Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 22 listopada 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 565/10 w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z 29 września 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 565/10, oddalił skargę R. O. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta Włocławek, na podstawie art. 40 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 1 i 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a. decyzją z [...] marca 2010 r. – [...] stwierdził wykonanie nałożonego postanowieniem z [...] października 2009 r.– [...] obowiązku przedłożenia inwentaryzacji i opinii stanu technicznego budynku gospodarczego na działce nr [...] KM [...] przy ul. [...] we W.

Odwołanie od tej decyzji złożył skarżący R. O. wnosząc o jej uchylenie, zarzucając naruszenie prawa.

Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy decyzją z [...] kwietnia 2010 r. [...], uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o braku podstawy oraz potrzeby nałożenia na A. Kaszubską obowiązku wykonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Według organu z dokumentów nie wynika, by sporny obiekt musiał podlegać przymusowej rozbiórce, skoro nie narusza ustaleń zawartych w planie zagospodarowania. Nadto nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie ma też innych ważnych i uzasadnionych przyczyn, które by przemawiały za jego rozbiórką. Organ zobowiązany był przeprowadzić postępowanie legalizacyjne i nie miał podstawy, ani potrzeby nakazania zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Organ stwierdziwszy, że sentencja zaskarżonej decyzji jest niewłaściwa, bowiem nie koresponduje z przywołaną podstawą prawną - art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił owe rozstrzygniecie i orzekł o braku podstawy i potrzeby do nałożenia na A. Kaszubską wykonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

Składając skargę R. O. wniósł o uchylenie ww. decyzji w części orzekającej stwierdzenie braku podstawy i potrzeby nałożenia na A. K. obowiązku wykonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami oraz obciążenie organu kosztami postępowania.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że z akt sprawy wynika natomiast, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta Włocławka wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie pobudowanego budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], przy ul. [...] we W., na wniosek skarżącego R. O., współwłaściciela działki sąsiedniej, tj. o nr ewid. [...]. Jest to obiekt murowany o powierzchni zabudowy ok. 11 m², z dachem drewnianym krytym papą, posiadający drewniane wrota. Obecnie właścicielem obiektu jest A.K. Z akt wynika, że przedmiotowy obiekt dobudowany do budynków gospodarczych znajduje się w zabudowie szeregowej pomieszczeń gospodarczych użytkowanych jako składy opałów. Pomieszczenie A. K. posiada wrota wjazdowe. Jest ono wysunięte o 25 cm poza linię zabudowy szeregu innych obiektów gospodarczych. Mając na uwadze, że przedmiotowy obiekt wzniesiono bez stosownego pozwolenia (co jest faktem bezspornym) przed dniem 1 stycznia 1995 r., tj. przed dniem wejścia w życie obowiązującej aktualnie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz przepis art. 28, art. 48 i art. 103 ust. 2 tej ustawy - niniejszą sprawę należało rozpatrzyć w oparciu o przepisy ustawy poprzedniej, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.).

Przepis art. 37 ust. 1 ww. ustawy z 24 października 1974 r. stanowi natomiast, że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania, w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałoby niebezpieczeństwo dla ludzi mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Tak więc aby nakazać żądaną przez skarżącego rozbiórkę muszą być spełnione przesłanki określone treścią tego przepisu. Rzeczą organu było więc przeprowadzenie w tym kierunku odpowiedniego postępowania dowodowego przy zastosowaniu reguł Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisów art. 7, 75, 77 i 80 K.p.a. Dopiero po ustaleniu braku przesłanki z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. mógłby mieć zastosowanie przepis art. 40 tej ustawy stanowiący, że w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Z akt sprawy wynika, że organ przeprowadził prawidłowo postępowanie dowodowe respektując w pełni – wbrew odmiennym twierdzeniom w tym zakresie skarżącego - treść ww. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących postępowania dowodowego i dokonał czynności oraz ustaleń pozwalających na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Postanowieniem z [...] grudnia 2009 r., organ zobowiązał A. K. do dostarczenia w terminie do [...] stycznia 2010 r. inwentaryzacji i opinii stanu technicznego budynku, który został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, zastrzegając, że opinia winna być opracowana przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane i należącą do Izby Inżynierów Budownictwa. Z akt sprawy wynika, że obowiązek ten został wykonany.

