Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 13 maja 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. L. i G. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie [...] z [...] listopada 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. L. i G. L. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem z [...] lutego 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/kolegium) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako dz. ew. nr [...] i [...] w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] przekształciło się w prawo własności.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako kpa) organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego bądź jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W tym drugim przypadku organ obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, zaś postępowanie wyjaśniające przed wydaniem zaświadczenia może być prowadzone tylko w ograniczonym zakresie. W niniejszej sprawie użytkownicy wieczyści wskazanej nieruchomości wnieśli o wydanie zaświadczenia w trybie art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności (Dz.U. z 2019 r. poz. 916, dalej jako ustawa).

Rozpoznając wniosek organy ustaliły, że według danych z ewidencji gruntów i budynków przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, w którym nie ma samodzielnych lokali mieszkalnych, a jak wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej nieruchomość ta stanowi miejsce wykonywania kilku działalności gospodarczych. W ocenie organu fakt ten oznacza, że przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana jest na cele komercyjne, a przez to nie stanowi "gruntu zabudowanego na cele mieszkalne" w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2

ustawy, a zatem nieruchomość ta nie została objęta działaniem ustawy, co uniemożliwia wydanie zaświadczenia.

Pismem z [...] marca 2020 r. G. L. i A. L. (dalej jako skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie, zarzucając mu naruszenie:

art. 1 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy, poprzez uznanie na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, że skoro w budynku na nieruchomości są zarejestrowane działalności gospodarcze to budynek ten jest wykorzystywany na cele komercyjne, podczas gdy z ewidencji gruntów, księgi wieczystej oraz celu ustanowienia użytkowania wieczystego wynika, że budynek ten jest budynkiem mieszkalnym, w którym ponadto skarżący wraz z dziećmi są zameldowani;

art. 7, 77 i 80 kpa poprze wydanie zaskarżonego postanowienia bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

art. 11 w zw. z art. 7, 8 i 107 § 3 kpa, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez szczegółowego wyjaśnienia w uzasadnieniu przyczyn, dla których organ uznał za mające znaczenie dla sprawy wpisy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej a jednocześnie pominął jako dowód w sprawie wpisy znajdujące się w ewidencji gruntów, ludności oraz w księdze wieczystej;

art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy;

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, z dniem [...] stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Z kolei w myśl art. 1 ust. 2 ustawy, przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami:

1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub

2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub

3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.

W myśl art. 218 § 2 kpa, organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Wg art. 4 ust. 1 ustawy podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, wydawane przez organ administracji publicznej. Zaświadczenie wydawane w tym trybie ma charakter deklaratoryjny i potwierdza zaistnienie określonych w ustawie przesłanek przekształcenia. Wydanie stosownego zaświadczenia potwierdzającego wystąpienie przewidzianego ustawą skutku prawnego, winno by poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym opartym na prowadzonych przez organ rejestrach. Jego celem jest ustalenie charakteru oddanej w użytkowanie wieczyste nieruchomości w kontekście przesłanek określonych w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy.

W niniejszej sprawie organ uznał, że skoro w budynku znajdującym się na gruncie zarejestrowane są działalności gospodarcze, to nie jest on budynkiem mieszkalnym, a zatem nieruchomość gruntowa nie spełnia przesłanki z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy. Stanowisko to nie znajduje rzeczowego uzasadnienia. Art. 1 ust. 2 ustawy nie wyklucza zresztą objęcia jej przepisami gruntów zabudowanych budynkami o charakterze mieszanym, mieszkaniowo-usługowym, o ile jego powierzchnia usługowa nie przekracza powierzchni mieszkalnej. Okoliczność, że w budynku zarejestrowana jest działalność gospodarcza, bądź kilak takich działalności, czy też, że jest on wskazany jako siedziba spółki prawa handlowego - nie niweczy automatycznie jego podstawowej funkcji mieszkalnej, a tym samym grunty zabudowane takimi budynkami wpisują się w cel ustawy polegający na wspieraniu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli (zob. Ł. Sanakiewicz, Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Komentarz, Wolters Kluwer 2019 r.).

Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nie odniósł się w żaden sposób do pozostałych okoliczności sprawy, tj. faktu, że w wypisie z rejestru gruntu klasoużytek dla działki nr [...] określony jest jako "Zurbanizowane tereny niezabudowane", a dla działki nr [...] jako "tereny mieszkalne", natomiast w informacji z kartoteki budynków budynek znajdujący się na działce nr [...] o nr ewidencyjnym [...] oznaczony jest jako "mieszkalny" oraz że w Dziale [...] księgi wieczystej nr [...] w rubryce "sposób korzystania" wpisany jest "budynek o kubaturze [...] m2 stanowiący odrębną nieruchomość, przeznaczony na cele mieszkalne".

Oznacza to, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa) orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Ponownie rozpatrując wniosek o wydanie spornego zaświadczenia organ winien uwzględnić dane rejestrowe, którymi dysponuje z urzędu a zaświadczenie wydać w odniesieniu do przesłanek określonych w art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy tj. z uwzględnieniem ujawnionego w rejestrach charakteru budynku posadowionego na ww gruncie.

O kosztach postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ppsa. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa.