drukuj    zapisz    Powrót do listy

6110 Podatek od towarów i usług, Podatek od towarów i usług, Dyrektor Izby Skarbowej, Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, I FSK 291/13 - Wyrok NSA z 2013-12-18, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

I FSK 291/13 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2013-12-18 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-02-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Wasilewska /sprawozdawca/
Izabela Najda-Ossowska
Marek Zirk-Sadowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Op 228/12 - Wyrok WSA w Opolu z 2012-11-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270 art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 70 par. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk - Sadowski, Sędzia NSA Barbara Wasilewska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Izabela Najda – Ossowska, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. Spółka z o. o. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Op 228/12 w sprawie ze skargi S. Spółka z o. o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 9 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące maj, sierpień, październik, listopad i grudzień 2006 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w O. na rzecz S. Spółka z o. o. w O. kwotę 3800 (słownie: trzy tysiące osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 228/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę S. Spółka z o.o. w O. (zwanej dalej w skrócie "Spółką") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 9 maja 2012 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj, sierpień, październik, listopad i grudzień 2006 r.

Stan sprawy przedstawiony przez Sąd I instancji

W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. stwierdził nieprawidłowości w zakresie rozliczenia przez Spółkę podatku od towarów i usług. Zakwestionował rozliczenie Spółki dokonane w deklaracjach VAT-7 złożonych za maj, sierpień, październik, listopad i grudzień 2006 r. Stwierdził, że Spółka zaniżyła kwotę podatku do wpłaty do Urzędu Skarbowego, czego przyczyną było zaniżenia kwot zobowiązania podatkowego i nieuprawnione obniżenie w poszczególnych miesiącach podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktur wystawionych przez P., D. i O.

Poczynione ustalenia znalazły odzwierciedlenie w wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej decyzji z dnia 22 września 2011 r. Organ podatkowy uznał, iż na podstawie art. 86 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. ), dalej zwanej U.p.t.u. Spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w spornych fakturach, wystawionych przez firmy: P. , D., O.. Tym samym, uwzględniając powyższe organ I instancji określił Spółce w podatku od towarów i usług:

– zobowiązanie podatkowe za maj 2006 r. w kwocie 16.027 zł (tj. w kwocie wyższej od zadeklarowanej o 8.162 zł),

– zobowiązanie podatkowe za sierpień 2006 r. w kwocie. 42.361 zł (tj. w kwocie wyższej od zadeklarowanej o 8.110 zł),

– zobowiązanie podatkowe za październik 2006 r. w kwocie 41.837 zł (w miejsce zadeklarowanej nadwyżki do przeniesienia w wysokości 678 zł),

– zobowiązanie podatkowe za listopad 2006 r. w kwocie 42.005 zł (tj. w kwocie wyższej od zadeklarowanej o 13.601 zł),

– zobowiązanie podatkowe za grudzień 2006 r. w kwocie 38.787 zł (w miejsce zadeklarowanej nadwyżki do przeniesienia w wysokości 2.270 zł).

Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia w całości. Zarzuciła jej naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, a w konsekwencji nierzetelne ustalenie stanu faktycznego oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a/ U.p.t.u. Złożono również szereg wniosków dowodowych dotyczących współpracy skarżącej z ww. podmiotami gospodarczymi.

Decyzją z dnia 9 maja 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w O., po rozpoznaniu odwołania Spółki i po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego uznał, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie, tym samym utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach uzasadnienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy nie dał podstaw by uznać, że dostawy i usługi udokumentowane fakturami wystawionymi przez w/w podmioty gospodarcze za rzeczywiście wykonane, a tym samym uwzględnić zarzuty skarżącej i uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) U.p.t.u. poprzez jego błędną interpretację, skutkującą odmową prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, w której doszło do faktycznej dostawy towarów i świadczenia usług, a także

- przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 194 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz.60 ze zm.) – dalej jako "O.p.", w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, poprzez:

a) nieuwzględnienie w postępowaniu zasad opisanych w przepisach prawa, a w szczególności zasady in dubio pro tributario oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób nienaruszający zaufania podatnika do organów podatkowych, oraz

b) niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu kontrolnym.

