Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (sprawozdawca) sędzia WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2026 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 17 grudnia 2025 r., nr SKO.4213.48.2025 w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy na rzecz [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (zwane dalej "Kolegium" lub "SKO") decyzją z 17 grudnia 2025 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z 23 października 2025r., którą to decyzją Burmistrz na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 2 oraz art. 146 k.p.a. stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej Burmistrza S. z 29 września 2015 r. znak RR.6830.1.2015 w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] oraz [...] położonych w miejscowości K., gm. S..

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

Decyzją ostateczną z 29 września 2015 r. znak RR.6830.1.2015 Burmistrz S. (zwany dalej "Burmistrzem" lub "organ I instancji") zatwierdził jako obowiązujące granice i znaki graniczne opisane w protokole granicznym z dnia 10 marca 2015 r. sporządzonym przez uprawnionego geodetę w toku przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego we wsi K., gmina S., działki nr [...] z działkami [...]

W dniu 28 grudnia 2015 r. J. F. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją z 29 września 2015 r. (zwaną dalej także "decyzją rozgraniczeniową"). Zdaniem wnioskującego o wznowienie postępowania po wydaniu ww. decyzji ujawnione zostały dowody, które pozwoliłyby na ustalenie prawnie obowiązujących granic działki odmiennie niż zostało to przyjęte w protokole granicznym z 10 marca 2015r. Dowody te to: mapa kastralna z 1862r. oraz mapa klasyfikacyjna z 1957r. – zawierające utrwalone linie graniczne przedmiotowych nieruchomości, które w znaczący sposób odbiegają od linii granicznych wytyczonych w postępowaniu rozgraniczeniowym zakończonym wydaniem decyzji z 29 września 2015r.

Burmistrz postanowieniem z 28 stycznia 2016 r. wznowił postępowanie a następnie decyzją z 13 kwietnia 2016 r. odmówił uchylenia swojej decyzji rozgraniczeniowej z 20 września 2015 r. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją SKO z 13 lipca 2016r., a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W wyniku dalszego postępowania Burmistrz postanowieniem z 20 października 2016 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją rozgraniczeniową z 20 września 2015 r. Postanowienie to zostało uchylone przez SKO postanowieniem z 12 grudnia 2016 r.

Następnie Burmistrz decyzją z 28 marca 2017 r. odmówił uchylenia swojej decyzji z 29 września 2015 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z 27 lipca 2017 r. W wyniku rozpatrzenia wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 27 lutego 2018 r. sygn. II SA/Bd 1195/17 uchylił decyzję Kolegium z 27 lipca 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.

Burmistrz 31 stycznia 2019 r. wydał kolejną decyzję, którą odmówił uchylenia decyzji rozgraniczeniowej. Decyzja ta, wskutek rozpatrzenia złożonego odwołania, została uchylona przez Kolegium decyzją z 27 marca 2019 r.

Powtórnie prowadząc postępowanie Burmistrz postanowieniem z 3 września 2019 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją rozgraniczeniową. Postępowanie to zawieszone w związku z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie nieważności decyzji rozgraniczeniowej.

Po podjęciu postępowania Burmistrz zaprosił do złożenia oferty cenowej przez uprawnionego geodetę na wykonanie rozgraniczenia działek, w wyniku czego 30 marca 2023 r. została z "[...] T. W." podpisana umowa, w której wykonawca zobowiązał się do przeprowadzenia rozgraniczenia w przedmiotowej sprawie lub w przypadku braku możliwości rozgraniczenia - wykonania w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy opinii eksperta z zakresu geodezji w zakresie poprawności wyznaczenia wcześniejszego rozgraniczenia nieruchomości, obejmującej analizę stanu faktycznego nieruchomości, z uwzględnieniem materiałów i dokumentów przekazanych przez zainteresowane strony. W dniu 31 lipca 2023 r. geodeta mgr inż. T. W. przedłożył organowi opinię w zakresie poprawności wykonania rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako dz. [...], a nieruchomościami oznaczonymi w ewidencji gruntów i budynków jako dz. [...], a [...] października 2023 r. do akt sprawy przedstawiona została opinia w zakresie rozgraniczenia nieruchomości, następnie (19 listopada 2023 r.) również operat techniczny dotyczący rozgraniczenia.

