I SA/Po 248/13 - Wyrok

Data orzeczenia	2013-09-04	
Data wpływu	2013-03-21	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Dominik Mączyński
Izabela Kucznerowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Karol Pawlicki	
Symbol z opisem	6110 Podatek od towarów i usług	
Hasła tematyczne	Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług	
Sygn. powiązane	I FSK 2071/13	
Skarżony organ	Dyrektor Izby Skarbowej	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżone postanowienie	
Powołane przepisy	Dz.U. 2012 nr 0 poz 749;  art. 137 par. 3 i par. 4, art. 145 par. 2, art. 149, art. 239b par. 1, par. 2 i par. 3; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Dz.U. 2012 nr 0 poz 270;  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 1964 nr 43 poz 296;  art. 91 pkt 1; Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant sekretarz sądowy Monika Wiza po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 września 2013 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. Dalej: O.p.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w części dotyczącej:

– zobowiązania w podatku od towarów i usług do wpłaty za miesiąc styczeń 2007 r. w wysokości [...] zł i miesiąc luty 2008 r. w wysokości [...] zł,

– określenia podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za miesiąc: styczeń 2007 r. w wysokości [...] zł, luty 2007 r. w wysokości [...] zł, marzec 2007 r. w wysokości [...] zł, październik 2007 r. w wysokości [...] zł, listopad 2007 r. w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu stwierdzono, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] określił [...] ( Strona, Skarżący ) :

1. prawidłowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, październik, listopad i grudzień 2007 r. z uwagi na naruszenie przez Stronę przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust, 1 i ust. 4, art.29 ust. 1, art.86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 88 ust. 3a pkt 41it. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., nr 54, poz.535 ze zm.),

2. podatek od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., nr 54, poz.535 ze zm.) za miesiąc styczeń, luty, marzec, październik, listopad i grudzień 2007 r.

Od niniejszej decyzji Strona w dniu [...] czerwca 2012 r. wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu.

Powyższej decyzji w części dotyczącej:

– zobowiązania w podatku od towarów i usług do wpłaty za miesiąc styczeń 2007 r. w wysokości [...] zł i miesiąc luty 2008 r. w wysokości [...] zł,

– określenia podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za miesiąc: styczeń 2007 r. w wysokości [...] zł, luty 2007 r. w wysokości [...] zł, marzec 2007 r. w wysokości [...] zł, październik 2007 r. w wysokości [...] zł, listopad 2007 r. w wysokości [...] zł.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] nadał postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowienie zostało doręczone Stronie w dniu [...] listopada 2012 r.

W dniu [...] grudnia 2012 r. Strona wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu za pośrednictwem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] (data nadania przesyłki na poczcie [...] grudnia 2012 r.):

1. zażalenie na powyższe postanowienie,

2. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia,

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...].

W związku z powyższym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...].

Podejmując powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia zażalenia - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia. Organ odwoławczy jest zobowiązany stwierdzić w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia - art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 239 O.p.

Zgodnie z art. 236 § 2 pkt 1 O.p. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] doręczone zostało Stronie w dniu [...] listopada 2012 r. - co stwierdzono na podstawie dowodu w postaci: zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji. Dopiero w dniu [...] grudnia 2012 r. - co stwierdzono na podstawie dowodu w postaci: pieczątki placówki pocztowej na kopercie, Strona złożyła zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenie upływał z dniem [...] listopada 2012 r. Nastąpiło 16 - dniowe uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...].

Rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa i godziło w jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego - zasadę trwałości ostatecznych rozstrzygnięć.

Konsekwencje uchybienia terminu do wniesienia zażalenia są takie, że powodują zamknięcie drogi do dalszego rozpatrywania sprawy. Jeżeli organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie.

W związku z powyższym, przy jednoczesnym odmownym załatwieniu wniosku Strony o przywrócenie terminu, należało stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...].