Według skarżącej, nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu, jakoby Spółka posiadała faktury VAT niedokumentujące faktycznych transakcji, a przez to niedające prawa do odliczenia podatku naliczonego. Skarżąca podkreśliła, iż w sprawie nie zastosowano przepisu art. 86 U.p.t.u., który oparty jest na postanowieniach prawa wspólnotowego - zwłaszcza przepisach VI Dyrektywy i Dyrektywy 112. Powołując orzecznictwo ETS skarżąca podniosła, iż Państwa członkowskie nie mogą ograniczać prawa do odliczenia podatku naliczonego tam, gdzie nie zezwala na to VI Dyrektywa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozważania Sądu I instancji:

Sąd I instancji nie podzielił wątpliwości strony skarżącej. Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że czynności stwierdzone fakturami wystawionymi przez firmę P., D. i O. nie zostały dokonane.

Przeprowadzone w tym zakresie postępowanie dowodowe dowiodło jednoznacznie, iż zakwestionowane przez organy faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Postępowanie poprzedzające taką konkluzję, zostało, w ocenie Sądu, przeprowadzone w sposób prawidłowy, z zachowaniem reguł procedury administracyjnej i wbrew stanowisku skarżącej w jego ramach nie doszło do naruszenia zasad tego postępowania ani naruszenia przepisów procesowych. Organy obu instancji nie naruszyły w szczególności zasady prawdy obiektywnej ustalając stan faktyczny zgodnie ze stanem rzeczywistym (art. 122 O.p.), jak też stanowiącego jej konkretyzację art. 187 § 1 O.p. nakładającego na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Sąd podkreślił, że lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji jasno dowodzi, iż organ odwoławczy sprostał tym wymogom, wskazując, na podstawie jakich dowodów ustalił stan faktyczny sprawy, którym dowodom i z jakich przyczyn odmówił wiarygodności, jakie znaczenie dla sprawy mają poszczególne dowody lub grupy dowodów. Następnie Sąd wskazał, że materiał dowodowy został wyczerpująco rozpatrzony poprzez odniesienie się do każdego dowodu lub grupy dowodów znajdujących się w aktach sprawy, które oceniono we wzajemnym ze sobą powiązaniu i wpływu udowodnienia jednej okoliczności na drugą. Organy oceniły zarówno zeznania składane przez kontrahentów skarżącej, świadków i wyjaśnienia samej skarżącej, informacje uzyskane od innych organów skarbowych i organów ścigania i oceny tej, wbrew zarzutom skargi, nie można uznać za dowolną.

Sąd podkreślił, że z ustaleń tych bezspornie wynika, iż zakwestionowane transakcje nie odbywały się pomiędzy skarżącą a wystawcami zakwestionowanych faktur. Dowodzą tego w szczególności omówione powyżej zeznania świadków, wyniki kontroli u kontrahentów skarżącej wskazujące, że między kontrahentami a skarżącą nie było faktycznych transakcji handlowych, a jedynie obieg dokumentacji.

Sąd nie podzielił również zarzutu o naruszeniu zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. Zdaniem Sądu wykładnia przepisów stanowiących podstawę rozstrzygania nie budziła żadnych wątpliwości na tle stanu faktycznego sprawy. Kwestie sporne dotyczyły bowiem wyłącznie oceny przedstawionych przez stronę dowodów, a w tym zakresie obowiązują reguły wyznaczone przepisami art. 180 - 200 O.p., w tym w szczególności art. 191 określający zasady oceny dowodów. W ocenie Sądu nie można organowi odwoławczemu skutecznie zarzucić błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, gdyż organ ustaleń tych dokonał po wszechstronnym rozważeniu całości dowodów, a dokonana ocena materiału dowodowego nie wykracza poza granice swobodnej jego oceny.

Zdaniem Sądu nie można zgodzić z tezą, iż skarżąca była nieświadomym uczestnikiem transakcji mających na celu obejście prawa. Przeczy temu zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności postanowienie z dnia 15.11.2011 r., z którego bezspornie wynika, iż skarżąca, jak i jej kontrahenci mieli świadomość, że uczestniczą w zorganizowanej grupie przestępczej.

