![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6037 Transport drogowy i przewozy, Transport, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, Oddalono skargę, III SA/Gl 616/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-02-24, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
III SA/Gl 616/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
|
|
|||
|
2025-07-03 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach | |||
|
Barbara Brandys-Kmiecik Beata Machcińska Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/ |
|||
|
6037 Transport drogowy i przewozy | |||
|
Transport | |||
|
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej | |||
|
Oddalono skargę | |||
|
Dz.U. 2023 poz 104 art. 21 ust. 3 Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.) |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2026 r. sprawy ze skargi P sp. z o. o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 7 maja 2025 r. nr 2401-IOA.4823.6.2025.AR w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. |
||||
|
Uzasadnienie
W dniu 12 lutego 2024 r. od godz. 10:35 do godz. 13:59 funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach wykonując art. 13 ustawy z dnia 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu dalej, jako ustawa SENT) przeprowadzili w C. czynności kontrolne w zakresie przewozu realizowanego zespołem pojazdów składającym się z pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy ciężarowej o numerze rejestracyjnym [...]. Podmiotem wysyłającym był P (V., V. - dalej strona, skarżący a przewoźnikiem towaru była firma M W. D. (O. ul. [...]). Strona była podmiotem odbierającym. Towar przewożony był z Włoch do Polski – T. ul. [...]. Na podstawie okazanej, w trakcie kontroli, dokumentacji w postaci listu pakowego nr [...] z 8 lutego 2024 r., listu przewozowego CMR (ze specyfikacjami o nr: [...] i częściowej rewizji tylnej przestrzeni ładunkowej kontrolujący stwierdzili, że transportowane są oleje smarowe i preparaty smarowe, podlegające systemowi monitorowania przewozu i obrotu. Przewożony towar przypisany do pozycji CN 2710 polega systemowi monitorowania przewozu i obrotu. Dla przewozu wygenerowane było zgłoszenie o numerze referencyjnym [...] . Kontrolujący stwierdzili, że towar nie odpowiada co do ilości i masy towaru, ponieważ w w/w zgłoszeniu SENT w pozycji "Informacje o przewożonych towarach" w Ip. 1 zadeklarowano 8116,001 towaru o nazwie "oleje smarowe", natomiast po analizie dokumentów przewozowych i po kontakcie ze stroną ustalono, że prawidłowa waga tego towaru winna wynosić 11316,00 l. Z kolei pozostałe pozycje w rubryce "Informacje o przewożonych towarach" w Ip. 2 i 3 są zgodne z danymi deklarowanymi i dokumentami przewozowymi. Po uzyskaniu informacji od kontrolujących o konieczności utworzenia nowego zgłoszenia SENT z prawidłowymi danymi o godz. 12:33 utworzono nowe zgłoszenie [...], a o godz. 13:03 przewoźnik uzupełnił je o niezbędne dane, wówczas pojazd został zwolniony. Szczegółowe ustalenia z kontroli zawarto w protokole kontroli z 12 lutego 2024 r., nr [...] , gdzie odnotowano, że, cyt.: "Po dokonaniu wstępnych przeliczeń towarów według dokumentów skontaktowano się z odbiorcą, który potwierdził zadeklarowanie błędnych danych w zgłoszeniu SENT dotyczących wagi towarów o nazwie "oleje smarowe" i wskazał prawidłową wagę". Powyższe stanowiło podstawę do wszczęcia wobec strony, jako podmiotu odbierającego, postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów ustawy SENT. Pismem z tego samego dnia organ I instancji poinformował o przepisach art. 21 ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT wzywając jednocześnie do wskazania czy występują okoliczności potwierdzające ważny interes strony, który uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, jak również o przedłożenie dokumentów finansowych za lata 2021-2024. W piśmie tym wezwano również do wyjaśnienia przyczyny powstałej nieprawidłowości oraz przedstawienia faktury zakupu przewożonego towaru od P. W odpowiedzi z 14 maja 2024 r. wyjaśniono, że rozbieżność w ilości wykazanej w przesyłce objętej zgłoszeniem [...] wynikała wyłącznie z niezamierzonej pomyłki w trakcie wypełniania dokumentów SENT. Do wyjaśnień dołączono dokumenty akcyzowe mające świadczyć o tym, iż wykazane ilości produktów w zgłoszeniu [...] nie miały znamion działań celowych, zaś nieprawidłowa ilość wskazana w zgłoszeniu była niecelowym błędem. W związku z powyższym, wniesiono o odstąpienie od wymierzenia kary uzasadniając ją ważnym interesem publicznym, w tym w zakresie niewspółmierności kary do szkodliwości czynu, wartości faktur oraz faktem, że realizowane są duże ilości dostaw oraz dokładane są działania należytej staranności w zakresie realizacji postanowień ustawy SENT. Ponadto wskazano, że jest realizowane ok. 20 dostaw miesięcznie i zawsze są one zgłaszane do systemu SENT i podatku akcyzowego, a działania są transparentne, jak również strona nie posiadają zaległości w podatkach oraz opłatach. Pismem z dnia 29 października 2024 r. strona wyjaśniła , że towarem nieobjętym w zgłoszeniu [...] jest "S" (poz, 2 faktury nr [...] ) w łącznej wartości 57927,96 zł, na którą składają się: - wartość towaru netto: 42102,78 zł (9728,00 EUR; kurs EUR 4,3280 z 12.02.2024r.), - wartość kosztów transportu przypadająca na dostawę tych towarów, obliczona proporcjonalnie do wagi netto towarów z kosztów transportu wskazanych na fakturze: 1217,12 zł (281,22 EUR; kurs EUR 4,3280 z 12.02.2024r.), - wysokość podatku akcyzowego 3776,00 zł (3,2 x 1180 zł/tys. litrów), - wysokość podatku VAT 10832,06 zł ((42102,78 zł+1217,12 zł+3776,00 zł) x 23%). Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. poinformował w toku postępowania pismem z 15 lipca 2024r., że strona nie posiada zaległości podatkowych oraz innych należności publicznoprawnych, a także nie jest i nie było prowadzone w ostatnich 5 latach postępowanie egzekucyjne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., w piśmie z 17 lipca 2024r. wskazał że płatnik nie posiada zaległości, a na koncie nie prowadzono postępowania egzekucyjnego w ciągu ostatnich 5 lat. Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach, wydał decyzję 11 lutego 2025 r., znak: [...], którą nałożył na stronę jako podmiot odbierający karę pieniężną w kwocie 26 647,00 zł z tytułu zgłoszenia pod numerem referencyjnym [...] towaru, który nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy towarowi przewożonemu z terytorium państwa członkowskiego (Włoch) na terytorium kraju powołując się w podstawie prawnej na ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej O.p), art. 21 ust. 2 ustawy SENT. Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem strona złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2. orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odstąpienie od obciążenia karą pieniężną. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 21 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zachodziła przesłanka "interesu publicznego", co skutkowało zaniechaniem odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przez organ, podczas gdy odstąpienie od wymierzenia kary uzasadnione było z uwagi na obecność przesłanki "interesu publicznego", w tym organ pominął rzeczywista intencję ustawodawcy wprowadzania przepisów ustawy SENT i nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo braku uszczuplenia należności Skarbu Państwa, eksponowanie przez organ wyłącznie profiskalnej roli kary pieniężnej, brak osiągnięcia korzyści majątkowej przez Spółkę oraz brak straty finansowej po stronie Skarbu Państwa i społeczeństwa, a także z uwagi na stopień i rodzaj uchybienia i samą legalność przewozu. Uzasadniając zarzuty strona nie zgodziła się z wydanym rozstrzygnięciem, w obliczu wyjaśnienia powstałej rozbieżności i jej omyłkowego charakteru. Omyłkowo w poz. 1 zgłoszenia została wpisana nieprawidłowa ilość olejów smarowych o nazwie "S, co spowodowało nieujęcie 3200 litrów tych olejów w zgłoszeniu SENT. Ponadto, omyłka pracownika dokonującego zgłoszenia SENT znalazła odzwierciedlenie tylko i wyłącznie w tym konkretnym dokumencie, bowiem wszystkie pozostałe dokumenty związane z tym transportem zostały prawidłowo uzupełnione i przekazane do właściwego urzędu skarbowego, w tym uiszczono należny podatek akcyzowy. Organ nakładając tak wysoką karę za niewielką pomyłkę niewłaściwie zrozumiał zasadę proporcjonalności wynikającą z art.31 ust.3 Konstytucji RP, nie wziął pod uwagę faktu, że strona działa zgodnie z prawem, w sprawie nie doszło do uszczuplenia jakichkolwiek zobowiązań, a działania organu nie budzą zaufania obywateli do organów. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Z. (dalej: DIAS) decyzją z 12 stycznia 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 21 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 6, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy SENT oraz § 1 Rozporządzenia, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że stosownie do art. 26 ust. 5 ustawy SENT w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy O.p., zatem organ będzie rozpatrywał prawidłowość zastosowania kar przez organ I instancji na podstawie w/w regulacji prawnych. Następnie DIAS podał, że zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu określa ustawa SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu przeprowadzenia kontroli (tj. 12 lutego 2024 r.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy SENT system monitorowania przewozu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Katalog towarów, wraz z określającymi je pozycjami Nomenklatury Scalonej, które podlegają systemowi monitorowania, z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych wskazano w art. 3 ust. 2 ustawy SENT. Wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy SENT systemowi monitorowania drogowego podlega przewóz m.in. towarów objętych pozycją CN 2710 - oleje. Natomiast w myśl art. 2 pkt 10 ustawy SENT, rodzaj towaru oznacza towar klasyfikowany do jednej pozycji Nomenklatury Scalonej, zwanej dalej "CN". Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy SENT za podmiot odbierający uznajemy osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, dokonującą wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów lub nabycia towarów w przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Dalej DIAS przywołał treść 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy o SENT oraz art. 21 ust. 2 który przewiduje, że w przypadku stwierdzenia, że towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu odpowiednio przez podmiot wysyłający albo podmiot odbierający w zgłoszeniu, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% różnicy wartości brutto towaru zgłoszonego i towaru rzeczywiście przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł. DIAS zaznaczył, iż sytuacja określona w art. 21 ust. 2 ustawy o SENT w niniejszej sprawie zaistniała. Strona jako podmiot odbierający dokonała 9 lutego 2024 r. obowiązkowego zgłoszenia w rejestrze SENT przewozu towaru wykazanego pod poz. 1 podlegającego zgłoszeniu, tj. olejów smarowych objętych pozycją CN 2710 w ilości 8116 litrów, uzyskując jednocześnie dla tego zgłoszenia numer referencyjny [...] . Tymczasem, w trakcie kontroli ustalono, że faktycznie przewożone były oleje smarowe wykazane pod poz. 1 w ilości 11316 litrów, a nie jak wskazano w zgłoszeniu [...] - 8116 litrów. Zauważył, iż zgodnie z art. 23 ustawy SENT dane dotyczące ilości, masy lub objętości towaru uważa się za prawidłowe, jeżeli stwierdzone rozbieżności w stosunku do ilości, masy lub objętości towaru w zgłoszeniu wynoszą nie więcej niż 10%. W przedmiotowej sprawie wartość ta została jednak przekroczona. Konsekwencją zgłoszenia ilości towaru nieodpowiadającej ilości towaru faktycznie przewożonego jest sankcja w postaci kary pieniężnej w wysokości 46% różnicy wartości brutto towaru zgłoszonego i towaru rzeczywiście przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20.000 zł, o czym słusznie organ I instancji orzekł wymierzając karę 26647,00 zł. Podkreślił organ, że wpisanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych dotyczących ilości towaru nie może być potraktowane jako oczywisty błąd, o którym mowa w art. 24 ust. 1a ustawy SENT, ponieważ dane dotyczące towaru zostały wyłączone przez ustawodawcę spod takiej kwalifikacji. DIAS wyjaśnił, iż wartość brutto towaru (wykazanego w poz. 1 zgłoszenia, tj. S) faktycznie przewożonego ustalono w oparciu o dane wskazane na fakturze nr [...] z 12 lutego 2024 r. wystawionej przez P na rzecz strony, z której wynika, że dostawa realizowana była na warunkach Incoterms DAP z wyszczególnionymi kosztami transportami za tę fakturę na kwotę 733,62 EUR, całość przesyłki objętej tą fakturą miała masę 7054,02 kg, w tym oleje CN 27101981 ważyły 2754,52 kg, wartość netto towaru to 9728 EUR. Obowiązujący kurs EUR (NBP nr 030/ANBP/2024 z 12.02.2024r. wynosił 1 EUR=4,3280 PLN). Zauważył organ, że faktura obejmowała również inne wyroby, stąd wartość brutto została ustalona jako suma wartości netto towaru (9728 EUR x 4,3280 PLN= 42 102,78 PLN), proporcjonalnie do wagi rozliczonych kosztów transportu (tj. 281,22 EUR x 4,3280 PLN=1217,12 PLN), podatku akcyzowego (3,2 x 1180 PLN/tys. Iitrów =3776,00 PLN) oraz wyliczonego od łącznej tej kwoty podatku VAT (tj. 42102,78 PLN+1217,12 PLN+3776,00 PLN) X 23% VAT, co daje wartość 10 832,06 PLN. Wartość brutto towaru, który nie został zgłoszony wynosi 57 927,96 PLN; zatem przy uwzględnieniu 46% dla otrzymanej różnicy wartości brutto towaru zgłoszonego i towaru faktycznie przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia wartość wynosi 26 646,86 PLN, co w zaokrągleniu wynosi 26 647,00 PLN. Organ odwoławczy zauważył, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego organ I instancji poinformował skarżącą o instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 21 ust. 3 ustawy SENT. Skarżąca jednak nie przedłożyła żadnych dokumentów, które potwierdziłyby jej sytuację finansową oraz ewentualnie umożliwiłyby rozważenie przez organ możliwości odstąpienia od nałożonej kary pieniężnej. DIAS wyjaśnił, że instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 21 ust. 3 ustawy SENT, oparta jest na tzw. uznaniu administracyjnym. W przywołanej regulacji ustawodawca posłużył się pojęciami niedookreślonymi "ważnym interesem podmiotu odbierającego" lub "interesem publicznym", jako materialnoprawnymi przesłankami, będącymi podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Użyty łącznik "lub" wskazuje, że do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wystarczy zaistnienie jednej z powyższych przesłanek. Dalej organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do tych pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ważnego interesu podmiotu odbierającego nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się ze zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu podmiotu. Organ podkreślił, że zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych pojęcie "ważny interes podmiotu odbierającego" należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67a § 1 O.p. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (podmiotu odbierającego) to także jego sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. DIAS zaznaczył iż organ pierwszej instancji dokonał analizy sytuacji finansowej na podstawie przedłożonych przez stronę za pismem z 14 maja 2024r., dokumentów finansowych za lata 2021-2024. W wyniku tej analizy stwierdził, że, cyt. "Spółka jest rentowna, uzyskuje korzystny bilans ze swojej działalności i osiąga zysk netto. W wyniku przeprowadzonej analizy stwierdziliśmy, iż Spółka odnotowała następujące wyniki finansowe: za rok 2021-zysk netto w wysokości 7.500.000 zł, za rok 2022- zysk netto w wysokości 2.327.000 zł, za rok 2023-zysk netto w wysokości 5.128.000 zł. Ponadto na 30 kwietnia 2024 r. Spółka osiągnęła zysk netto w wysokości 2.889.000 zł, co w porównaniu do całości okresu poprzedniego roku, wskazuje, że jest w dobrej kondycji z tendencją zwyżkową. Ponadto z przedstawionych sprawozdań finansowych wynika, że w badanym okresie wartości aktywów obrotowych i przychody netto ze sprzedaży sukcesywnie rosną". Zatem, jak wynika z analizy danych finansowych sytuacja finansowa strony skarżącej nie wskazuje na to by zapłata kary zagroziła zdolności do kontynuacji dalszej działalności, a więc kara nie jest niemożliwa do uregulowania, wobec czego względy ekonomiczne nie stanowią podstawy do odstąpienia od nałożenia kary, co stanowi aprobatę stanowiska organu pierwszej instancji. Ponadto, organ pierwszej instancji na podstawie informacji