Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 29 września 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron /spr./ sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Paweł Groński Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych K.D. i W.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 687/13 w sprawie ze skarg K.D., J.S. i H.S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargę kasacyjną W.N.; 2. uchyla pkt 1 zaskarżonego wyroku i zaskarżoną decyzję w części odnoszącej się do K.D.; 3. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K.D. kwotę 1200 (tysiąc dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 687/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skarg K. D., J. S. i H. S. na decyzję nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w punkcie I. oddalił skargę K. D.; w punkcie II. uwzględnił skargi J. S. i H. S. i uchylił zaskarżoną decyzję; w punkcie III. zasądził od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżących J. S. i H. S. kwotę 774,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie powiat grodzki decyzją z [...] grudnia 2012 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane nałożył na inwestora W. N. obowiązek sporządzenia i przedłożenia dokumentów dotyczących budowy dwóch budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z garażami i wewnętrznymi instalacjami: wod.-kan., c. o., gaz i elektr. wraz z rozbiórką piwnic na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. oraz zjazdem indywidualnym z dz. nr [...] obr. j.w., realizowanej w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z [...] sierpnia 2009 r nr [...] znak: [...] o pozwoleniu na budowę tj.: 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego doprowadzającego przedmiotowy budynek do zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także wymaganiami ochrony środowiska oraz do zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu. Organ określił termin przedłożenia dokumentów do 30 marca 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że prowadzi wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ww. inwestycji realizowanej z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane organ wstrzymał inwestorom roboty budowlane, ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni określonych dokumentów. W dniu 16 maja 2011 r. inwestor przedłożył żądane dokumenty. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego.

Wojewódzki Małopolski Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] uchylił ww. decyzję. W uzasadnieniu decyzji MWINB stwierdził że, rozstrzygnięcie organu l instancji, oparte na przepisie art. 51 ust 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane podjęte zostało przedwcześnie, gdyż krąg stron postępowania nie został ustalony w sposób zgodny z art. 28, art. 7 i art. 77 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 8 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 145/12 oddalił skargę K. D. Pracownik PINB w dniu 24 stycznia 2012 r. wziął udział w oględzinach połączonych z rozprawą administracyjną przeprowadzoną przez Prezydenta M. Krakowa w zw. z postępowaniem administracyjnym w przedmiocie dokonania zmiany stosunków wodnych na działce [...] obr. [...] w K., która wpływa szkodliwie na działki [...] i [...] obr. [...] w K. W trakcie oględzin ustalono m.in., że na działce wykonano dwa zbiorniki retencyjne do gromadzenia wód opadowych z dachów budynków usytuowanych na działce nr [...]. Kopię protokołu z ww. oględzin wraz z wykonanymi w jej trakcie fotografiami włączono do akt sprawy.

W dniu 2 lipca 2012 r. do organu wpłynęło pismo z 27 czerwca 2012 r. K. D. oraz H. S. i J. S., w którym wnioskowano o przeprowadzenie kontroli robót budowlanych na dz. nr [...] w zw. z wykonywanymi tam robotami budowlanymi oraz o wydanie decyzji na podstawie art. 50a pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakazującego doprowadzenie obiektu budowlanego na dz. nr [...] do stanu poprzedniego.

W dniu 8 sierpnia 2012 r., organ przeprowadził oględziny, podczas których ustalono m.in., że na przedmiotowej nieruchomości wykonano ogrodzenie od strony al. [...], od strony nieruchomości nr [...], oraz od strony dojazdu do nieruchomości nr [...]; z budowy wywieziono gruz oraz nadmiar ziemi z wykopu; wykonano utwardzenie terenu przy elewacji tylnej wraz z instalacją odwodnienia; wykonano zjazd na działkę. W trakcie oględzin inwestor okazał kopię zgłoszenia zamiaru wykonania robót oraz zaświadczenie o niewniesieniu sprzeciwu do owego zgłoszenia. Do zgłoszenia załączone były mapy i rysunki obrazujące zakres robót objęty zgłoszeniem. Organ wskazał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego, a przede wszystkim protokół z ww. dowodu z oględzin, załączone dokumenty i wykonane w trakcie czynności fotografie, załączone do pisma K. D. z 14 czerwca 2012 r. fotografie, które obrazują wykonywanie robót przy budowie parkingu i monolitycznego ogrodzenia oraz włączony do akt sprawy protokół z rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami przeprowadzonej przez Prezydenta Miasta Krakowa w dniu 24 stycznia 2012 r. prowadzi do wniosku, że wykonane na przedmiotowej działce na podstawie zgłoszenia roboty budowlane uniemożliwiają przedostawanie się wód opadowych z działki nr [...] na teren nieruchomości nr [...] (działka nr [...]), jak i na obszar działki drogowej nr [...]. Wywiezienie gruzu i nadmiaru ziemi z wykopu powoduje, że poziom terenu działki nr [...] odpowiada stanowi sprzed rozpoczęcia budowy. Rzędne terenu działki są zbliżone do rzędnych terenu działek sąsiednich. Ponadto inwestor wykonał ogrodzenie od strony działki nr [...] uniemożliwiające przedostawanie się wód opadowych na tą działkę. Wykonanie monolitycznego ogrodzenia od strony działki drogowej oraz zjazdu na działkę nr [...] powoduje, że przedostawanie się wód opadowych na działkę [...] poprzez działkę drogową stało się niemożliwe. Wykonanie zjazdu powoduje, że teren działki drogowej w obrębie zjazdu (z powodu wykonania monolitycznego ogrodzenia jedynej możliwej drogi wypływu wód opadowych z przedmiotowej działki) znajduje się wyżej niż zjazd i przylegający do niego parking. Poprzez wykonanie ww. parkingu przy elewacji tylnej przedmiotowego budynku, powstała niecka zaniżona około 90 cm poniżej poziomu gruntu działki nr [...]. Zagłębienie to oraz instalacja odwodnienia parkingu powoduje dodatkowe zabezpieczenie nieruchomości nr [...] przed przedostaniem się wód opadowych. Wody opadowe z dachów budynków usytuowanych na przedmiotowej działce, zebrane zostały do instalacji deszczowej i odprowadzone do dwóch szczelnych zbiorników retencyjnych. Skoro zatem wykonane roboty uniemożliwiają przedostawanie się wód opadowych z działki nr [...] na teren działki nr [...] i na obszar działki drogowej nr [...], nie można mówić o naruszeniu przepisów art. 29 ustawy Prawo wodne i § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a co za tym następuje właściciele działek nr [...] i [...] nie mają przymiotu strony w związku z brakiem oddziaływania legalizowanych obiektów na działki sąsiednie.

