drukuj    zapisz    Powrót do listy

6110 Podatek od towarów i usług, Podatek od towarów i usług, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, Oddalono skargę kasacyjną, I FSK 801/23 - Wyrok NSA z 2024-10-03, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

I FSK 801/23 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2024-10-03 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Nita /sprawozdawca/
Danuta Oleś
Marek Kołaczek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Po 445/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-11-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329 art. 133 par. 1, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 685 art. 146a pkt 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA del. Adam Nita (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Po 445/22 w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2013 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu na rzecz D.K. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

W zaskarżonym wyroku z 24 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Po 445/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (zwany dalej Sądem I instancji) orzekał w następstwie skargi wniesionej przez D.K. (dalej określanej jako Podatniczka, Strona lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 20 kwietnia 2022 r., nr 3001-IOV-12.4103.14.2022 w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2013 roku. Czyniąc to, Sąd I instancji uchylił decyzję Organu odwoławczego oraz zasądził od niego na rzecz Strony zwrot kosztów postępowania sądowego.

Stan faktyczny sprawy został precyzyjnie przedstawiony w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, opublikowanym w CBOSA. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny prezentuje go jedynie w ograniczonym zakresie - tak, aby zrozumiałe były realia, w których wydawał swoje orzeczenie. Zagadnieniem spornym w relacjach pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego było określenie Podatniczce nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług nad podatkiem należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 0 zł i jednocześnie określenie jej podatku od towarów i usług do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Do wydania wskazanego rozstrzygnięcia doszło zaś w następujących okolicznościach:

1) Strona prowadziła działalność pod nazwą O. W jej ramach świadczyła usługi fryzjerskie, a jej mąż zajmował się hurtowym handlem towarami spożywczymi;

2) Podatniczka nie posiadała własnych samochodów ciężarowych i pomieszczeń magazynowych, korzystała z zewnętrznych usług transportowych i magazynowych. Transakcje handlowe przeprowadzała zaś telefonicznie i drogą elektroniczną;

3) wątpliwości Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Kaliszu (zwanego dalej Organem I instancji lub NUS) wzbudziły pięciorga rodzaju transakcje:

a) wewnątrzwspólnotowe dostawy cukru do łotewskich podmiotów: S. oraz S1.;

b) krajowe nabycie mieszanki spożywczej z cukrem (i związane z tym odliczenie naliczonego podatku od towarów i usług) od V. Sp. z o.o. W tym zakresie zanegowano odliczenie naliczonego podatku od towarów i usług;

c) krajowa dostawa tej samej mieszanki spożywczej z cukrem na rzecz P. Skutkowało to określeniem Podatniczce podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług;

d) dostawa towaru uprzednio nabytego od Przedsiębiorstwa Handlowego A.C. Według NUS, skoro Strona nabyła towar od C., znajdujący się w kraju i nie przedłożyła rzetelnych dowodów na jego wywóz do firmy C1. ze Słowacji, to dokonaną przez Podatniczkę dostawę należy opodatkować 5% stawką krajową, zgodnie z art. 41 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług;

4) Bliższe uzasadnienie zapatrywania Organu I instancji przedstawia się następująco:

a) transakcje Strony wykazane jako wewnątrzwspólnotowe dostawy towaru - sprzedaż cukru, na rzecz łotewskich firm: S. (w skrócie będzie ona określana jako S.) i S1. (będzie ona też określana jako S1.) zakwestionowano jako w rzeczywistości nie mające miejsca;

b) co do czynności realizowanych z S1. – Organ I instancji nie miał wątpliwości, że Podatniczka nabyła cukier (od K. S.A), natomiast w oparciu o zgromadzone przez siebie dowody (m.in. informacje od łotewskiej administracji podatkowej) doszedł do przekonania, że towar nie został dostarczony na Łotwę. Z tego wywiedziono wniosek o niemożności stosowania 0% stawki podatkowej, właściwej dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru. Jak podkreślił Organ I instancji, dokumenty Podatniczki nie potwierdzają w sposób rzetelny wywozu towaru z terytorium kraju i dostarczenia go na Łotwę. Tym samym Skarżąca nie była uprawniona do zastosowania stawki 0 % w fakturach wystawionych na rzecz S.;