pozyskanych z Urzędu Skarbowego właściwego dla strony jak i Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych sprawdził czy nałożenie kary pieniężnej nie doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego jak i indywidualnego. Z kolei w ramach postępowania odwoławczego pozyskano informacje, że występowała strona w 191 kontrolach, z czego w 3 przypadkach stwierdzono nieprawidłowości; 1 wynik dotyczył nieprawidłowości w zgłoszeniu SENT dotyczącej ilości towaru, następny błędnych danych przewoźnika, a kolejny braku uzupełnienia danych w zgłoszeniu SENT. DIAS stanął na stanowisku, że określony w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązek płatności należności publicznych, do których niewątpliwie należy wymierzona kara, z racji choćby umiejscowienia go w najważniejszym w kraju akcie prawnym, wyprzedza inne obowiązki płatnicze (w tym prywatne), choćby związane z działalnością gospodarczą i służące uzyskaniu przychodu. A przypomnieć należy, że organ pierwszej instancji uznał, że zapłata kary nie zagrozi zdolności do kontynuacji dalszej działalności. Uznał, iż w sprawie nie ma ma do czynienia z sytuacją z art. 21 ust. 3 ustawy SENT. Interes podmiotu odbierającego musi być na tyle istotny (ważny), aby jego pominięcie powodowało dla niego wyraźnie dostrzegalne, negatywne skutki, np. w postaci nadmiernych utrudnień w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, zachwianiu płynności finansowej spółki. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca . W przedmiotowej sprawie nie zachodziła zdaniem DIAS również przesłanka odstąpienia od nałożenia kary ze względu nas ważny interes publiczny. Przy wykładni interesu publicznego należy uwzględniać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. "Publiczny" to bowiem dotyczący ogółu ludzi i służący ogółowi, dostępny dla wszystkich; związany z jakimś urzędem, z jakąś instytucją; ogólny, powszechny, społeczny, nieprywatny (Słownik języka..., red. M. Szymczak, t. 2, s. 1074). Analiza orzecznictwa sądowoadministracyjnego dotyczącego interpretacji pojęcia "interesu publicznego" prowadzi do wniosku, iż powyższe pojęcie należy rozpatrywać na dwóch płaszczyznach: -ekonomicznej sytuacji zobowiązanego, niosącej doniosłe w skutkach pogorszenie sytuacji finansowej jego przedsiębiorstwa mogące doprowadzić do ograniczenia, bądź nawet upadku prowadzonej przez niego działalności, co w konsekwencji spowoduje konieczność sięgania przez niego do środków pomocowych państwa, -pozaekonomicznej sytuacji zobowiązanego, związanej z takimi wartościami jak sprawiedliwość, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, co nie powinno jednakże nieść ze sobą negatywnych skutków dla sprawności działania aparatu państwowego; w przypadku towarów "wrażliwych", objętych ustawą SENT, sprawność państwa można osiągnąć poprzez bezwzględne i skrupulatne przestrzeganie przez wszystkich uczestników rynku przepisów wynikających z tejże ustawy. DIAS nie podzielił argumentu strony co do zaistnienia przesłanki "interesu publicznego i wskazał iż organ pierwszej instancji przeprowadził analizę finansową na podstawie udostępnionych mu danych finansowych i dokonał ustaleń faktycznych, w oparciu o które uznał, że uiszczenie nałożonej na kary pieniężnej nie zagrozi jej działalności gospodarczej w sposób zmuszający do sięgania po pomoc ze środków publicznych. Na skutek nałożenia kary pieniężnej nie zachodzi ryzyko sięgania przez stronę do środków państwa ze względu na brak możliwości zaspokajania jej potrzeb. Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, że strona nie jest w stanie uiścić kary pieniężnej nałożonej na nią za niewypełnienie ustawowych obowiązków wynikających z ustawy SENT. Co więcej, odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy zobowiązany jest w stanie ją uiścić, pozostawałoby w sprzeczności z interesem publicznym, który wymaga by przypadające budżetowi należności były płacone we właściwych wielkościach i we właściwym czasie. Poza tym, w sprawie gdy sytuacja ekonomiczna nie wskazuje na brak możliwości zapłaty kary pieniężnej stawiałoby stronę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów uczestniczących w obrocie towarami objętymi systemem monitorowania przewozu, które rzetelnie wypełniają swoje obowiązki, albo w razie naruszenia przepisów uiszczają nałożone kary pieniężne. W ocenie DIAS nie zasługuje również na uwzględnienie twierdzenie, że za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej winien przemawiać fakt, iż Skarb Państwa nie doznał żadnego uszczerbku z powodu podania nieprawidłowych ilości przewożonego towaru, a także nieproporcjonalność kary do wielkości przewinienia. Ustawa SENT zawiera instrumenty służące m.in. "uszczelnianiu" systemu podatkowego, nie zawiera natomiast przepisów kreujących jakiekolwiek obowiązki podatkowe. Z treści przepisów ustawy SENT nie wynika, aby nakładanie kar pieniężnych w przypadkach wymienionych w ustawie uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy. Istota ustawy SENT zasadniczo sprowadza się do zwiększenia skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Zdaniem DIAS nie można dopatrywać się również zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki "ważnego interesu publicznego" w okoliczności wysokości wymierzonej kary w stosunku do wagi przewinienia. Ustawa SENT przewiduje kary pieniężne w różnej wysokości za poszczególne uchybienia. W dacie zgłoszenia - w świetle przepisów ustawy SENT - w przypadku stwierdzenia, że towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu odpowiednio przez