Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. K. – F. H."A." na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z dnia 30 sierpnia 2007 r. sygn. akt I SA/Go 1569/06 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. – F. H. "A." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Go 1569/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. odmówił T. K. – dalej: skarżącemu - przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z następującym uzasadnieniem:

T. K. złożył w dniu 2 stycznia 2007 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF). W uzasadnieniu wskazał, że egzekucja zaległości podatkowych i należności celnych uniemożliwia mu kontynuowanie działalności gospodarczej, co spowodowało utratę źródła dochodów. Skarżący wskazał, że nie posiada oszczędności i majątku. Miesięczne koszty utrzymania rodziny (niepracującej żony i dwóch synów w wieku 15 i 16 lat) określił na kwotę 3000 zł, jednocześnie nie wskazując źródła przychodów.

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Go 1569/06 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Po rozpatrzeniu sprzeciwu T. K. od powyższego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. postanowieniem z dnia 16 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Go 1569/06 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał niemożności poniesienia kosztów postępowania w zakresie częściowym. Twierdzenia skarżącego, że nie prowadzi on działalności gospodarczej, ale ma ją zarejestrowaną z uwagi na konieczność jej utrzymania z powodu trwania sporów z organami celnymi mimo, że w 2006 r. nie osiągnął żadnego dochodu, są dla Sądu niezrozumiałe, ponieważ brak jest jakichkolwiek podstaw do utrzymywania działalności gospodarczej, która nie przynosi żadnego dochodu z powodu trwania sporów z organami celnymi. Spory te nie mają żadnego związku z aktualnym prowadzeniem przez skarżącego działalności gospodarczej z tego względu, że skarżący występuje w nich jako osoba fizyczna. Okoliczności te zdaniem Sądu, wskazują, że składane przez skarżącego oświadczenia dotyczące jego sytuacji majątkowej są niewiarygodne.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazał, że od chwili wszczęcia przez organy celne postępowań weryfikacyjnych jego sytuacja rodzinna uległa drastycznej zmianie.

Zdaniem T. K., Sąd dokonując oceny sytuacji majątkowej wywiódł w sposób wybiórczy, że koszty przeznaczone na radio, telewizję, telefon czy też wydatki na kształcenie dzieci przez zapewnienie im udziału w zajęciach sportowych nie mieszczą się w granicach tzw. wydatków utrzymania koniecznego dla niego oraz jego rodziny i pieniądze na to przeznaczone mogły być spożytkowane na koszty postępowania sądowego. Wskazał, że ponosi znaczne koszty w związku z trwającymi już postępowaniami sądowoadministracyjnymi, których jest kilkadziesiąt, co ma zasadnicze znaczenie dla jego sytuacji materialnej. Za krzywdzące skarżący uznał uzależnienie przyznania mu prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych od hipotetycznego założenia dokonanego przez Sąd, że każdy przedsiębiorca winien być przygotowany na ewentualne, mogące powstać koszty.

Skarżący wskazał także, że na mocy postanowień Sądu Rejonowego w G. W. od kwietnia do września 2006 r. nieprzerwanie przebywał w areszcie, a zatem nie prowadził działalności gospodarczej i nie osiągał dochodów.

Mając powyższe na uwadze T. K. wniósł o zmianę wydanego postanowienia przez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w G. W..

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt I GZ 58/07 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W.. Sąd odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie Sądu I instancji wydane zostało bez uwzględnienia faktu, iż skarżący przez kilka miesięcy przebywał w areszcie tymczasowym oraz, iż z jego udziałem toczą się liczne postępowania sądowe. NSA stwierdził, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd I instancji winien wezwać skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dokumentu wykazującego wysokość dochodów osiąganych w bieżącym roku (2007 r.), jak również kopii zeznania podatkowego za rok ubiegły oraz zestawienia wszystkich spraw sądowych prowadzonych ze skarg T. K.

Stosownie do powyższych wskazań, zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2007 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. wezwał skarżącego do złożenia:

- kopii zeznania podatkowego T. K. oraz jego żony za rok 2006,

- oświadczenia skarżącego o wysokości kosztów poniesionych w związku z toczącymi się postępowaniami sądowymi przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w G. W., w tym w szczególności do wskazania sygnatur spraw, w których postępowanie się toczy i określenia wysokości poniesionych w każdej z nich wpisów sądowych, ewentualnie innych kosztów postępowania,

- szczegółowego oświadczenia na temat dochodów uzyskanych w 2007 roku.

Odmawiając przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. w zaskarżonym postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Go 1569/06 wskazał, iż mimo upływu terminu zakreślonego w powyższym wezwaniu skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów.

W zażaleniu na powyższe postanowienie T. K. wskazał, iż w piśmie z dnia 6 lipca 2007 r. przedstawił wykaz spraw toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w G. W. oraz poniesionych w związku z nimi kosztów sądowych i opłat kancelaryjnych. Wniósł o zmianę wydanego postanowienia przez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych lub uchylenie postanowienia Sadu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. W.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym − gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Sąd I instancji uznał, że nie zachodzą okoliczności świadczące o tym, że skarżący nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w kwocie 200 zł.

Sąd kasacyjny podziela stanowisko Sądu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylając postanowienie Sądu I instancji o odmowie przyznania T. K. prawa pomocy (postanowienie z dnia 23 maja 2007 r.) zalecił uzupełnienie danych o jego sytuacji majątkowej celem ustalenia posiadania dostatecznych środków na uiszczenie wpisu sądowego.

Zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2007 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. wezwał skarżącego do złożenia określonych dokumentów i informacji.

Pełnomocnik skarżącego, któremu doręczono powyższe zarządzenie z zastrzeżeniem podania w odpowiedzi sygnatury akt – nie wykonał tegoż zarządzenia. W aktach niniejszej sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu wymienionego w w/w zarządzeniu jak również brak jest pisma z dnia 6 lipca 2007 r., o którym mowa z zażaleniu.

Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie ubiegającej się o przyznanie tego prawa.

Skoro skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy to brak jest podstaw do podważenia zgodności z prawem orzeczenia Sądu I instancji i dlatego w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalono zażalenie.