Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2022 r. sprawy ze skargi J. O., M. O., T. O., O. O., I. O., E. F. , S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 20 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu solidarnie na rzecz skarżących kwotę 1099 zł (tysiąc dziewięćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

IV SA/Po 103/22

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia [...] października 2020 r. pełnomocnik spółki E. sp. z o.o. w P. złożył wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji określonej jako przebudowa odcinka linii jednotorowej na dwutorową 110 kV oraz budowa dwutorowej linii napowietrznej 110 kV relacji N.- G. (słup nr [...] (tor [...])/nr [...] (tor [...]) słup nr [...] (tor [...])/nr [...] (tor [...]) oraz G.-G. (słup nr [...] (tor [...])/nr [...] (tor [...]) słup nr [...] (tor [...]) / nr [...] (tor [...]) M. P. (etap I), przewidzianej do realizacji na części działek nr: [...] obręb K., położonych w P. w rejonie ulic G. , K. , B. .

Prezydent Miasta P. decyzją z [...].03.2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku E. Sp. z o.o. w P. z dnia [...].12.2020 r.:

1. ustalił lokalizację dla inwestycji celu publicznego polegającą na: budowie napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia, przewidzianą do realizacji na terenie części działek nr: [...] K. położonych w P. w rejonie ulic G. , R., B.

2. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności,

3. umorzył postępowanie administracyjne dla zakresu inwestycji obejmującej przebudowę odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia.

Na podstawie danych zawartych we wniosku ustalono, że wnioskowane przedsięwzięcie obejmuje przebudowę odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej jednotorowej 110 kV na dwutorową o długości ok. 0,208 km oraz budowę nowego odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej 110 kV o długości ok. 2,94 km.

Na piśmie oraz obwieszczeniem zamieszczonym na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miasta P. oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta P., strony postępowania i zainteresowani zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji dla przedmiotowej inwestycji celu publicznego.

W dniu [...].01.2021 r. przeprowadzono analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych, a także stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.

Ustalono również, że teren będący przedmiotem postępowania objęty jest zakresem opracowywanych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego:

1) "P. ", do sporządzenia którego przystąpiono na podstawie uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia [...].11.2008 r.,

2) "Rejon węzła S. ", do sporządzenia którego przystąpiono na podstawie uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia [...].12.2012 r.,

3) "P. ", do sporządzenia którego przystąpiono na podstawie uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia [...].12.2012 r.,

4) "Rejon ulicy N. w P.", do sporządzenia którego przystąpiono na podstawie uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia [...].12.2012 r.,

5) "Rejon ulicy N. w P.", do sporządzenia którego przystąpiono na podstawie uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia [...].12.2012 r.

Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z opinią Miejskiej Pracowni Urbanistycznej nr [...] z dnia [...].01.2021 r., która jest jednostką właściwą do sporządzania planów, wskazany przebieg sieci koliduje z ustaleniami projektu m.p.z.p. "P. " w P. (przebieg przedmiotowej inwestycji nie pokrywa się z wyznaczonymi w projekcie m.p.z.p. liniami WN 110 kV, a także m.in. przechodzi przez tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną). Projekt ten znajduje się po ustawowym opiniowaniu i uzgadnianiu, wymaga jednak dokładnej weryfikacji i przeprowadzenia analizy stanu istniejącego oraz wydanych decyzji administracyjnych. Pozostałe wymienione projekty planów znajdują się na wczesnym, koncepcyjnym etapie prac planistycznych i nie przeszły jeszcze procedury formalno-prawnej. Projekty ww. planów miejscowych nie stanowią priorytetów planistycznych, aktualnie nie są prowadzone nad nimi prace i trudno określić ich ostateczny kształt. Nie są znane terminy uchwalenia planów.

Ponadto przebieg przedmiotowej sieci różni się od wskazanego w obowiązującym Studium. Podkreślono, że aktualnie trwają prace nad zmianą Studium.

