II SA/Op 440/07 - Wyrok

Data orzeczenia	2007-12-03	
Data wpływu	2007-08-30	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu	
Sędziowie	Ewa Janowska
Grażyna Jeżewska /przewodniczący/
Krzysztof Bogusz /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s	
Hasła tematyczne	Budowlane prawo	
Skarżony organ	Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118;  art. 48; Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071;  art. 7,  art. 80,  art. 107; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270;  art. 153,  art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 152,  art. 200;  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz skarżącego Z. M. kwotę 500 ( słownie pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez Z. M. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...], nakazująca inwestorom – G. B. i Z. M., rozebranie obiektu budowlanego wybudowanego na posesji przy ul. [...] w O., powstałego na skutek: wybudowania muru w granicy działki na długości północnej elewacji budynku mieszkalnego, wybudowania dachu wspartego na istniejącej konstrukcji dachu budynku mieszkalnego oraz wybudowanym murze w granicy działki i słupie drewnianym oraz wybudowania ścian poprzecznych wraz z bramą garażową, użytkowanego w części zamkniętej jako garaż, a w części otwartej jako wiata.

Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały na skutek postępowania w sprawie legalności budowy, wszczętego przez organ nadzoru budowlanego, na podstawie zawiadomienia T. L. z dnia 5 lipca 2001 r. Sprawa ta podlegała przy tym już dwukrotnie ocenie sądowej, w wyniku której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, uchylił wcześniejsze rozstrzygnięcia organów pierwszej i drugiej instancji.

Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 97/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 13 grudnia 2001 r., nr [...], oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 2 sierpnia 2001, nr [...], nakazującą G. i Z. M. rozbiórkę budowanego garażu na posesji przy ul. [...] w O. W wyroku tym Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie organów nie czyni zadość wymaganiu sformułowania go precyzyjnie, jasno i wyczerpująco, w sposób niedopuszczający możliwości różnej interpretacji. Przyjmując jako bezsporne, iż roboty budowlane objęte postępowaniem prowadzone były bez pozwolenia, czy też zgłoszenia oraz wskazując, iż w toku postępowania organy ustaliły, że dokonano wybudowania muru w granicy działki oraz dwóch ścian, a także położono belki (krokwie) i dachówki, jako istotne naruszenie Sąd wskazał, brak sprecyzowania w treści nakazu które z wybudowanych elementów zostały przez organy uznane w trybie art. 3 Prawa budowlanego za obiekt nazwany garażem i które w jego ocenie zostały wybudowane bez zezwolenia. Określając, iż jednym z elementów jest wybudowany w granicy działki mur o wysokości 1,85 m, Sąd zauważył, iż zgodnie z przepisami Prawa budowlanego obowiązującymi od dnia 24 grudnia 1997 r. żadne ogrodzenia nie wymagają pozwolenia na budowę, natomiast zgłoszenia wymaga jedynie budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy). Dalej powołując się na art. 48 Prawa budowlanego wskazał na możliwość nakazania rozbiórki tylko w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niemożność nakazania rozbiórki całego obiektu w razie ustalenia, że tylko pewna jego cześć została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do tego stwierdził, iż z treści zaskarżonej decyzji nie wynika czy nałożony obowiązek dotyczy całego muru, czy jedynie jego części, a ponadto nie dokonano kwalifikacji pod kątem ustalenia czy mur wzniesiony w granicy działki w całości, czy w części, stanowi ogrodzenie.