c) co do transakcji z S1. – organ nie miał wątpliwości, że Strona nabyła cukier od K. S.A., Przedsiębiorstwa Handlowego W. oraz S2. Dostawy tego towaru na Łotwę w rzeczywistości nie miały jednak miejsca, a zapewniony był jedynie przepływ dokumentów. Ustalono to przy wsparciu łotewskiej administracji podatkowej;

d) poza tym zakwestionowano prawo Podatniczki do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez V. Sp. z o.o. na dostawę mieszanki spożywczej z cukrem, albowiem faktura ta nie dokumentowała rzeczywistej transakcji. W toku postępowania NUS ustalił, że spółka V. prowadziła fikcyjną działalność, której celem było wystawienia faktur i nadużycia w podatku od towarów i usług;

e) ponadto zanegowano dostawę mieszanki cukrowej przez Stronę na rzecz P1., wynikającej z faktury z 15 maja 2013 r. Organ I instancji stwierdził, że transakcja ta stanowiła kontynuację papierowego obrotu nieistniejącym towarem (uprzednio rzekomo nabytym od V.). W związku z wystawieniem przez Podatniczkę faktury niedokumentującej rzeczywistej transakcji, NUS - na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - określił jej podatek od towarów i usług do zapłaty. Był on konsekwencją wystawienia wskazanego dokumentu;

f) co do transakcji z C. i C1. ze Słowacji zaprezentowano następującą argumentację. Według NUS, skoro Podatniczka nabyła towar od C., znajdujący się w kraju i nie przedłożyła rzetelnych dowodów na jego wywóz do firmy C. ze Słowacji, to dokonaną przez podatniczkę dostawę należy opodatkować stosując 5% stawką krajową, zgodnie z art. 41 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług.

Organ odwoławczy podzielił zapatrywanie NUS. W konsekwencji utrzymał on w mocy zaskarżoną decyzję Organu I instancji. Z kolei Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postepowania sądowego od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz Strony. Uzasadnienie jego racji przedstawia się następująco:

1) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał wątpliwości co do zasadności kwestionowania nabycia towaru od V. Sp. z o.o. i związanego z tym odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług. Skoro zaś zakup mieszanki spożywczej z cukrem był "papierowy", to "papierowa" była też jego dostawa do P1.. Wskazana konstatacja uzasadniała zaś zastosowanie w sprawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług;

2) odnosząc się do transakcji ze słowackim podmiotem C1., wskazano na nieprawidłowo wypełniony dokument CMR, który nie spełnia warunku określonego w art. 42 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Dlatego w przekonaniu Sądu I instancji zasadna jest konstatacja organów, że skoro Skarżąca nabyła towar od C., znajdujący się w kraju i nie przedłożyła rzetelnych dowodów na jego wywóz do firmy C1. ze Słowacji, to dokonaną przez Podatniczkę dostawę należy opodatkować 5% stawką krajową, zgodnie z art. 41 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług. Nie zakwestionowano natomiast wywozu towaru na Słowację (wyłącznie nieprawidłowość CMR spowodowała wymiar podatku wg stawki krajowej);

3) wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wzbudziły natomiast transakcje (WDT) z dwoma podmiotami łotewskimi: S. i S1.. Odnosząc się do tej kwestii, Sąd I instancji zarzucił organom podatkowym niekonsekwencję (niespójność zapatrywania). Z jednej strony formułują one bowiem tezę, że cukier istniał tyle, że nie był wywożony z kraju i dlatego należy zastosować 8% stawkę podatkową (właściwą dla dostawy krajowej). Jednocześnie jednak organy podatkowe twierdzą, że towar istniał, ale nie było dostawy do podmiotu uwidocznionego w fakturze, bo transakcja była "papierowa". To zaś nie uzasadnia opodatkowania tej transakcji, bo ona nie została zrealizowana;

4) Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydany w sprawie o sygn. akt I FSK 1706/17. We wskazanym judykacie sformułowano tezę, że jeżeli czynności były fikcyjne, nie można zastosować przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, bo nie został urzeczywistniony zakres przedmiotowy podatku;

5) Według Sądu I instancji, powołującego się na zapatrywanie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym w sprawie I FSK 1706/17, zastosowanie art. 5 ust. 1 czy art. 7 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 oraz art. 146a pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w pierwszej kolejności wymaga ustalenia, że zaistniał przedmiot opodatkowania, czyli dokonano dostawy towarów. Nie można zatem z jednej strony zakwestionować dokonania dostawy towarów, a z drugiej określić zobowiązanie podatkowe na podstawie przepisów normujących opodatkowanie czynności podlegających opodatkowaniu;