Następnie Burmistrz decyzją z 2 lutego 2024 r. stwierdził wydanie decyzji ostatecznej z 29 września 2015 r. (rozgraniczeniowej) z naruszeniem prawa. W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącej Ł. K. (następczyni prawnej J. F.) Kolegium decyzją z 25 marca 2024 r. utrzymało w mocy powyższą decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z 13 listopada 2024r. wydanym w sprawie II SA/Bd 551/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny, wskutek rozpoznania skargi Ł. K., uchylił powyższe decyzje organu odwoławczego (z [...] września 2015r.) oraz organu I instancji (z [...] lutego 2024r.). Sąd ww. wyroku wskazał, że doszło do naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. albowiem po stwierdzeniu, że zaistniała przyczyna wznowienia organy, z pominięciem etapu ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy rozgraniczeniowej, od razu przeszły do oceny, czy doszło do upływu czasu przewidzianego w art. 146 § 1 k.p.a. Jak wskazał WSA w Bydgoszczy: "(...) w postępowaniu wznowieniowym obowiązkiem organu jest nie tylko rozstrzygnięcie, że powoływana przez wnioskodawcę przyczyna odpowiada jednej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 k.p.a. i zbadanie, czy tak powołana przyczyna wznowienia faktycznie wystąpiła. Obowiązkiem organu jest dalsze prowadzenie postepowania, a mianowicie przeprowadzenie dodatkowo merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Dopiero, kiedy organ dotrze do tego miejsca postępowania tj. uzna, że istnieją przesłanki, aby wydać nową decyzję co do istoty sprawy - może zaistnieć jedna z określonych w art. 146 k.p.a. przeszkód wydania nowej decyzji merytorycznej tj. albo okoliczność, że nowa decyzja będzie w istocie odpowiadać decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.) albo nastąpił przewidziany przez ustawodawcę upływ czasu od wydania decyzji dotychczasowej (art. 146 § 1 k.p.a.). Dopiero stwierdzenie jednej z tych przeszkód skutkuje koniecznością orzeczenia przewidzianego w art. 151 § 2 k.p.a. tj. stwierdzenia, wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji". Formułując wskazania do dalszego postępowania WSA ww. wyroku wskazał na potrzebę wypowiedzenia się przez organy co do meritum sprawy zakończonej ostateczną decyzją rozgraniczeniową.

Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz decyzją z 23 października 2025r., nr RG.6830.1.2025.2022, stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej Burmistrza S. z dnia 29 września 2015r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...], położonych w miejscowości K.. W uzasadnieniu decyzji organ obszernie przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie zacytował obszerne fragmenty "Opinii w zakresie poprawności wykonania rozgraniczenia nieruchomości" sporządzonej przez geodetę T. W.. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że stosując zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a., uznał przedmiotową opinię za wiarygodną, o mocy dowodowej pozwalającej na wydanie rozstrzygnięcia. Organ, zgodnie z wnioskami ww. opinii, przyjął, że nowa decyzja, która zostałaby wydana przez organ w istocie odpowiadałaby decyzji dotychczasowej. Tym samym uznał, że decyzja rozgraniczeniowa z 29 września 2015r. "nie jest wadliwa, ale została wydana z naruszeniem prawa". Podniósł, że wady postępowania poprzedzającego wydanie decyzji nie wpłynęły na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Jako dodatkową przesłankę pozwalającą na wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 151 § 2 k.p.a. organ wskazał upływ pięciu lat od dnia doręczenia decyzji rozgraniczeniowej.

W odwołaniu od powyższej decyzji Ł. K. zarzuciła naruszenie:

- art. 146 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 151 § 2 k.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie w sytuacji, gdy nowe dowody w postaci map: kastralnej i klasyfikacyjnej (dołączonych do wniosku o wznowienie postępowania) doprowadziłyby do wyznaczenie na gruncie w trakcie przeprowadzenia powtórnych czynności rozgraniczenia nieruchomości linii granicznych przebiegających odmiennie do obecne ustalonej;

- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne sporządzenie uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Po rozpoznaniu odwołania Kolegium wydało decyzję opisaną na wstępie.

Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opisało przebieg postępowania i zacytowało obszerne fragmenty opinii T. W., a w dalszej części stwierdziło (za wnioskami opinii), że dokumenty wskazane we wniosku o wznowienie postępowania (mapa kastralna z 1862r. i mapa klasyfikacyjna z 1957r.) nie były dokumentami wykorzystanymi do prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego. Za geodetą organ odwoławczy przyjął też, że tym samym są to nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, mające istotne znaczenie dla sprawy, z uwagi na fakt, że mapa ewidencyjna wsi K. oraz mapa katastralna z 1862 r. były częściowo rozbieżne w przedmiocie przebiegu odcinka granicy pomiędzy dz. [...] od drogi powiatowej (dz. [...]) w kierunku południowym, aż do załamania w kierunku południowo-wschodnim. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie przesłanką wznowieniową jest art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Od dnia doręczenia decyzji z 29 września 2015 r. upłynęło ponad pięć lat i wobec powyższego organ nie mógł uchylić przedmiotowej decyzji, a jedynie stwierdzić, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Kolegium podniosła także, że z uwagi na brak dokumentów pozwalających na jednoznaczne odtworzenie granicy pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] najbardziej optymalnym rozwiązaniem było ustalenie granicy na zgodne oświadczenie stron, jak miało to miejsce przy wydawaniu decyzji rozgraniczeniowej. Kolegium wskazało dalej, że strony mają jednak odmienne zdania co do przebiegu granicy, obecnie nie udało się stron namówić do zawarcia ugody przed uprawnionym geodetą, a zatem przyjęto niezależne oświadczenia i geodeta wraz z opinią przekazał całość dokumentacji celem wydania decyzji administracyjnej.

W skardze do sądu administracyjnego Ł. K. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 146 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 151 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy załamanie zachodniej granicy działki nr [...] widoczne na odnalezionych mapach kastralnej i klasyfikacyjnej (uznanych za nowe dowody) doprowadziłoby do wyznaczenia linii granicznej przebiegającej odmiennie do tej obecnej, mającej postać linii prostej;

2.art. 107 § 1 i 3, art. 8 oraz 11 k.p.a. poprzez błędne sporządzenie uzasadnienia prawnego decyzji polegające na poprzestaniu na przedstawieniu historii sprawy i zacytowaniu fragmentów opinii geodety i to w sytuacji, gdy geodeta T. W. nie wypowiedział się o istnieniu przesłanek zastosowania art. 146 § 2 k.p.a. i pominął kwestię załamania linii granicznej uwidocznionej na mapach uznanych za nowe dowody w sprawie.

Wskazując powyższe uchybienia Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Kolegium oraz ją poprzedzającej decyzji Burmistrza i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w celu rozstrzygnięcia sprawy na nowo co do jej istoty.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona, jeśli sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy wskazać, że powyższe decyzje zostały wydane po uprzednim uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (wyrokiem z 13 listopada 2024r. sygn. II SA/Bd 551/24) decyzji Kolegium z 25 marca 2024r. oraz decyzji organu I instancji z 2 lutego 2024r.

W związku z powyższym, w rozpatrywanej przez Sąd orzekający sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie. Zwraca się także uwagę, że związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.

Mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania, konieczne jest dokonanie analizy uzasadnienia wyroku WSA w Bydgoszczy z 13 listopada 2024r. sygn. II SA/Bd 551/24 z perspektywy wiążącego charakteru zawartych w nim zaleceń i ich zrealizowania przez organ administracji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przede wszystkim po wznowieniu postępowania i przyjęciu, że w sprawie zaistniały przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. obowiązkiem organu jest zbadanie istoty sprawy rozgraniczeniowej z uwzględnieniem nowych dowodów (mapy kastralnej z 1862r. i mapy klasyfikacyjnej z 1957r.) i dokonanie oceny, czy przy ich uwzględnieniu zapadła by taka sama co do istoty decyzja, czy też należałoby wydać nową (odmienną niż dotychczasowa) decyzję rozgraniczeniową. W sytuacji uznania zaś, że należałoby wydać nową decyzję organ winien rozważyć, czy wydaniu takiej decyzji nie sprzeciwia się upływ czasu od wydania decyzji dotychczasowej (art. 146 § 1 k.p.a.).