Odnosząc się natomiast do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego Sąd wskazał, że w sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia na mocy art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w związku z wszczęciem w dniu 22 września 2011 r. dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym została poinformowana przed upływem w/w terminów przedawnienia. Fakt ten potwierdzono załączoną przez Dyrektora Izby Skarbowej kserokopią zażalenia wniesionego przez skarżącą w dniu 21 grudnia 2011 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 22 listopada 2011 r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia 22 września 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, sierpień, październik, listopad i grudzień 2006 r.

Skarga kasacyjna

Pełnomocnik Spółki zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu, na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", naruszenie przepisów:

1. art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a/ U.p.t.u.- poprzez jego błędną interpretację, skutkującą odmową prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, w której doszło do faktycznej dostawy towarów i świadczenia usług,

2. art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej poprzez jego bezpodstawne zastosowanie,

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a., w związku z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji, w której organ odwoławczy, a uprzednio organ I instancji, nie podjęły wszelkich starań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a to ze względu na brak zebrania całego materiału dowodowego i jego wnikliwego rozpatrzenia,

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a., w związku z art. 180 § 1 i art. 188 O.p. w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji, w której organ odwoławczy, a uprzednio organ I instancji nie przeprowadziły wszystkich dowodów wnioskowanych przez Stronę — dla wykazania istotnych dla wyniku sprawy okoliczności,

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. 180 § 1 i art. 188 O.p. w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. poprzez błędne ustalenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności do uznania, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego,

6. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny co do działania nabywcy w dobrej wierze,

7. art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję naruszającą przepisy postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisy prawa materialnego,

8. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez brak kontroli decyzji w zakresie przestrzegania przez organy podatkowe art. 21 § 3a, art. 122, art. 123, art. 180 § 1, art. 187 §1, art. 188 i art. 210 § 4 O.p.

W oparciu o te zarzuty wniesiono o uchylenie w całości wyroku od wyroku oraz

zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w O. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej Spółki zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Jej autor sformułował zarzuty zarówno odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), jak i prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Jednakże, z uwagi na okoliczność, że najdalej idący zarzut dotyczył kwestii mającej pierwszorzędne znaczenie dla całego prowadzonego postępowania podatkowego, a mianowicie tego czy Sąd I instancji w sposób właściwy ocenił przebieg postępowania podatkowego, w zakresie tego czy doszło faktycznie do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, Naczelny Sąd Administracyjny za celowe uznał w pierwszej kolejności odniesienie się do problematyki w nim ujętej.

Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że w zaskarżonym orzeczeniu Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do podnoszonej w toku postępowania sądowoadministracyjnego kwestii wygaśnięcia zobowiązań podatkowych objętych zaskarżoną decyzją w związku z dokonaną przez skarżącego wpłatą kwot wynikających z decyzji organu I instancji. Wymaga jednoczesnego podkreślenia, że kwestia ta, mimo że nie została wyartykułowana wprost w osnowie skargi kasacyjnej, ma istotne znaczenie przy ocenie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

Na problem ten wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w O. w piśmie procesowym z dnia 19 września 2012 r. (k. 72 akt sądowych), podnosząc, że należności publicznoprawne podatnika miały zostać uiszczone w dwóch transzach w dniach 16 i 19 grudnia 2011 r., co miało wynikać ze stanowiska Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 10 stycznia 2012 r. (k.73-74 akt sądowych). Powyższe ma szczególnie istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy. Może determinować bowiem, w zależności od przyjętej interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej odnoszących się do przedawnienia zobowiązań podatkowych, ocenę dotyczącą tego czy w sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Brak dokładnego wyjaśnienia tej kwestii powoduje, że nie można w pełni prześledzić toku rozumowania Sądu I instancji odnośnie przyjętego w sprawie stanowiska w zakresie upływu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych Spółki w podatku VAT za ww. okres. Nie jest bowiem wiadome czy Sąd I instancji pominął celowo powyższą kwestię, uznając, że nie ma ona znaczenia dla sprawy, czy też brak odniesienia się do ww. zagadnienia wynikał z jakichś innych, nieokreślonych przyczyn.