6) z tych względów, formułując wskazania co do dalszego postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Organ odwoławczy do ponownej oceny zasadności opodatkowania transakcji sprzedaży na rzecz S. i S1., przy zastosowaniu 8 % stawki podatku od towarów i usług. Jak podkreślił Sąd I instancji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powinien tego dokonać uwzględniając ocenę prawną zawartą w powołanym wcześniej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lipca 2020 r., sygn. akt I FSK 1706/17.

W skardze kasacyjnej Organ II instancji wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i oddalenie skargi,

ewentualnie

2) uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu,

3) zasądzenie od Skarżącej na rzecz Organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych;

4) rozpatrzenie sprawy na rozprawie.

Jednocześnie nieprawomocnemu wyrokowi Sądu I instancji zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – zwanej dalej P.p.s.a.). Zdaniem Organu odwoławczego doszło do tego poprzez uwzględnienie skargi, chociaż postępowanie prowadzone przed organami administracji nie było dotknięte żadną z wad wskazanych w zaskarżonym wyroku. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, wskazane uchybienie znalazło wyraz w wadliwym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i w efekcie w braku oddalenia skargi (czym naruszono art. 151 P.p.s.a. - przez brak jego zastosowania w sprawie);

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 w zw. z art 141 § 4 P.p.s.a. Według Organu II instancji doszło do tego poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji przy wydawaniu wyroku - w rezultacie błędnej oceny zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego - niewłaściwego stanu faktycznego, odbiegającego od rzeczywistego ustalonego przez organy administracji. Jak podkreślono, nastąpiło to w szczególności poprzez postawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny tezy, że niespójne jest stanowisko organów co do opodatkowania transakcji ze spółkami S. i S1.. W tym kontekście podkreślono, że w zaskarżonym wyroku Sąd wskazał, iż "w stosunku do ww. obu spółek organy uznały, że wobec nie kwestionowania faktu istnienia cukru zakupionego na poprzednim etapie obrotu, przy jednoczesnym kwestionowaniu jego wywozu z kraju, dostawy te należy opodatkować stawką 8 % podatku VAT, ustaloną na podstawie art. 146a pkt 2 u.p.t.u.", a jednocześnie uznały, że w sprawie zaistniały "papierowe transakcje". Tymczasem w zaskarżonej decyzji, co do transakcji dotyczących cukru stwierdzono, że obrót istniał;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. Według Dyrektora Izby Administracji Skarbowej doszło do tego poprzez wydanie orzeczenia, które w uzasadnieniu wyroku zawiera błędne wskazanie co do dalszego postępowania, gdy w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ podatkowy. Przejawiło się to w szczególności nakazaniem Organowi odwoławczemu ponownej oceny zasadności opodatkowania transakcji sprzedaży na rzecz S. i S1., przy zastosowaniu 8 % stawki podatku od towarów i usług, uwzględniając ocenę prawną zawartą w wyroku NSA z 22 lipca 2020 r. (I FSK 1706/17). Tymczasem w ustalonym prawidłowo stanie faktycznym, organy podatkowe zasadnie zastosowały stawkę krajową podatku od towarów i usług;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. - na skutek stwierdzenia w zaskarżonym wyroku, że organy podatkowe dopuściły się przedwczesnego zastosowania w sprawie art. 146a pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 146a pkt 2 u.p.t.u. - przez odmowę jego zastosowania w przedmiotowej sprawie do stanu faktycznego prawidłowo ustalonego przez organy podatkowe.

W reakcji na przedstawione zarzuty i argumentację Strona wniosła o:

1) oddalenie w całości skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej;

2) zasądzenie od wspomnianego podmiotu na jej rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych;

3) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu. W swoim wywodzie zawartym w skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej bardzo dużo miejsca poświęcił analizie wszelkich kwestii spornych zaistniałych w przedmiotowej sprawie w relacjach pomiędzy stronami stosunku podatkowoprawnego (także tych, co do których Sąd I instancji podzielił zapatrywanie administracji podatkowej). Skoro jednak przyczyną uchylenia decyzji ostatecznej przez Sąd I instancji była wyłącznie materia dostaw dokonywanych do dwóch podmiotów łotewskich i do tego zagadnienia odnoszą się zarzuty kasacyjne, a także ich uzasadnienie, Naczelny Sąd Administracyjny w swojej argumentacji skupia się na tej właśnie kwestii.

