drukuj    zapisz    Powrót do listy

6050 Obowiązek meldunkowy, Ewidencja ludności, Wojewoda, Oddalono skargę, II SA/Go 129/11 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2011-04-14, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Go 129/11 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.

Data orzeczenia
2011-04-14 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Ireneusz Fornalik /przewodniczący/
Marek Szumilas /sprawozdawca/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II OSK 1864/11 - Wyrok NSA z 2013-02-06
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 139 poz 993 art. 15 ust. 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.

Uzasadnienie

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], powołując się na treść przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 139 z 2006 r. poz. 993 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu W.P. z pobytu stałego – [...], na wniosek G.P..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania ustalono, ze w wyniku przydziału lokalu mieszkalnego nr [...] z dnia [...] grudnia 1982 r. najemcą przedmiotowego lokalu jest G.P., będąca jednocześnie członkiem spółdzielni. Mieszkanie otrzymała ona w trakcie trwania związku małżeńskiego z W.P.. Jednakże małżeństwo to zostało rozwiązane wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] października 2007 r. jednocześnie w wyroku rozwodowym Sąd określił sposób korzystania z mieszkania przez byłych małżonków, oddalając żądanie eksmisji W.P.. Następnie w wyniku wniesionego przez G.P. pozwu, Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2008 r. nakazał W.P. opuszczenie lokalu mieszkalnego położonego w [...] i wydanie go powódce w stanie wolnym od osób i rzeczy, nieprzyznając jednocześnie uprawnień do otrzymania lokalu socjalnego. Wyrok stał się prawomocny z dniem 9 kwietnia 2009 r. a w dniu 5 lutego 2010 r. został opatrzony klauzulą wykonalności.

W toku postępowania G.P. oświadczyła, iż W.P. opuścił mieszkanie w lutym 2007 r., w sierpniu 2009 r. zaprzestał płacenia za mieszkanie. Ostatni raz usiłował dostać się do lokalu w lipcu 2009 r. Z uwagi na okoliczność, iż był pod wpływem alkoholu, zabrała go policja. Z kolei W.P. w pisemnym oświadczeniu, przesłanym do organu, wyjaśnił, iż lokal opuścił w lipcu 2008 r. z powodu konfliktu rodzinnego, a później nie zamieszkiwał w nim, z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie eksmisji. Podał także, iż pod spornym adresem posiada własne rzeczy, co do których toczy się postępowanie o podział majątku wspólnego. Podkreślił, że do opuszczenia lokalu zmusiła go była żona wraz z córką, a on nie uczynił nic by wrócić do mieszkania. Obecnie zamieszkuje w [...] u matki, która nie chce go zameldować.

Jednocześnie organ wskazał, iż wywiad policji potwierdził fakt niezamieszkiwania W.P. pod spornym adresem.

W dalszej kolejności organ wyjaśnił, iż w oparciu o zebrany materiał dowodowy przyjęto, że W.P. opuścił stałe miejsce zameldowania i przebywa od dłuższego czasu na terenie gminy [...], gdzie nie dopełnił obowiązku meldunkowego, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym, osoba która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Organ zaznaczył, iż o charakterze pobytu w określonej miejscowości decyduje zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu, ale o jego ocenie decyduje nie tylko werbalna treść oświadczenia woli, lecz również okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. W tym zakresie, zdaniem organu, rzeczywistym zamiarem W.P. jest pobyt stały w Skwierzynie, który trwa już niemal trzy lata. Jednocześnie nie podjął on żadnych czynności zmierzających do powrotu do miejsca stałego zameldowania. Powołując się na wyrażone w orzecznictwie stanowisko, iż miejscem stałego pobytu danej osoby jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje choćby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05), organ stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie, w odniesieniu do spornego adresu żadna z tych przesłanek nie została spełniona. Pozostawienie swoich rzeczy w mieszkaniu, nie stanowi o zamieszkiwaniu w nim ani o takim właśnie zamiarze.

Wreszcie organ stwierdził, iż zameldowanie, stosownie do zapisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ma charakter rejestracyjny i jest poświadczeniem, iż dana osoba faktycznie przebywa pod danym adresem, a w przypadku stałego zameldowania – z zamiarem stałego pobytu. Natomiast z zebranego materiału dowodowego wynika, że W.P. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, co uzasadnia decyzje o jego wymeldowaniu z tego adresu.

Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji wniósł W.P..