Zawiadomieniem z 29 października 2012 r. organ poinformował K. D. o utracie przymiotu strony. Pozostałym autorom wniosku z 27 czerwca 2012 r. PINB udzielił odrębnych odpowiedzi w piśmie z 5 listopada 2012 r. W dniu 22 listopada 2012 r. do organu wpłynęło pismo K. D. z 19 listopada 2012 r., w którym wyrażono pogląd, że w postępowaniu w przedmiocie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, przy ustalaniu kręgu stron zastosowanie winien mieć art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane jako lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Ustosunkowując się do powyższego pisma PINB wskazał, że podziela stanowisko, że w przedmiotowym przypadku przy ustalaniu kręgu stron może mieć zastosowanie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Jednakże w przedmiotowej sprawie nie można znaleźć przepisu wprowadzającego ograniczenie w zabudowie działki nr [...] w związku z budową legalizowanych budynków, działka nr [...] nie leży w obszarze oddziaływania. Organ podkreślił, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę dwóch budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z 12 sierpnia 2009 r. właściciele działki nr [...] nie byli stronami. Również z uwagi na wykonanie przez inwestora konkretnych robót budowlanych zmieniających stan wód na gruncie w taki sposób, że nie mogą one przedostawać się ani na działkę drogową, ani na działkę nr [...] K. D. nie ma interesu prawnego w sprawie. Udzielono jej zatem odpowiedzi w trybie skargowym. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że zrealizowane dwa budynki zostały wykonane z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, zatem konieczne było wydanie decyzji w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli osobnymi pismami K. D. (działka nr [...]) oraz H. i J. S. (działka nr [...]). Odwołujący się domagali się uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że K. D., H. S. i J. S. nie zostali uznani przez organ l instancji za strony postępowania. Mimo, że decyzja organu l instancji nie została im doręczona odwołujący się wnieśli odwołania w terminie otwartym dla pozostałych stron postępowania. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ wskazał, że postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, jak i postępowania rozbiórkowe prowadzone w trybie art. 48 lub 49 Prawa budowlanego nie są postępowaniami, do którego odnosi się art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a zatem przymiot strony winien być określony zgodnie z art. 28 k.p.a. Okoliczność, że dana osoba jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie jest wystarczającą podstawą do przyznania jej statusu strony w postępowaniach regulowanych art. 48-51 Prawa budowlanego. Konieczne zatem jest zbadanie, czy stwierdzone naruszenie prawa ma związek z przepisem prawa materialnego, z którego skarżący mogą wywodzić swój interes prawny. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy projektu zagospodarowania terenu dla budynku na działce nr [...] wynika, że budynek ten po przeprowadzeniu prac budowlanych, znajduje się w odległości ponad 5 metrów od granicy z działką drogową nr [...] (własność gminy Kraków), oddzielającą działkę inwestora od działki nr [...], będącej własnością H. i J. S. (odległość budynku inwestora od granicy działki nr 134 - ok. 8,5m). Odległość przedmiotowego budynku od granicy działki nr [...] (wł. K. D.) wynosi ok. 11,70 m. Budynek usytuowano zatem w odległościach od granic działki z każdej strony przewyższających minimalne odległości, określone w przepisach techniczno-budowlanych. Bezsporne jest, że w wyniku prowadzonych prac budowlanych wymiary zewnętrzne budynku uległy nieznacznemu zwiększeniu w stosunku do określonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym; długość o 35 cm, szerokość o 20 cm. Nastąpiła niewielka zmiana powierzchni zabudowy budynku poprzez zwiększenie jej o ok. 4%. Powyższe zmiany, jak również podwyższenie kalenicy zrealizowanego budynku o ok. 80 cm w stosunku do zatwierdzonego projektu nie naruszają warunków decyzji o warunkach zabudowy, przepisów techniczno-budowlanych, w szczególności art. 5 ustawy Prawo budowlane oraz przepisów odrębnych, zatem nie wpływają na prawa i obowiązki skarżących. Obszar oddziaływania budynku ze względu na usytuowanie oraz funkcję (budynek mieszkalny jednorodzinny) nie wykracza poza działkę inwestora. Z akt sprawy wynika, że wymagane odległości zostały zachowane, nie zostały naruszone przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 12 i § 13 rozporządzenia), a wykonane przez inwestora roboty budowlane objęte postępowaniem nie ingerują w możliwość zabudowy działki odwołujących się, jak i sposób korzystania z nich. Niewątpliwe dokonane istotne odstępstwa w stwierdzonym przez organ l instancji zakresie w żaden sposób nie powodują uciążliwości inwestycji i zmiany obszaru oddziaływania na działki sąsiednie. W związku z wykonanymi robotami nie zostały zatem naruszone żadne przepisy materialne, kształtujące interes prawny skarżących w niniejszej sprawie. Odnośnie przepisów ustawy Prawo Ochrony Środowiska organ odwoławczy stwierdził, że w zakresie zmiany stanu wód na gruncie i ewentualnych szkodliwych immisji na działki sąsiednie, przeprowadzone zostało przez organ uzupełniające postępowanie dowodowe poprzez m.in. włączenie do akt dokumentów z postępowania przeprowadzonego przez Prezydenta Miasta Krakowa, zakończonego decyzją z [...] października 2012 r., sygn. [...]