podmiot wysyłający albo podmiot odbierający w zgłoszeniu, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% różnicy wartości brutto towaru zgłoszonego i towaru rzeczywiście przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł. W przedmiotowej sprawie wartość nałożonej na Państwa kary pieniężnej odpowiada treści obowiązujących przepisów prawa. Zdaniem DIAS nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności bowiem wówczas muszą zaistnieć dodatkowe przesłanki, które to uzasadniają np. brak winy po stronie podmiotu odbierającego lub jego błąd spowodowany przyczyną zewnętrzną, a taka sytuacja nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego zasada proporcjonalności została przez ustawodawcę zachowana. Natomiast dotkliwa kara za podanie w zgłoszeniu SENT nieprawidłowych ilości przewożonego towaru miała na celu zobligowanie uczestników transportu, o których mowa w ustawie, do rygorystycznego i skrupulatnego przestrzegania regulacji. W uzasadnieniu projektu ustawy o monitorowaniu drogowego przewozu towarów, podkreślono, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty, dokonujące przewozu towarów. W ustawie sankcjami w postaci kar pieniężnych zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. Wskazano, iż system kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość = kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku wynikającego z ustawy SENT było dla podmiotów "nieopłacalne". Nakładanie wysokich kar pieniężnych albo grzywien winno mieć działanie odstraszające i prewencyjne. Od powyższej decyzji strona pismem z 11 czerwca 2025 r. wniosła skargę do WSA w Gliwicach , w której zarzuciła; 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: a) art. 21 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (dalej ustawa SENT) poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji jego niezastosowanie, poprzez: — błędne przyjęcie przez Organ, że nie ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania, spowodowane faktem, iż organ dokonał błędnej interpretacji wszystkich faktów i okoliczności sprawy, które w sposób jednoznaczny potwierdzały, że zachodził ważny interes publiczny uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary; — przyjęcie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, a przed nim przez organ I instancji, że odstąpienie od nałożenia kary określonej w art. 21 ust. 2 ustawy SENT jest okolicznością szczególną i ma charakter zwolnienia z uiszczenia daniny publicznej, podczas gdy regulacja art. 21 ust. 3 ustawy SENT dotyczy przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, a nie zwolnienia z już nałożonej kary, jako że obowiązek zapłaty kary powstaje dopiero po wydaniu stosownej decyzji i nałożeniu kary; — przyjęcie, że celem ustawy SENT jest nałożenie określonych obowiązków związanych z drogowym przewozem określonych towarów i wyciąganie konsekwencji związanych z ich niewypełnieniem, podczas gdy celem ustawy SENT jest przeciwdziałanie uszczupleniom w podatku od towarów i usług i w podatku akcyzowym, a w ślad za tym przyjęcie, że fakt należytego uiszczenia przez skarżącego należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego nie ma znaczenia dla oceny zasadności nałożenia kary określonej w art. 21 ust. 2 ustawy SENT, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej, pomimo że interes publiczny, jak i interes skarżącego przemawiał za odstąpieniem od nałożenia kary; 2. błędną wykładnię art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów ustawy SENT, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej której wysokość jest niewspółmierna do naruszeń skarżącej, podczas gdy nie doszło do żadnych uszczupleń należności publicznoprawnych; 3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. O.P. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, to jest wyrażonych w tych przepisach zasady legalizmu, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwowych, zasady prawdy obiektywnej i przekonywania stron, zasady oficjalności postępowania dowodowego oraz zasady swobodnej oceny dowodów przy dokonywaniu wykładni pojęcia "interesu publicznego", którym to pojęciem posługuje się art. 21 ust. 3 ustawy SENT, polegające na przyjęciu, że nie zachodziła w sprawie przesłanka interesu publicznego oraz interesu podmiotu uzasadniająca odstąpienie od nałożenia kary, podczas gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz jego prawidłowej oceny organ II instancji, a przed nim organ I instancji powinny stwierdzić, że nałożenie kary na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy SENT w okolicznościach niniejszej sprawy narusza zasady proporcjonalności i budzenia zaufania do organów państwowych; 4. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 138 §1 pkt 1) kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Naczelnik Śląskiego Urzędu Celnego- Skarbowego w Katowicach z dnia 11 lutego 2025roku, która powinna zostać uchylona. W konsekwencji postawionych zarzutów strona wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 07 maja 2025 r. i decyzji Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Katowicach z dnia 11 lutego 2025 r. W uzasadnieniu skargi strona zauważyła, że organy zdecydowały o nałożeniu kary pieniężnej z uwagi na okoliczność ujawnienia nieprawidłowości ilościowych w dokonanym zgłoszeniu pod numerem referencyjnym [...], gdzie omyłkowo w poz. 1 zgłoszenia wpisano nieprawidłową ilość olejów smarowych, co skutkowało nieujęciem 3200 litrów oleju smarowego o nazwie S sklasyfikowanego do pozycji CN 2710. Powyższą omyłką dotknięty