Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska (spr.) Protokolant referent Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 1 marca 2023 r. nr ONW/20/2023 w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) oddala skargę

Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie decyzją z 1 marca 2023 r. nr ONW/20/2023 po rozpatrzeniu odwołania G. G. (dalej: Strona, Skarżący) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...]października 2022 r. nr [...]w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021. Podstawę prawną ostatecznej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a.). Decyzja ta wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Strona 16 czerwca 2021 r. złożyła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021 na podstawne § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami'' objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364 ze zm.; dalej: rozporządzenie ONW PROW 2014-2020). Treść wniosku o przyznanie płatności była przez Stronę modyfikowana. Wnioskiem z 13 września 2021 r. Strona wycofała część powierzchni zadeklarowanej do płatności ONW.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego, 18 października 2021 r. do ARiMR wpłynęła informacja dotycząca podejrzenia bezumownego użytkowania gruntów stanowiących własność Urzędu Gminy [...] (dot. działek o nr ew. [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w [...]). Urząd wskazał również, że na tych działkach nie były przeprowadzane żadne zabiegi agrotechniczne.

W związku z powzięciem informacji o możliwych nieprawidłowościach dotyczących działek deklarowanych do płatności 18 listopada 2021 r. przeprowadzono wizytację terenową, której przebieg i wyniki utrwalono w formie protokołu. Ponieważ na kontrolowanych działkach stwierdzono nieprawidłowości, kontrolę rozszerzono na pozostałe działki zadeklarowane we wniosku.

W okresie od 18 listopada 2021 r. do 14 grudnia 2021 r. została przeprowadzona w całym gospodarstwie kontrola zasadnicza metodą inspekcji terenowej. W jej wyniku stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w złożonym wniosku o przyznanie płatności a stanem stwierdzonym na miejscu, na działkach: AD (dz. ew. [...]) o zadeklarowanej powierzchni 1,62 ha, stwierdzono 1,48 ha; AE (dz. ew. [...]) o zadeklarowanej powierzchni 2,60 ha, stwierdzono 2,19 ha; AF (dz. ew. [...]) o zadeklarowanej powierzchni 9,81 ha, stwierdzono 9,28 ha; AG (dz. ew. [...]) o zadeklarowanej powierzchni 0,20 ha, stwierdzono 0.15 ha; AM (dz. ew. [...]i [...]) o zadeklarowanej powierzchni 1,64 ha, stwierdzono 0,45 ha; AN (dz. ew. [...]) o zadeklarowanej powierzchni 2,59 ha, stwierdzono 0,33 ha; AP (dz. ew. [...]) o zadeklarowanej powierzchni 4,80 ha, stwierdzono 0,34 ha; O (dz. ew. [...]) o zadeklarowanej powierzchni 0,14 ha, stwierdzono 0,11 ha; V (dz. ew. [...]) o zadeklarowanej powierzchni 0,69 ha, stwierdzono 0,55ha. Kopia raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni została przesłana przesyłką poleconą na adres Strony.

Strona 5 marca 2022 r. złożyła kolejny wniosek, w którym wycofała powierzchnię zadeklarowaną m. in. do płatności ONW.

W toku postępowania Strona zażądała doręczenia jej protokołu kontroli, złożyła wyjaśnienia i zastrzeżenia nie zgadzając się z ustaleniami kontroli odnośnie wskazanych działek, które - w jej ocenie - są użytkowane z uwzględnieniem wymogów programu rolno-środowiskowo-klimatycznego.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]decyzją z [...]października 2022 r.: 1) umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW w części dotyczącej powierzchni wycofanych 13 września 2021 r.; 2) umorzył postępowanie w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej powierzchni wycofanej 5 marca 2022 r.; 3) przyznał Stronie płatność ONW na rok 2021 w łącznej wysokości 55.49 zł tj. płatność ONW typ specyficzny strefa I w wysokości wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 2.475,57 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.

