Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 320/19 odrzucające skargę kasacyjną K.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 września 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 320/19 w sprawie ze skargi K.B i R.B. na uchwałę Rady Gminy Kościerzyna z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie. 2

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 320/19 odrzucił skargę kasacyjną K.B. od wyroku tego Sądu z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 320/19 w sprawie ze skargi K.B. i R.B. na uchwałę Rady Gminy Kościerzyna z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Sąd wskazał, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku w dniu 4 września 2019 r. złożył skarżący R.B.. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej został doręczony skarżącemu R.B. (k. 137 akt).

Z akt nie wynika, aby z wnioskiem o sporządzenia uzasadnienia wyroku występowała skarżąca K.B..

Następnie, pismem z dnia 20 października 2019 r. (data nadania 4 listopada 2019 r.) R.B. i K.B., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna K.B. podlega odrzuceniu.

Sąd powołał art. 173 § 2, art. 142 § 2 i art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., i wskazał, że z wyraźnego brzmienia ww. przepisów wynika, że skarga kasacyjna nie może być skutecznie wniesiona bez uprzedniego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej jest doręczenie stronie orzeczenia wraz z uzasadnieniem (w przypadku wyroku oddalającego skargę po uprzednim złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku).

Sąd wskazał, że istotą skargi kasacyjnej jest zakwestionowanie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które składa się z sentencji i uzasadnienia. Jest to niemożliwe do zrealizowania bez znajomości motywów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Wobec tego, warunkiem wniesienia skargi kasacyjnej w przypadku oddalenia skargi przez sąd I instancji jest terminowe złożenie wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku tego sądu.

Warunek doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem podyktowany jest okolicznością, że skarga kasacyjna musi być oparta na konkretnych podstawach (art. 174 p.p.s.a.), którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany przy rozpoznaniu sprawy (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Brak uzasadnienia wyroku stanowi "inną przyczynę", o której mowa w art. 178 p.p.s.a., stanowiącą o niedopuszczalności skargi kasacyjnej, uzasadniającą jej odrzucenie.

W rozpatrywanej sprawie wyłącznie skarżący R.B. w dniu 4 września 2019 r. złożył wniosek o uzasadnienie wyroku wydanego na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. W konsekwencji, niezłożenie wniosku o uzasadnienie wyroku przez drugą skarżącą – K.B. powoduje, że wniesiona w jej imieniu przez profesjonalnego pełnomocnika prawnego skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 178 w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu, bez wpływu na prezentowaną powyżej ocenę pozostaje fakt, że R.B. jest mężem K.B.. W takiej sytuacji bowiem każdy ze skarżących jest oddzielnie uprawniony do podejmowania czynności w postępowaniu sądowym, a czynności podejmowane przez jednego ze skarżących nie wywołują skutku wobec drugiego skarżącego, chyba że jeden skarżący udzieli pełnomocnictwa do jego reprezentowania przez drugiego skarżącego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną K.B. jako niedopuszczalną.

Na powyższe postanowienie K.B. złożyła zażalenie, zaskarżając postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Sądowi I instancji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 173 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 142 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 34 p.p.s.a. poprzez nieuprawnione ustalenie, że skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o uzasadnienie zaskarżonego wyroku, a tym samym nie przysługuje jej prawo wystąpienia ze skargą kasacyjną, w sytuacji gdy na rozprawie apelacyjnej K.B. była reprezentowana przez swojego męża R.B., który po zakończeniu rozprawy złożył wniosek o uzasadnienie wyroku, a z wniosku tego absolutnie nie wynika, że R.B. złożył go wyłącznie w imieniu własnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 173 § 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną może wnieść strona po doręczeniu jej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

W myśl art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Zgodnie z art. 142 § 2 p.p.s.a., jeżeli uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek.

Z ww. przepisów wynika jednoznacznie, że skarga kasacyjna nie może być skutecznie wniesiona bez uprzedniego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, bowiem termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczyna bieg od dnia doręczenia stronie, która złożyła taki wniosek, odpisu wyroku z uzasadnieniem. Oznacza to, że strona, która nie wystąpiła z wnioskiem o uzasadnienie wyroku, nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej nawet w sytuacji, gdy orzeczenie to zostało uzasadnione na wniosek innej strony w tym postępowaniu i jej doręczone.

