Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Protokolant – starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi R. L. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.

Komendant Powiatowy Policji w J. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...], odmówił R. L. wydania zaświadczenia o wysokości równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie.

Skarżący R. L. pismem z dnia [...] października 2013 r. złożył zażalenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. na niezałatwienie w terminie powyższej sprawy. Jednocześnie odrębnym pismem, również z dnia [...] października 2013 r., wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w J. z dnia [...] października 2013 r. nr [...].

Komendant Wojewódzki Policji w W. pismem z dnia [...] października 2013 r., wezwał R. L. do sprecyzowania żądań tj. czy składa on zażalenie na przedmiotowe postanowienie, czy też żąda stwierdzenia jego nieważności.

W piśmie z dnia [...] listopada 2013 r.. R. L. poinformował, że zrezygnował z trybu odwoławczego na rzecz wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym.

Komendant Wojewódzki Policji w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i 158 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w J. z dnia [...] października 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu podał, że w rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki z art. 156 k.p.a.  

Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący R. L. wniósł zażalenie/wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w J. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] W ostatnim zdaniu wnoszący wskazał: "Proszę o pozytywne rozpatrzenie sprawy w ramach odwołania".

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. Komendant Główny Policji wniósł o sprecyzowanie żądania w zakresie zażalenia/wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. nr [...].

Skarżący pismem z dnia [...] lutego 2014 r. poinformował, że rezygnuje z trybu odwoławczego i wnosi o stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia.

Następnie Komendant Główny postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że procedowanie w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, nie jest postępowaniem typowo administracyjnym i nie podlega weryfikacji. Jednakże brak przesłanek nieważności orzeczenia – na co wskazał Komendant Wojewódzki Policji w W. w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] – jest podstawą odmowy stwierdzenia jego nieważności, a nie może być natomiast podstawą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie. Nie mniej jednak w tym konkretnym stanie faktycznym, uzasadniona była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] października 2013 r., ale na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ze względu na brak przesłanki przedmiotowej do wszczęcia postępowania. Dostrzegając jednak tę nieścisłość, organ uznał powyższe rozstrzygnięcie za właściwe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący R. L. zarzucił, że Komendant Główny Policji nie badał stanu prawnego i faktycznego, w tym przesłanek stwierdzenia nieważności postanowień organów niższej instancji.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2014 r. skarżący R. L. podtrzymał swoje zarzuty ze skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Rację należy przyznać Komendantowi Głównemu Policji, że postępowanie w sprawach zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1, a ma jedynie charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące i na jedną z prawnych form działania administracji, do których się ono odnosi. W judykaturze wyklucza się również dopuszczalność stwierdzenia nieważności zaświadczenia na podstawie art. 156 k.p.a. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym i odformalizowanym. Rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia zamyka tok czynności procesowych postępowania administracyjnego, a nie rozstrzyga o interesie prawnym czy obowiązku. Dlatego do postanowień wydanych w ramach postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń nie stosuje się przepisów normujących tryb weryfikacji w formie stwierdzenia nieważności postanowienia. Zatem słusznie organ zauważył, że w sprawie nieważności postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w J. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] należało odmówić wszczęcia postępowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w W., jednak nie na zasadzie badania przesłanek z art. 156 k.p.a., a z powodów już wyżej wykazanych. Niemniej jednak – co organ zauważył i co Sąd w pełni podziela – nie ma to wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Natomiast zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], było już postępowaniem w pełni administracyjnym, bowiem jego przedmiotem nie było stwierdzenie nieważności postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, lecz nowa i inna sprawa administracyjna, a mianowicie

o stwierdzenie nieważności o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem w tej sytuacji brak było przesłanek do odmowy wszczęcia postępowania w trybie art. 61a § 1 k.p.a., a wobec powyższego stanu faktycznego organ był zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 158 k.p.a. Dodać również należy, że Komendant Główny Policji w zaskarżonym postanowieniu, w żadnym stopniu nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia, skupiając się jedynie i ustosunkowując do rozstrzygnięcia Komendanta Wojewódzkiego Policji w W.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.