W związku z powyższym pismem z dnia [...].01.2021 r. wezwano wnioskodawcę o zajęcie stanowiska w celu rozpatrzenia sprawy. W odpowiedzi na wezwanie w dniu [...].01.2021 r. wnioskodawca poinformował, że: "brak jest obecnie możliwości przeprojektowania wskazanej we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego trasy przebiegu projektowanej dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV. Szereg uzgodnień, jakie należałoby ponowić, fakt wydania przez Prezydenta Miasta P. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia dla omawianego przebiegu oraz nałożenia na E. Sp. z o.o. zobowiązania terminowe realizacji zadania, których niedotrzymanie spowoduje nałożenie na Inwestora szeregu dotkliwych kar finansowych uniemożliwia obecnie dokonanie jakichkolwiek zmian w zakresie wskazanego przebiegu trasy linii 110 kV".

Mając powyższe na uwadze, jak również uzyskaną informację, iż projekty planów miejscowych nie stanowią priorytetów planistycznych, aktualnie nie są prowadzone nad nimi prace i trudno określić ich ostateczny kształt, a także termin ich uchwalenia, przystąpiono do dalszego procedowania w sprawie.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeprowadzonej analizy, w dniu [...].02.2021 r. osoba uprawniona sporządziła projekt decyzji, który przekazano do uzgodnienia Dyrektorowi Zarządu Zlewni Wód Polskich w P..

Po dokonaniu uzgodnień, stosownie do wymogów procedury administracyjnej, zawiadomiono strony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie.

W dniu [...].01.2021 r. dokonano podziału działki nr [...] w wyniku czego powstały działki nr [...], [...]. Granice terenu objętego wnioskiem nie uległy zmianie. Obecnie wnioskiem objęta jest część działki nr [...].

W dniu [...].01.2021 r. dokonano podziału działki nr [...] w wyniku czego powstały działki nr [...], [...], [...], [...]. Granice terenu objętego wnioskiem nie uległy zmianie. Obecnie wnioskiem objęte są części działek nr [...], [...], [...].

W dniu [...].02.2021 r. wnioskodawca działając przez pełnomocnika, wystąpił o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Wniosek inwestora w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności rozstrzygnięto pozytywnie.

W odpowiedzi na zawiadomienie stron o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie w dniu [...].02.2021 r. T. O. wniósł drogą mailową uwagi do postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego przekazując kopię decyzji numer [...] z dnia [...].07.2013 r. wydanej dla działki nr [...], ark. [...], obręb K. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego oraz hali magazynowej oraz kopię pisma do E. Sp. z o. o. z dnia [...].08.2020 r. dotyczącego planowanej inwestycji celu publicznego. Pismo przewodnie wraz z załącznikami zostało wysłane do organu w dniu [...].02.2021 r. za pośrednictwem operatora pocztowego.

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale wyłącznie dla zakresu inwestycji dotyczącej budowy nowego odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia. Dla zakresu przedsięwzięcia obejmującego przebudowę jednotorowej napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia na dwutorową nie wydaje się decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stąd postępowanie w tym zakresie należało umorzyć

Analiza zakresu inwestycji przedstawiona we wniosku wykazała, że przedsięwzięcie obejmuje budowę odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia, która stanowić będzie rozbudowę istniejącej infrastruktury, z której korzystać będą mogli wszyscy okoliczni mieszkańcy jak i inne podmioty. Żaden z jej wnioskowanych fragmentów, dla którego było możliwe ustalenie wymagań nie stanowi przyłącza. Organ uznał, że objęte wnioskiem przedsięwzięcie mieści się w zakresie celów wskazanych w art. 6 u.g.n. i jest inwestycją, której lokalizację ustala się w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Organ podkreślił, że zgodnie z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach nr [...] z dnia [...].10.2020 r. stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej inwestycji;

- projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - w niniejszej sprawie - podlega uzgodnieniom wynikającym z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z Dyrektorem Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. (w odniesieniu do melioracji wodnych).

W odniesieniu do uwag wniesionych w dniu [...].02.2021 r. poinformowano, że żaden przepis nie uzależnia ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego od zgody właściciela nieruchomości, po której taka inwestycja będzie przebiegać. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie wkracza bowiem w sferę wykonywania praw przysługujących do nieruchomości, poza warunkami, które wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Decyzja ta, ani po stronie inwestora, ani po stronie właściciela nieruchomości nie skutkuje rozszerzeniem, czy też ograniczeniem praw i obowiązków związanych z prawem własności nieruchomości.

