Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 901/16 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 901/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez [...]z siedzibą w Warszawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Pismem z dnia 26 września 2016 r. [...] z siedzibą w Warszawie (dalej skarżąca bądź wnioskodawca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. uchylającą decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Września odmawiającą udostępnienia informacji publicznej z uwagi na ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej tajemnicą przedsiębiorstwa. W treści skargi zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie wnioskodawcy udostępnienie żądanej informacji, tj. dokumentacji z postępowania przetargowego, zastrzeżonej przez wnioskodawcę jako tajemnica przedsiębiorstwa, mogłoby spowodować znaczną stratę dla przedsiębiorstwa. Ujawnienie tych informacji skutkowałoby mianowicie, że skarżąca straciłaby przewagę konkurencyjną. Skarżąca wskazała, że w jednym z żądanych dokumentów znajduje się wyjaśnienie, jakie istotne okoliczności dostępne tylko dla skarżącej pozwalają jej zaoferować takie ceny, ponadto, ujawnienie nazw podwykonawców i upustów cenowych jakie osiąga u nich skarżąca spowoduje, że inni wykonawcy poznają ceny i będą chcieli wynegocjować takie same rabaty. To może się przełożyć na brak konkurencyjności wnioskodawcy, spowoduje, że skarżąca przestanie wygrywać przetargi, a co za tym idzie będzie powodować znaczną szkodę dla przedsiębiorstwa. Wszystkie kontakty handlowe i ich sieć na terenie całego kraju stanowią wartości organizacyjne i handlowe przedsiębiorstwa, które należy chronić. Udostępnienie tych informacji spowoduje nieodwracalny skutek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej ppsa). W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że co do zasady decyzję o umorzeniu postępowania zalicza się do decyzji nienadających się do wykonania. Z uwagi na szczególny charakter postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję należało ocenić odmiennie. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej rozstrzygnięcie w formie decyzji zapada tylko w przypadku, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 udip). Zaskarżona decyzja nie ma charakteru wyłącznie procesowego, bowiem przesądza o tym, że organ I instancji będzie obowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Tym samym Sąd uznał, że możliwe jest wykonanie zaskarżonej decyzji. Oceniając okoliczności wskazane we wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji stwierdził, że w pełni podziela argumentację wnioskodawcy. Udostępnienie żądanych informacji przed prawomocnym rozstrzygnięciem, czy prawidłowo uznano, że nie stanową one tajemnicy przedsiębiorcy, może zdaniem Sądu spowodować po stronie wnioskodawcy zarówno niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody jak i trudnych do odwrócenia skutków. Jak trafnie argumentuje wnioskodawca udostępnienie żądanej informacji może powodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bowiem może wpłynąć na pozycję spółki na rynku pod względem przewagi konkurencyjnej. Udostępnienie żądanej informacji może spowodować nieodwracalne skutki bowiem inni wykonawcy uzyskają informację o cenach proponowanych przez wnioskodawcę (k. 42-45 akt sądowych).

Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł R. W., wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej były informacje, które nie kwalifikują się jako tajemnice przedsiębiorstwa, ich ujawnienie nie może spowodować żadnej szkody, ani żadnych nieodwracalnych skutków, gdyż informacje te dotyczą jedynie takich danych jak: nazwa własna i numer katalogowy oraz producent rur i studzienek (k. 56-59 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotowe zażalenie dotyczy postępowania wpadkowego, w którym zapadło postanowienie z 8 listopada 2016 r. Charakter tego postępowania wpływa na zakres kognicji Sądu I i II instancji, bowiem dotyczy on postanowienia, które przedmiotem jest udzielenie ochrony tymczasowej, na czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym kontrola zaskarżonego postępowania wymaga oceny, czy zaszły przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, a nie może przerodzić się w merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, do czego w istocie dąży żalący się.

Słusznie Sąd I instancji uznał, że przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu może być przedmiotem ochrony tymczasowej, jako że podlega ona wykonaniu - przesądzając o konieczności podjęcia przez organ I instancji czynności materialno-technicznej w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Okoliczności przemawiające za wstrzymaniem aktu winna przedstawić w pierwszej kolejności wnioskująca strona, jednak sąd administracyjny zasadność jej wniosku bada z uwzględnieniem argumentów nie tylko w nim podniesionych, ale także w aspekcie całokształtu okoliczności sprawy. Rozpoznając wniosek, o którym mowa w art. 61 § 3 ppsa, sąd administracyjny nie może pomijać w swym rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swe odzwierciedlenie w postanowieniu sądu. Dlatego poprzestawanie tylko na treści wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest niedopuszczalnym naruszeniem obowiązku wojewódzkiego sądu administracyjnego do rzetelnego rozpoznania danej sprawy zgodnie z wymogami prawa (postanowienie NSA z: 30.11. 2010 r., II FZ 558/10, Lex 742616; 30.11.2010 r., II FZ 557/10, Lex 742615; 13.10. 2010 r., I FZ 401/10, Lex 740846; pkt 2 rekomendacji Rady Europy nr R (89)8 w sprawie tymczasowej ochrony prawnej; P. Daniel: Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przez sąd administracyjny, Przegląd Prawa Publicznego 2011/2/ 46-47; Postępowanie w sprawie ochrony tymczasowej przed polskim sądem administracyjnym w świetle standardów Rady Europy, ZNSA 2010/4/36-48; Ochrona tymczasowa w przepisach p.p.s.a. w świetle prawa unijnego, ZNSA 2011/5/26-30, 38-42; T. Woś – op. cit., s. 497-499, uw. 22-23, cytowane przez Komentatora orzecznictwo i literatura). Sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu fakty przemawiające za uwzględnieniem lub odmową wstrzymania wykonania aktu lub czynności (postanowienie NSA z 6.12.2006 r., II OZ 1352/06, cbosa; M. Bogusz, Glosa do postanowienia NSA z 31.3.2005 r. II OZ 155/05, Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa z 2006, nr 1, s. 12-15).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że orzekając o wstrzymaniu zaskarżonego zarządzenia należy mieć na względzie także przedmiot sprawy. Przesłanką wstrzymania danego aktu lub czynności jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (postanowienie NSA z 12.1.2012 r., I OZ 1097/11, Lex 1113306).

Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy należy uznać za bezzasadne twierdzenia żalącego się, że wnioskowane informacje dotyczą jedynie takich danych jak: nazwa własna i numer katalogowy oraz producent rur i studzienek. Warto wskazać chociażby, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony przez żalącego, jak i odwołanie, obejmowały między innymi zapisy umowne dotyczące wzajemnych zobowiązań pomiędzy wykonawcą - [...]a jej kontrahentami, dostawcami i usługodawcami, gdzie prócz danych wskazanych przez żalącego niewątpliwie znajdują się dane dotyczące rozliczeń pieniężnych spółki (k. 8-12 akt SKO).

Prawidłowo Sąd I instancji uwzględnił wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, trafnie uznając, że w sprawie zachodzą przesłanki pozytywne z art. 61 § 3 ppsa, i słusznie udzielił skarżącej tymczasowej ochrony.

Wojewódzki Sąd nie rozstrzygnął zaskarżonym postanowieniem merytorycznie skargi. Zarzuty merytoryczne podnoszone w zażaleniu, będą przedmiotem merytorycznej kontroli ze strony Sądu I instancji.

Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa oddalił zażalenie.