Uzasadniając tę decyzję organ wskazał m.in., że kopia raportu z czynności kontrolnych została przesłana Stronie przesyłką poleconą nr [...]. Zgodnie informacją uzyskaną od Poczty Polskiej S.A. przesyłka ta została doręczona 4 marca 2022 r. do skrzynki oddawczej adresata, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia z związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Wniosek Strony z 5 marca 2022 r. o wycofanie z płatności dotyczył działek o nr ew. [...], [...], [...], [...] i [...]położonych w [...], które były przedmiotem pisma Urzędu Gminy [...]skierowanego do ARiMR, dotyczącego bezumownego użytkowania działek oraz braku przeprowadzonych zabiegów agrotechnicznych, co potwierdziła kontrola na miejscu - na znacznej ich powierzchni. Wycofanie działek rolnych, zostało uwzględniane tylko w części tj. do działki [...], gdyż do tej działki nie stwierdzono nieprawidłowości.

Strona wniosła odwołanie od tej decyzji.

Organ odwoławczy w wyniku rozpatrzenia sprawy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji zarówno co do stwierdzonych nieprawidłowości, jak też co do nieskuteczności oświadczenia Strony z 5 marca 2022 r. o wycofaniu działek z płatności, co do których stwierdzono nieprawidłowości.

W uzasadnieniu decyzji ostatecznej wskazano m.in., że oświadczenie to zostało złożone po doręczeniu Stronie raportu z kontroli. Zatem w zakresie dotyczącym działek, co do których w raporcie stwierdzono nieprawidłowości zachodzi przypadek przewidziany w art. 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 227, str. 69 ze zm.; dalej: rozporządzenie 809/2014).

Organ uznał za niewiarygodne twierdzenie strony, że nie otrzymała 4 marca 2022 r. raportu z kontroli zawierającego informację o nieprawidłowościach na działkach [...], [...]i [...]. W tym zakresie organ powołał się na wyjaśnienia Poczty Polskiej S.A. zawarte w piśmie z 6 maja 2022 r., że przesyłka nr [...], została wydana do doręczenia i doręczona w oddawczej adresata w związku z zagrożeniem epidemiologicznym Covid-19 i przepisami ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że następnego dnia do doręczeniu kopii raportu z kontroli Strona złożyła wycofanie wskazanych w nim działek z wniosku o przyznanie płatności. Do wycofania doszło w miesiącu marcu roku następnego po roku, w którym odpowiednie zabiegi powinny być prowadzone. Racjonalnie, takie wycofanie powinno zostać złożone przez stronę w okresie, kiedy upływał termin na wykonanie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych tj. najpóźniej 30 września 2021 r.), a nie po upływie 5 miesięcy po tym terminie, i to właśnie w sytuacji, gdy organ ARiMR w wyniku czynności kontrolnych stwierdził nieprawidłowości.

W ocenie organu odwoławczego ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca na dzień 31 maja 2021 r. nie miał tytułu prawnego do działek znajdujących się w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz będących własnością jednostki samorządu terytorialnego. Pozostała powierzchnia działek [...], [...]i [...]jako nieużytkowana rolniczo jest wykluczona z powierzchni deklarowanej kwalifikowanej. O ile brak tytułu prawnego do działek skutkuje niezaliczeniem deklarowanej powierzchni do powierzchni deklarowanej kwalifikowanej i nieprzyznaniem płatności do takiej powierzchni (bez sankcji), to brak faktycznego użytkowania gruntu ma wpływ ustalenie powierzchni zatwierdzonej do płatności i skutkuje naliczeniem kary administracyjnej.