Z akt sprawy wynika, że z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku wystąpił skarżący R.B. (k. 90 akt sądowych), któremu odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony w dniu 7 października 2019 r. (k. 137 akt sądowych). Skarżąca K.B. nie występowała z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Nie można przy tym podzielić stanowiska zawartego w zażaleniu, że R.B. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w imieniu własnym oraz w imieniu K.B. Skarżący nie złożył do akt pełnomocnictwa, na mocy którego byłby uprawniony do reprezentowania K.B.. Z wniosku o uzasadnienie wyroku nie wynika, żeby skarżący składał go również w imieniu skarżącej. We wniosku skarżący podał jedynie swoje imię i nazwisko i wskazał: "wnoszę o wydanie (przesłanie) mi odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem". Wniosek został podpisany przez skarżącego. Wobec jednoznacznie sformułowanego wniosku, brak było podstaw do wzywania skarżącego do sprecyzowania, czy składa wniosek w imieniu własnym, czy również w imieniu skarżącej. Okoliczność, że w protokole rozprawy wskazano, że "za stronę skarżącą stawił się R.B." nie oznacza, że R.B. został uznany za pełnomocnika skarżącej. Skarżący nie złożył bowiem pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed Sądem.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że skoro skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 września 2019 r., to nie mogła skutecznie wnieść skargi kasacyjnej. Nie zmienia tego okoliczność, że z wnioskiem takim wystąpił mąż skarżącej R.B. W niniejszej sprawie każdy ze skarżących był oddzielnie uprawniony do podejmowania czynności w postępowaniu sądowym, a czynności podejmowane przez jednego ze skarżących nie wywołują skutku wobec drugiego skarżącego, chyba że jeden skarżący udzieli pełnomocnictwa do jego reprezentowania przez drugiego skarżącego.

Jak już wyżej wskazano, z wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wynikało jednoznacznie, że R.B. złożył go w imieniu własnym. Treść tego wniosku nie daje jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że skarżący dokonując powyższej czynności działał także w imieniu żony.

Wobec tego, że R.B. wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku tylko w swoim imieniu i tylko jemu doręczono odpis tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem, zasadnie Sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną K.B. jako niedopuszczalną.

Wskazać należy, na co również zwrócił uwagę Sąd I instancji, że zgodnie z art. 51 p.p.s.a. kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, gdy ich skargi dotyczą tego samego aktu administracyjnego. W takim jednak wypadku, każda z tych osób ma własną legitymację do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego, a uprawnienie to może realizować oddzielnie lub w jednym piśmie wraz z podmiotem, którego również dotyczy zaskarżony akt. Taka sytuacja, w której więcej niż jeden podmiot skarży to samo rozstrzygnięcie, rodzi stan wielopodmiotowości po stronie skarżącej, a w relacjach między tymi podmiotami powstaje współuczestnictwo materialne (wyrażające się wspólnością praw lub obowiązków współuczestników) lub procesowe (istnieje, gdy przedmiotem sporu są roszczenia lub zobowiązania tego samego rodzaju oparte na tożsamej podstawie prawnej i faktycznej). Zaistnienie na gruncie przedmiotowej sprawy między wnoszącymi skargę współuczestnictwa materialnego nie oznacza jednak, że dokonanie czynności procesowej (z pewnymi skonkretyzowanymi wyjątkami) w postępowaniu sądowym przez jednego ze współuczestników jest skuteczne wobec pozostałych podmiotów występujących po tej samej stronie. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają bowiem ogólnej, odnoszącej się do wszystkich czynności procesowych normy, która przewidywałby taką możliwość (por. postanowienia NSA: z dnia 13 czerwca 2019 r., sygn. akt I OZ 501/19; z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt II OZ 372/15; z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt II OZ 920/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na powyższe nie wpływa również okoliczność, że skarżący zostali wezwani solidarnie do uiszczenia jednego wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w postanowieniu NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OZ 421/10 (orzeczenia.nsa.gov.pl), że sytuacja współuczestnictwa materialnego przewidziana jest w art. 214 § 2 p.p.s.a. i odnosi się jedynie do kwestii kosztów sądowych. Zgodnie z powołanym przepisem, pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

-----------------------

5