Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Okręgowej del. do Prokuratury Regionalnej w W. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 lutego 2023 r., nr: 1050/2023 w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość postanawia: odrzucić sprzeciw od decyzji.

Pismem z dnia 27 czerwca 2023 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Warszawie del. do Prokuratury Regionalnej w W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 lutego 2023 r. nr 1050/2023 uchylającej, na podstawie art. 138 § 2 kpa., decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 13 maja 2021 r. nr 122/SD/2021 o odmowie przyznania odszkodowania w udziale wynoszącym ½ za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. Nr [...] o pow. [...] m2, która obecnie stanowi część działek ewidencyjnej nr [...], nr [...] i nr [...] z obrębu [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Prokurator zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 2 kpa polegające:

a) na wydaniu decyzji kasacyjnej w sprawie, w której nie ziściły się przesłanki z tego przepisu i nie wykazano skutecznie ich istnienia, podczas gdy to na organie odwoławczym ciążył obowiązek wykazania, że w postępowaniu przed organem

I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, bowiem jest to jedna

z przesłanek zastosowania art. 138 § 2 kpa, co w konsekwencji doprowadziło

do bezpodstawnego uchylenia przez Wojewodę Mazowieckiego od załatwienia sprawy, co do jej istoty, oraz

b) naruszenie art. 136 kpa polegające na zaniechaniu zastosowania tego przepisu w rozpoznawanej sprawie. W sytuacji gdy Wojewoda Mazowiecki uznał, że organ I instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy, ale zgromadził materiał dowodowy, wówczas miał obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie (przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postepowania organowi, który wydał decyzję).

Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda Mazowiecki wniósł o oddalenie sprzeciwu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), dalej jako: ppsa,

od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa, nie przysługuje skarga, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie do art. 64b

§ 1 ppsa do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

W myśl art. 64c § 1 - 3 ppsa sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (§ 1). Sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji (§ 2). Termin, o którym mowa w § 1, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła sprzeciw od decyzji wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd niezwłocznie wzywa organ, który wydał zaskarżoną decyzję, do przekazania sądowi kompletnych i uporządkowanych akt sprawy (§ 3).

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ppsa sąd na posiedzeniu niejawnym odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.

Zważyć należy na ratio legis instytucji sprzeciwu. Jest nim przyśpieszenie rozpatrywania spraw przez sądy administracyjne i skrócenie terminu uzyskania rozstrzygnięcia przez stronę, co spowodowało wprowadzenie optymalnie krótkich terminów dla wniesienia tego środka zaskarżenia (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2019, s. 466; S. Dudziak "Pozycja prawna prokuratora po nowelizacji postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego", Prokuratura i Prawo 2017, nr 12, s. 133).

Jak wyżej zaznaczono ustawodawca w art. 64c § 1 ppsa zastrzegł czternastodniowy termin na wniesienie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej. Ponadto,

w postępowaniu wszczętym ze sprzeciwu biorą udział tylko wnoszący sprzeciw oraz organ administracji publicznej, którego działanie zostało zaskarżone. Na mocy art. 64b § 3 ppsa wyłączono zastosowanie art. 33 ppsa, dlatego inne podmioty na prawach strony nie uczestniczą w zainicjowanym sprzeciwem postępowaniu, choćby przysługiwał im status strony w postępowaniu administracyjnym.

Ustawodawca wprowadzając do ppsa nowy środek zaskarżenia, jakim jest sprzeciw od decyzji, nie dokonał stosownej nowelizacji art. 8 § 1 ppsa. Zgodnie

z treścią tego przepisu prokurator może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę

o wznowienie postępowania, jeżeli według jego oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. Ustawodawca w tym katalogu nie zawarł sprzeciwu od decyzji.

Natomiast z przepisu art. 64b § 1 ppsa wynika, że do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Otóż istotne w tym przepisie są zastrzeżenia "odpowiednio" (a nie wprost) i "jeżeli ustawa nie stanowi inaczej". Stosując więc odpowiednio przepis art. 50 § 1 ppsa uznać należy legitymację prokuratora do wniesienia sprzeciwu od decyzji, także wówczas, gdy nie brał on udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją. Natomiast przepis art. 53 § 3 ppsa, z którego sprzeciwiający się Prokurator wywodzi uprawnienie do złożenia sprzeciwu w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji stronie, nie może mieć zastosowania, z uwagi (jak wyżej wskazano) na ratio legis instytucji sprzeciwu, którego celem było przyśpieszenie załatwienia spraw. Przyjęcie dopuszczalności wniesienia sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej przez prokuratora w terminie sześciu miesięcy, niweczyłoby ten cel zwłaszcza, w sytuacji możliwości załatwienia sprawy w tym czasie przez wydanie decyzji ostatecznej. Poza tym przepis art. 53 § 3 ppsa odsyła do spraw wskazanych w art. 53 § 1 i 2 ppsa. Przepis art. 53 § 2 ppsa wobec jego treści nie może z zasady w żaden sposób dotyczyć sprzeciwu od decyzji. Natomiast art. 53 § 1 ppsa normuje materię, która odmiennie została uregulowana w art. 64c § 1 ppsa, tj. wprowadzono w nim termin 14 - dniowy na złożenie sprzeciwu od decyzji, a więc termin odmienny od terminów złożenia skargi (art. 53 § 1 ppsa) oraz terminu przewiedzianego w art. 53 § 3 ppsa. Wyklucza to więc stosowanie nawet odpowiednio przepisów tych do sprzeciwu od decyzji.

Powołany w uzasadnieniu sprzeciwu (na poparcie stanowiska o możliwości złożenia sprzeciwu przez Prokuratora w terminie wskazanym w art. 53 § 3 ppsa) wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2226/17 został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 maja 2018 r., sygn. akt

I OSK 1519/18.

Z powyżej omówionych przyczyn uznać należy, że prokurator, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu, jednakże w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji kasatoryjnej. Natomiast przewidziany dla prokuratora termin z art. 53 § 3 ppsa nie ma zastosowania

(por. "Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne" pod redakcją naukową Marka Wierzbowskiego wyd. Wolters Kluwer Warszawa 2020,

str. 633; Piotr Gołaszewski "Sporządzanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym Komentarz Wzory pism i kazus", Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2020 str. 447; a także R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2019, s. 466). Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 września 2023 r. sygn. I SA/Wa 1400/23).

W rozpoznawanej sprawie, zaskarżona decyzja została doręczona adw. R. J. – pełnomocnikowi T. B. w dniu 7 marca 2023 r. Oznacza to, że czternastodniowy termin do wniesienia sprzeciwu od decyzji dla stron postępowania minął 21 marca 2023 r. (wtorek). Prokurator mógł więc wnieść sprzeciw od decyzji Wojewody Mazowieckiego w terminie do 21 marca 2023 r. Tymczasem wniósł on sprzeciw od decyzji w dniu 28 czerwca 2023 r. (data nadania u operatora pocztowego), a więc ponad trzy miesiące po upływie przewidzianego ustawą terminu do jego wniesienia.

Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b

§ 1 ppsa w zw. z art. 64c § 1 ppsa, postanowił jak w sentencji postanowienia.