Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt III SPP/Po 82/19 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi E. A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 11 lutego 2020 r., sygn. akt III SPP/Po 82/19, odrzucił zażalenie E. A. na postanowienie tego sądu z 19 grudnia 2019 r. o utrzymaniu w mocy zarządzenia starszego referendarza sądowego WSA w Poznaniu z 19 listopada 2019 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania – w sprawie ze skargi na decyzję DIAS w Poznaniu z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, że zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu z 19 grudnia 2019 r. było niedopuszczalne, ponieważ nie podlegało zaskarżeniu, a zatem na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) podlegało odrzuceniu.

Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych skarżący uzasadnia tym, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i swojej rodziny. Aktualnie skarżący jest w trudnej sytuacji materialnego i życiowej, która uniemożliwia mu ustanowienie obrońcy z wyboru. Poniesienie kosztów obrony z wyboru byłoby dla skarżącego zbyt wielkim obciążeniem finansowym i zmniejszałoby środki niezbędne do utrzymania gospodarstwa domowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia lub utrzymuje w mocy. W tych sprawach Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2).

Z powyższych regulacji wynika, że zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Sprzeciw wniesiony od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego jest więc środkiem odwoławczym. Zatem wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw z zakresu prawa pomocy, działa jako sąd drugiej instancji. Oznacza to, że postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego zażalenie. W związku z tym zaskarżenie postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymującego w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania będzie skutkowało odrzuceniem zażalenia z uwagi na niedopuszczalność tego środka zaskarżenia.

W związku z tym, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 p.p.s.a.), zażalenie skarżącego w tej sprawie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu, na podstawie art. 178 p.p.s.a.

Odnosząc się do argumentów przedstawionych w zażaleniu, podkreślić należy, że na tym etapie postępowania nie mają one znaczenia, ponieważ zaskarżone postanowienie WSA nie dotyczyło kwestii prawidłowości orzekania o przyznaniu, czy też odmowie przyznania prawa pomocy, tylko kwestii dopuszczalności zażalenia na postanowienie WSA wydane w związku z wniesieniem sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpatrzenia. Natomiast prawidłowości stanowiska Sądu I instancji o niedopuszczalności zażalenia w tej sprawie skarżący w istocie nie kwestionował.

Z wymienionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie Sądu I instancji za prawidłowe i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.