. W decyzji tej, po rozpatrzeniu wniosku K.D. w sprawie dokonania zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...], odmówiono nakazania W. N. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Wniosek ten dotyczył realizacji na terenie działki nr [...] dwóch budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej niezgodnie z zatwierdzonym projektem, co miało skutkować zdaniem skarżącej zmianą stosunków wodnych i niekorzystnym wpływem na działkę nr [...]. W decyzji podniesiono, że zastosowanie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne wymaga stwierdzenia, iż wystąpiła zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwość tej zmiany dla gruntów sąsiednich, a dodatkowo przesłanki te muszą wystąpić łącznie i w związku przyczynowo-skutkowym. Stwierdzono, Iż w rozpatrywanej sprawie brak jest szkodliwości tej zmiany, co znalazło odzwierciedlenie w odmowie przywrócenia działki do stanu poprzedniego. Decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z [...] października 2012 r. została utrzymana w mocy w mocy decyzją SKO w Krakowie z [...] grudnia 2012 r., sygn. [...]. W związku z powyższym interes prawny odwołujących się oparty na przepisach ustawy Prawo Ochrony Środowiska nie został potwierdzony. Na koniec organ odwoławczy podkreślił, iż inicjatywa skargowa H. i J. S. oraz K. D. nie czyniła z nich w sposób automatyczny strony postępowania.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wnieśli osobnymi pismami J. i H. S. oraz K. D. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, a także przyznania kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zaskarżonym wyroku z dnia 25 września 2013 r. stwierdził, iż skarga K. D. jest niezasadna, natomiast na uwzględnienie zasługuje skarga J. S. i H. S. Sąd zaznaczył, iż przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Małopolskiego WINB w Krakowie z [...].03.2013 r., którą organ II instancji umorzył postępowanie odwoławcze na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. ww. przepis dopuszcza umorzenie postępowania odwoławczego w przypadku jego bezprzedmiotowości. Ogólnie z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., tj. podmiot, przedmiot lub podstawa prawna, która umożliwia załatwienie sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Uwzględniając natomiast, że postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości i organ II instancji nie może wszczynać postępowania z urzędu, organ do którego wniesiono odwołanie obowiązany jest zweryfikować, czy podanie pochodzi od uprawnionego podmiotu, któremu przysługuje status strony postępowania. Zatem przymiot strony jest niezwykle istotny, gdyż skutecznie inicjować postępowanie odwoławcze może jedynie strona. Stwierdzenie braku spełnienia przesłanki podmiotowej może skutkować orzeczeniem, na podstawie art. 134 k.p.a., o niedopuszczalności odwołania. Przy czym w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że zastosowanie art. 134 k.p.a. z przyczyn podmiotowych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy ze złożonego odwołania wynika w sposób oczywisty, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że wnoszący je nie jest stroną postępowania. W przypadku stwierdzenia w toku badania dopuszczalności tego odwołania, że podmiot ten nie ma jednak interesu prawnego w sprawie, organ ten na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. W sytuacji więc, gdy zachodzi konieczność zbadania interesu prawnego odwołującego, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, obowiązkiem organu jest zweryfikowanie tej okoliczności w toku postępowania rozpoznawczego, a w przypadku wyniku negatywnego, tj. w razie braku legitymacji odwołującego się - umorzenie postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że interes prawny strony w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego określa się na zasadach ogólnych stosownie do treści art. 28 k.p.a. W orzecznictwie prezentowany jest jednolicie pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. W ocenie Sądu w odniesieniu do K. D.taka sytuacja nie występuje. Nie istnieje bowiem związek między wykonanymi przez inwestora z istotnymi odstępstwami robotami budowlanymi na działce nr [...], a istniejącymi warunkami na działce nr [...] – stanowiącej własność K. D. - które powodowałyby ograniczenia zakresu uprawnień właścicielskich wynikających z treści art. 140 lub art. 144 k.c., względnie z przepisów prawa budowlanego. Z analizy akt prawnych wynika co prawda, że działka nr 137 sąsiaduje bezpośrednio z działką inwestora nr 135/1, tym niemniej w ocenie Sądu należy się zgodzić, ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż nie można wskazać, że wykonane z odstępstwem roboty budowlane na dz. nr [...] w sposób niedopuszczalny tj. niezgodny z prawem ingerują w prawa i obowiązki właścicielki działki nr [...]