Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi T.C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w K. (dalej: KWP), po rozpatrzeniu odwołania T. C. od decyzji - Rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w S. (dalej: KMP) z [...] roku w sprawie zwolnienia ze służby w Policji - zreformował decyzje pierwszoinstancyjną ustalając datę zwolnienia na dzień [...] roku; w pozostałym zakresie utrzymał w mocy tą decyzję.

Podstawę prawną stanowił art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej jako Kpa) oraz art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.).

W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy i argumentacje prawną. Podkreślił trwającą od dnia [...] roku aż do dnia wydania decyzji nieobecność policjanta w służbie z powodu choroby, a zatem nieobecność przekraczającą 12 miesięcy. Wskazano, że długotrwała nieobecność st. asp. T. C. w służbie wpływała negatywnie na sytuację kadrową w komórce organizacyjnej, w której pełnił służbę, powodując brak możliwości racjonalnego planowania służb policjantów i niedobory w służbie.

W konsekwencji powyższych okoliczności decyzją - Rozkazem personalnym nr [...] z [...] r. Komendant Miejski Policji w S., w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, zwolnił st. asp. T. C. ze służby w Policji z dniem [...]r.

Kwestionując powyższą decyzję Strona wniosła odwołanie zarzucając organowi I instancji przekroczenie granic uznania administracyjnego i wydanie decyzji o znamionach dowolności.

Zaskarżoną decyzją, po rozpatrzeniu odwołania, KWP zreformował termin odejścia ze służby, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w pełni podzielając wyrażone w nim stanowisko stwierdzając jego zgodność z prawem i interesem społecznym. Wyjaśniono, że st. asp. T. C. został przyjęty do służby w Policji z dniem [...] roku, którą pełnił od dnia [...] r. w Komendzie Miejskiej Policji w S.. Od [...] roku policjant przebywał nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich. Ze względu na powyższe, w dniu [...] r. został skierowany na badania Komisji Lekarskiej MSW (skierowanie odebrał w dniu [...] r.). Policjant nie poddał się badaniom.

W dniu [...] r. (data doręczenia policjantowi zawiadomienia o wszczęciu postępowania), a zatem już po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, KMP wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, po przeprowadzeniu którego, [...] r., wydał decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby z dniem [...] roku. Funkcjonariusz, po zakończeniu zwolnienia lekarskiego wystawionego do dnia [...] r. przedłożył kolejne zwolnienie lekarskie do dnia [...] r., a następnie do dnia [...] r.

Organ zaznaczył, że poza sporem pozostaje zatem okoliczność, iż st. asp. T. C. [...] r. zaprzestał służby z powodu choroby i był niezdolny do jej pełnienia co najmniej do dnia [...] r., czyli ponad 12 miesięcy. Powyższe ustalone zostało w sposób niebudzący wątpliwości w oparciu o pozostające w dyspozycji organu zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do pracy (służby) - druki ZUS ZLA.

Dlatego organ wskazując podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji podkreślił jej charakter gwarancyjny, ochronę trwałości stosunku służbowego wyłącznie przez ściśle określony czas - 12 miesięcy, po upływie którego przełożony właściwy w sprawach osobowych dokonuje wyboru pomiędzy pozostawieniem policjanta w służbie, a zwolnieniem go z niej. Zatem uzasadniając decyzję o zwolnieniu policjanta organ wyraźnie wskazał okoliczności, które wziął pod uwagę przy jej podejmowaniu - długotrwałą nieobecność policjanta w służbie i wpływ absencji na realizacje zadań; fakt, iż policjant w dniu [...] r. nabył uprawnienia emerytalne; niekonsekwentne postępowanie funkcjonariusza uzasadniające przypuszczenie, że ma ono na celu wydłużenie okresu pozostawania w służbie (a tym samym zwiększenia wysługi emerytalnej, od której zależy wysokość świadczenia emerytalnego) bez jej rzeczywistego pełnienia, bowiem mimo wydanego w dniu [...] r. skierowania na komisje lekarską aż do dnia wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby nie stawiał się na kolejne terminy badań. Wprawdzie [...] r. policjant stawił się w KMP w S. zgłaszając gotowość do służby (a tym samym fakt zakończenia leczenia), jednak nie mógł być do niej dopuszczony z uwagi na brak wymaganych badań kontrolnych, a następnie - mimo uprzedniego zgłoszenia powrotu do służby - przedłożył kolejne zwolnienia lekarskie, obejmujące również dzień [...] r.