Ponownie rozpoznając sprawę, Kolegium nie sprostało wymogom określonym w art. 153 p.p.s.a. Porównując bowiem treść uzasadnienia decyzji z 25 marca 2024r. (uchylonej ww. wyrokiem WSA w Bydgoszczy) oraz uzasadnienia obecnie poddanej kontroli Sądu decyzji z 17 grudnia 2025r. należy zauważyć, że są one identyczne w zakresie zaprezentowanej argumentacji, która ogranicza się do zacytowania obszernych fragmentów opinii geodety sporządzonej 31 lipca 2023r. Kolegium nie odniosło się do nowych dowodów dołączonych do wniosku o wznowienie postępowania i nie zbadało istoty sprawy rozgraniczeniowej. Co więcej Kolegium przedstawiło wzajemnie sprzeczne wnioski. Z jednej strony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium podniosło, że w sprawie jest brak dokumentów pozwalających na jednoznaczne odtworzenie granic pomiędzy nieruchomościami, a z drugiej strony przyjęto, że nowe dowody dały podstawę do wznowienia postępowania bez dokonania ich oceny. Nadto SKO uznało, że ustalenie granic w zaistniałej sytuacji (tj. braku jednoznacznych dowodów pozwalających ustalić przebieg granic nieruchomości) powinno się odbyć w oparciu o zgodne oświadczenia stron, jak miało to miejsce przy wydawaniu decyzji rozgraniczeniowej w 2015r. jednocześnie Kolegium podniosło okoliczność istnienia sporu co do przebiegu granicy i złożenie rozbieżnych oświadczeń w tej kwestii przez uczestników rozgraniczenia. Tak skonstruowane uzasadnienie decyzji wymyka się spod kontroli Sądu i nie pozwala na odkodowanie toku myślenia, które doprowadziło do zastosowania w sprawie art. 151 § 2 k.p.a. Wadliwe zaś sformułowane uzasadnienie decyzji przeczy zasadom działania organów administracji publicznej, jak zasada pogłębiania zaufania obywatela do państwa (art. 8 k.p.a.), czy też zasada przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 k.p.a.). Przywołana zasada z art. 8 k.p.a. znajduje również swoje odzwierciedlenie w treści art. 107 § 3 k.p.a., który przewiduje, że uzasadnienie decyzji powinno zawierać ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie decyzji administracyjnej jest istotne również z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej winien wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Tym samym powinien informować strony postępowania o stanie prawnym oraz o wszystkich okolicznościach faktycznych mających znaczenie dla sprawy, przekazywać informacje zmierzające do wykazania racjonalności, słuszności i skuteczności rozstrzygnięcia.

Sporządzona w niniejszej sprawie decyzja Kolegium nie spełnia zatem także sformułowanych przez ustawodawcę (wyżej opisanych) postulatów procesowych i w konsekwencji uznać należało, że dotknięta jest istotną wadliwością uzasadniającą usunięcie jej z obrotu prawnego. Organ odwoławczy wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie wyjaśnił, z jakich powodów stanął na stanowisku, iż decyzja objęta postępowaniem wznowieniowym wydana została z naruszeniem prawa. Tymczasem wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia, znajdujące pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji jest nie tylko obowiązkiem wynikającym z ogólnych zasad postępowania administracyjnego stanowiących wytyczne dla organów administracji publicznej, ale przede wszystkim wpłynie na uprawnienie strony w zakresie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 4171 k.c.

Powołanie się zaś jedynie na upływ czasu i utratę uprawnienia do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania rozgraniczeniowego nie może być uznane za wystarczające – co zostało zaakcentowane w wyroku WSA w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 551/24. Powołanie się bowiem wyłącznie na upływ okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia Sąd uznał za naruszenie art. 151 § 2 k.p.a.