. Sąd podkreślił, że dla określenia niedopuszczalnego zakresu ingerencji należy sięgnąć do przepisów prawa materialnego, ponieważ interes prawny nie wywodzi się z samej normy art. 28 k.p.a. W sprawie nie budzi wątpliwości, że zrealizowane z odstępstwami budynki na działce nr [...] znajdują się w znacznej odległości od granicy z działką nr [...] ( ok. 11m 70 cm) co oznacza, iż nie naruszają przepisów prawa budowlanego (art. 5 pkt 9 ustawy Prawo budowlane oraz przepisów techniczno-budowlanych w tym dotyczących odległości uregulowane w § 11-13 rozporządzenia Min. Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Uwzględniając odległość w jakiej zrealizowane zostały przedmiotowe budynki na działce nr 135/1, a także charakter i rozmiary odstępstw w tym podniesienie kalenicy budynków o około 80 cm, powiększenie ich długości o 35 cm i szerokości o ok. 20 cm w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego należy zgodzić się, że obszar oddziaływania zrealizowanych budynków nie ogranicza właściciela działki nr [...] w korzystaniu z ww. nieruchomości (art. 140 k.c.). Nie można również wskazać, iż zrealizowana inwestycja na działce nr [...]wiąże się z nadużyciem prawa, o jakim mowa w normie z art. 144 k.c. Sąd zwrócił uwagę, że w bardzo obszernej skardze złożonej przez K. D. nie wskazano na żadne konkretne ograniczenia i negatywne skutki na działce nr [...] związane z wykonaniem przedmiotowych robót, a tym samym postępowanie legalizacyjne prowadzone w sprawie niniejszej nie dotyczy interesu prawnego Skarżącej. Nadto w sprawie związanej z robotami budowlanymi wykonanymi z odstępstwem od ww. pozwolenia na budowę na działce nr [...] toczyło się postępowanie zainicjowane przez Skarżącą, która zarzuciła, iż realizacja na ww. działce przedmiotowej inwestycji doprowadziła do zmiany stosunków wodnych i ich niekorzystnym wpływem na działkę nr [...]. Sygnalizowane przez nią uciążliwości związane z realizacją z istotnym odstępstwem budowy na działce nr [...] dotyczyły zatem naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla działki nr [...] i były przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego toczącego się na podstawie art. 29 ust. 2 Ustawy Prawo wodne, zakończonego wydaniem przez Prezydenta M. Krakowa decyzji z [...] października 2012 r., w której po rozpatrzeniu wniosku K. D. odmówiono nakazania W. N. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W decyzji tej wskazano, że wykonane na działce nr [...] roboty budowlane w tym wywiezienie z terenu działki inwestora gruzu, wykonanie szczelnych zbiorników retencyjnych na wody opadowe z terenu przedmiotowej działki, a także instalacji odwodnienia parkingu oraz monolitycznego ogrodzenia od strony działki nr [...] nie naruszają, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, stosunków wodnych i nie, powodują immisji z terenu działki inwestora. Decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z [...] października 2012 r. została utrzymana w mocy w mocy decyzją SKO w Krakowie z [...] grudnia 2012 r. A zatem w ocenie Sądu brak jest przepisu prawa materialnego, z którego K. D. mogłaby wywodzić przymiot strony w przedmiotowej sprawie. W tej sytuacji Sąd podkreślił, że ponowna ocena skuteczności wykonanych przez inwestora na działce nr [...] robót budowlanych celem zapobieżenia przedostawania się wody na teren dz. nr [...], nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy, gdyż były już przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. Nadto Sąd zauważył, że sygnalizowanie przez skarżącą K. D. uszkodzenie przez inwestora rosnącego na jego działce drzewa także nie uzasadnia interesu prawnego K. D. w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo dokonał weryfikacji interesu prawnego K. D. wskazując, iż w postępowaniu legalizacyjnym nie przysługuje jej przymiot strony, a to ze względu na fakt, iż zarówno w postępowaniu przed organem l jak i II instancji, a także w postępowaniu odrębnym z zakresu prawa wodnego poczynione ustalenia wykluczyły oddziaływanie przedmiotowej zabudowy na działkę nr [...]7 w zakresie podlegającym regulacji przez prawo materialne. Sąd podkreślił, że ustalając interes prawny w sprawie toczącej się w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, a zatem na zasadach ogólnych wskazanych w art. 28 k.p.a. nie jest wystarczające samo wskazanie na bezpośrednie sąsiedztwo z działką inwestora z równoczesnym powołaniem przepisów prawa materialnego (budowlanego lub cywilnego). Dla oceny interesu prawnego istotny jest także stan faktyczny umożliwiający jego zidentyfikowanie i zindywidualizowanie. Stąd także w odniesieniu do spraw, w których interes prawny określa się stosownie do art. 28 k.p.a. z zakresu prawa budowlanego istotne jest odniesienie do kategorii obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane). W konsekwencji oznacza to, że interes prawny może przysługiwać również właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcy nieruchomości nie sąsiadujących bezpośrednio z działką inwestora, o ile znajdują się one w obszarze oddziaływania zabudowy.