Dlatego też zdaniem organu odwoławczego okoliczności sprawy uprawniały organ I instancji do wydania decyzji administracyjnej o zwolnieniu st. asp. T. C. ze służby w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu policjanta dot. niezakończenia przez Komisję Lekarską MSW postępowania orzeczniczego stwierdzić należy, że z brzmienia art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji nie wynika, aby zwolnienie policjanta ze służby było uzależnione od ustalenia jego zdolności albo niezdolności do służby w Policji; organ nie musiał dysponować stosownym orzeczeniem lekarskim, zanim podjął decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby. Powołano się na orzecznictwo i skonkludowano, że zasadnym było przedłożenie interesu służby nad interes policjanta. W interesie służby - rozumianym jako pełna i kompetentna obsada komórek organizacyjnych - leży bowiem skuteczna i bezbłędna służba wszystkich policjantów. Przewaga interesu społecznego wynika ze szczególnego charakteru Policji, jako formacji opartej na dyspozycyjności funkcjonariuszy i ich gotowości do wykonywania zadań dla dobra społeczeństwa. Stosunek łączący policjanta z organami Policji jest administracyjnym stosunkiem służbowym, który cechuje wzmożona ochrona jego trwałości, nie ma ona jednak charakteru absolutnego; w przypadku choroby zapewnia się funkcjonariuszowi ochronę przed przedwczesnym zwolnieniem go ze służby ale gwarancje te dotyczą jednak tylko 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby; indywidualny interes policjanta nie może w tym wypadku mieć pierwszeństwa przed interesem społecznym, rozumianym jako realizacja ustawowych zadań Policji.

Podkreślono, że zreformowanie terminu zwolnienia ze służby wynikało z faktu niewykonalności decyzji organu I instancji w terminie w niej wskazanym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną Strona zakwestionowała jej prawidłowość powielając argumenty odwołania i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego - tj. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na zwolnieniu ze służby w Policji, pomimo iż w sprawie nie zostały spełnione wszelkie przesłanki faktyczne i prawne do zastosowania tego trybu zwolnienia, a ponadto w tym samym czasie toczyło się postępowanie orzecznicze przed Rejonową Komisją Lekarską MSW w K.; naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób uchybiający zasadom wyrażonym w art. 6-9 w zw. z art. 77 § 1 i 4 Kpa. Skarżący wskazał, że [...] r. Rejonowa Komisja Lekarska MSW w K. wydała orzeczenie lekarskie stwierdzające jego całkowitą niezdolność do służby w Policji. W uzasadnieniu skargi przywołał obszerne fragmenty orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 06 maja 2016 r. sygn. I OSK 2057/15