był tylko dokument zgłoszenia, natomiast wszystkie pozostałe dokumenty, na podstawie których określa się wysokość zobowiązań podatkowych, zostały sporządzone prawidłowo. Tym samym omyłka ta, nawet gdyby nie została wykryta, nie mogłaby wywołać jakichkolwiek negatywnych konsekwencji, a zwłaszcza nie mogłaby skutkować uszczupleniem zobowiązań publicznoprawnych. Była ona wyłącznie wynikiem nieumyślnego działania pracownika wypełniającego dokument zgłoszenia. Podkreśliła, iż represyjny charakter przepisów tej ustawy winien odnosić się do podmiotów nieuczciwych, dokonujących przestępstw gospodarczych. Nie leży natomiast w interesie publicznym, aby nakładać na podmiot działający legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się pewnych uchybień (np. omyłkowo podał błędną ilość towaru) a w niniejszej sprawie błąd ten dotyczył jedynie niedużej ilości towaru z całości realizowanej dostawy. W niniejsze sprawie błąd jakiego dopuścił się pracownik dokonujący zgłoszenia SENT miał charakter omyłkowy i znalazł odzwierciedlenie tylko i wyłącznie w przedmiotowym dokumencie SENT. Pozostałe dokumenty związane z transportem w tym dotyczące podatku akcyzowego zostały uzupełnione prawidłowo i przekazane do właściwego Urzędu Skarbowego, w tym uiszczono należny podatek akcyzowy (od ilości rzeczywistej produktu tj. 11316 litrów). Powyższe dokumenty zostały przekazane Organowi. Stan faktyczny sprawy potwierdza brak winy i celowego działania Spółki. Spółka prowadzi działalność legalnie, wywiązując się ze wszystkich zobowiązań nałożonych na nią przez prawo. Jedynie w trzech kontrolowanych u strony przypadkach miały miejsca uchybienia o charakterze omyłki. Powyższe potwierdza incydentalny charakter omyłki w dokumencie SENT i niecelowe działanie Skarżącej, a dokładnie jej pracownika, który uzupełniając dokumenty SENT omyłkowo w danych pominął jedną z partii towaru, która objęta była osobną fakturą. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267; dalej: u.s.a.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem Sąd nie stwierdził, aby sporna decyzja była dotknięta uchybieniami wskazanymi w skardze, w tym naruszeniami przepisów prawa materialnego i procesowego. Materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 104, dalej: ustawa SENT). W myśl art. 3 ust. 1 ustawy SENT system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Według art. 6 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy SENT w przypadku niewykonania obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 albo art. 6 ust. 1, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł. W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne są niesporne między stronami. Skarżąca spółka w szczególności nie kwestionuje faktu, że podczas kontroli przeprowadzanej 12 lutego 2024 r. w godz. od 11.35 do 13.59 stwierdzono, że przewożony towar nie odpowiada co do odpowiada co do ilości i masy towaru, ponieważ w w/w zgłoszeniu SENT w pozycji "Informacje o przewożonych towarach" w Ip. 1 zadeklarowano 8116,001 towaru o nazwie "oleje smarowe", natomiast po analizie dokumentów przewozowych ustalono, że prawidłowa waga tego towaru winna wynosić 11316,00 litrów. Dokument w postaci protokołu kontroli z 12 lutego 2024 r. nr [...] nie był kwestionowany przez stronę zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego. Również Sąd nie znalazł podstaw do podważenia jego wiarygodności i rzetelności. Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy organy podatkowe prawidłowo przeanalizowały ustawowe przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, ze względu na brak spełnienia po stronie skarżącego przesłanki ważnego interesu lub interesu publicznego. Jak wynika z art. 21 ust. 3 SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ww. ustawy. Zawarte w tym przepisie pojęcia mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia się do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzję. Wprowadzenie przesłanki interesu publicznego do art. 21 ust. 3 ustawy SENT oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej będzie zbieżne z tym interesem. Przepisy ustawy SENT mają przy tym charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym tak ukształtowane, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywne stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego są bowiem niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu (por. wyrok WSA w Gliwicach z 20 stycznia 2022 r., III SA/Gl 1508/21, Legalis nr 2687138; wyrok NSA z 13 listopada 2025 r., II GSK 940/22, LEX nr 3951638). Nie oznacza to jednak, że tego typu odpowiedzialność przewoźnika na płaszczyźnie ustawy SENT ma charakter absolutny, tzn. zawsze gdy zostanie stwierdzone zarzucane stronie uchybienie – ten będzie podlegać sankcji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W ocenie Sądu prawidłowe zastosowanie art. 21 ust. 3 ustawy SENT wymaga uprzedniego rozważenia, czy wymierzenie kary pieniężnej w określonej wysokości będzie przydatne do osiągnięcia zamierzonych skutków (celów) danej regulacji oraz czy zachowana została właściwa dla demokratycznego państwa prawa proporcja między efektem wymierzonej sankcji pieniężnej a jej dolegliwością. Zatem dokonując wykładni art. 21 ust. 1 ustawy SENT, należy jej dokonywać w pierwszej kolejności na podstawie wykładni językowej, jednakże przy uwzględnieniu wykładni systemowej i celowościowej, mając przy tym na uwadze założenia leżące u podstaw wprowadzenia do obrotu prawnego przepisów ustawy SENT. Podkreślić należy, że kompetencje organu administracji