W ocenie Sądu nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., gdyż uczynił zadość ww. przepisom.

Odnosząc się natomiast do skargi J. S. i H. S. Sąd uznał, iż przysługuje im interes prawny w przedmiotowej sprawie. Analiza akt sprawy, a także zarzuty podniesione w skardze J. i H. S. wskazują, że są oni właścicielami działki nr 134, oddzielonej od działki nr [...] działką nr [...] stanowiącą drogę dojazdową do drogi publicznej, z której również korzystają. Mając na uwadze fakt, iż jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych sprawy, dokonane przez inwestora odstępstwa w realizacji inwestycji na działce nr [...] od zatwierdzonego decyzją z [...].08.2009 r. projektu budowlanego dotyczyły m. in. budowy zjazdu z drogi nr [...] na działkę nr [...], który został zbudowany na wysokości działki skarżących oraz naprzeciwko zjazdu z działki nr [...] na działkę skarżących. W projekcie zjazd był przewidziany w innym miejscu. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę szerokość drogi nr [...], wynoszącą ok. 3 m oraz fakt, że budynek gospodarczy na działce J. i H. S. znajduje się w pobliżu granicy z ww. działką drogową należy uznać, że działka nr [...] znajduje się w sferze oddziaływania dokonanej z odstępstwami inwestycji na działce nr [...], ponieważ inwestycja ta może ograniczyć zagospodarowanie i korzystanie (również w dotychczasowym zakresie) z działki nr [...], a zatem Skarżącym H. i J. S. przysługuje interes prawny w przedmiotowej sprawie. Sąd stwierdził, iż stanowisko organu odwoławczego, który nie dostrzegł interesu prawnego H. i J. S. jest zatem nie do przyjęcia i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w odniesieniu do skargi K. D., na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. W odniesieniu do skargi J. S. i H. S. uchylił zaskarżoną decyzję mając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie III sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W.N.. Wyrok zaskarżono w części obejmującej pkt II wyroku. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego polegające na błędnym zastosowaniu przepisu art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez błędną interpretację art. 28 k.p.a. i przyjęcie posiadania przez skarżących interesu prawnego w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego;