Po ponownym postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego, wyrokiem z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Op 463/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 5 października 2005 r., nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 19 sierpnia 2005 r., nr [...], nakazującą Z. i G. M. rozbiórkę pokrycia dachu, konstrukcji dachu nad powierzchnią między ścianą budynku mieszkalnego a murem ogrodzenia oraz tych elementów obiektu budowlanego, które powodują zmianę sposobu użytkowania przestrzeni pomiędzy ścianą budynku, a murem ogrodzenia, jako pomieszczenia garażowego. Powołując treść i zakres regulacji art. 48 Prawa budowlanego jako bezsporne Sąd wskazał, że ogrodzenie w granicy działki (mur) spełniało wymagania Prawa budowlanego, a pozostałe roboty były prowadzone bez pozwolenia na budowę. Ponadto, jak zaznaczył, inwestorzy nie przedłożyli żądanych dokumentów w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego, co w konsekwencji uniemożliwiło zastosowanie procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego i uprawniało organ do nakazania rozbiórki w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Przyjmując, iż rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji winno być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę Sąd uznał, iż treść nakazu sformułowana w zaskarżonej decyzji nie jest jasna, albowiem nie precyzuje, które z wybudowanych elementów zostały przez organy uznane za obiekt nazwany garażem i które dokładnie należy rozebrać. Z uwagi na stwierdzone naruszenie Sąd uchylił zaskarżone decyzje.

Rozpatrując niniejszą sprawę po raz kolejny, decyzją z dnia [...], nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał inwestorom G. B. i Z. M., rozebranie obiektu budowlanego, formułując rozstrzygnięcie jako nakaz rozebrania "obiektu budowlanego wybudowanego na posesji przy ul. [...] w O., powstałego na skutek: wybudowania muru w granicy działki na długości północnej elewacji budynku mieszkalnego, wybudowania dachu wspartego na istniejącej konstrukcji dachu budynku mieszkalnego oraz na wybudowanym murze w granicy działki i słupie drewnianym, wybudowania ścian poprzecznych wraz z bramą garażową użytkowanego, w części zamkniętej jako garaż, a w części otwartej jako wiata". Określił przy tym, iż o wykonaniu nakazu należy powiadomić inspektorat przedkładając oświadczenie osoby posiadającej uprawnienia budowlane i należącej do właściwej Izby Samorządu Zawodowego. Decyzja wydana została na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, iż w trakcie postępowania ustalono, że inwestor wykonał roboty budowlane polegające na wybudowaniu wymienionych w sentencji decyzji elementów obiektu budowlanego, co w konsekwencji doprowadziło do powstania budynku użytkowanego w części zamkniętej jako garaż, a w części otwartej jako wiata. Stwierdził, iż obiekt ten wykonany został etapowo na przestrzeni 2001- 2003 r. Jednocześnie organ podał, iż podczas oględzin w dniu 20 marca 2007 r. stwierdzono, że mur usytuowany w granicy pomiędzy działkami posesji nie stanowi jednolitego elementu, ponieważ w miejscu gdzie kończy się ściana, a zaczyna mur ogrodzeniowy widoczna jest pionowa spoina. Poddając w wątpliwość twierdzenie inwestora (Z. M.), że mur wykonany został w całości jako ogrodzenie, a dopiero później dobudowano do niego inne elementy, organ jako wiarygodne uznał oświadczenie T. L., iż istniejący mur ogrodzenia wybudowano znacznie później niż garaż. Przyjął tym samym, iż mur ogrodzenia powstał niezależnie, chociaż w linii stanowiącej przedłużenie ściany garażu. Wskazując na brak koniecznego pozwolenia na budowę oraz stwierdzając brak przesłanek do zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, jako zasadne organ uznał nakazanie rozbiórki obiektu, z pominięciem "dostawionej" części muru ogrodzenia, którego jak zaznaczył, wybudowanie w obecnym kształcie nie narusza przepisów techniczno- budowlanych.

W odwołaniu od decyzji G. B. wniosła o uchylenie decyzji i podjęcie rozstrzygnięcia zgodnego z jej wnioskiem, tj. ograniczenie rozbiórki dachu jedynie do jego pokrycia, a nie całej konstrukcji z belek drewnianych. Odnosząc się do wcześniejszych decyzji podniosła, iż działania podejmowane przez organy w postępowaniu dowodowym były pozorne i miały na celu zmianę decyzji bez narażania się na zarzut z art. 139 K.p.a. W sposób rażący i oczywisty naruszały one jednak, zdaniem odwołujacej, art. 8, art. 139, art. 11 i art. 15 K.pa. Formułując zarzut braku wyjaśnienia w zakresie nakazu rozbiórki ścian prostopadłych i bramy garażowej oraz kwestionując zmianę stanowiska, co do istnienia ogrodzenia, odwołująca jako wymagające uzasadnienia wskazała twierdzenie o braku przesłanek zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.