W uzasadnieniu odwołania, strona wskazała na okoliczności orzeczenia jego eksmisji, wyjaśniając iż jest ona jedynie wynikiem jego nieznajomości prawa i błędnego zaadresowania korespondencji. Podkreślił także okoliczności konfliktu z żoną. Podkreślił, iż mieszkanie musiał upuścić z uwagi na istniejący konflikt oraz fakt, iż jego pobyt pod tym adresem kończył się ciągle interwencją policji, inicjowanej przez żonę, która gromadziła w ten sposób dowody jego winy do Sądu przy toczącej się sprawie o eksmisję. Podkreślił, iż ciężko jest mu się pogodzić z wyrokiem sądu, ale nie może też zrozumieć działania urzędu miasta, który pozbawia go dachu nad głową, wyrzuca pod most, nie szanując jego praw i godności. Tymczasem on dobrowolnie nie wyprowadził się z tego mieszkania, a obecnie jedynie pomieszkuje w Skwierzynie. Jednakże matka nie chce go zameldować, bowiem nie akceptuje tego co się stało i co zrobiła jego była żona. Do miejsca stałego zameldowania nie próbował wracać, z uwagi na to, że bał się awantur z żoną i córką. Zwrócił się również z prośbą przyznania mu lokalu socjalnego.

Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1074 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 139 z 2006 r. poz. 993 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta.

Przede wszystkim organ odwoławczy wskazał, iż prowadząc postępowanie w sprawie wymeldowania W.P. z pobytu stałego, Prezydent Miasta zastosował się do zasad opisanych w art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, bowiem ustalił zakres postępowania dotyczącego charakteru opuszczenia przez W.P. spornego lokalu a następnie ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie informacji uzyskanych od wnioskodawczyni, odwołującego się , a także ustaleń funkcjonariusz Policji. Po dokonaniu tych czynności stwierdzono bezspornie, iż w przypadku W.P. zachodzi okoliczność skutkująca wymeldowaniem z pobytu stałego w spornym lokalu, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W tym zakresie organy badają sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegająca wymeldowaniu. Wymeldowanie, jak podkreślił Wojewoda, jest jedynie aktem rejestracji danych, dotyczącym uznania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu stałego zameldowania, w przypadku jego opuszczenia. Przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego jest spełniona, jeżeli ma charakter trwały i dobrowolny. Natomiast z brakiem dobrowolności opuszczenia lokalu mamy do czynienia wówczas, gdy w wyniku działań osób trzecich dana osoba nie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowana. Osobie takiej przysługuje dochodzenie roszczeń umożliwiających powrót do lokalu w drodze powództwa cywilnego, przy czym roszczenie to stosownie do treści art. 344 § 2 Kodeksu cywilnego wygasa po upływie roku od opuszczenia lokalu. W rozpatrywanej sprawie skarżący z prawa takiego nie skorzystał. Ponadto orzeczony wobec niego wyrok eksmisyjny uniemożliwia mu powrót do spornego lokalu.

Wojewoda podkreślił, iż w myśl art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Miejsce pobytu stałego, to miejsce, w którym dana osoba stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe. Organ odwoławczy podkreślił, iż dla W.P. takim miejscem stałego pobytu nie jest lokal przy ul. [...], bowiem w nim nie zamieszkuje. Organ ustalił bowiem, iż odwołujący się nie zamieszkuje tego lokalu od 2008 r. tj. od daty orzeczenia przez sąd eksmisji. Z wyjaśnień skarżącego wynika, iż do opuszczenia lokalu został zmuszony przez byłą żonę i córkę. Wyjaśnieniom tym jednak organ nie dał wiary, gdyż nie znajdują one potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Jak bowiem wynika z zebranych w sprawie dokumentów, W.P. opuścił sporny lokal z własnej woli. Mimo upływu czasu nie podjął również żadnych kroków pozwalających na powrót do spornego lokalu. Okoliczności te, zdaniem Wojewody, potwierdzają twierdzenie o dobrowolności opuszczenia przez niego spornego lokalu. Stanowisko takie znajduje natomiast potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Nadto organ wskazał, iż kluczowe znaczenie ma tu również wyrok Sądu Rejonowego sygn. akt IC 304/08, którym orzeczono wobec W.P. eksmisję ze spornego lokalu mieszkalnego. Stosownie do wyrażonego w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 459/07, opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji (...), które uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej zarówno wówczas, gdy wyrok zostanie wykonany dobrowolnie przez zobowiązanego jak i wtedy, gdy wyrok zostanie wykonany w drodze egzekucji. W niniejszej sprawie wyrok nakazujący eksmisję W.P. opatrzony jest klauzulą wykonalności, jednakże z uwagi na opuszczenie przez niego lokali nie ma potrzeby przeprowadzania egzekucji.

