Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del.WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant asystent sędziego Andrzej Wojdalski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 marca 2020 r. sygn. akt III SA/Wr 498/19 w sprawie ze skargi B. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu gminy oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 4 marca 2020 r., sygn. III SA/Wr 498/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej WSA we Wrocławiu) po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. C. (dalej zwanej skarżącą, stroną lub wnioskodawczynią) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy (SKO w Legnicy) z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, oddalił przedmiotową skargę.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu z 4 marca 2020 r. r. wniosła wnioskodawczyni, zaskarżając go w całości.

Przedmiotowemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., art. 147 K.p.a. i w zw. z art. 148 § 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na wynik postępowania, to znaczy błędne uznanie przez Sąd I instancji, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji Burmistrza Miasta P. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy a nadto brak ustaleń, czy nie ma w sprawie podstaw wznowienia postępowania z urzędu;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i art. 147 K.p.a. poprzez brak uznania przesłanek wznowienia postępowania z urzędu jako podstaw do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, 149 § 1 i 2 oraz 151 § 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo, że badanie dopuszczalności wznowienia postępowania sprowadza się na etapie wstępnym do badania wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania, wyrażonych w art. 145 K.p.a. zaś organ postępowania administracyjnego dokonał w tym zakresie badania wykraczającego ponad przedmiot rozpoznania etapu wstępnego przy wznowieniu postępowania;

4. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu stanowiska prawnego i faktycznego Sądu co do przedmiotu skargi, a jedynie ograniczenie się do przytoczenia stanowiska organu bez własnej wykładni prawa i bez własnej oceny Sądu co do podstaw faktycznych i prawnych zasadności skargi.

Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Oprócz tego skarżąca kasacyjnie wystąpiła o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zaznaczono, że w odniesieniu do terminu 1-miesięcznego należy podkreślić, że nie można w żaden sposób określić jego początku. Strona w roku 2014 nie wiedziała, co jest przez organ badane i na jakiej podstawie zostanie wydana decyzja, ani jakie okoliczności, fakty czy dokumenty zostaną wzięte pod uwagę. Dlatego dopiero od ostatecznej decyzji z dnia 27 sierpnia 2015 r. stało się wiadome, jakie fakty, okoliczności i dokumenty zostały wzięte pod uwagę. Przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. mówi "wyjdą na jaw ... nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji.

Bez wątpienia takie okoliczności i dowody istniały w roku 2015, w postaci wypłat wynagrodzenia jako dyrektorowi. Nie były one znane organom, ponieważ ich w ogóle nie badały, koncentrując się wraz ze stroną na całkowicie odmiennych podstawach prawnych i faktycznych. Zatem te okoliczności nie wyszły na jaw w roku 2014 ani 2015, do daty ostatecznej decyzji SKO. Skoro "nie wyszły na jaw", to nie mógł się rozpocząć bieg terminu 1-miesięcznego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. art. 193 zdanie drugie P.p.s.a, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób został określony przez ustawodawcę zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza więc wymagania, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do - niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 P.p.s.a - oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Z uwagi na powyższe, korzystając z możliwości przewidzianej w art. 193 zd. 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się w rozważaniach uzasadnienia wydanego przez siebie wyroku do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.

Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Artykuł 176 P.p.s.a. określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, wszystkie dost. w CBOiS - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd I instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia.

Brzmienie przytoczonej wyżej regulacji art. 183 § 1 P.p.s.a. oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 P.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 P.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania.

W niniejszym przypadku, w którym brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanek nieważności, enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., skarżąca kasacyjnie podniosła cztery zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w stopniu, mającym jego zdaniem wpływ na wynik sprawy.

I tak, w pierwszym z nich zarzuciła, w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchybienie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 147 K.p.a. i art. 148 § 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. błędne uznanie przez Sąd I instancji, iż uchybiła terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania, a nadto brak ustaleń czy w sprawie nie ma podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Mając jednak na względzie okoliczności sprawy nie sposób jednak podzielić zasadności przedmiotowego zarzutu.

W tym aspekcie należy zaznaczyć, że podstawą wniosku skarżącej o wznowienie postępowania był przepis art. 145 § 1 pkt 5 P.p.s.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W samym wniosku jako te nowe okoliczności wymieniono to, że obie wydane w sprawie decyzje nie przystają do stanu faktycznego sprawy. Tę przyczynę wznowienia organ zinterpretował jako powołanie się a dwie okoliczności faktyczne, tj. złożenie w 2015 r. rozliczenia dotacji i dam fakt otrzymania w 2014 r. wyrównania za lata poprzednie oraz wydatkowania go na wynagrodzenie dyrektora. Oceniając więc dochowanie miesięcznego terminu do złożenia wniosku, w pierwszym przypadku stwierdził, że złożenie rozliczenia nastąpiło po wydaniu ostatecznej decyzji, zaś w odniesieniu do drugiego uznał, że termin został przekroczony (wniosek o wznowienie złożono 22 października 2015 r., zaś wypłata wyrównania i wydatkowanie tego rodzaju środków miały miejsce jeszcze w 2014 r.