Reasumując organ stwierdził, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną/kwalifikowaną (23,36 ha) a powierzchnią zatwierdzoną (14,14 ha) wynosi 9.22 ha, tj. 65.21%. W takiej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 19a ust. 1 rozporządzenia UE nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE.L. z 2014 r. Nr 181 str. 48 ze zm.; dalej: rozporządzenie 640/2014). Po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia zatwierdzona do płatności ONW typ specyficzny strefa 1 (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo - turystycznych) wynosi 0,31 ha. Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW typ specyficzny strefa 1 (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo - turystycznych) została określona w rozporządzeniu ONW PROW 2014-2020 i wynosi 179,00 zł. Kwota płatności do obszaru ONW typ specyficzny strefa I (niekorzystne warunki o walorach przyrodniczo - turystycznych) wynosi 55.49 zł.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona zaskarżyła powyższą decyzję w całości. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym oraz prawa materialnego, a w szczególności:

1. art. 3 ust. 2 rozporządzenia 809/2014 przez przyjęcie, że wycofanie działek nie jest dozwolone, ponieważ skarżący został powiadomiony o wynikach kontroli;

2. art. 98 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 737 ze zm.). w zw. z art. 3 pkt 22 i pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe przez przyjęcie, że skarżącemu przesyłka została doręczona;

3. art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący wysyłając wniosek o wycofanie części działek 5 marca 2022 r. wiedział o nieprawidłowościach dotyczących działek ewidencyjnych wskazanych w tym wycofaniu, mimo że nie otrzymał wyników kontroli;

4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające wskazanie dowodów nadania przesyłki rejestrowanej nr [...]pod adresem skarżącego i doręczenia skarżącemu przesyłki rejestrowanej;

5. art. 19a rozporządzenia 640/2014 poprzez zmniejszenie płatności i naliczenie kary.

Z uwagi na wskazane naruszenia Skarżący wniósł o zmianę ww. decyzji ostatecznej poprzez przyznanie płatności ONW na rok 2021 w wysokości 2.237,50 zł, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Motywując zarzuty sformułowane w skardze strona skarżąca podniosła m.in., że przepisu ust. 1 art. 98 szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 nie stosuje się do przesyłek wysyłanych ani wysyłanych przez organ administracji publicznej, co wynika z ust. 2 pkt 4 lit. d. Przesyłki takie powinny być więc doręczane na dotychczas obowiązujących zasadach. Strona nie odebrała ani nie potwierdziła odbioru przesyłki o nr [...]. Przesyłka nie została Stronie doręczona. W tamtym okresie nie było skrzynki pocztowej, ponieważ była uszkodzona. W okresie stanu epidemii i w okresie stanu zagrożenia epidemicznego organy Agencji przeważnie dostarczały pisma za zwrotnym poświadczeniem odbioru. Pisma polecone (bez tzw. zwrotki) również były awizowane.

Według stanowiska Strony, złożenie 5 marca 2022 r. oświadczenia o wycofaniu działek nastąpiło przed otrzymaniem zawiadomienia o nieprawidłowościach. O kontroli, jak i nieprawidłowościach na kontrolowanych działkach Strona dowiedziała się w Biurze Powiatowym ARiMR w [...][...]kwietnia 2022 r. Protokół z kontroli Skarżący otrzymał 20 czerwca 2022 r., a 30 czerwca 2022 r. złożył uwagi do stwierdzonych w kontroli nieprawidłowości. Niezasadne jest więc nieuznanie wycofania działek i zastosowanie art. 3 ust. 2 rozporządzenia 809/2014 przez przyjęcie, że wycofanie działek nie jest dozwolone.

