Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Juliusz Antosik po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia PPHU P. Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1706/07 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi PPHU P. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 3 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1706/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek PPHU "P." Spółki z o.o. w Z. o zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że po uprawomocnieniu się postanowienia oddalającego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. W dniu 16 lutego 2009 r. skarżąca Spółka złożyła wniosek o zwolnienie od powyższych kosztów. We wniosku tym wskazała, że ma zablokowane wszystkie konta bankowe, co uniemożliwia jej dysponowanie środkami finansowymi. Zarządzeniem z dnia 5 marca 2009 r. została wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Została też pouczona, że sposób dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 31 marca 2009 r. wpłynął do Sądu druk PPPr, w którym strona skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zaś wskazała, że ma zablokowane wszystkie konta bankowe, co uniemożliwia jej dysponowanie środkami finansowymi. Wszystkie środki ruchome i nieruchomości zostały zajęte przez komorników. Wpisy hipoteczne uniemożliwiają ich sprzedaż. Trwa ich licytacja. Działanie organów skarbowych uniemożliwiło odzyskanie spółce zwrotu podatku VAT za styczeń 2004 r., a to z kolei doprowadziło do strat finansowych i konieczności zwolnienia kilkudziesięciu pracowników.

Zdaniem Sądu I instancji oceniającego powyższe okoliczności, przesłanka zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego nie została spełniona. Do wniosku strona nie dołączyła żądanych dokumentów źródłowych, które w pełni zobrazowałyby jej rzeczywistą sytuację finansową oraz możliwości płatnicze. Strona nie wykazała, że zaszły istotne zmiany w jej stanie majątkowym po uprzednim rozpoznaniu jej wniosku o zwolnienie od kosztów. Strona w złożonym ponownie wniosku przedstawiła tę samą argumentację, co we wniosku złożonym w dniu 18 stycznia 2008 r., który był już rozpoznany przez dwie instancje sądowe.

Strona skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. W treści uzasadnienia podniesiono, że wbrew twierdzeniom Sądu okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy zostały udokumentowane "najbardziej wiarygodnym" dokumentem w postaci postanowienia Komornika Sądowego Rewiru II przy SR w Zabrzu z dnia 8 grudnia 2006 r. o umorzeniu jako bezskutecznej prowadzonej przeciwko Spółce egzekucji. Podano, że działalność spółki została "zablokowana (...) przez przestępcze działania organów sądowych, prokuratorskich, policyjnych i skarbowych". Jednocześnie wskazano, że Spółka funkcjonuje wyłącznie dzięki celowym pożyczkom jednego z wierzycieli. Nadto strona zaznaczyła, że w czternastu sprawach prowadzonych przez WSA w Gliwicach, w tych samych okolicznościach i w oparciu o te same dowody, zwolniono Spółkę z kosztów sądowych, czego potwierdzeniem ma być fotokopia postanowienia Sądu z dnia 3 września 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 586/07.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że kwestia przyznania spółce prawa pomocy na tle rozpatrywanej sporawy była już przedmiotem postanowień zarówno Wojewódzkiego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z powyższym ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy powinien być rozpoznany w świetle unormowań zawartych w art. 165 p.p.s.a. i oceniony pod kątem zmiany okoliczności, jakie zaszły od czasu rozpoznania pierwszego wniosku. Oceniając ponowny wniosek strony, w świetle unormowań art. 165 p.p.s.a. należy zgodzić się za Sądem I instancji, że wniosek ten zasadniczo powielał argumentację, jaką zawierał wniosek wcześniejszy. Ta jednak, jak wyżej wspomniano, została już oceniona, zaś ocena zweryfikowana w toku postępowania sądowoadministracyjnego.

Skoro skarżąca nie wykazała skutecznie nowych okoliczności, to stanowisko Sądu I instancji odmawiające zmiany pierwotnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy uznać należy za prawidłowe. Powyższego nie zmienia również ocena okoliczności podniesionych w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 11 marca 2009 r. do uzupełnienia wskazanego wniosku oraz okoliczności podniesione w zażaleniu. Kserokopia postanowienia Komornika Sądowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego była elementem oceny zarówno Sądu I instancji jak i NSA.

Osobną kwestią jest powoływanie się na treść orzeczeń, w których uwzględniono wniosek strony. Oczywiście sytuacją wysoce niepożądaną jest, gdy sytuację finansową strony różne składy orzekające tego samego sądu oceniają w sposób odmienny, jednakże okoliczność przyznania spółce prawa pomocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w innych sprawach, nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie do przyjęcia, w świetle zasady niezawisłości sędziowskiej, byłoby narzucanie sędziemu rozpoznającemu sprawę gotowego rozstrzygnięcia Sprawa winna być bowiem rozpatrywana w sposób indywidualny, w oparciu o akta konkretnej sprawy, stąd też możliwe jest wydanie odmiennych rozstrzygnięć wobec tego samego podmiotu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.