Jak już wcześniej wskazano, Wojewódzki Sąd Administracyjny zanegował zapatrywanie Organu odwoławczego wytykając mu pewną niekonsekwencję. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stanął bowiem na stanowisku, że istniał towar (cukier) będący przedmiotem transakcji. Sprzeciw wskazanego organu wzbudziła natomiast teza, że wspomniany wyrób, w następstwie jego niewątpliwego nabycia został wywieziony na Łotwę. W konsekwencji, zamiast 0% stawki podatkowej właściwej wewnątrzwspólnotowej dostawie towaru, do wartości podstawy opodatkowania odniesiono stawkę podatkową w wysokości 8%.

Zdaniem Sądu I instancji, organy podatkowe jednocześnie przyjęły jednak, że realizowane transakcje można sklasyfikować jako "papierowe", a dokumentujące je faktury były puste. Formułując tę tezę nie poczyniły one natomiast ustaleń, które uzasadniałyby przekonanie, że czynność zrealizowano pomiędzy podmiotami krajowymi. W tym właśnie zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny nawiązał do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanego w sprawie I FSK 1706/17. Przyjęto w nim, że nie można twierdzić, iż nie było dostawy towaru, a równocześnie przyjmować, że miała ona miejsce, tyle że podatnik nie spełnił przesłanek uznania takiej czynności za wewnątrzwspólnotową dostawę towaru. Jeżeli bowiem określone działanie było fikcyjne, nie zaistniał przedmiot opodatkowania. Skoro zaś tak, nie można dokonywać wymiaru podatku. Właśnie podzielając te racje, Sąd I instancji uchylił zaskarżona decyzję ostateczną.

Z przedstawioną konstatacją, w swoim wywodzie zawartym w skardze kasacyjnej nie zgodził się Organ odwoławczy. Jego zdaniem, w realiach przedmiotowej sprawy zanegowano dostawy do dwóch wskazanych wcześniej podmiotów łotewskich, a nie jakiekolwiek przekazanie przez Podatniczkę prawa do dysponowania towarem, jak właściciel. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przyznał przy tym, że organy podatkowe nie ustaliły odbiorcy krajowego, do którego rzeczywiście dotarł cukier wykazany na fakturach wystawionych przez Podatniczkę. W przekonaniu Organu odwoławczego wymóg zidentyfikowania takiego podmiotu nie został jednak sformułowany przez ustawodawcę jako warunek zastosowania stawi podatkowej, właściwej transakcjom krajowym.

Nie sposób zgodzić się z tym zapatrywaniem. Elementarną prawdą prawa podatkowego, mającą swoje osadzenie w art. 217 Konstytucji RP, a także w art. 4 O.p. jest to, że warunkiem powstania obowiązku podatkowego jest urzeczywistnienie przez podatnika wskazanego w ustawie podatkowej zachowania, które w świetle tej samej ustawy podatkowej jest przedmiotem opodatkowania. W nauce prawa podatkowego wskazaną sytuację określa się niekiedy mianem realizacji podatkowego stanu faktycznego pierwszego stopnia. Powstanie obowiązku podatkowego stwarza zaś przestrzeń do jego konkretyzacji (realizacji podatkowego stanu faktycznego drugiego stopnia), co prowadzi do przeobrażenia się wskazanej postaci powinności podatkowej podatnika w zobowiązanie podatkowe w rozumieniu art. 5 O.p. Dopiero jeśli do tego dojdzie i nadejdzie termin płatności podatku, organ podatkowy ma prawo oczekiwać uiszczenia należności podatkowej. Od momentu powstania zobowiązania podatkowego podatnik jest zaś władny zapłacić podatek, a od dnia ustawowo wyznaczonego jako termin płatności tej daniny jest on zaś obowiązany wywiązać się ze swojej powinności publicznoprawnej.