Pełnomocnik [...] wniósł skargę na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie:

1) art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 i w zw. z art. 145 § 1 i art. 236 § 2 pkt 1 O.p. poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 2012 roku w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 roku, mimo że w związku z niedoręczeniem odpisu przedmiotowego postanowienia pełnomocnikowi [...] [...] termin do wniesienia zażalenia nie rozpoczął jeszcze biegu;

2) art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 i w zw. z art. 149 § 1 i art. 236 § 2 pkt 1 O.p. poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 2012 roku w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 roku, mimo że w związku z niedoręczeniem odpisu przedmiotowego postanowienia [...] [...]owi termin do wniesienia zażalenia nie rozpoczął jeszcze biegu;

3) art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Pełnomocnik zaskarżył również postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2013 roku nr [...] wydanego w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodów przesłuchania w charakterze świadka [...] na okoliczność nie przekazania [...] [...] informacji o fakcie odbioru zaskarżonego postanowienia oraz o jego treści oraz przesłuchania w charakterze strony [...] [...], na okoliczność dowiedzenia się przez Stronę o fakcie wysłania mu zaskarżonego postanowienia oraz o jego treści, po powrocie do Polski w dniu [...] grudnia 2012 roku, zarzucając mu naruszenie art. 188 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów przesłuchania w charakterze świadka [...], na okoliczność nie przekazania [...] [...] informacji o fakcie odbioru zaskarżonego postanowienia oraz o jego treści oraz przesłuchania w charakterze strony [...] [...], na okoliczność dowiedzenia się przez Stronę o fakcie wysłania mu zaskarżonego postanowienia oraz o jego treści, po powrocie do Polski w dniu [...] grudnia 2012 roku, mimo że wskazane okoliczności miały istotne znaczenie dla sprawy.

Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że organ podatkowy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, mimo, że w związku z nieotrzymaniem odpisu przedmiotowego postanowienia pełnomocnikowi [...] [...] termin do wniesienia zażalenia nie rozpoczął biegu. Pełnomocnik powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 maja 2012 roku (sygn. akt I SA/Bd 262/12). Nadto pełnomocnik wskazał, że postanowienie nie zostało także doręczone w trybie art. 149 O.p. albowiem [...] [...], która potwierdziła odbiór nie jest żadną z osób wymienionych w tym przepisie.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił także naruszenie art. 122 O.p., przez niepodjęcie niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z przesłuchania w charakterze świadka [...] na okoliczność nie przekazania [...] [...] informacji o fakcie odbioru zaskarżonego postanowienia oraz o jego treści oraz przesłuchania w charakterze Strony [...] [...], na okoliczność dowiedzenia się przez Stronę o fakcie wysłania mu zaskarżonego postanowienia oraz o jego treści, po powrocie do Polski w dniu [...] grudnia 2012 roku. Organ Podatkowy II instancji w sposób błędny uznał, że postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 2012 roku, wysłane bezpośrednio do Strony na adres: ul. [...]. [...] odebrała osoba upoważniona. O tym, że [...] [...] nie jest żoną [...] [...] informowano w zażaleniu na przedmiotowe postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 roku. Stosownie zatem do zasady rozkładu ciężary dowodu, wyrażonej w art. 122 O.p., organ podatkowy winien wyjaśnić wskazaną okoliczność. Niepodjęcie przedmiotowych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy stanowi zatem naruszenie wskazanego art. 122 O.p. Podobnie, za sprzeczne z prawem należy uznać postanowienie z dnia [...] stycznia 2013 roku, w którym organ podatkowy II instancji odmówił przeprowadzenia dowodów z przesłuchania w charakterze świadka [...] na okoliczność nie przekazania [...] [...] informacji o fakcie odbioru zaskarżonego postanowienia oraz o jego treści oraz przesłuchania w charakterze strony [...] [...], na okoliczność dowiedzenia się przez Stronę o fakcie wysłania mu zaskarżonego postanowienia oraz o jego treści, po powrocie do Polski w dniu [...] grudnia 2012 roku. Powołane we wnioskach dowodowych okoliczności świadczą o braku zawinienia ze strony [...] [...]. W związku z powyższym powinny zostać wzięte pod uwagę przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, iż zażalenie na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia, przyjmując, że doręczenie postanowienia nastąpiło w dniu [...] listopada 2012 r. Z dowodu potwierdzenia odbioru postanowienia wynika bowiem, że pismo zgodnie z art. 149 O.p. podjęła [...] [...].

Sąd nie podziela tego stanowiska, uznając, iż nie doszło do skutecznego doręczenia przedmiotowego postanowienia.

Bezsporne jest, iż w ramach toczącego się postepowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, w związku z wniesionym odwołaniem od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...].08.2012 r., pismem z dnia [...].08.2012 r. zostało przesłane pełnomocnictwo, w którym [...] [...] upoważnił do działania w swoim imieniu radcę prawnego [...].

Zgodnie z art. 145 O.p. pisma, w tym także postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z [...].04.2012 r., powinno zostać doręczone umocowanemu pełnomocnikowi.