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów wyjaśnił, że bezspornym jest, że skarżący policjant [...] r. zaprzestał służby z powodu choroby i pozostawał niezdolny do jej pełnienia nieprzerwanie do dnia [...] r. (data ostatniego doręczonego przełożonemu zwolnienia lekarskiego), a zatem przez okres ponad 12 miesięcy. Przedmiotem sporu jest natomiast możliwość rozwiązania z policjantem stosunku służbowego na wskazanej podstawie prawnej, w sytuacji, gdy jednocześnie toczy się postępowanie orzecznicze przed komisją lekarską MSW tj. Skarżący orzeczeniem Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w K. nr [...] z dnia [...] r. uznany został za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do [...] grupy inwalidów, przy czym inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. W związku z tym, zdaniem policjanta, zwolnienie go ze służby winno nastąpić w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, a tym samym zastosowany przez organy Policji tryb zwolnienia przewidziany w art. 41 ust. 2 pkt 7 w/w ustawy był nieprawidłowy, bo przedwczesny.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wskazano, że Komendant Miejski Policji w S. wydał decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby w dniu [...] r.; organ odwoławczy wydał decyzję utrzymującą w zasadniczej części rozstrzygnięcie organu I instancji w dniu [...] r.; [...] r. decyzja organu odwoławczego została doręczona stronie, uzyskując tym samym przymiot ostateczności. Natomiast orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w K. zostało wydane [...] r., a zatem dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu przez organy Policji kwestii zwolnienia Strony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Przedmiotowe orzeczenie doręczono policjantowi w dniu [...] r., a Komendantowi Miejskiemu Policji w S. w dniu [...] r., a zatem stało się ostateczne w dniu [...] r., zgodnie bowiem z art. 42 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, od orzeczenia komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej przysługuje odwołanie, które wnosi się do Centralnej Komisji Lekarskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej. Zatem ani na dzień wydania zaskarżonej decyzji, ani też jej doręczenia, ani nawet w dniu rozwiązania z policjantem stosunku służbowego ([...] r.) nie istniało ostateczne orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW stwierdzające trwałą niezdolność funkcjonariusza do służby, a tylko takie może stanowić podstawę do zwolnienia policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Skoro właściwa komisja lekarska do czasu zakończenia postępowania zwolnieniowego prowadzonego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 nie wydala orzeczenia stwierdzającego całkowitą niezdolność skarżącego do służby, to tryb przewidziany w powołanym przepisie art. 41 ust. 1 pkt 1 w ogóle nie ma zastosowania (wskazano na stanowisko NSA w wyroku z dnia 20 kwietnia 2017, sygn. I OSK 2943/16). Kwestie zdolności czy niezdolności do służby po upływie okresu, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, nie mają istotnego znaczenia i nie warunkują dopuszczalności rozwiązania stosunku służbowego z przyczyn przewidzianych w powołanym przepisie. Z tego względu brak jest podstaw do przyjęcia, że okoliczność skierowania skarżącego do komisji lekarskiej miała dla organu orzekającego charakter "wiążący" w tym znaczeniu, że nie mógł on skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, jeżeli doszedł do przekonania, że istnieją podstawy do zwolnienia policjanta ze służby z przyczyn określonych w w/w przepisie (wskazano na stanowisko WSA w Warszawie w wyroku z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1074/13 odnośnie fakultatywnej podstawy zwolnienia z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji).

Odnosząc się natomiast do powołanego w uzasadnieniu skargi wyroku NSA z dnia 06 maja 2016 r. w którym Sąd uznał za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji w sytuacji, kiedy policjant przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby zgłasza gotowość podjęcia służby, ale nie zostaje do niej dopuszczony z uwagi na brak orzeczenia od lekarza medycyny pracy – organ stwierdził, że stan faktyczny rozpatrywanej sprawy jest zgoła odmienny. T. C. bowiem, mimo iż po zakończeniu zwolnienia lekarskiego wystawionego do dnia [...] r. w dniu [...] r. (a nie jak omyłkowo podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w dniu [...]) stawił się w Komendzie Miejskiej Policji w S., gdzie nie został dopuszczony do służby i skierowany na badania kontrolne, przedstawił następnie zwolnienie lekarskie od dnia [...], czyli obejmujące również dzień [...] r., a zatem nie doszło do przerwania 12-miesięcznego okresu ochronnego. Policjant przebywał nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] r. do dnia [...] r., a zatem ponad 12 miesięcy.

Na zakończenie stwierdzono więc, że zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest zatem nieuzasadniony. Całkowicie bezpodstawny jest również zarzut dot. naruszenia przepisów postępowania. Organy orzekające w sprawie wzięły bowiem pod uwagę wszystkie istotne okoliczności, szczegółowo uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa.

Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie zastosowały art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy resortowej jako podstawę zwolnienia funkcjonariusza ze służby, czy też – jak twierdzi Skarżący – winny były poczekać do czasu zakończenia postępowania orzeczniczego przed komisją lekarską MSW i ewentualnie zastosować art. 41 ust. 1 pkt 1 tj. z powodu orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.

Poza sporem jest okoliczność, że policjant [...] r. zaprzestał służby z powodu choroby i pozostawał niezdolny do jej pełnienia nieprzerwanie do dnia [...] r. (data ostatniego doręczonego przełożonemu zwolnienia lekarskiego), zatem przez okres ponad 12 miesięcy. Po zakończeniu bowiem zwolnienia lekarskiego wystawionego do [...] r. w dniu [...] r. stawił się w Komendzie Miejskiej Policji w S., gdzie nie został dopuszczony do służby i skierowany na badania kontrolne i przedstawił następnie zwolnienie lekarskie od dnia [...], czyli obejmujące również dzień [...] r.; tym samym nie doszło do przerwania 12-miesięcznego okresu ochronnego.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanych w sprawie decyzji stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Regulacja ta ma charakter fakultatywny, pozostawiający organowi Policji tzw. luz decyzyjny w ramach uznania administracyjnego, czyli uzależniony od rozważenia prymatu interesu indywidualnego strony i ogólnego interesu społecznego.

