Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a K.p.a.). Skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2-3a K.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 K.p.a.

Przyjmować należy, że czynności wymienione w art. 64 § 2 K.p.a., jak wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni, pouczenie go, że nieusunięcie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania lub pozostawienie podania bez rozpoznania organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania (uchwała NSA(7w) z 3.09.2013 r., I OPS 2/13, ONSAiWSA 2014, nr 1, poz. 2).

Mając na uwadze przedstawione powyżej warunkowania prawne oraz okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy (w kontrolowanej sprawie nie doszło do otwarcia biegu 60-dniowego terminu na wydanie decyzji) Sąd doszedł do przekonania, że jedyną formą opieszałości jaką można zarzucić organowi jest przewlekłość.

W ocenie Sądu w sprawie zachodzą podstawy do stwierdzenia opieszałości w postaci przewlekłego prowadzenia postępowania.

Na gruncie analizy przekazanych Sądowi akt administracyjnych, a także w świetle zgodnego stanowiska stron postępowania, przyjąć należało, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, złożony przez skarżącego w dniu 16 września 2025 roku, na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę nadal oczekiwał na weryfikację formalną.

Dostrzegać zatem należy, że w okresie od dnia 16 września 2025 roku do dnia sporządzenia przez Wojewodę odpowiedzi na skargę (31 grudnia 2025 roku), skarżony organ nie podjął żadnych działań mających na celu usunięcie braków wniosku, które w świetle treści art. 112a ust. 2 pkt 1-3 ustawy o cudzoziemcach powodowałyby otwarcie biegu terminu na merytoryczne załatwienie kontrolowanej sprawy.

W powyższym okresie skarżony organ nie doprowadził nawet do pozytywnego załatwienia podania pełnomocnika skarżącego z dnia 29 października 2025 roku, w którym zawarty został wniosek o wyznaczenie terminu osobistego stawiennictwa cudzoziemca. Taki stan rzeczy organ usprawiedliwia powołując się na treść przepisów art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

Jednocześnie w tym samym czasie Wojewoda wydał postanowienie o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania (24 listopada 2025 roku), udzielił odpowiedzi na skargę złożona w trybie art. 227 K.p.a. (12 grudnia 2025 roku) oraz udzielił odpowiedzi na skargę złożona do sądu administracyjnego (31 grudnia 2025 roku).

W ocenie Sądu opisany powyżej stan rzeczy uzasadnia ocenę o naruszeniu zasady, że organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

W konsekwencji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd dostrzegł podstawy do tego, aby stwierdzić, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w kontrolowanej sprawie (pkt 2 sentencji wyroku).

Skoro do dnia wydania wyroku Sąd nie został poinformowany przez Wojewodę, aby ten wydał decyzję kończącą postępowanie w sprawie z wniosku Skarżącego z dnia 16 września 2025 roku, to na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględniając charakter przedmiotowej sprawy oraz dotychczasowy czas trwania postępowania administracyjnego w kontrolowanej sprawie, Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy z tego wniosku w terminie 60 dni od dnia otrzymania przez Organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (pkt 1 sentencji wyroku).

Dokonawszy oceny charakteru stwierdzonej przewlekłości – jak tego wymaga art. 149 § 1a P.p.s.a. – Sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku).

"Rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12).

Skoro stanowisko organu opiera się na literalnym brzmieniu art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, to brak jest podstaw do rozpoznania stanu rażącego naruszeniem prawa.

Z tych samych względów Sąd przyjął, iż nie ma podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej od organu. W konsekwencji na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie (pkt 4 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., uwzględniając koszt uiszczonego wpisu od skargi (100 zł).