Zgodnie z art. 239 b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:

1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub

2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub

3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub

4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

Przepis § 2 tego artykułu stanowi, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Natomiast zgodnie z § 3 art. 239 b rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadawany jest przez organ podatkowy pierwszej instancji w drodze postanowienia.

Z tak skonstruowanej normy jednoznacznie wynika, iż ustawodawca poprzez sformułowanie "decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności", związał rygor z konkretną decyzją podatkową. Dodatkowo dla instytucji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności przewidział postanowienie jako prawną formę działania administracji, wyodrębniając ją tym samym z decyzji, której ów rygor ma zostać nadany (odmiennie zatem od regulacji przewidzianej dla rygoru natychmiastowej wykonalności w postępowaniu administracyjnym).

Biorąc jednak pod uwagę wywód przeprowadzony powyżej należy skonstatować, że sama forma prawna działania nie przesądza jeszcze o odrębności sprawy administracyjnej, gdyż ta ze swej istoty załatwiana jest w drodze decyzji. Rygor zatem w tym przypadku ma charakter wpadkowy i nie rozstrzyga o istocie sprawy; nie kończy także postępowania w sprawie. Ten pogląd znajduje także poparcie w doktrynie. Zdaniem P. Ostojskiego nie można uznać, że rygor natychmiastowej wykonalności nadawany jest w formie postanowienia rozstrzygającego o istocie danej sprawy podatkowej (por. P. Ostojski, Rygor natychmiastowej wykonalności w polskim postępowaniu podatkowym. ZNSA 2010.4.72, Teza nr 9, LEX 120781/9).

W doktrynie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym "postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zostało wyodrębnione z postępowania odwoławczego i powinno być prowadzone i zakończone niezależnie od tego postępowania" (tak: B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz. Wyd. Prawnicze LexisNexis wydanie 6. str. 892). W istocie, w przekonaniu Sądu, postępowanie, którego przedmiotem jest nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej, np. określającej lub ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, zostało uznane przez ustawodawcę za odrębne postępowanie. To, że równie dobrze mogłoby ono funkcjonować w ramach postępowania podatkowego - postępowania odwoławczego, nie ma żadnego znaczenia, przesadzająca bowiem w tym zakresie jest wola prawodawcy. Skoro uznał, że jest to odrębne postępowanie, to należy ten takt podczas interpretacji przepisów prawa uwzględnić (por. także stanowisko WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 28 maja 2012 r., sygn. I SA/Bd 262/12).

Jednak nawet pogląd powyższy aprobujący "odrębność postępowania" wcale nie oznacza aprobaty dla "odrębności sprawy ‘’. Bez decyzji określającej Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lata 2007 i 2008, niemożliwy byłby byt prawny postanowienia o nadaniu tejże decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Sprawa bowiem w obu przypadkach jest ta sama, jest nią określone zobowiązanie podatkowe w określonym podatku za określony rok. Sztuczne i nieuzasadnione byłoby przyjęcie odrębności sprawy w tym przypadku. Za tezą o takiej odrębności nie świadczy możliwość odrębnego zaskarżenia takiego postanowienia (to jedynie strona formalna), materialnie bowiem rygor natychmiastowej wykonalności dotyczy konkretnej decyzji w konkretnej sprawie, sama sprawa zaś dotyczy zobowiązania w określonym podatku za konkretny okres.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż pismem z dnia [...] sierpnia 2012r wraz z udzielonym pełnomocnictwem, Skarżący umocował pełnomocnika do reprezentowania go w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że pełnomocnictwo udzielone w zakresie postępowania dotyczącego określenia wysokości konkretnego podatku obejmuje swą treścią także uprawnienie do reprezentowania strony w postępowaniu o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, (ten pogląd wyraża także WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 28 maja 2012 r., I SA/Bd 262/12). Konstatacja ta jest wynikiem odesłania zamieszczonego w art. 137 § 4 O.p. do przepisów prawa cywilnego, w tym do art. 91 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Warto w tym względzie przywołać orzeczenie WSA w Lublinie, w którym Sąd ten stwierdził, że mocą art. 91 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 137 § 4 O.p., pełnomocnictwo do postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych obejmuje swym zakresem umocowanie do reprezentowania mocodawcy w postępowaniu w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej mocodawcy zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych. Czynności procesowe podejmowane w postępowaniu w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych, to czynności procesowe łączące się ze sprawą określenia tego zobowiązania w rozumieniu art. 91 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 137 § 4 O.p, i ten pogląd w pełni należy podzielić.

