Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia NSA Anna Wiciak, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia [...] nr [...] w części, w której orzeczono o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...].

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, decyzją z dnia [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych w S. orzekł o odpowiedzialności E. M. jako wspólnika Spółki cywilnej A za jej zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne pracowników, za okres od października 1999 r. do czerwca 2000 r.

Wskutek uchylania się E. M. od dobrowolnego uregulowania przypisanych jej zaległości składkowych, także po otrzymaniu 9 czerwca 2006 r. upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej ustawą egzekucyjną), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wystawił w dniu [...] tytuły wykonawcze o numerach [...] do [...] i zlecił ich realizację (uprawnionemu z art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej) Dyrektorowi Oddziału ZUS w S..

Wobec powyższego, zawiadomieniami z dnia [...] Nr [...] do [...] organ egzekucyjny zajął wynagrodzenie za pracę E. M. w Spółce z o.o. B z/s w S..

Kwestionując powyższe zobowiązania, wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2008 r. E. M. zwróciła się o umorzenie postępowania egzekucyjnego - z uwagi na wygaśnięcie, jej zdaniem, zobowiązań wynikających z decyzji ZUS z [...] Nr [...] o odpowiedzialności za zaległe składki Spółki cywilnej A -wskutek przedawnienia.

Dyrektor Oddziału ZUS w S. uwzględnił wniosek strony w części dotyczącej tytułu wykonawczego Nr [...] umarzając - postanowieniem z dnia [...] Nr [...] postępowanie egzekucyjne w tej części, natomiast w odniesieniu do pozostałych tytułów wykonawczych Nr [...] do [...] - odmówił umorzenia postępowania.

Na to postanowienie E. M. wniosła zażalenie, uwzględnione postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...], uchylającym rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego I instancji i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania.

Kolejnym postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Oddziału ZUS w S.. umorzył ponownie postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego ZUS Oddział w S. Nr [...] i dodatkowo na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] (k. 12), z uwagi na formalną wadliwość tytuł wykonawczych.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie uznał jednak za słuszne wszystkich argumentów zażalenia i postanowieniem Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w S. z dnia [...] nr [...].

Uzasadniając swoje stanowisko organ egzekucyjny wyjaśnił, iż decyzja o odpowiedzialności E. M. wydana została w dniu [...]. Pierwotnie zakładany trzyletni okres przedawnienia zaległości nią orzeczonych, wynikających z art. 118 Ordynacji podatkowej mijał więc 31 grudnia 2004 r. Organ utrzymywał, iż z powyższego wynika, że do czasu wprowadzenia w dniu 1 stycznia 2003 r. do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych art. 24 ust. 5d (zakreślającego termin przedawnienia należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej na okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którym decyzja została wydana), zaległości te nie uległy przedawnieniu.

Ponadto, zdaniem organu należności te nie uległy one przedawnieniu również po tej dacie, albowiem na mocy art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w odniesieniu do składek, art. 118 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, ma odpowiednie zastosowanie.

Dyrektor Izby Skarbowej dodatkowo wyjaśnił, iż do dnia 31 października 2002 r. do przedawnienia tego typu należności (z odesłania art. 31 cytowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) miał zastosowanie przepis art. 118 Ordynacji podatkowej, w myśl którego zaległości osób trzecich z racji orzeczonej odpowiedzialności przedawniają się po upływie 3 lat, licząc od dnia wydania decyzji o odpowiedzialności. Jednakże, mając na uwadze, że do tej daty nie uległy jeszcze przedawnieniu wszystkie zaległości E. M., z braku przepisów przejściowych nadal są one wymagalne, o czym przekonuje uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2.07.2008 r. Sygn. akt II UZP 5/08.

Postanowienie to E. M. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je rozstrzygnięciem Dyrektora Oddziału ZUS w S. z dnia [...].

Skarżąca zarzuciła organom egzekucyjnym:

- łamanie reguł legalizmu z art. 7 Konstytucji i naruszenie przepisów postępowania podatkowego tj. art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) poprzez interpretację swoich kompetencji na niekorzyść zainteresowanych;

- niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 1 pkt 5 d ustawy z dnia 18.12.2002 r o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241 poz. 2074) obowiązującej od 1 stycznia 2003 r. - do zaszłości mających miejsce w 2000 r., a przez to działanie prawa wstecz.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym postanowieniu uważając, że w poprzednim postanowieniu z dnia [...] nr [...] uchylającym pierwsze rozstrzygnięcie Dyrektora ZUS w S., Dyrektor Izby Skarbowej w K. zgodził się z argumentem zażalenia o wygaśnięciu zobowiązania wskutek przedawnienia.