Ponadto Skarżący wyjaśnił, że w jego gospodarstwie są trwałe użytki rolne, na których prowadzone są programy rolno-środowiskowo-klimatyczne. Zgodnie z wytycznymi eksperta przyrodniczego, jak i posiadanym planem działalności koszenie na działkach odbywa się raz w roku. Ustalenie powierzchni [...]zależy od wielu czynników tj. terminu kontroli, terminu koszenia, jak i warunków atmosferycznych. Inspektorzy terenowi przeprowadzający kontrole na miejscu stwierdzają stan wykonania zobowiązań wynikających z ustawy o płatnościach bezpośrednich na dzień kontroli i raport z czynności kontrolnych jest jedną ze składowych dokumentacji, na podstawie których organ powinien wydawać decyzję o wysokości płatności za dany rok. W rozpatrywanej sprawie organ wydając decyzję wziął pod uwagę wyłącznie protokół z kontroli przeprowadzonej od 18 listopada 2021 r. do 14 grudnia 2021 r. Zgodnie natomiast z protokołem oględzin przeprowadzonych [...]lutego 2021 r. powierzchnia wymierzona działki rolnej [...]w obrębie [...]wynosi 9,81 ha i składa się z działek ew. [...] o pow. wymierzonej 4,50 ha i [...]o pow. wymierzonej 5,31 ha. Do wniosku o płatności z 16 czerwca 2021 r. Skarżący zadeklarował powierzchnię działki rolnej [...]wynoszącą 9,81 ha, jaką wykazano w w/w protokole kontroli. W raporcie z kontroli przeprowadzonej w listopadzie i grudniu 2021 r. podano, że powierzchnia wymierzona dla działki [...]wynosi 9,22 ha. Wykluczono z działki powierzchnię wynoszącą 0,56 ha. Natomiast w protokole oględzin działek referencyjnych w zakresie weryfikacji powierzchni [...] przeprowadzonych 10 i 11 stycznia 2023 r. powierzchnia zamierzona działki rolnej [...]wynosi 9,54 ha. Zatem różnica między powierzchnią zadeklarowaną 9,81 ha a stwierdzoną 9,54 ha wynosi 0,27 ha.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta - stosownie do § 2 powołanego artykułu - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w sprawie na etapie postępowania sądowego, zainicjowanego wniesieniem skargi, dotyczył przede wszystkim oceny skuteczności wycofania działek z płatności dokonanego przez Stronę 5 marca 2022 r.

Tytułem wstępu do dalszych rozważań przypomnienia przede wszystkim wymaga, że zasady wycofania wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o wsparcie, wniosków o płatność i innych deklaracji uregulowane zostały w art. 3 rozporządzenia 809/2014. Stosownie do art. 3 ust. 1 wniosek o przyznanie pomocy, wniosek o wsparcie, wniosek o płatność lub inną deklarację można w dowolnym momencie całkowicie lub częściowo wycofać na piśmie. Właściwy organ rejestruje takie wycofanie. Jeżeli państwo członkowskie korzysta z możliwości przewidzianych w art. 21 ust. 3, wówczas może ono przewidzieć, iż zgłoszenie do skomputeryzowanej bazy danych zwierząt faktu, że zwierzę opuściło gospodarstwo, może zastępować pisemne wycofanie wniosku. W art. 3 ust. 2 przyjęto natomiast, że jeśli właściwy organ poinformował już beneficjenta o jakichkolwiek przypadkach niezgodności w dokumentach, o których mowa w ust. 1, lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub jeśli ta kontrola ujawni jakiekolwiek przypadki niezgodności, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części tych dokumentów, których dotyczy niezgodność. Rozporządzenie 809/2014 utraciło moc ze skutkiem od 1 stycznia 2023 r., jednak - na mocy art. 14 lit. a i b rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz. U. UE. L. z 2022 r. Nr 183 str. 23) - stosuje się je nadal do wniosków o przyznanie pomocy w odniesieniu do płatności bezpośrednich, złożonych przed dniem 1 stycznia 2023 r., jak również do wniosków o płatność złożonych w związku ze środkami wsparcia wdrażanymi na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.

W niniejszej sprawie organy ARiMR przyjęły, że spełniona została przesłanka określona w art. 3 ust. 2 rozporządzenia 809/2014, a w związku z tym nie doszło do skutecznego wycofania z płatności za rok 2021 działek o nr ew. [...], [...], [...]i [...] położonych w [...]. Zdaniem organów obu instancji, Strona złożyła wniosek o wycofaniu z płatności tych działek po uzyskaniu od organu informacji o nieprawidłowościach ujawnionych w ramach kontroli przeprowadzonej w listopadzie i grudniu 2021 r. Raport z tej kontroli został bowiem Stronie doręczony 4 marca 2022 r. Skarżący zaś nie zgadza się ze stanowiskiem organu i leżącym u jego podstaw twierdzeniem, że raport z kontroli został mu doręczony we wskazanym przez organ terminie.