Ponadto z uwagi na okoliczność, iż zameldowanie służy odzwierciedleniu stanu faktycznego, podtrzymywanie dalszego zameldowania W.P. w lokalu przy ul. [...] byłoby utrzymywaniem fikcji meldunkowej. Ponadto wszystkie roszczenia dotyczące majątku wspólnego powinny odbywać się na drodze cywilnoprawnej.

Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na okoliczność, iż prowadząc postępowanie w sprawie organ I instancji nie ustrzegł się błędów proceduralnych, które w innych postępowaniach mogą mieć wpływ na wynik postępowania, a dotyczące zawiadomienia o wszczęciu postępowania, przewlekłości działania organu w postępowaniu, a także niespełnienie przez dokument zatytułowany protokół rozprawy wymogów opisanych w art. 68, 69 i 83 kpa, co skutkowało koniecznością potraktowania go jako oświadczenia G.P.. Jednakże w rozpatrywanej sprawie, w ocenie organu odwoławczego nie naruszenia te nie miały charakteru istotnego.

W.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2011 r., zarzucając naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegające na przyjęciu, iż opuszczenie lokalu przez niego miało charakter dobrowolny. Na tej podstawie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Powołując się na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych: z dnia 9 września 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 540/10 i z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 512/09, wskazał, iż opuszczeniem lokalu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy jest jedynie trwałe i dobrowolne jego opuszczenie, tymczasem on nie miał obiektywnej możliwości przebywania we własnym lokalu na skutek podejmowanych działań ze strony żony i córki. Podkreślił jednocześnie, iż nie zamierza mieszkać u swojej matki w [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Rozpatrując skargę na decyzję organu administracji publicznej, zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na tą decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast Sąd może stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach ( art. 145 § 1 pkt 2 ppsa. ).

Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta, którą wymeldowano W.P. z adresu pobytu stałego. Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 139 z 2006 r. poz. 993 ze zm.).

Na wstępie rozważań w niniejszej sprawie wyjaśnić należy, iż zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 9 ust. 2b). Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 1 ustawy), jednakże w sytuacji niedopełnienia przez nią obowiązku wymeldowania się, po mimo opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby. Ustawodawca wyraził wprost, iż celem ewidencji jest odzwierciedlenie stanu rzeczywistego. Służy ona zatem potwierdzeniu przebywania osoby pod oznaczonym adresem, z czego wynika jednoznacznie, iż zameldowanie na pobyt stały w oznaczonej miejscowości pod wskazanym adresem ma odpowiadać faktycznemu przebywaniu osoby w oznaczonym miejscu (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 173/06, wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r. sygn. akt V SA 1398/02, wyrok z dnia 13 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 322/05).

Zaznaczyć należy także, że w wyroku z dnia 27 maja 2002 sygn. akt K 20/01 Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż "niezależnie od zmian sposobu jego realizacji obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Należy podkreślić, iż ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. wierzycieli w przypadku "przeprowadzki" dłużnika). Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki." W konsekwencji oznacza to, iż organy meldunkowe są zobowiązane utrzymywać ewidencję w stanie, który odpowiada rzeczywistości, w tym mają obowiązek wymeldowania z pobytu stałego każdego, kto z jakichkolwiek powodów nie przebywa w miejscu zameldowania przez czas określony w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji. Ewidencja ludności ma na celu wyłącznie rejestrację faktów, tj. tego, czy dana osoba stale lub czasowo przebywa w określonym lokalu. Zameldowanie nie przesądza o istnieniu jakiegokolwiek prawa danej osoby do lokalu, objętego tym zameldowaniem, a także przeciwnie wymeldowanie z pobytu stałego nie oznacza utraty tytułu prawnego. Źródłem prawa do lokalu są bowiem stosunki cywilnoprawne ( por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 880/08).

Dla skutecznego wymeldowania z pobytu stałego konieczną i wystarczającą przesłanką jest stwierdzenie, że osoba nie przebywa w miejscu zameldowania przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Zatem podstawą do wymeldowania jest ustalenie, że podmiot podlegający wymeldowaniu nie przebywa 3 miesiące w miejscu zameldowania, gdyż opuścił lokal, w którym dokonano zameldowania.