oraz naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 28 k.p.a. i przyjęcie istnienia interesu prawnego w odniesieniu do skarżących J. i H. S.;

- art. 141 § 4 p.p.s.a., przez pominięcie przez Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazania

materialnoprawnej podstawy interesu prawnego skarżących J. S. i H. S., na podstawie którego Sąd przyjął po ich stronie istnienie interesu prawnego do uczestnictwa w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o zmianę wyroku w części objętej zaskarżeniem i oddalenie skargi J. S. i H. S. oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zjazd na działkę [...] został wykonany w sposób zgodny z przepisami jak również w uzgodnieniu z zarządcą drogi dojazdowej Zarządem Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie. Przedmiotem inwestycji jest budowa bliźniaczych domów mieszkalnych jednorodzinnych, co powoduje, iż działką drogową nie będzie odbywał się ruch samochodów ciężarowych, a zatem poziom oddziaływania przedmiotowej inwestycji pod względem komunikacyjnym jest identyczny jak oddziaływanie działki skarżących na działkę strony W. N. Na skutek wybudowania zjazdu nie doszło do zwężenia drogi dojazdowej, a wręcz przeciwnie, skarżący uzyskali dodatkową przestrzeń do wyjazdu z ich posesji, z której korzystają.

Drugą ze skarg kasacyjnych wniosła K. D. zaskarżając wyrok w części tj. w zakresie pkt I, mocą którego oddalono jej skargę. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 §1 pkt 1 lit c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której Skarżącej kasacyjnie, jako współwłaścicielce nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością, na której zlokalizowana jest inwestycja realizowana z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, przysługuje interes prawny uzasadniający udział Skarżącej kasacyjnie w charakterze strony prowadzonego postępowania, co wynika wprost z przepisów Prawa budowlanego, które zapewniają ochronę interesów osób trzecich, w tym właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z przedmiotową inwestycją;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja organu nadzoru budowlanego II instancji została wydana z pominięciem całokształtu okoliczności podniesionych przez Skarżącą kasacyjnie w skardze z dnia 26 kwietnia 2013 r., a w szczególności poprzez całkowite zignorowanie faktu, iż istotne odstępstwa od projektu budowlanego, których dopuścił

się inwestor realizując przedmiotowe przedsięwzięcie, pozostają w sprzeczności z obowiązującym na terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Wola Justowska - Modrzewiowa przyjętym na podstawie uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/586/12 z dnia 16 maja 2012 r. oraz całkowite zignorowanie wykonania przez inwestora na działce nr [...]konstrukcji oporowej, która to konstrukcja wpływa bezpośrednio na możliwość zagospodarowania działki nr [...] stanowiącej współwłasność Skarżącej kasacyjnie;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 w zw. z art. 104 k.p.a. w zw. z art. 105 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja - umarzająca postępowanie odwoławcze - z uwagi na istnienie po stronie Skarżącej kasacyjnie interesu prawnego powinna zostać uznana przez sąd administracyjny I instancji za decyzję niedopuszczalną, czego bezpośrednią konsekwencją winno być uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 138 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nazbyt ogólne zdaniem Skarżącej kasacyjnie wyjaśnia podstawy prawne wydanego rozstrzygnięcia, jednocześnie całkowicie pomija przy wyjaśnianiu podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia odniesienie się do stwierdzeń zawartych w skardze, czego bezpośrednią konsekwencją jest zaistnienie trudności w odtworzeniu procesu myślowego, który doprowadził Sąd administracyjny I instancji, do uznania, iż skarga wniesiona przez Skarżącą podlega oddaleniu, a w dalszej kolejności znaczące skomplikowanie procesu formułowania zarzutów kasacyjnych na podstawie tak sporządzonego uzasadnienia;

oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- błędną wykładnię art. 3 pkt 20 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż realizacja inwestycji z zachowaniem warunków określonych w przepisach techniczno-budowlanych, w tym z uwzględnieniem odległości, w jakich przedmiotowy budynek powinien zostać usytuowany od granicy działki budowlanej wynikających z § 11- 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, daje podstawę do uznania, iż Skarżąca kasacyjnie nie ma interesu prawnego uzasadniającego jej udział w postępowaniu w charakterze strony, podczas gdy zasadą jest, że nieruchomości sąsiednie znajdują się w obszarze oddziaływania uzasadniającym udział ich właścicieli w postępowaniu w charakterze strony, gdyż ich sposób zagospodarowania, w tym miejsce usytuowania nowych budynków jest uzależniony od powstałego na sąsiedniej nieruchomości budynku;

- niezastosowaniu art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: u.p.z.p.) w sytuacji, w której odstępstwa od pozwolenia na budowę, których dopuścił się inwestor stoją w sprzeczności z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Wola Justowska - Modrzewiowa przyjętym na podstawie uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/586/12 z dnia 16 maja 2012 r., a wobec tego oddziałują na działkę stanowiącej własność Skarżącej kasacyjnie i w ten sposób naruszają jej prawa w stopniu uzasadniającym przyznanie jej przymiotu strony prowadzonego postępowania naprawczego;

- niezastosowaniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w zw. z art. 82 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w sytuacji, w której inwestor, realizując przedmiotową inwestycję z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, podczas prowadzenia prac ziemnych naruszył korzenie świerka rosnącego od strony działki nr [...] obr[...] w K., co stanowi naruszenie nie tylko przepisów powszechnie obowiązującego prawa, ale również warunków określonych w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 17 listopada 2008 r. nr AU-2/7331/4106/08 o ustaleniu warunków zabudowy, czego bezpośrednią konsekwencją powinno być uznanie istnienia po stronie Skarżącej kasacyjnie interesu prawnego uzasadniającego jej udział w prowadzonym postępowaniu naprawczym w charakterze strony;

- niezastosowaniu art. 3 pkt 20 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. § 11 ust. 1 i 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w sytuacji, w której odstępstwo od projektu budowlanego, którego dopuścił się inwestor skutkuje zwiększeniem powierzchni realizowanej inwestycji, czego bezpośrednią konsekwencją było zamontowanie na przedmiotowej inwestycji urządzeń klimatyzacyjnych o zwiększonej mocy, dostosowanych do zwiększonej powierzchni budynku, co doprowadziło do wytwarzania hałasu, który bezpośrednio oddziałuje na możliwość korzystania przez Skarżącą kasacyjnie z prawa własności nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z przedmiotową inwestycją, na której to nieruchomości znajduje się budynek jednorodzinny, a wytworzony hałas bezsprzecznie utrudnia możliwość korzystania z prawa własności przez Skarżącą kasacyjnie, zgodnie z istotą prawa własności wynikającą z art. 140 i art. 144 k.c.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację wskazaną w powyższych zarzutach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesione skargi kasacyjne należało uznać, że skarga kasacyjna W. N. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zaś skarga K. D. takie podstawy posiada, z tym, że większość wskazanych zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżonym do Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięciem organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniami K. D. oraz J. i H. S. uznając, iż żadna z tych osób nie posiada interesu prawnego, który upoważniałby ich do zainicjowania takiego postępowania.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie czy odwołującym się przysługiwał przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Na tak zadane pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej.

Postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone jest przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013, poz. 1409) w związku ze stwierdzeniem, że inwestor – W. N., realizując inwestycję objętą decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie może budzić wątpliwości, że w postępowaniu naprawczym prowadzonym w ww. trybie krąg stron winien być ustalany w oparciu o art. 28 k.p.a. Wprawdzie ustawodawca w art. 28 ust. 2 ustawy- Prawo budowlane ograniczył krąg podmiotów posiadających przymiot strony do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu jednakże przepis ten ma zastosowanie jedynie w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę. Skoro art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do zasady określonej w art. 28 k.p.a., to przepisu tego nie można rozciągać również na inne postępowania prowadzone w oparciu o przepisy ustawy – Prawo budowlane.

W konsekwencji zatem interes prawny osób biorących udział w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 50 – 51 ustawy - Prawo budowlane wyznaczony jest w art. 28 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda od organu podjęcia takich czynności. Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie prezentowany jest pogląd, że pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, a mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązujący, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lipca 2007 r., w sprawie I OSK 1559/06 [LEX nr 385385]).

Kluczowe jednak znaczenie dla sytuacji prawnej odwołujących się (J. i H. S. oraz K. D.) ma fakt, że zarówno Sąd pierwszej instancji jak i organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni omawianego przepisu. Należy bowiem podkreślić, że art. 28 k.p.a. wiąże przymiot strony z istnieniem przepisu prawa materialnego, nie zaś z jego naruszeniem. Innymi słowy, jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy badaniu legitymacji procesowej wnioskodawcy lub innych osób w oparciu o art. 28 k.p.a. nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny danej osoby, a jedynie to, czy interes taki jej przysługuje. Okoliczność ewentualnego naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości w związku z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę musi być zweryfikowana przy zapewnieniu każdej stronie udziału w postępowaniu. Nie jest zatem możliwe uznanie, że określona osoba nie jest stroną postępowania w sytuacji, gdy z uwagi na zarzuty przez nią podnoszone, wymaga wyjaśnienia i rozstrzygnięcia właśnie to, czy interes prawny tej osoby nie został naruszony w świetle przepisów prawa mających zastosowanie w konkretnej sprawie (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 5 września 2014 r. w sprawie II OSK 189/13, LEX nr 1572717 oraz w wyroku z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie II OSK 978/13, LEX nr 1658336).

W świetle tak dokonanej wykładni art. 28 k.p.a. należy przyjąć, odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej W. N., że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Nie jest kwestionowane, w niniejszej sprawie, że inwestor istotnie odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego m.in. poprzez zlokalizowanie zjazdu na nieruchomość inwestycyjną w innym miejscu niż był przewidziany w zatwierdzonym projekcie, to jest naprzeciwko zjazdu z działki stanowiącej własność ww. odwołujących. Nie może wszak ulegać wątpliwości, że pp. Sarna mają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. oparty na tytule własności działki nr [...]. Bez znaczenia przy tym na tym etapie postępowania pozostaje czy prawo to zostało naruszone. Tym samym zatem nie mogły odnieść spodziewanego skutku te argumenty skargi kasacyjnej, które wskazują na zrealizowanie zjazdu zgodnie z przepisami prawa. Kwestia czy przedmiotowy zjazd w jakikolwiek sposób oddziaływuje na nieruchomość odwołujących się czy też wręcz poprawił ich komunikację z działką drogową powinna być rozważana na dalszym etapie postępowania, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności. Nie ma zatem racji skarżący kasacyjnie, że wyrok w części zaskarżonej, tj. w pkt II rozstrzygnięcia narusza art. 28 k.p.a. jak też art. 133 § 1 p.ps.a. w zw. z art. 7 i 28 k.p.a. .

Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł również takiego, kwalifikowanego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Rację ma wprawdzie skarżący, że w kwestionowanej części uzasadnienia Sąd wojewódzki nie wskazał przepisu, w oparciu o który wywiedziono interes prawny skarżących jednakże uchybienie to pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Treść uzasadnienia nie pozostawia bowiem wątpliwości, że interesu prawnego w ocenie Sądu pierwszej instancji należy poszukiwać w przepisach chroniących własność, to jest art. 140 i 144 k.c.