Jak słusznie organy obu instancji stwierdziły w interesie służby - rozumianym jako pełna i kompetentna obsada komórek organizacyjnych - leży skuteczna i bezbłędna służba wszystkich policjantów.

Natomiast stosunek służbowy w Policji ma charakter administracyjnoprawny, o wzmożonej ochronie trwałości. Jednakże ustalone przez ustawodawcę gwarancje dotyczą tylko 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby i po upływie tego okresu dopuszczalne jest rozwiązanie stosunku służbowego i to niezależnie od tego, czy policjant jest nadal chory, czy też deklaruje on chęć powrotu do służby z uwagi na odzyskanie zdolności fizycznych i psychicznych do wykonywania zadań służbowych. Zatem organ może skorzystać z możliwości zwolnienia policjanta ze służby w przypadku spełnienia występujących w tym przepisie przesłanek, nie mając jednocześnie takiego obowiązku. I w tym zakresie podjęcie decyzji wymaga rozważenia interesu policjanta i interesu społecznego.

W rozpoznawanej sprawie – jak wykazały to organy Policji – wystąpiła przewaga interesu społecznego co wynikało ze szczególnego charakteru Policji, jako formacji opartej na dyspozycyjności funkcjonariuszy i ich gotowości do wykonywania zadań dla dobra społeczeństwa. Podkreślono argumenty dot. absencji chorobowej policjanta i jej negatywnego wpływu na funkcjonowanie Komendy Miejskiej Policji w S., gdyż taka sytuacja w praktyce oznaczała niewykorzystanie, utratę etatu policyjnego, co - biorąc pod uwagę poważne braki kadrowe (liczba wakatów w okresie [...]r. - [...] r. wynosiła średnio [...], co stanowiło blisko 4 % liczby etatów) – było sytuacją wysoce niepożądaną.

Dalej zauważyć także należy, że status policjanta jako funkcjonariusza publicznego nakłada szczególny ciężar dbałości o przestrzeganie praworządności, uczciwości i wyjątkowej dbałości o nieskazitelną postawę zarówno na niwie zawodowej, jak i w życiu prywatnym. Długoletni staż służby, podoficerski stopień zobowiązują policjanta do należytej dbałości zarówno o własne dobro jak i dobro pełnionej służby.

Jak wynika z akt Skarżący rozpoczął absencję chorobowa z dniem [...]r. przebywając nieprzerwanie na zwolnieniach lekarskich do dnia [...] r., a zatem ponad 12 miesięcy; mimo wydanego w dniu [...] r. przez KMP skierowania na komisje lekarską aż do dnia wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby nie stawiał się na kolejne terminy badań. W dniu [...] r. nastąpiło wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia (data doręczenia policjantowi zawiadomienia o wszczęciu postępowania), a zatem już po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby; [...] r., wydana została pierwszoinstancyjna decyzja o zwolnieniu skarżącego funkcjonariusza ze służby z dniem [...] roku. Natomiast KWP decyzją z [...] roku uchylił decyzję KMP w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i w tym zakresie określił nową na [...] r., a w pozostałym natomiast zakresie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Skarżący zaś dopiero orzeczeniem Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w K. [...] r. uznany został za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do [...] grupy inwalidów, przy czym inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą (doręczone policjantowi [...] r., KMP w S. [...] r., stało się ostateczne [...] r.). Zatem orzeczenie to zostało wydane dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu przez organy Policji kwestii zwolnienia T. C. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji i tym samym nie mogło być uwzględnione w trakcie postępowania zwolnieniowego, ani stanowić podstawy do zastosowania wobec Sarżącego art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy resortowej.

Podsumowując przedstawione rozważania zarzuty skargi należało uznać za bezpodstawne a stanowisko organów co do wystąpienia przesłanek za słuszne.

Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.