Zasadniczym elementem decydującym o możliwości wymeldowania, na co wskazuje się w orzecznictwie sadów administracyjnych, jest trwałość oraz dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu stałego (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 476/08, wyrok z dnia 2 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 67/08, wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1569/07, wyrok z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 389/07).

Podstawę wydania decyzji o wymeldowaniu osoby zameldowanej na pobyt stały określa przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jednocześnie ustawa precyzuje, iż pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1). W związku z powyższym wyróżnia się dwie przesłanki, których łączne spełnienie warunkuje orzeczenie o wymeldowaniu danej osoby z pobytu stałego:

- opuszczenie miejsca stałego pobytu;

- zamiar podmiotu jego rzeczywistego opuszczenia.

W orzecznictwie podkreśla się, iż opuszczenie lokalu musi być faktem oczywistym, dającym się ustalić na podstawie obiektywnych okoliczności. Opuszczenie lokalu sprowadzać się zatem musi do działania zameldowanego. Nie oznacza to, że sprowadza się jedynie do działania bezpośredniego, związanego z wygaśnięciem woli dalszego zamieszkiwania i koncentrowania swoich życiowych spraw w danym lokalu mieszkalnym. Zdarzenie – jakim jest opuszczenie lokalu – należy oceniać w kontekście okoliczności w jakich ono następuje. Uwzględnić przy tym należy także brak prawnej i fizycznej możliwości zamieszkiwać w danym lokalu, wynikający ze świadomego działania zameldowanego. Taka sytuacja może być uznana za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu.

Przez dobrowolność z kolei rozumie się, jak to już wskazano wcześniej, nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli, tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający lokal nie podejmuje żadnych działań zmierzających do jego przywrócenia do lokalu (por. wyrok NSA z 6 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 401/06, wyrok NSA z 11 kwietnia 208 r. sygn. akt II OSK 389/07, wyrok NSA z 7 grudnia 2005r. sygn. akt II OSK 302/05). Podzielić należy w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku z dnia 25 października 2005r. sygn. akt II OSK 127/05 Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (zobacz m.in. Wyrok NSA z dnia 10 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 722/06, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 rok, sygn. akt V SA 3078/00; wyrok NSA z dnia z dnia 15 lutego 2002 roku, sygn. akt II SA/Po 1942/00)". Przy czym opuszczenie miejsca pobytu stałego nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności podlegających ocenie w tym zakresie zalicza się m. in. sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym lokalu ( por. wyrok NSA 14 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1189/07, wyrok NSA z 23. 04. 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00, z dnia 10 .02.1989r. sygn. akt SA/Wr 789/88).

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż W.P. opuścił lokal mieszkalny przy ul. [...] z własnej woli. Wprawdzie wskazuje, iż jego decyzja podyktowana była chęcią uniknięcia kolejnych kłótni z byłą żoną i córką, jednakże jak sam wskazał w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. "nie uczynił nic aby powrócić do mieszkania". W piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. Skarżący oświadczył, iż w mieszkaniu nie zamieszkuje od sierpnia 2008 r. Ponadto podkreślił, iż zostawił tam swój dorobek i w konsekwencji do czasu podziału majątku wspólnego oraz przyznania mu mieszkania socjalnego nie wyraża zgody na wymeldowanie go ze spornego lokalu. Podkreślił, iż brak meldunku jest dla niego równoznaczny z bezdomnością. Opisane okoliczności, tj. niepodjęcie jakichkolwiek kroków celem powrócenia do lokalu mieszkalnego, a także podjęcie działań w celu dokonania podziału majątku w nim się znajdującego, w kontekście powyższych uwag wskazują jednoznacznie na dobrowolny charakter opuszczenia przez wymeldowywanego spornego lokalu. Podkreślić dodatkowo należy, iż – co skarżący również przyznaje – orzeczono wobec niego nakaz eksmisji. Za trafne zdaniem tutejszego Sądu należy uznać stanowisko, iż egzekucja wyroku orzekającego eksmisję określonej osoby z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu stałego tej osoby w tym lokalu, tj. pobytu, o jakim mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Trafnie w tym zakresie organy obu instancji uznały, iż zaistniały przesłanki ustawowe do wymeldowania W.P. z miejsca stałego pobytu, czyli że nastąpiło opuszczenie przez niego spornego lokalu, a ponadto utracił on uprawnienie do przebywania w tym mieszkaniu, co potwierdza wyrok eksmisyjny. (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 322/05).