Wyjaśniła, że pogląd Dyrektora Izby Skarbowej o stosowaniu noweli ustawy o ubezpieczeniach społecznych obowiązującej od 1 stycznia 2003 r., zakładającej wydłużenie terminu przedawnienia zadłużeń powstałych przed jej wejściem w życie, stanowi "nadinterpretację" prawa. Dodała ponadto, że ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. nie wnosi nic nowego w porównaniu z poprzednim z dnia [...], przy czym opiera swoje rozstrzygnięcie na noweli ustawy o ubezpieczeniu społecznym, która, zdaniem Skarżącej, nie ma zastosowania do zaszłości sprzed daty obowiązywania tej noweli.

W konkluzji podkreśliła, że działając na niekorzyść Strony, organ odwoławczy naruszył zasady określone w art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa.

Wojewódzki Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] do [...]. W omawianytm przypadku bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku ze wszczęciem w dniu [...] egzekucji wobec tych tytułów.

Istotnym w sprawie pozostaje, iż z dniem 1 stycznia 2003 r. wszedł w życie przepis art. 24 ust 5 d ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, znowelizowany ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074) stanowiący, że przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana.

Nie ulega więc wątpliwości, że do dnia 31 grudnia 2002 r. do przedawnienia tego typu należności zastosowanie miał (na mocy odesłania zawartego w art. 31 cytowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) przepis art. 118 Ordynacji podatkowej, w myśl którego zaległości osób trzecich z racji orzeczonej odpowiedzialności przedawniają się po upływie 3 lat, licząc od dnia wydania decyzji o odpowiedzialności. Oznaczało to, że część należności zobowiązanej przedawniło się.

Jednakże sporne należności, egzekwowane na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] do [...] - do wskazanej powyżej daty (31.12.2002 r.) nie uległy jeszcze przedawnieniu. Słusznie w tym zakresie wskazują organy egzekucyjne, iż z braku przepisów przejściowych, o wymagalności tych zobowiązań przekonuje uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt II UZP 5/08. Z uchwały tej wynika bowiem, że do składek na ubezpieczenie społeczne należnych i nieprzedawnionych - należy stosować przepisy wprowadzone ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że decyzja o odpowiedzialności E. M. o nr [...] wydana została w dniu [...]. Pierwotnie zakładany trzyletni okres przedawnienia zaległości nią orzeczonych, wynikających z art. 118 Ordynacji podatkowej mijał więc w dniu 31 grudnia 2004 r. Zatem, nie może być wątpliwości, że do czasu wprowadzenia w dniu 1.01.2003 r. do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych art. 24 ust. 5d, zaległości te nie uległy przedawnieniu.

Nie uległy one przedawnieniu również po tej dacie, albowiem wprowadzony przepisem art. 24 ust. 5 d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana) – przerwany został wszczęciem egzekucji i zajęciem wynagrodzenia skarżącej w dniu [...].

Mając zatem na uwadze, iż okres przedawnienia należności składkowych określony został w autonomicznym przepisie art. 24 ust. 5 d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, to owo odpowiednie zastosowanie do zaległości składkowych art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej orzeczonych już decyzją o odpowiedzialności osoby trzeciej, należy ograniczyć do jego zdania drugiego stanowiącego, że odpowiednio stosuje się przepisy art. 70 §2 pkt 1, § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej.

W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zmierzającym do zaspokojenia zaległych należności od E. M. Dyrektor ZUS Oddział S. zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanej, co oznacza, że w rozumieniu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia dochłodzonych przymusowo kwot i biegnie na nowo od dnia następnego po zastosowaniu środka egzekucyjnego.

Skarżąca zwraca uwagę na poprzednie rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] wydane również w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, które istotnie poddawało w wątpliwość kwestię wymagalności należności objętych tytułami wykonawczymi ZUS Oddział S.. Wątpliwości te definitywnie rozwiał jednakże pogląd na problem przedawnienia tego typu zobowiązań zawarty w uchwale Sądu Najwyższego w z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt II UZP 5/08, który w dacie rozstrzygania zażalenia z dnia 27 maja 2008 r. nie był jeszcze znany organowi odwoławczemu.

Wobec powyższego nie można uznać, że zaskarżone postanowienie naruszało prawo. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej, z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprowadza się do badania pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd nie stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do łamania konstytucyjnej zasady legalizmu, naruszenia prawa materialnego oraz zasad postępowania w określonym wyżej zakresie.

W tej sytuacji skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).