Przez pryzmat postawionej na wstępie tezy dotyczącej wykładni art. 28 k.p.a. należało również ocenić zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej K. D. Uzasadnienie wyroku w zaskarżonej części wskazuje, że Sąd pierwszej instancji uzależnił posiadanie przez K. D. przymiotu strony od tego, czy istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego ingerują w sferę praw i obowiązków skarżącej w sposób dopuszczalny czy niedopuszczalny. Sąd doszedł przy tym do przekonania, że wskazane zmiany nie oddziaływują na nieruchomość skarżącej, co oznacza, że należało odmówić jej przymiotu strony. Z takim stanowiskiem, w świetle wskazanych wyżej okoliczności, nie można się zgodzić. Nie jest kwestionowane, że nieruchomość skarżącej bezpośrednio granicy z nieruchomością inwestycyjną. Istotne odstępstwa polegać mają m.in. na podniesieniu kalenicy budynków, jak też ich poszerzenie i wydłużenie, co powoduje, oprócz zwiększenia kubatury również zwiększenie powierzchni zabudowy i gabarytów obiektu. Te okoliczności, niezależnie od tego czy inwestycja w sposób dopuszczalny czy niezgodnie z przepisami prawa oddziaływuje na nieruchomość sąsiednią, uzasadnia twierdzenie, że istnieje przepis prawa materialnego – art. 140 i 144 k.c. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane, w oparciu o które skarżąca ma prawo domagać się weryfikacji rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. W świetle powyższego trafne są te zarzuty skargi kasacyjnej K. D., które wskazują na naruszenie art. 28 k.p.a. Słusznie również skarżąca kasacyjnie zarzuca, że błędnie Sąd pierwszej instancji przyjął, iż skoro realizacja inwestycji nastąpiła z zachowaniem warunków określonych w przepisach techniczno – budowlanych, w tym z uwzględnieniem odległości od granic nieruchomości sąsiedniej to wyklucza to posiadanie przez właściciela takiej nieruchomości interesu prawnego.

Pozostałe zaś zarzuty omawianej skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.

I tak nie ma racji skarżąca kasacyjnie twierdząc, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane. Przepis ten definiuje pojęcie obszaru oddziaływania inwestycji, który wyznacza organ architektoniczno- budowany w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, a w oparciu o tak określony obszar ustala krąg stron takiego postępowania. O powyższym stanowi art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Ten ostatni przepis w niniejszej sprawie nie miał jednak zastosowania, a co za tym idzie nie mógł również być naruszony przez Sąd pierwszej instancji.

Nie można również poszukiwać uzasadnienia interesu prawnego skarżącej kasacyjnie w art. 82 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Skoro ewentualne naruszenie korzeni nie dotyczy drzewa rosnącego na nieruchomości skarżącej, to przepis ten nie może stanowić podstawy żądania dopuszczenia skarżącej do udziału w postępowaniu w charakterze strony nawet w przypadku jego naruszenia.

Nie przesądzając także czy przedmiotowa inwestycja w zmienionym kształcie odpowiadała warunkom określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (co kwestionuje K. D.) wskazać należy, że okoliczność ta sama w sobie nie uzasadnia twierdzenia o legitymowaniu do złożenia odwołania. Te okoliczności będą mogły, a nawet musiały być przedmiotem rozważań organu odwoławczego na dalszym etapie postępowania.

I wreszcie nie stanowi o posiadaniu omawianego interesu prawnego fakt, że zwiększenie powierzchni przedmiotowej inwestycji doprowadziło do zamontowania urządzeń klimatyzacyjnych większej mocy, a to doprowadziło do wytworzenia hałasu, który oddziaływuje na nieruchomość sąsiednią. Taka okoliczność (nie przesądzając o zasadności tego zarzutu) świadczyć może jedynie o posiadaniu interesu faktycznego, który jednak pozostaje poza ochroną prawa w niniejszym postępowaniu.

Konkludując rację ma autor skargi kasacyjnej twierdząc, że wyrok Sądu pierwszej instancji w części, w której oddalono skargę K. D. (pkt I wyroku) został wydany z naruszeniem przepisów prawa, a to art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 i 105 § 1 oraz 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 140 i 144 k.c. oraz 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, co uzasadnia zastosowanie art. 188 p.p.s.a. i rozpoznanie skargi.

W świetle powyższych rozważań należało uznać, że wadliwie organ odwoławczy ocenił, że K. D. nie przysługuje przymiot strony w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. co oznacza, że rozstrzygnięcie to podlega uchyleniu.

Wyjaśnić jedynie należy, że Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro Sąd pierwszej instancji oddalił skargę K. D., a uchylił zaskarżoną decyzję uwzględniając skargę J. i H. S., to rozstrzygnięcie uchylające decyzję dotyczyło jedynie tej części, która odnosiła się do interesu prawnego ostatnich z ww. odwołujących. W konsekwencji uznając, iż błędnie organ odwoławczy ocenił, że K. D. nie posiada przymiotu strony należało uchylić decyzję umarzającą postępowania odwoławcze wywołane wniesieniem odwołania również przez ww.

Na skutek niniejszego rozstrzygnięcia obowiązkiem organu odwoławczego będzie rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności i z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej, a w uzasadnieniu sporządzonym według zasad określonych w art. 107 § 3 k.p.a. organ odniesie się również do kwestii wskazanych w zarzutach skargi kasacyjnej wywiedzionej przez K. D. oraz J. i H. S.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w pkt I orzekł w oparciu o art. 184 p.p.s.a., zaś pkt 2 rozstrzygnięcia oparł o art. 188 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zostało oparte o treść art. 203 pkt 1 oraz 200 i 206 p.p.s.a.