Zgoda właściciela działki wymagana będzie na etapie wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę.

Wskazano, że w myśl art. 56 u.p.z.p. nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 (dot. zakresu i sposobu postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy - przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań) nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Organ stwierdził, że planowana inwestycja ze względu na jej charakter i lokalizację nie stworzy negatywnych skutków przestrzennych i nie będzie naruszać wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, polepszy warunki funkcjonowania infrastruktury w tym rejonie miasta oraz jest zgodna z przepisami odrębnymi.

Od tej decyzji odwołania wnieśli J. O., M. O., T. O., O. O., I. O., E. F. oraz S. K., reprezentowani przez adwokata - E. H. zarzucając:

- naruszenie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej jako "K.p.a.") poprzez nieuprawnione umorzenie postępowania w zakresie przebudowy linii jednotorowej na dwutorową linię 110 kV,

- wydanie decyzji bez wyłączenia gruntów z produkcji rolnej,

- brak określenia wymagań w zakresie ładu przestrzennego i interesu osób trzecich,

- naruszenie zasady równego traktowania wobec prawa, wynikającej z art. 8 k.p.a.,

- naruszenie art.6, art.7, art.8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa,

- naruszenie art. 109 k.p.a. poprzez doręczanie stronom niepełnej decyzji bez załączników, nieuprawnione nadanie decyzji klauzuli natychmiastowej wykonalności,

- błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że zmiana linii jednotorowej na dwutorową nie spowoduje zmiany sposobu zagospodarowania i użytkowania terenu oraz że przebudowa linii jednotorowej na dwutorową linię 110 kV mieści się w dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 2a ustawy - Prawo budowlane.

Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] (sygn. [...] ) z dnia [...] marca 2021 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji określonej jako przebudowa odcinka linii jednotorowej na dwutorową 110 kV oraz budowa dwutorowej linii napowietrznej 110 kV i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30.07.2021r., sygn. II SA/Po 487/21 uchylił ww. decyzję Kolegium i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd uznał, iż organ poza lakonicznymi stwierdzeniami nie wykazał jakie to dokładnie, poza art. 107 § 3 k.p.a., przepisy postępowania zostały naruszona i co istotniejsze w żadnym zakresie nie wykazał jakie to dodatkowe czynności czy też okoliczności w postępowaniu wyjaśniającym winny zostać podjęte, czy tuż wyjaśnione przez organ I instancji. Również w zakresie zarzutu nieprawidłowego uznania, że postępowanie dotyczące przebudowy i zwiększenia ilości torów linii energetycznej wysokiego napięcia 110 kV zostało uznane jako zamierzenie, które kwalifikuje się do umorzenia postępowania w zakresie przebudowy istniejącej linii organ nie zawarł żadnego uzasadnienia. Pewnym jest, iż organ zakwestionował zasadność umorzenia postępowania obejmującego przebudowę jednotorowej napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia na dwutorową. Natomiast organ odwoławczy bez odniesienia się do przywołanych przez organ odwoławczy przepisów tj. art. 50 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym czy też art. 29 ust. 3 pkt. 1 lit. c Prawa budowlanego, nie wskazał dlaczego nie uważa, iż przepisy te znajdują zastosowanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z 20.10.2021r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że uwzględniając treść wyroku WSA w Poznaniu z dnia 30.07.2021r., sygn. II SA/Po 487/21, Kolegium ustaliło, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z normami prawa procesowego i zastosował prawidłowo przepisów prawa materialnego, mające w sprawie zastosowanie.

Organ odwoławczy po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, że zasadne było umorzenie postępowania dla przebudowy linii 110 kV, gdyż zgodnie z art. 29 ust.3 pkt 1 lit c) Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie sieci gazowych oraz sieci elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 2 lit. a i e.

Kolegium wskazało, że zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych ewentualna zgoda na takie wyłączenie nie dotyczy gruntów rolnych, nad którymi przebiegają linie energetyczne, gdyż nie zmieniają one przeznaczenia gruntów ani nie ograniczają one rolniczego ich charakteru, poza samymi stopami słupów. Będzie to badane w momencie ubiegania się o pozwolenie na budowę.