Z zebranej dokumentacji – w ocenie Sądu - wynika, że przedmiotowy budynek nie narusza ustaleń zawartych w obowiązującym aktualnie miejscowym planie zagospodarowania terenu, na którym jest on posadowiony, czyli planie uchwalonym uchwałą Rady Miasta Włocławka Nr 5/IV/2007 z dnia 29 stycznia 2007 r. (Dz. U. Woj. Kuj. – Pom. Nr 33, z 22 marca 2007 r. poz. 479). Według tego planu działka nr [...] KM [...] znajduje się na obszarze o symbolu – [...], co oznacza: przeznaczenie podstawowe – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i wielorodzinna, usługowa oraz przeznaczenie dopuszczalne – rzemiosło nieuciążliwe. Tak więc lokalizacja pobudowanego w latach 70- tych ubiegłego wieku budynku gospodarczego, jest zgodna z ww. planem. Ponadto jak wynika z zebranych opinii obiekt ten nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z akt nie wynika też, aby zachodziły inne ważne i uzasadnione przyczyny, który przemawiałby za koniecznością jego rozbiórki. Należy bowiem zaznaczyć, że z przedłożonej oceny technicznej wynika, że obiekt znajduje się w dobrym stanie technicznym i nadaje się do dalszego bezpiecznego użytkowania jako budynek gospodarczy. Nadto z treści inwentaryzacji jak i oceny technicznej nie wynika, by ów obiekt wymagał jakichkolwiek zmian lub przeróbek, celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw prawnych, aby nakazać obecnej właścicielce budynku wykonania zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, w oparciu w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

Odnosząc się do zarzutów i wywodów skarżącego wskazującego na pobudowanie przedmiotowego obiektu na części działki nr [...] (której skarżący jest współwłaścicielem) stanowiącej drogę dojazdową do całego szeregu budynków gospodarczych oraz zarzutu dotyczącego uciążliwości związanej z otwieraniem wrót do tego budynku, co według skarżącego utrudnia współwłaścicielom działki nr 68/19 korzystanie z tej nieruchomości - Sąd stwierdził, że sprawy własności terenu, na którym przedmiotowy obiekt jest usytuowany, tudzież zakłócania korzystania z prawa własności nie są regulowane przepisami prawa budowlanego, czy też w ogóle prawa administracyjnego i mogą być rozstrzygane wyłącznie na drodze procesu cywilnego przed sądem powszechnym w oparciu o przepisy ustawy – Kodeks cywilny.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R.O. zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

1. art. 37 ust.1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez wnioskowanie w myśl którego ocena, czy obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę dokonywana jest na podstawie przepisów lokalnego planu zagospodarowania przestrzennego istniejącego w dniu orzekania przez Sąd, nie zaś z przepisami o planowaniu przestrzennym z czasu kiedy doszło do powstania samowoli budowlanej. W tym zakresie Sąd powielił błędne wnioskowania dokonane przez organ administracyjny w treści skarżonej decyzji. Powyższe naruszenie prawa materialnego m.in. skutkowało uznaniem przez Sąd legalności organu administracyjnego, na którego decyzję wniesiono skargę.

2. art. 37 ust. 1 pkt.2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do stwierdzenia, iż samowolnie wzniesiony obiekt budowlany, którego powierzchnia wystaje o ponad 25 cm poza linię innych budynków gospodarczych oraz otwieranie jego wrót na obszar działki [...] KM[...] nie powodują niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia przejawiających się w utrudnieniu, lub w przypadku otwierania drzwi -uniemożliwieniu przejazdu pojazdów ciężarowych dowożących opał do pomieszczeń gospodarczych znajdujących się w sąsiedztwie samowolnie wzniesionego budynku gospodarczego położonego przy ul. [...] w B.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi; ewentualnie, jedynie w przypadku niepodzielenia żądania z punktu 1-go uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, z uwzględnieniem kosztów postępowania kasacyjnego, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Kujawsko-Pomorsku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Zarzuty skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie sprowadzały się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Nie zasługiwała na uwzględnienie prezentowana przez skarżącego kasacyjnie wykładnia przepisu art.37 ust.1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, polegająca na uznaniu, iż ocena, czy obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę dokonywana jest na podstawie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego istniejącego w dniu powstania samowoli budowlanej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie dokonując wykładni językowej przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., przy czym nie jest sporne, że te właśnie przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie, należy zwrócić uwagę na to, że używa on czasu teraźniejszego (organ stwierdzi, że, obiekt budowlany znajduje się na terenie który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę), co wskazuje na ocenę stanu faktycznego co do przeznaczenia gruntu według stanu prawnego z daty orzekania przez organ stosujący analizowany przepis. Za takim kierunkiem wykładni przemawia ponadto zróżnicowanie sformułowań obu przesłanek rozbiórki, a mianowicie wskazanie, że przesłanka niezgodności budowy obiektu budowlanego z przepisami prawa ma być odnoszona do przepisów "...obowiązujących w okresie ich budowy" i brak takiego określenia w stosunku do przesłanki przeznaczenia terenu. Zastosowana technika redakcyjna przepisu wskazuje, że gdyby intencją ustawodawcy była ocena przeznaczenia terenu, na którym obiekt budowlany został samowolnie zbudowany według przepisów obowiązujących w dacie jego wzniesienia, to odpowiednie określenie znalazłoby się w treści przepisu podobnie jak przy wskazaniu przepisów, według których należy oceniać zgodność budowy z przepisami prawa.