kształtowane tym przepisem prawa oparte zostały na konstrukcji uznania administracyjnego, albowiem w warunkach nim określonych "organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej", zaś same warunki korzystania z tak określonej kompetencji zostały opisane przy wykorzystaniu zwrotów oraz pojęć niedookreślonych i nieostrych – "uzasadniony przypadek", "ważny interes podmiotu przyjmującego [...]", "interes publiczny". Nie oznacza to jednak, że działanie w warunkach uznania oznacza jego dowolność. Zasadnie w orzecznictwie NSA wskazuje się, że: "W relacji do pojęć niedookreślonych i nieostrych – jako rezultatów konkretnych działań (racjonalnego) prawodawcy, który świadomie posługując się określonymi środkami techniki prawodawczej zmierza w ten sposób do realizacji zamierzonych celów – nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że standard ten wiąże się z potrzebą (obowiązkiem) podjęcia konkretnych działań interpretacyjnych, a w ich rezultacie, z potrzebą zajęcia jednoznacznego i – co trzeba podkreślić – zindywidualizowanego okolicznościami rozpatrywanego przypadku stanowiska wobec zwrotu niedookreślonego (nieostrego), zwrotu szacunkowego (ocennego), którym na gruncie przepisu prawa operuje prawodawca, czy też wobec zawartego w stosowanym przepisie prawa odesłania pozasystemowego. Mianowicie, stanowiska zawierającego uargumentowaną i wiążącą propozycję jego (ich) rozumienia na gruncie rozpatrywanego przypadku, co innymi słowy wiąże się z kwalifikowaniem lub oceną określonych faktów (zdarzeń, zachowań, zjawisk), jako podpadających albo niepodpadających pod daną normę prawną oraz, jako objętych albo nieobjętych zakresem normowania i zastosowania danej normy prawnej" (por. wyrok NSA z 25 listopada 2022 r., II GSK 932/19, LEX nr 3598897 i wyrok NSA z 25 lutego 2022 r., II GSK 13/22, LEX nr 3317789). W sprawie organ II instancji prawidłowo rozpatrzył możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 21 ust. 3 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Organ ten obszernie przeanalizował warunki określone w art. 26 ust. 3 ustawy SENT oraz ważny interes strony i interes publiczny, opierając się na orzecznictwie i poglądach doktryny. Nadto zasadnie wskazał, że użyte w przepisach art. 21 ust. 3, art. 24 ust. 3 czy art. 26 ust. 3 ustawy SENT sformułowanie "może" wskazuje jednoznacznie, że instytucja ulgi, jaką de facto jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej oparta jest na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. W konsekwencji skonstatował, że w toku postępowania strona nie wykazała swego ważnego interesu, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary ani nie wykazała także żadnych przesłanek wskazujących na istnienie jej ważnego interesu przemawiającego za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Możliwość skorzystania z ulgi na podstawie tegoż przepisu (w zakresie ważnego interesu strony) uzależniona jest zaistnieniem odpowiednio rozumianego interesu podmiotu odbierającego i interesu publicznego. Natomiast podjęte z urzędu działania potwierdziły, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła żadna z powyższych przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia sankcji; spłata należności z tytułu kary pieniężnej nie spowoduje niewywiązania się skarżącego z ustawowych obowiązków. W rozpoznawanej sprawie zarówno organ I jak i II instancji w uzasadnieniu decyzji rozważyły normę z art. 21 ust. 3 ustawy SENT z uwzględnieniem odesłania do art. 26 ust. 3 tej ustawy. Odnośnie "ważnego interesu" wskazać należy, że o istnieniu takiego interesu uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na tenże interes. Zdaniem składu orzekającego tut. Sądu termin "ważny interes" wyczerpuje się zarówno w wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności, ale także powinien uwzględniać normalną, aczkolwiek trudną sytuację ekonomiczną (wysokość uzyskiwanych dochodów, wydatków, ich wzajemne proporcje itp.). Nie każde przy tym trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulg, lecz tylko takie, które w okolicznościach sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, czy też – w konsekwencji z koniecznością sięgania po pomoc społeczną (por. wyrok NSA z 27 listopada 2024 r., II GSK 1267/24, LEX nr 3841591; wyrok WSA w Gliwicach z 25 stycznia 2024 r., III SA/Gl 838/23, LEX nr 3691567). Jak wynika z dokumentów finansowych za lata 2021-2024. zawartych w aktach sprawy za strona uzyskała zysk netto: za rok 2021- w wysokości 7.500.000 zł, za 2022- w wysokości 2.327.000 zł, za rok 2023- 5.128.000 zł. Z powyższego wynika ze działalność jaką prowadzi jest rentowna, uzyskuje korzystny bilans ze swojej działalności i osiąga zysk netto. Zysk ten jest stabilny z tendencją zwyżkową za 2023r w porównaniu do roku 2022. Strona nie posiada zaległości podatkowych i nie są prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne. Organy obu instancji zasadnie zatem uznały, że w sprawie nie wystąpił ważny interes podmiotu odbierającego, który uzasadniałby odstąpienie od wymierzenia kary, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy SENT. W zakresie natomiast argumentacji, iż omyłka co do nieprawidłowej ilości towaru oleju smarowego o nazwie S wystąpiła jedynie w dokonanym zgłoszeniu SENT pod nr referencyjnym [...] która to po jej wykryciu została należycie skorygowana przez sporządzenie nowego zgłoszenia celnego o nr [...], gdzie ujęto poprawną informację o wadze przewożonego towaru, a wszystkie inne dokumenty na podstawie których określono zobowiązanie podatkowe były