Ponownie zatem należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W świetle tego przepisu, na kolejnym etapie postępowania organ bada, czy podstawa wznowienia w rzeczywistości istnieje, a następnie w przypadku ustalenia jej istnienia przechodzi do następnego etapu tego postępowania - rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jeśli w sprawie nie istnieje przyczyna wznowienia, to organ, stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Z kolei stwierdzenie istnienia podstawy wznowienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy, zakończonej decyzją ostateczną. Dopiero też na tym etapie organ dokonuje oceny okoliczności stanowiących negatywne przesłanki uchylenia decyzji ostatecznej, w tym w zakresie objętym także art. 146 § 2 k.p.a. - w myśl tego przepisu nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Stwierdzenie na tym etapie istnienia przesłanki negatywnej oznacza konieczność wydania rozstrzygnięcia z art. 151 § 2 k.p.a. - stosownie bowiem do tego przepisu w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Jeżeli natomiast nie stwierdzono istnienia przesłanek negatywnych organ wydaje decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Celem postępowania wznowieniowego jest ponowna ocena sytuacji prawnej i faktycznej danej sprawy, jednak z uwzględnieniem okoliczności stanowiących określoną przesłankę wznowienia (spośród wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a, art. 145b § 1 k.p.a.). Oznacza to, że w toku postępowania wznowieniowego uwzględnia się dokonane już wcześniej ustalenia i zgromadzony materiał dowodowy, a także dokonaną wcześniej ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego, ale dokonuje się też modyfikacji tych ocen w zakresie wynikającym ze stwierdzonych obecnie przesłanek wznowienia (w rozpoznawanej sprawie – uwzględnia się nowe dowody nieznane organowi przy wydawaniu decyzji rozgraniczeniowej w 2015r.). Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do dokonania jedynie ponownej oceny zgromadzonego poprzednio materiału dowodowego. W sprawie jako podstawę wznowienia organy obu instancji wskazały art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Jak wynika z akt sprawy Skarżąca konsekwentnie podnosi, że nowe dokumenty w postaci map z 1862r. i 1957r. przedstawiają odmienny przebieg granic nieruchomości objętych postępowaniem rozgraniczeniowym niż zostało to ustalone w protokole granicznym z 2015r. Organ odwoławczy nie zbadał wskazywanych przez Skarżącą okoliczności i dowodów. Organ I instancji także nie dokonał oceny istoty sprawy z uwzględnieniem nowych dowodów, a w sytuacji, gdy wnioski dowodowe i twierdzenia stron nie zostały uwzględnione i gdy tym samym nie został zebrany w sprawie pełny materiał dowodowy, nie można przyjąć, że w sprawie nie mogłaby zapaść inna decyzja niż kwestionowana w podaniu o wznowienie postępowania.

Mając na uwadze powyższe rozważania uznać należało, że na uwzględnienie zasługiwały zarzuty skargi podnoszące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 146 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 151 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu doszło też w sprawie do naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium przeprowadzi postępowanie wyjaśniające, realizujące zalecenia wyroku WSA w Bydgoszczy z 13 listopada 2024r. sygn. II SA/Bd 551/24 i dokona oceny co do meritum sprawy zakończonej ostateczną decyzją rozgraniczeniową z 29 września 2015r. z odniesieniem się do dowodów uznanych za podstawę wznowienia postepowania. Jeżeli organ uzna ponownie, że w sprawie zachodzą podstawy do zastosowania art. 151 § 2 k.p.a. to jego obowiązkiem będzie wyjaśnienie z jakich powodów stanął on na stanowisku, iż decyzja objęta postępowaniem wznowieniowym wydana została z naruszeniem prawa i z jakich powodów nie uchylono ostatecznej decyzji rozgraniczeniowej.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., biorąc pod uwagę wysokość uiszczonego przez Skarżącą wpisu od skargi.

J. Wichrowski J. Janiszewska-Ziołek M. Pawełczak