Warto zaznaczyć, że problematyka wpływu uiszczenia przez podatnika należności publicznoprawnych na bieg terminu przedawnienia oraz na toczące się wobec niego postępowanie podatkowe była przedmiotem licznych, choć niejednolitych wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym również udzielonych w składach poszerzonych (vide uchwała składu siedmiu sędziów z 6 października 2003 r., sygn. akt FPS 8/03, ONSA 2004/1/7; uchwała z 8 października 2007 r., sygn. akt I FPS 4/07, ONSAiWSA 2008/1/4; wyroki NSA z 18 sierpnia 2004 r., sygn. FSK 364/04 (System Informacji Prawniczej LEX - Lex nr 158241, z 12 kwietnia 2006 r., sygn. FSK 2365/04 - POP z 2006 r., nr 5, poz. 76, z 10 maja 2006 r., sygn. I FSK 815/05 - Lex nr 282623, z 11 września 2007 r., sygn. II FSK 795/06 niepubl., z 19 lutego 2009 r., sygn. I FSK 1623/08 niepubl; czy wyrok w składzie siedmiu sędziów z 28 czerwca 2010 r. sygn. akt I FPS 5/09, ONSAiWSA z 2010/5/85).

Ponadto, w okresie zaistniałym po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji doszło do wydania dwóch kolejnych, istotnych orzeczeń w tym zakresie, tj. uchwały z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt I FPS 1/12 (ONSAiWSA z 2013 r. nr 3 poz.37), jak również postanowienia z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 513/13 (wszystkie wymienione wyżej orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych – CBOSA – na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), w którym zadano pytanie prawne składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, co prawda w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, jednakże odnoszące się wprost do problematyki konsekwencji prawnopodatkowych związanych z uiszczeniem przez podatnika należności publicznoprawnych.

Zadaniem Sądu I instancji będzie zatem wyjaśnienie czy kwestia uiszczenia przez Spółkę zobowiązań podatkowych w dniu 16 i 19 grudnia 2011 r. miała wpływ na przebieg postępowania odwoławczego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, czy też nie. W zależności bowiem od przyjętego przez Sąd I instancji stanowiska w zakresie konsekwencji uiszczenia przez Spółkę zobowiązań podatkowych możliwe jest ustalenie czy w sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Rozważania Sądu I instancji poczynione na str. 33 uzasadnienia zaskarżonego wyroku uznać należy w tym zakresie bowiem za niewystarczające i uniemożliwiające dokonanie kasacyjnej kontroli zaskarżonego wyroku w tym zakresie. Przypomnieć należy, że w zaskarżonym wyroku Sąd stwierdził, że "[...] w sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia na mocy art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w związku z wszczęciem w dniu 22 września 2011 r. dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym została poinformowana przed upływem w/w terminów przedawnienia. Fakt ten potwierdzono załączoną przez Dyrektora Izby Skarbowej kserokopią zażalenia wniesionego przez skarżącą w dniu 21 grudnia 2011r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 22 listopada 2011r."

Wobec powyższego odniesienia się przez Sąd I instancji do kwestii zawieszenia biegu terminu przedawnienia należy przypomnieć, że w powoływanym w sprawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, sygn. akt P 30/11 wskazano, że art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji. A zatem z sentencji wyroku TK wynika, że istotne jest aby strona w odpowiednim czasie była powiadomiona o fakcie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe.

Z kolei w uzasadnieniu swojego stanowiska TK zaznaczył, że zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. W gestii ustawodawcy pozostaje natomiast wybór instrumentów, które to zapewnią. Realizacja celów postępowania podatkowego musi jednak odbywać się bez naruszania zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Sąd I instancji winien zatem wyjaśnić podatnikowi, czy świadomość podatnika co do okoliczności związanych z prowadzeniem wobec strony postępowania karnego bądź karno-skarbowego powinna być, w świetle wypowiedzi TK zawartych we ww. wyroku, uznana za równoznaczną z powiadomieniem strony o fakcie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Dopiero dogłębne wyjaśnienie tej kwestii powinno rozwiać wątpliwości skarżącej Spółki, które zostały sformułowane w uzasadnieniu zarzutów dotyczących naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 O.p. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, odnoszenie się do pozostałych zarzutów ujętych w skardze kasacyjnej należy uznać za przedwczesne.

Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono natomiast stosownie do treści art. 203 pkt 1 tej ustawy.



Powered by SoftProdukt