Biorąc pod uwagę poczynione spostrzeżenia godzi się zauważyć, że w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 u.p.t.u. przedmiotem opodatkowania w podatku od towarów i usług jest zarówno odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju, jak i wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Jednocześnie ustawodawca wskazał, że dostawą towarów co do zasady jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (por. art. 7 ust. 1 u.p.t.u.). Z kolei jego wewnątrzwspólnotową dostawę zasadniczo klasyfikuje się jako wywóz towarów z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w wykonaniu czynności będących dostawą towaru (por. art. 13 ust. 1 u.p.t.u.). Rzecz jasna, wskazane czynności powinny być dokumentowane w sposób określony w ustawie o podatku od towarów i usług. Do tych instrumentalnych powinności podatkowych należy obowiązek wystawiania faktur, ukształtowany w art. 106 u.p.t.u.

Już pobieżna analiza przedstawionych przepisów pozwala skonstatować, że o dostawie można mówić jedynie wówczas, gdy nabywca towarów uzyskał prawo do rozporządzania nimi jak właściciel. Samo przekazanie kontrahentowi faktury, bez przeniesienia na niego władztwa ekonomicznego nad rzeczą nie jest zaś tożsame z dostawą, a co za tym idzie zachowanie to nie jest przedmiotem opodatkowania w podatku od towarów i usług. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę na przedstawioną okoliczność przez wzgląd na zastrzeżenia co do ostatecznej decyzji podatkowej poczynione w wyroku Sądu I instancji, a także zważywszy na zarzuty i argumentacje podniesione w skardze kasacyjnej.

Nie można skutecznie twierdzić – tak, jak to ma miejsce w skardze kasacyjnej – że organy podatkowe w swoim wywodzie nie argumentowały, że faktury były "puste", natomiast określenie "papierowe transakcje" było formułowane nie przez polską, ale przez łotewską administracje podatkową i odnosiło się wyłącznie do działań S1.. Informacje pozyskane przez NUS z Łotwy były bowiem fundamentalnym dowodem, w oparciu o który polskie organy podatkowe zanegowały dokonane transakcje jako wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów. Skoro zaś tak, to słusznie Sąd I instancji wskazał, że przedstawiona kwestia wymaga dodatkowego wyjaśnienia i odwołał się do argumentacji Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartej w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie I FSK 1706/17.

W tym kontekście zasadniczego znaczenia nabiera wykazanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, czy towar (cukier) bezspornie nabyty przez Podatniczkę był przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy w rozumieniu art. 13 ust. 1 u.p.t.u. do dwóch jej łotewskich kontrahentów. Jeżeli zaś nie miało to miejsca należy zbadać, czy władztwo ekonomiczne nad wskazanymi wyrobami (prawo do dysponowania nimi jak właściciel) pozostało u Skarżącej, a na Łotwę dostarczano wyłącznie "puste faktury", czy też Strona wyzbyła się władztwa ekonomicznego nad towarem, tyle że nie na rzecz swoich łotewskich kontrahentów uwidocznionych w fakturach. Od tego zależy bowiem dopuszczalność sklasyfikowania spornych dostaw jako dostaw krajowych i odniesienie do wartości podstawy opodatkowania właściwej im stawki podatkowej. Okoliczność tę trafnie, w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu wyroku wyartykułował Wojewódzki Sąd Administracyjny akcentując, że brak dostawy i operowanie w transakcjach z podmiotami łotewskimi wyłącznie pustymi fakturami (pustymi w ścisłym słowa znaczeniu) nie może być asumptem do wymiaru podatku w oparciu o stawkę podatkową właściwą dla transakcji krajowych. W takiej sytuacji dochodziłoby bowiem do wymiaru podatku pomimo, że Podatniczka nie urzeczywistniła podatkowego stanu faktycznego ukształtowanego w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług, w tym nie zrealizowała zakresu przedmiotowego wskazanej daniny publicznej.

Z tych względów nie znalazł uznania Naczelnego Sądu Administracyjnego żaden z zarzutów podniesionych w piśmie skutkującym przeniesieniem do niego sprawy sądowoadministracyjnej. Z tego względu skarga kasacyjna została oddalona jako niemająca usprawiedliwionych podstaw, w oparciu o art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – zwanej dalej P.p.s.a.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono natomiast na podstawie art. 204 pkt 2 oraz art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a.

Adam Nita Marek Kołaczek Danuta Oleś



Powered by SoftProdukt