WSA we Wrocławiu uznając zasadność stanowiska SKO w Legnicy, w opisanym wyżej zakresie, nie dopuścił się naruszenia wymienionych w zarzucie skarżącej kasacyjnie regulacji. Mające bowiem wpływ na kwestię dochowania terminu okoliczności faktyczne nie były sporne, a jako takie prawidłowo zostały ocenione w świetle art. 148 § 1 K.p.a.

Skarżąca kasacyjnie w uzasadnieniu swojej skargi wskazała, że nie można ustalić początku biegu miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, albowiem w 2014 r. nie można było stwierdzić, jakie fakty czy dokumenty będą w sprawie brane pod uwagę.

Ustosunkowując się do tego rodzaju argumentacji stwierdzić należy, że w ten sposób skarżąca podnosi nie tyle wyjście na jaw nowych faktów czy dowodów, o czym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., co wskazuje na to, że w istocie chodzi jej o prawną ocenę poszczególnych, znanych organowi okoliczności. To zaś nie mieści się w katalogu przesłanek wznowienia, o których mowa w powołanym wyżej przepisie.

Ponadto nie można pominąć także tego, że skarżąca kasacyjnie cały czas odwołuje się do okoliczności, które miały miejsce przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie, będącej przedmiotem oceny organu odwoławczego. Tak więc również w tym wypadku, niezależnie od kwestii dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie, nie można mówić o tym, że wniosek został oparty na okoliczności, mieszczącej się w kategorii przesłanek wznowienia postępowania.

Jeżeli chodzi o tę cześć zarzutu, w której skarżąca kasacyjnie zarzuca brak ustaleń odnośnie zaistnienia przesłanek wznowienia postępowania z urzędu to wskazać należy, że również w tym względzie nie można zgodzić się z jej argumentacją. Brak jest bowiem podstaw prawnych do przyjęcia, ze organ winien, po zakończeniu postępowania administracyjnego ostateczną decyzją, winien był aktywnie poszukiwać przesłanek mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Jak wynika z art. 147 w zw. z art. 145 § 1 P.p.s.a. winien on wznowić postępowanie, w razie zaistnienia ku temu enumeratywnie wymienionych w ustawie podstaw, jednakże nie sposób z tego wyprowadzić wniosku co do spoczywającego na nim obowiązku ich poszukiwania.

Poczynione wyżej rozważania pozostają aktualne, jeżeli chodzi o drugi z zarzutów skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i art. 147 K.p.a. poprzez brak uznania przesłanek wznowienia postępowania z urzędu jako podstaw do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie.

W tej kwestii dodać jedynie należy, że za przesłanki tego rodzaju nie można uznać korzystnych dla strony wyroków, wydanych na gruncie innych spraw. Tego rodzaju okoliczność nie mieści się bowiem w katalogu przesłanek wznowienia postępowania.

Wobec powyższego zarzut ten uznać należy za pozbawiony podstaw.

Za niezasadny uznać należało także trzeci z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, w którym zarzucono Sądowi I instancji zaakceptowanie wykroczenia przez organ poza zakres badania wniosku, na wstępnym jego etapie. W tym przypadku stwierdzić należy, że zarzut ten jest niejasny, gdyż strona nie sprecyzowała w jakim aspekcie wykroczono poza zakres przedmiotowy sprawy, a tym bardziej jaki to mogło mieć wpływ na jej wynik. Zarzut ten jest więc dotknięty istotnymi brakami, z uwagi na które nie jest możliwe merytoryczne ustosunkowanie się do niego. Tak więc z tego względu należało go uznać za nieskuteczny.

Uzasadnionych podstaw nie znajduje także zarzut oznaczonym w skardze kasacyjnej nr 4, dotyczący naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., tj. odnoszący się do wad uzasadnienia zaskarżonego wyroku. W tym wypadku zauważyć bowiem należy, że w myśl tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Uzasadnienie zaskarżonego w sprawie wyroku spełnia wszystkie wymogi, o których mowa w art. 141 § 4 P.p.s.a. W szczególności w jego motywach wskazano prawną podstawę podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia, a także zamieszczono jej wyjaśnienie. To zaś że Sąd podzielił stanowisko organu nie oznacza, że bezrefleksyjnie je powielił, uchylając się od dokonania własnych ocen.

Reasumując stwierdzić należy, że poprzez zarzuty swojej skargi kasacyjnej, strona nie podważyła prawidłowości wyroku WSA we Wrocławiu, uznającego zgodność z prawem postanowienia SKO w Legnicy z 14 sierpnia 2019 r., odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją organu.

Na marginesie niniejszych rozważań nadmienić jedynie należy, że występując o zainicjowanie tego typu postępowania skarżąca kasacyjnie w istocie bowiem nie tyle dążyła do wykazania wystąpienia którejś ze służących temu przesłanek, co podjęła próbę wzruszenia ostatecznej decyzji, kwestionując jej prawną argumentację. Temu jednak celowi nie służy instytucja wznowienia postępowania.

Mając więc na uwadze powyższe, tj. niezasadność podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., przedmiotową skargę oddalił.