Ochrona i kształtowanie krajobrazu nie dotyczy obiektów infrastrukturalnych, a takimi są niewątpliwie między innymi linie energetyczne i słupy je podtrzymujące.

Ochrona interesów osób trzecich na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczyć może tylko i wyłącznie ograniczenia możliwości dotychczasowego użytkowania gruntów. Skoro postępowanie to dotyczy linii przesyłowych na terenach rolniczych to naruszenie interesów osób trzecich nie występuje, chyba że właściciel gruntu posiada dla tego terenu decyzję o warunkach zabudowy lub decyzję pozwolenia na budowę, dla zamierzenia, które nie mogłoby powstać po realizacji tego zamierzenia sieciowego.

Dla tego zamierzenia została wydana decyzja środowiskowa, która poprzedziła postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i która to decyzja środowiskowa określiła najbardziej korzystny wariant przebiegu sieci, z jak najmniejszym ograniczeniem uprawnień osób trzecich.

Niewątpliwie decyzja ta została wydana w oparciu o prawo obowiązujące, które w sposób oczywisty daje prymat inwestycjom ważnym, dla realizacji ważnych celów publicznych, nad uprawnieniami właścicieli gruntów.

Załączniki mapowe znajdują się w aktach sprawy w siedzibie Urzędu Miasta P., gdzie zainteresowani mieli zapewnioną możliwość zapoznania się z tymi dokumentami i mogli złożyć stosowne wnioski po zapoznaniu się z aktami.

Przebudowywana linia przesyłowa nie spowoduje zmiany sposobu użytkowania terenu i w tym zakresie postępowanie zostało umorzone ale decyzja rozstrzygająca dotyczy budowy linii energetycznej na działkach w rejonie ulic: G. , R., B. w P.. Państwo musiało zapewnić sobie prawo do szczególnych sytuacji prowadzenia inwestycji infrastrukturalnych, które stanowią bardzo ważną grupę inwestycji pozwalających na zapewnienie dostępu do mediów (wody, prądu, gazu itp.) dla wszystkich zainteresowanych, zarówno na cele mieszkalne jak i przemysłowe czy też usługowe. Co do zasady linie energetyczne są prowadzone po jak najdłuższych liniach prostych, co nie budzi żadnych wątpliwości. Linie energetyczne wybudowane kilkadziesiąt lat temu wymagają zarówno przebudowy jak i budowy nowych linii, związanych z uzyskaniem dostępu do zwiększonych mocy energii elektrycznej jak i ograniczaniem strat przesyłowych na liniach wysokiego napięcia a linia 110 kV taką linią jest.

Rygor natychmiastowej wykonalności w tej sprawie dotyczyć może wyłącznie decyzji ostatecznej, gdyż podobnie jak w przypadku pozwoleń na budowę, rozstrzygnięcie przez organy dwóch instancji upoważnia do rozpoczęcia budowy, nawet przed ewentualnym rozpatrywaniem sprawy potencjalnych skarg przed sądami administracyjnymi.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. O., M. O., T. O., O. O., I. O., S. K. i E. B. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. wydanej w sprawie o sygn. [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydanej w sprawie o sygn. [...], a także o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych wraz z opłatą od pełnomocnictwa.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie prawa, tj. art. 54 u.p.z.p. poprzez utrzymanie w mody decyzji Prezydenta Miasta P. pomimo braku ustalenia w treści decyzji warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, a w szczególności brak określenia warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego oaz wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich;

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 6, art. 11, art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

a) niedokonanie jakichkolwiek ustaleń, czy utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji nie naruszy interesu właścicieli (skarżących), podczas gdy utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji istotnie naruszy interes właścicieli i w sposób znaczący ograniczy przysługujące im prawo własności nieruchomości,

b) brak poczynienia jakichkolwiek ustaleń odnośnie toczącego się postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolno stojących wraz ze zbiornikami bezodpływowymi, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark. [...], obręb K., położonej w P. przy [...], mimo że takie postępowanie toczy się od 2015 r., a wskutek uporczywego naruszania przepisów przez Prezydenta Miasta P. i ignorowania wytycznych zawartych w decyzjach Samorządowego Kolegium Odwoławczego do dnia dzisiejszego postępowanie to nie zostało zakończone,