Z perspektywy tak zarysowanej osi sporu zasadnicze znaczenie ma treść art. 37 ust. 4a ustawy Prawo pocztowe, a nie objęty zarzutem skargi art. 98 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy - Prawo pocztowe (w stanie prawnym rozpatrywanej sprawy tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 896 ze zm.) przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. Stosownie natomiast do art. 37 ust. 2 pkt 1 lit. a powołanej ustawy przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia adresatowi do jego oddawczej skrzynki pocztowej, z wyłączeniem przesyłek rejestrowanych (w rozumieniu art. 3 pkt 23 tej ustawy). W myśl jednak art. 37 ust. 4 na pisemny wniosek adresata, złożony w odpowiedniej placówce pocztowej, przesyłka listowa będąca przesyłką rejestrowaną, z wyłączeniem przesyłek nadawanych z usługą potwierdzenia odbioru, może być doręczona w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a. Wniosek może być złożony w postaci elektronicznej, jeżeli taką postać dopuszcza regulamin świadczenia usług pocztowych lub regulamin świadczenia usług powszechnych.

Na mocy ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 695) do art. 37 ustawy – Prawo pocztowe dodany został ust. 4a, który stanowi, że w stanach nadzwyczajnych lub w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego, przesyłka listowa będąca przesyłką rejestrowaną może być doręczona w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a, bez konieczności składania wniosku, o którym mowa w ust. 4. Nie dotyczy to przesyłek wysyłanych do ani wysyłanych przez: 1) Sądy i Trybunały; 2) prokuraturę i inne organy ścigania; 3) komornika sądowego. Z treści tego przepisu wprost wynika, że wyłączeniem z zastosowania art. 37 ust. 4a nie zostały objęte przesyłki wysyłane przez organy administracji publicznej. Oznacza to, że tryb doręczenia do skrzynki pocztowej adresata - co do zasady - może być do tego rodzaju przesyłek stosowany.

Regulacja ta koreluje z powołanym w skardze art. 98 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Zgodnie z zasadą przyjętą w art. 98 ust. 1 powołanej ustawy nieodebranych pism podlegających doręczeniu za potwierdzeniem odbioru przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, których termin odbioru określony w zawiadomieniu o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie można uznać za doręczone w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz przed upływem 14 dni od dnia zniesienia tych stanów. Art. 98 ust. 2 ustanawiający wyjątki od tej zasady w punkcie 4 przewiduje, że przepisu ust. 1 nie stosuje się m.in. do przesyłek wysyłanych do ani wysyłanych przez organ administracji publicznej. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia właśnie z przesyłką, o której mowa w tym przepisie.

Stan zagrożenia epidemicznego wprowadzono w Polsce 16 maja 2022 r. Wcześniej - od 20 marca 2020 r. - obowiązywał stan epidemii. Stan zagrożenia epidemicznego wprowadzony w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 został odwołany rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dniem 1 lipca 2023 r. (rozporządzenie z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, Dz.U. z 2023 r. poz. 1118).

Z powołanych względów organy prawidłowo przyjęły, że przesyłka polecona zawierająca kopię raportu z kontroli doręczona do oddawczej skrzynki pocztowej Strony, została doręczona Stronie 4 marca 2022 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ wyjaśnił, że podstawę ustaleń faktycznych stanowiły dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. W aktach znajduje się m.in. pismo Poczty Polskiej z 6 maja 2022 r., które zawiera informacje uzyskane w ramach postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego z inicjatywy ARiMR.