Również wykładnia celowościowa tegoż przepisu prowadzi do analogicznych wniosków. Zauważyć bowiem należy, że reakcja właściwych organów administracji na stwierdzenie samowoli budowlanej uwzględniać musi wzajemny stosunek dwóch konkurencyjnych niekiedy wartości, a mianowicie chronionego między innymi przez miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego dobra publicznego jakim jest ład przestrzenny i architektoniczny oraz prawa własności nieruchomości zabudowanej w sposób niezgodny z prawem. Niewątpliwie wartością podlegającą prawnej ochronie jest nie sposób zagospodarowania przestrzennego danego terenu określony w przeszłości (w nieobowiązujących już przepisach planów miejscowych), lecz ład przestrzenny i sposób zagospodarowania przestrzeni określony w przepisach aktualnie powszechnie obowiązujących (zarówno w przepisach prawa miejscowego - miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego jak i w przepisach ustawowych). Zatem obie wymienione wyżej wartości muszą być rozważane według stanu aktualnego w dacie orzekania przez organ administracji.

Instrumentem, który to umożliwia są przepisy art. 103 § 2 Prawa budowlanego z 1994 r. w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Ich zastosowanie wymaga zatem ustalenia, czy w aktualnym stanie prawnym teren na którym znajduje się nielegalnie wzniesiony obiekt budowlany nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Dopiero stwierdzenie, że tak właśnie jest spowoduje uznanie, że zachodzą przesłanki nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego z 1974 r. Nakaz rozbiórki stanowi w tym przypadku wyraz pierwszeństwa, przysługującemu dobru publicznemu - jakim jest ochrona ładu przestrzennego przed interesem prywatnym osoby, która zrealizowała inwestycję budowlaną z naruszeniem prawa lub która stała się właścicielem nieruchomości, na której inwestycje taką wzniesiono. Takie określenie hierarchii chronionych dóbr nie budzi wątpliwości aksjologicznych biorąc pod uwagę, że u źródeł ich konfliktu leży naruszenie porządku prawnego dokonane przez osobę, która zbudowała samowolnie obiekt budowlany. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1454/06, LEX nr 425375).

Jak trafnie wskazano w powoływanym powyżej wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego przeciwne rozumienie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. mogłoby prowadzić do rezultatów trudnych do pogodzenia z poczuciem sprawiedliwości, a mianowicie na przykład do nakazu rozbiórki budynku jednorodzinnego, który wprawdzie powstał samowolnie na gruncie nie przeznaczonym wprawdzie pod zabudowę w czasie jego wzniesienia (np. leśnym), lecz który obecnie znajduje się na terenie osiedla budynków jednorodzinnych, do wzniesienia którego doszło po przeznaczeniu terenu na taki cel w aktualnie obowiązującym planie. Z drugiej strony taka interpretacja omawianego przepisu mogłaby przynieść legalizację budynku zbudowanego samowolnie na terenie, który wprawdzie przed laty był przeznaczony pod zabudowę - lecz w obecnie obowiązującym planie został przeznaczony np. na lotnisko.

Również drugi z zarzutów skargi kasacyjnej, a dotyczący błędnej wykładni art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 roku, nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Zgodnie z treścią tego przepisu obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Strona skarżąca kasacyjnie upatruje podstawę do wydania nakazu rozbiórki w niedopuszczalnym pogorszeniu warunków użytkowych dla otoczenia przejawiających się w utrudnieniu, lub w przypadku otwierania drzwi – uniemożliwieniu przejazdu pojazdów ciężarowych dowożących opał do pomieszczeń gospodarczych znajdujących się w sąsiedztwie samowolnie wzniesionego budynku gospodarczego.

Podkreślić jednakże należy, że nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. Ustawodawca wymaga, aby tak wybudowany obiekt powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Samo naruszenie warunków dotyczących sytuowania budynków nie może być utożsamiane z "niebezpieczeństwem", które automatycznie skutkuje rozbiórką. Kwestia natomiast ewentualnych utrudnień jakie powoduje usytuowanie budynku w zakresie "przejazdu pojazdów ciężarowych" podnieść należy, co niewadliwie wskazał w swoim uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji, że kwestie zakłóceń korzystania z prawa własności nie są regulowane przepisami prawa budowlanego, ani prawa administracyjnego i mogą być rozstrzygane wyłącznie na drodze procesu cywilnego.

Tym samym podnoszone okoliczności, jako nie wynikające z przepisów prawa budowlanego, nie stanowią przesłanek wskazujących na niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. O ile bowiem wskazywane ograniczenia być może powodują pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, to nie sposób z obowiązujących norm prawno-administracyjnych wywieść, iż pogorszenie to jest "niedopuszczalne".

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.

Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym wyroku nie orzekł natomiast, co do wniosku pełnomocnika skarżącego kasacyjnie, ustanowionego z urzędu w ramach przyznanej skarżącemu pomocy prawnej, o zasądzenie kosztów sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a., jako odnoszące się do kosztów postępowania między stronami, nie mają zastosowania do przyznania pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną należnego mu od Skarbu Państwa, zaś stosownie do przepisów art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 P.p.s.a. orzekanie o przyznaniu takiemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy następuje w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, jako także w tym przedmiocie Sądzie pierwszej instancji.