Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 17 sierpnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa [...] spółka jawna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 709/20 w sprawie ze skargi M. M. i G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 20 maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 14 października 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 709/20, na skutek skargi M. M. i G. M. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 20 maja 2020 r., którą umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Lisia Góra z 11 kwietnia 2000 r. o ustaleniu na wniosek [...] s.c. w Ś. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zakładu produkcji [...] na działce nr [...] w Ś.

Z uzasadnienia zaskarżonej przed Sądem pierwszej instancji decyzji SKO w Tarnowie wynika, że przyczyną umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Lisia Góra z 11 kwietnia 2000 r. było uznanie, iż skarżący, którzy złożyli podanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji Wójta Gminy Lisia Góra, nie byli do tego legitymowani. Wskazano, że w chwili wydania decyzji przez Wójta Gminy Lisia Góra skarżący nie byli stronami postępowania administracyjnego. Stroną tego postępowania był m.in. M. M., właściciel sąsiedniej względem miejsca inwestycji działki nr [...], zaś skarżący nabyli część tej nieruchomości (działkę nr [...]) po wydaniu decyzji Wójta Gminy Lisia Góra, mianowicie [...] sierpnia 2008 r. Przy czym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przedstawiając w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych ogólne wywody na temat strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wskazano, że "stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego kwestionowanym rozstrzygnięciem, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia". Stwierdzono też, że "(o)czywiste jest przy tym, że nie zawsze zachodzić musi tożsamość podmiotów występujących w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji. Niemniej punktem wyjścia przy ustalaniu kręgu stron postępowania jest przedmiot rozstrzygnięcia pierwotnego".

Sąd pierwszej instancji, nie kwestionując zasadności argumentacji organu administracji co do zasady, uznał, że ustalenia tego organu co do podmiotów, które były stronami postępowania zakończonego wydaniem 11 kwietnia 2000 r. przez Wójta Gminy Lisia Góra decyzji o ustaleniu warunków zabudowy były "co najmniej przedwczesne" i nie znajdują potwierdzenia w przedstawionych Sądowi pierwszej instancji aktach administracyjnych. W szczególności Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niedbale prowadzonych aktach administracyjnych znajduje się kopia decyzji Wójta Gminy Lisia Góra z 11 kwietnia 2000 r., w której napisano, że otrzymują ją inwestor i jeden z wydziałów Urzędu Gminy, zaś M. M. zostaje ona doręczona do wiadomości. W ocenie Sądu pierwszej instancji z tego nie wynika, jak przyjął organ administracji w zaskarżonej decyzji, że M. M. był stroną postępowania. Ta okoliczność nie została – jak wskazał – przez SKO w Tarnowie dostrzeżona, wzięta pod uwagę i rozważona. Sąd pierwszej instancji zaznaczył przy tym, że w postępowaniu sądowym ta okoliczność nie może być oceniona, gdyż w przedstawionych Sądowi pierwszej instancji aktach administracyjnych brak kompletnych akt sprawy, w której wydano decyzję Wójta Gminy Lisia Góra z 11 kwietnia 2000 r.

Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał na obowiązki organów administracji w zakresie właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wynikające z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Formułując wskazania co do dalszego postępowania, Sąd pierwszej instancji, zaznaczając, że nie przesądza przyszłego merytorycznego rozstrzygnięcia organu administracji, wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ administracji powinien należycie ustalić wszystkie istotne okoliczności faktyczne i wyjaśnić wymienione wcześniej nieścisłości. Organ administracji powinien – jak wskazał Sąd – ustalić w sposób niebudzący wątpliwości krąg stron postępowania w sprawie wydania przez Wójta Gminy Lisia Góra decyzji z 11 kwietnia 2000 r., w szczególności, czy jedną ze stron tego postępowania był M. M. Po poczynieniu tych ustaleń powinien rozważyć kwestię interesu prawnego skarżących.

W skardze kasacyjnej wniesionej przez biorące udział w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji [...] S. M. i A. M. spółka jawna z siedzibą w Ś. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mianowicie:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. "przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej błędnie przyjął, iż [skarżący] (...) posiadają legitymację do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Lisia Góra z dnia 11 kwietnia 2000 r." oraz

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 105 k.p.a. "poprzez niezasadne uchylenie zaskarżonej decyzji (...) wskutek błędnego przyjęcia, że organ I instancji nie jest uprawniony do umorzenia postępowania w trybie art. 158 § 1 w zw. z art. 157 i art. 105 § 1" k.p.a.

We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznania skargi. Wniesiono też o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i zrzeczono się rozprawy.

Skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o jej oddalenie.

Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Podstawa kasacyjna zawierająca zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) przejawiającego się w tym, że "Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej błędnie przyjął, iż [skarżący] (...) posiadają legitymację do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Lisia Góra z dnia 11 kwietnia 2000 r." jest niezasadna, gdyż z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd pierwszej instancji nie przyjął, iż skarżący posiadają legitymację do wniesienia podania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Lisia Góra z 11 kwietnia 2000 r. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, iż kwestia legitymacji skarżących do złożenia takiego podania wymaga wyjaśnienia, w szczególności poprzez wyjaśnienie, czy M. M., od którego skarżący zdają się wywodzić swoją legitymację, był stroną postępowania, w którym Wójt Gminy Lisia Góra wydał decyzję z 11 kwietnia 2000 r. Tak więc oceniana podstawa kasacyjna opiera się na błędnym odczytaniu motywów zaskarżonego wyroku.

Podobnie należy ocenić drugą z podstaw kasacyjnych. Także w tym przypadku podstawa kasacyjna opiera się na błędnym odczytaniu motywów zaskarżonego wyroku i z tego powodu nie jest trafna. Sąd pierwszej instancji nie przyjął bowiem, aby w ogóle niedopuszczalne było umorzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie postępowania prowadzonego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu niższego stopnia. Sąd pierwszej instancji, jak wyraźnie wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, uznał, że zaskarżona decyzja jest przedwczesna, gdyż opiera się na niedostatecznym wyjaśnieniu okoliczności związanych z legitymacją skarżących do złożenia podania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Lisia Góra z 11 kwietnia 2000 r.

Uwzględniając powyższe NSA uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna i z tego powodu na podstawie art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Wobec tego, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony postępowania przed sądem administracyjnym w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, NSA – na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. – skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.