Przepis art. 91 pkt 1 k.p.c. wskazuje na wszystkie czynności procesowe łączące się ze sprawą, a nie tylko na czynności procesowe podejmowane w tym samym postępowaniu (por. wyrok WSA w Lublinie z 28 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 185/10), co wzmacnia argumentację przedstawioną powyżej o tożsamości sprawy zobowiązania podatkowego Skarżącego w podatku od towarów i usług za 2007r. i 2008 r. mimo odrębności postępowań (wydania decyzji określającej wysokość tego zobowiązania oraz nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności) w przedmiotowej sprawie.

Pełnomocnictwo oznacza prawo prowadzenia w czyimś zastępstwie pewnych spraw, reprezentowanie, czyli występowanie, działanie w imieniu mocodawcy. Pełnomocnik jest zatem - w zakresie posiadanego umocowania - wyrazicielem interesów strony postępowania. Każda czynność pełnomocnika wywołuje, w chwili jej dokonania lub zaniechania, bezpośrednie i natychmiastowe wiążące skutki dla mocodawcy (por. P. Pietrasz, Komentarz do art. 137 ustawy Ordynacja podatkowa, w: R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, Lex 2011).

Jeżeli strona działa przez pełnomocnika, to od chwili doręczenia organowi pełnomocnictwa pełnomocnik powinien być zawiadomiony o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich, co zapewnia prawidłowy udział strony w postępowaniu. Można stwierdzić, że w postępowaniu, w którym ustanowiony został pełnomocnik, żadna czynność procesowa nie może się odbyć bez jego wiedzy. Pominięcie przez organ podatkowy pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu podatkowym (wyrok NSA z dnia 31 maja 2000 r., I SA/Wr 2034/97).

Z istoty pełnomocnictwa oraz z faktu, że pełnomocnik jest wyrazicielem interesu strony postępowania wynika dla niego szereg uprawnień i obowiązków. Artykuł 145 § 2 O.p. stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zatem ustanowienie pełnomocnika zobowiązuje organ podatkowy do doręczania przede wszystkim jemu pism kierowanych do strony. Doręczenie pisma podatnikowi nie jest wystarczające dla uznania, że doręczenie jest skuteczne (wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., I SA/Lu 157/96).

Dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa jest obowiązkiem pełnomocnika. W aktach zawsze musi być bowiem dokument, z którego wynika umocowanie do działania w imieniu strony. Organ nie ma obowiązku podejmowania poszukiwań i sprawdzania, czy ewentualnie innym organom nie zostało złożone pełnomocnictwo strony (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 maja 2004 r., I SA/Wr 1649/02, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 5). Ustawodawca w art. 137 § 3 O.p. posługuje się dość ogólnym pojęciem "akt", nie precyzując czy chodzi o akta sprawy czy też akta postępowania (por. P. Pietrasz, op. cit.). Jak wskazuje NSA w wyroku z dnia 22 grudnia 2011 r. "Należy przyjąć, że obowiązek doręczania pism dotyczy tylko pełnomocnika ustanowionego w sprawie" (sygn. II FSK 1372/10).

Dopiero od dnia powiadomienia organu podatkowego o ustanowieniu pełnomocnictwa aktualizują się wszelkie obowiązki tego organu podatkowego względem pełnomocnika. Pełnomocnictwo, ażeby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu podatkowego (tak. M. Pułło, Glosa do wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 21 maja 2004 r., I SA/Wr 1649/02, Gdańskie Studia Prawnicze 2005 r., Nr 3, poz. 4).

Bezsporne jest, iż Skarżący ustanowił pełnomocnika w sprawie odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2012r. W ocenie Sądu pełnomocnictwo to pomimo, iż nie zostało załączone przez pełnomocnika do akt postępowania o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zostało złożone także w tej sprawie. Sąd przyjął szeroką interpretację instytucji pełnomocnictwa w sprawie i uznał, że skuteczne pełnomocnictwo udzielone w samej sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego rozciąga się także na reprezentację w postępowaniu o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej. W związku z tym wszelkie pisma w tym postępowaniu należało doręczać ustanowionemu pełnomocnikowi.

W niniejszej sprawie postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało doręczone [...] [...], a nie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi.

Skoro zatem postanowienie nie zostało prawidłowo doręczone to nie może ono wywoływać skutków prawnych i nie rozpoczął się bieg terminu do jego zaskarżenia.

Zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym Sąd na podstawie ar. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie.

O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.