Pobytem stałym w rozumieniu tego przepisu jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej zarówno wówczas, gdy wyrok zostanie wykonany dobrowolnie przez zobowiązanego jak i wtedy, gdy wyrok zostanie wykonany w drodze egzekucji. Z sytuacją, kiedy opuszczenie lokalu jest konsekwencją wyroku eksmisyjnego należy zrównać sytuację, kiedy dana osoba opuszcza lokal, a następnie nie może do niego powrócić wskutek przeszkód stawianych przez właściciela, który jednakowoż uzyskał prawomocny wyrok stwierdzający, iż po opuszczeniu lokalu w sposób zgodny z prawem doszło do utraty prawa do lokalu przez osobę, która lokal opuściła (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. II OSK 459/07, z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1113/08, z dnia 3 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1090/08, z dnia 5 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 24/09, z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 195/09, z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 579/09).

W rozpatrywanej sprawie nie przeprowadzono postępowania egzekucyjnego, bowiem z uwagi na samodzielne opuszczenie przez W.P. spornego lokalu, nie było to konieczne. Tym nie mniej skutki prawne wydanego orzeczenia, należy oceniać w tym przypadku analogicznie. Organy administracji publicznej stojąc na straży praworządności ( art. 6 i art. 7 kpa) obowiązane są również zapewniać ochronę prawną zagwarantowaną ustawowo, w tym zakresie konsekwentnie uwzględnić orzeczenia sądu powszechnego w przedmiocie nakazu opuszczenia spornego lokalu. Przeciwne stanowisko pozostawałoby w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z ukształtowaną konstytucyjnie zasadą państwa prawa ( art. 2 Konstytucji RP). Wobec zatem prawomocnego orzeczenia o eksmisji z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] i jego faktycznego opuszczenia przez okres przeszło dwóch lat, stwierdzić należy, iż zrealizowana została przesłanka zastosowania w sprawie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji (...).

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy wyjaśnić, iż obowiązek meldunkowy i orzeczenie w przedmiocie wymeldowania nie mają związku z określeniem prawa strony do majątku, czy też do lokalu socjalnego. W tym zakresie, roszczenia skarżącego nie mogą znaleźć realizacji w przeprowadzonym przez organ postępowaniu w sprawie wymeldowania, którego zasadniczym celem, jak to zostało już wcześniej wyjaśnione, jest uaktualnienie ewidencji prowadzonej przez organ i doprowadzenie jej do stanu odpowiadającego stanowi faktycznemu stwierdzonemu w sprawie.

W rozpatrywanej sprawie istotnie zaistniały pewne nieprawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Brak jest bowiem w aktach odrębnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Pierwszym pismem skierowanym do strony – W.P., było pismo z dnia [...] marca 2010 r., którym zwrócono się do strony o udzielenie informacji. W aktach sprawy znajduje się również potwierdzenie doręczenia zawiadomienia o zakończeniu postępowania administracyjnego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Oznacza to, iż stronie zapewniony został udział w postępowaniu i zapoznanie się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Istotnie protokołów z dnia [...] marca 2010 r. oznaczony jako protokół nr 1, nie może zostać uznany za protokół rozprawy, bowiem organ nie zapewnił udziału strony postępowania w tej czynności, co wymagane jest zgodnie z art. 90 oraz art. 91 w zw. z art. 79 kpa. Jednakże nie pozbawia to możliwości uznania tego dowodu jako protokołu, do którego przyjęta została treść oświadczenia złożonego w trybie art. 63 § 1 i 3 w zw. z art. 67 § 2 pkt 1 kpa. W kontekście całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, stwierdzić należy, iż wskazany dokument nie miał zasadniczego znaczenia dla ustalenia przesłanek zastosowania przez organ dyspozycji art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Tym samym w ocenie Sądu stwierdzone naruszenia nie mają charakteru na tyle istotnego, aby można było uznać, że mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Jak bowiem wynika z powyższych rozważań w sprawie bezspornie ustalono przesłanki, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uzasadniające orzeczenie o wymeldowaniu skarżącego. Wydane w tym zakresie orzeczenia odpowiadają prawu. W konsekwencji tut. Sąd nie stwierdził w sprawie przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. powołując się na treść art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.



Powered by SoftProdukt