Skarżący nie podważył skutecznie ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji i przyjętych w ostatecznej decyzji. Zmierzające do tego twierdzenia Strony, że nie otrzymała przesyłki zawierającej wyniki kontroli nie zostały w żaden sposób udowodnione, czy choćby uprawdopodobnione. Niekwestionowane pozostaje przy tym, że przesyłka zawierająca kopię raportu z kontroli została wysłana na prawidłowy adres Strony. Wyjaśnienia przedstawione w skardze, że w danym czasie nie było skrzynki pocztowej oraz że była uszkodzona są gołosłowne, są ze sobą sprzeczne i dodatkowo obciążają Stronę, gdyż skrzynka pocztowa stanowi własność Strony i to jej obowiązkiem jest utrzymywanie skrzynki w stanie odpowiednim do zapewnienia jej podstawowej funkcjonalności, w tym dokonywanie niezbędnych napraw. Ponadto z informacji udzielonych przez Pocztę Polską nie wynika, by zaistniały jakiekolwiek przyczyny uniemożliwiające umieszczenie przesyłki w skrzynce oddawczej adresata np. brak skrzynki albo uszkodzenia skrzynki z możliwością dostępu osób trzecich.

Jak trafnie przyjęły organy obu instancji, okoliczności sprawy świadczą o tym, że Skarżący złożył wniosek o wycofaniu z płatności działek o nr ew. [...], [...], [...]i [...]położonych w [...], mając już wiedzę co do nieprawidłowości stwierdzonych w ramach kontroli i opisanych w raporcie.

Na prawidłowość tej konstatacji wskazuje również analiza szerszego kontekstu sprawy, która także znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z zasadami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 415 ze zm.) odpowiednie zabiegi agrotechniczne (koszenie) na ww. działkach mogły być wykonane w terminie do 30 września 2021 r. Do złożenia wniosku o wycofaniu działek z płatności doszło ponad pięć miesięcy później - 5 marca 2022 r. tj. w dniu bezpośrednio następującym po dniu doręczenia przesyłki zawierającej kopię raportu kontroli do skrzynki oddawczej Strony. Wycofanie to dotyczyło zasadniczo tych działek, co do których w raporcie stwierdzono nieprawidłowości.

Ponadto, Strona korzystała z możliwości wycofania powierzchni zadeklarowanych do płatności ONW we wrześniu 2021 r., kiedy to upływał termin na wykonanie zabiegów agrotechnicznych wskazanych w ww. rozporządzeniu, jednak w tamtym czasie sporne działki nie zostały wycofane, pomimo że nie były rolniczo użytkowane. Działki te Skarżący postanowił wycofać z płatności dopiero po doręczeniu raportu z kontroli.

Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności rozpatrywanej sprawy rację mają organy ARiMR twierdząc, że oświadczenie Strony o wycofaniu z płatności działek, co do których w raporcie stwierdzono nieprawidłowości, nie mogło być uznane za skuteczne w świetle art. 3 ust. 2 rozporządzenia 809/2014. Przepis ten – wbrew stanowisku Skarżącego – nie został naruszony.

Do uchylenia zaskarżonej decyzji nie mogły także doprowadzić podniesione w skardze argumenty o różnicach wyników pomiarów powierzchni kwalifikowanego do płatności obszaru, dokonanych przez organ w 2021 i w 2023 r. Maksymalny kwalifikowany obszar ([...]), o jakim traktuje art. 5 ust. 2 lit. a i b rozporządzenia nr 640/2014, wyznaczany jest dla danej działki referencyjnej jako różnica pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy, zbiorniki wodne, drogi, nieużytki, siedliska mieszkalne, budynki, etc). Jak zauważa sam Skarżący, ustalenie powierzchni [...]zależy od wielu czynników. Wartość ta może zmieniać się w czasie, ponieważ odzwierciedla sposób użytkowania gruntu. Z tych względów, pomiary z roku 2023 r. są elementem innego (późniejszego) stanu faktycznego. Wyniki tych pomiarów nie podlegały w niniejszej sprawie weryfikacji organu i Sądu. Nie mają one istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem decyzji o przyznaniu płatności za rok 2021. W rozpatrywanej sprawie sposób użytkowania gruntów został ustalony w sposób prawidłowy na podstawie wyników kontroli terenowej przeprowadzonej w listopadzie i grudniu 2021 r. W konsekwencji za prawidłowe należy uznać proporcjonalne pomniejszenie należnej płatności ONW na podstawie art. 19a ust. 1 rozporządzenia 640/2014. Szczegółowe wyliczenia w tym zakresie zostały przedstawione w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, a Sąd z urzędu nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.