sporządzone prawidłowo to Sąd podzielił stanowisko organów, że dane zgłoszone do rejestru SENT powinny w pełni odzwierciedlać faktyczny przebieg realizowanego transportu, ponieważ tylko wtedy możliwe jest skuteczne monitorowanie przewozu określonych rodzajów towarów. W przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. ( art. 6 ust. 1 ustawy SENT). Zgłoszenie to, stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 6 ustawy SENT, powinno zawierać m.in. dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN, ilości, masy brutto lub objętości towaru. W niniejszej sprawie niesporne jest, że przed rozpoczęciem przewozu zgłoszenie nr [...] nie zawierało prawidłowych danych i że dane te zostały wpisane dopiero w wyniku przeprowadzonej kontroli w wyniku której utworzono zgłoszenie SENT o nowym nr referencyjnym to jest [...]. W ocenie WSA w Gliwicach prawidłowa jest wykładnia art. 21 ust. 2 ustawy SENT dokonana przez organ odwoławczy, który odczytał ten przepis w powiązaniu z art. 6 ust. 2 pkt 6 ustawy SENT. Zasadnie zatem uznano, że strona jako podmiot odbierający winna była w zgłoszeniu wskazać rzetelne dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN, ilości, masy brutto lub objętości towaru. W sprawie nie miało to zaś miejsca co wynika wprost z dowodów zawartych w aktach sprawy gdzie nie podano prawidłowo wagi towaru z pozycji CN 3710.Wskazanie danych odpowiadających prawidłowej wadze towaru dot. olei smarowych nastąpiło po rozpoczęciu przewozu i dopiero w wyniku kontroli. Podkreślenia wymaga, że przekazanie organowi zgłoszenia z właściwymi danymi dopiero w wyniku przeprowadzonej kontroli, mogło mieć znacząco negatywny wpływ na skuteczność działań monitorujących podejmowanych przez organ, a zatem naruszać cel regulacji prawnej, biorąc pod uwagę rodzaj zakwestionowanych danych. Ze zgromadzonych w toku postępowania dokumentów oraz braku aktywności Spółki co do wykazywania okoliczności mogących przemawiać za odstąpieniem od nałożenia kary wynika, iż nałożona kara pieniężna nie doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia jej interesu indywidualnego. Odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zwalnianie z tego obowiązku. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W rozpoznawanym przypadku zachowanie Spółki – podanie nieprawidłowej informacji o wadze przewożonych towarów – uniemożliwiało w zasadzie całkowicie spełnienie celów ustawy SENT. Skład orzekający podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku NSA z 18 maja 2020 r., II GSK 220/20, zgodnie z którym "celem ustawy o SENT jest ochrona legalnego handlu towarami uznanymi przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwienie walki z "szarą strefą" oraz ograniczenie uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT i akcyza), a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Celem tym nie jest zaś zwiększanie dochodów budżetu państwa z tytułu kar nakładanych na podmioty działające w sposób legalny, dopuszczających się uchybień formalnych czy też oczywistych omyłek, związanych między innymi z wątpliwościami dotyczącymi wykładni i stosowania przepisów ustawy o SENT". Przewożony w dniu kontroli towar nie był zwykłym towarem, lecz takim, którego przewóz został objęty szczególnym nadzorem. Przewóz tego rodzaju wymagał od przewoźnika przestrzegania ściśle określonych obowiązków, z których się nie wywiązał. Mając na uwadze, że system kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny, a podmioty trudniące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania powinny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków, należało uznać za prawidłowe stanowisko organów obu instancji o braku przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes publiczny. W związku z powyższym nie mają usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia art. 21 ust. 3 ustawy SENT sformułowane w skardze. Odnosząc się natomiast do argumentacji skargi, że stwierdzone naruszenie miało charakter "oczywistej pomyłki, wynikającej z podania ilości nieadekwatnej wagi produktu, gdy od właściwej ilości oleju smarowego to jest 11316 litrów zapłacono podatek akcyzowy sad zauważa, że dla wymierzenia kary nie ma znaczenia popełnienie uchybienia w sposób oczywiście omyłkowy i bez zawinienia. Przepisy ustawy SENT, jak już wskazano, mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu, tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, co w niniejszej sprawie niewątpliwie nastąpiło. Nałożenie kary jest obligatoryjne i to niezależnie od faktu podnoszonego w uzasadnieniu skargi, co do sporadyczności naruszeń ustawy SENT (wskazano, że rzeczywiście liczba naruszeń jest znikoma - 3 przypadki. Zdaniem Sądu organy podatkowe nie mogą jednak uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą również przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki zawarte w w/w argumentacji ze skargi. Sąd nie uznał również za zasadnych zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania: art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. albowiem organy działały na podstawie prawa i z jego zachowaniem prawidłowo wyjaśniły stan faktyczny sprawy prowadząc postępowanie z zachowaniem prawdy obiektywnej i przekonywania stron. W sprawie nie doszło także do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów albowiem organy podatkowe oceniły na podstawie całego zebranego materiału dowodowego iż interes publiczny i ważny interes strony nie uzasadnia odstąpienia od nałożenia kary. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. |
||||