c) brak poczynienia jakichkolwiek ustaleń odnośnie treści decyzji o warunkach zabudowy wydanych dla działek sąsiednich, tendencji do przeznaczania działek sąsiednich pod zabudowę mieszkaniową, przeznaczenia działek w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także niedokonanie ustaleń, czy na terenach objętych inwestycją nie trwają prace planistyczne zmierzające ku zmianie przeznaczenia gruntów objętych inwestycją,

b) brak poczynienia jakichkolwiek ustaleń odnośnie alternatywnego przebiegu linii energetycznej - wzdłuż granicy działki, tak aby uwzględnić w jak najpełniejszym stopniu interes właścicieli i przysługujące im prawo własności nieruchomości, które zostanie w znaczny sposób obciążone;

3. naruszenie art. 21 ust. 1, art. 64 w zw. z art. 31 ust. 3 i 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji powodującej daleko idące, nieuzasadnione ograniczenie prawa własności skarżących, mimo toczącego się postępowania zmierzającego do zmiany przeznaczenia nieruchomości, na której realizowana ma być inwestycja,

4. naruszenie art. 8 i 11 oraz art. 107 § 1, 2 i 3 k.p.a. mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

- niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek wydania zaskarżonej decyzji,

- wadliwe sformułowanie uzasadnienia wydanej decyzji z uwagi na jego lakoniczność oraz fakt, że organ nie wytłumaczył w przekonujący sposób, dlaczego doszedł do takich a nie innych wniosków, wobec czego nie można uznać, by organ zrealizował nałożony przez ustawodawcę obowiązek wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się załatwiając przedmiotową sprawę oraz zasadę ogólną przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 j.t. z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 19 kwietnia 2022 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875).

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...].10.2021r., nr [...], utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję z [...].03.2021 r., nr [...] Prezydenta Miasta P., który:

1. ustalił lokalizację dla inwestycji celu publicznego polegającą na: budowie napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia, przewidzianą do realizacji na terenie części działek nr: [...] (dawniej działka nr [...] ark. [...], obręb K. położonych w P. w rejonie ulic G. , R., B.

2. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności,

3. umorzył postępowanie administracyjne dla zakresu inwestycji obejmującej przebudowę odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia.

Na podstawie danych zawartych we wniosku ustalono, że wnioskowane przedsięwzięcie obejmuje przebudowę odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej jednotorowej 110 kV na dwutorową o długości ok. 0,208 km oraz budowę nowego odcinka napowietrznej sieci elektroenergetycznej 110 kV o długości ok. 2,94 km.

Należy wskazać, że w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. ustawodawca wskazał, że przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć "działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami". Wśród celów wymienionych w art. 6 ww. ustawy wymieniono w pkt 2: "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń".

Znaczenie ma tu również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego który w wyroku z dnia 5 lipca 2011 r. (sygn. akt II OSK 672/11) stwierdził: "Inwestycja lokalna to nie tylko inwestycja służąca całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej. Może to być także inwestycja, która swoim zasięgiem służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy".

Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że inwestycja w zakresie budowy i przebudowy napowietrznej linii energetycznej wysokiego napięcia ma charakter inwestycji celu publicznego.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio. Należy wskazać, że w sprawie nie było sporne, że dla przedmiotowego terenu nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy również wskazać, że dopóki nie wydano prawomocnej decyzji w zakresie warunków zabudowy (w odniesieniu do terenów inwestycji), to brak jest podstaw do uwzględniania takich okoliczności (postępowania w toku). Również prace planistyczne niezakończone podjęciem uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają wpływu na niniejsze postępowanie. Nie można traktować tych postępowań (warunki zabudowy, procedura planistyczna) jako zagadnienia wstępne, uzasadniające ewentualne zawieszenie postępowania i oczekiwanie na zakończenie tych postępowań.

Zgodnie z art. 54 u.p.z.p. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa:

1) rodzaj inwestycji;

2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:

a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,

b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,

c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,

d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,

e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych;

3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1.

Ocenie przez sąd podlega zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa, a konkretnie spełnienie ustawowych przesłanek, które warunkują wydanie decyzji o treści pozytywnej (tj. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego).

Podkreślenia wymaga, że ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego w danym miejscu nie podlega swobodnej ocenie organu, a tym bardziej nie jest zależna od woli właścicieli i innych osób, które w ogóle nie mają prawa do nieruchomości, na których inwestycja jest lokalizowana i co najwyżej może oddziaływać na ich nieruchomości. Sama bowiem decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji nie wkracza w takim wypadku w sferę wykonywania praw przysługujących do takich nieruchomości – poza warunkami, które wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 2082/07).

Należy wskazać, że zaskarżona decyzja organu II instancji w okolicznościach niniejszej sprawy wymyka się spod kontroli Sądu.

Lakoniczność rozważań organu odwoławczego nie pozwala na ocenę sprawy pod kątem powyższych regulacji.

W uzasadnieniu decyzji organu II instancji brak jest odniesienia się do wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i dokonania oceny przesłanek z art. 54 u.p.z.p. w zakresie pozwalającym na ocenę prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji. Kolegium nie dokonało żadnych własnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy i analizy podstaw prawnych wydanej decyzji organu I instancji.

Decyzja Kolegium zawiera wyłącznie opis zarzutów odwołania i krótkie odniesienie się organu do tych zarzutów. Organ powołuje się na regulacje ustawy o gruntach rolnych w zakresie zgody na wyłączenie z gruntów rolnych, jednak nie wskazuje konkretnie o jakie przepisy chodzi. Jest to decyzja bardzo skrótowa i fragmentaryczna.

Wymogi proceduralne nie zostały zatem przez Kolegium dochowane. Stosownie bowiem do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują z urzędu lub na wniosek wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje jedną z najważniejszych zasad postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, Lex-el.; Cz. Martysz, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex-el.). Wszystkie powołane wyżej przepisy znajdują na mocy art. 140 k.p.a. odpowiednie zastosowanie przed organem odwoławczym.

Naruszenie wyżej wskazanych przepisów proceduralnych prowadzi w efekcie do naruszenia zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), a także zasady z art. 11 k.p.a, który stanowi, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy.

Sąd nie może przy tym dokonywać ustaleń za organy, a jedynie ocenia prawidłowość przeprowadzonego dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. "Sprawowanie kontroli" w rozumieniu art. 1 p.u.s.a. oznacza bowiem pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organów administracji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie zastępuje go w czynnościach (por. R. Hauser, Założenia reformy sądownictwa administracyjnego, Państwo i Prawo 1999, z. 12, s. 23). Sąd bierze przy tym pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji, a jego możliwości dowodowe są bardzo ograniczone (art. 106 §3 p.p.s.a.).

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), każda sprawa administracyjna, jeżeli zawiśnie przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia przez stronę środka zaskarżenia, wymaga przede wszystkim ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Zasada ta jest zrealizowana wtedy, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czyli postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, a wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

W niniejszej sprawie organ nie dopełnił ww. obowiązków, a uzasadnienie sporządzonej decyzji jest szczątkowe i fragmentaryczne. Rozpoznanie sprawy dokonywane przez organ odwoławczy ma być "ponownym" rozpoznaniem sprawy, czyli rozpoznaniem sprawy poprzedzonym tym samym procesem dokonanym przez organ I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy przeanalizuje dokładnie stan faktyczny i stan prawny sprawy i proces ten szczegółowo opisze w uzasadnieniu decyzji z poszanowaniem wyżej opisanych zasad ogólnych postępowania administracyjnego (m.in. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.). Ponadto organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji w sposób szczegółowy opisze zarzuty odwołania i odniesie się kompleksowo do każdego z nich wraz ze szczegółowym wskazaniem i wyjaśnieniem podstaw prawnych zajętego stanowiska. Szczególną uwagę organ powinien zwrócić na wyjaśnienie kwestii umorzenia postępowania w zakresie przedsięwzięcia obejmującego przebudowę jednotorowej napowietrznej sieci elektroenergetycznej wysokiego napięcia na dwutorową.

W tym stanie rzeczy z przyczyn wskazanych i opisanych wyżej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.