Decyzją z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazując na ustalenia dokonane w toku postępowania organ odwoławczy podał, iż bezsprzecznie powstały obiekt budowlany mający postać garażu stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, którego wykonanie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Za bezsporne uznał, iż wykonany on został bez wymaganego pozwolenia. Jako kwestię sporną wskazał z kolei ustalenia, czy wszystkie wykonane przez inwestorów roboty budowlane podlegały rygorom określonym w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Powołując zakres regulacji art. 48 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego, mających zastosowanie do samowolnej budowy obiektu budowlanego oraz powołując się na stanowisko wyrażone w sprawie przez sąd, organ odwoławczy stwierdził, iż wymagalność pozwolenia na budowę musi być analizowana w stosunku do obiektu budowlanego, a nie w odniesieniu do jego poszczególnych elementów. Zakres nakazu rozbiórki musi przy tym zawsze odpowiadać zakresowi samowolnie wykonanych robót budowlanych. Organ uznał, iż nakazanie rozbiórki tylko części obiektu jest możliwe wyłącznie, gdy organ nadzoru budowlanego ingeruje w trakcie realizacji samowolnej budowy. Wówczas to, nakaz rozbiórki odnosi się do tych części samowolnego obiektu budowlanego, które inwestor "zdążył" wybudować do momentu wydania decyzji o rozbiórce. Stosownie do tego organ wskazał, iż skoro w niniejszej sprawie budowa została już zakończona, a sporny obiekt jest użytkowany, nakaz niewątpliwie musi być wydany na cały obiekt garażu. Wskazując, iż materiał dowodowy potwierdza, że zadaszenie (konstrukcja i pokrycie) oraz ściany prostopadłe do budynku mieszkalnego (w tym bramy) są elementami samowolnego garażu, organ odwoławczy stwierdził, iż wątpliwości dotyczące ściany północnej garażu wyjaśniły oględziny przeprowadzone w dniu 20 marca 2007 r. Ujawniając, iż pomiędzy ścianą, a częścią ogrodzenia istnieje pionowa spoina potwierdziły one zdaniem organu, że zarówno mur postawiony przy granicy działki, jak i ściana do niego dobudowana, powstały w czasie późniejszym. To zaś wskazywać może na dobudowanie do istniejącego ogrodzenia ściany garażu. Wobec dokonanych ustaleń, zdaniem organu przyjąć należy, że elementy obiektu budowlanego powstały w ramach samowoli budowlanej, której stwierdzenie nie wymaga aby roboty budowlane wykonane były w jednym czasie. Odnosząc się do argumentów odwołania, organ wskazał, iż wcześniejsza bierna postawa inwestorów w zakresie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 24 marca 2005 r., całkowicie przekreśliła możliwość legalizacji spornego obiektu na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Z. M. wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, zarzucając im naruszenie art. 8, art. 139, art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 48 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego. Skarżący podniósł, iż przepis art. 139 K.p.a. naruszony został poprzez objęcie nakazem rozbiórki również ogrodzenia postawionego na granicy działki, które to we wcześniejszej decyzji nakazem tym nie było objęte. Ponadto, jako nieuzasadnione skarżący wskazał przeprowadzenie dodatkowego postępowania. Zaznaczył, iż wszystkie okoliczności były już sprawdzane we wcześniejszym postępowaniu. Pozorne zaś zabiegi w tym zakresie naruszyły art. 138 § 2 K.p.a. Jako niedopuszczalną w świetle art. 8 K.p.a. skarżący wskazał, nagłą zmianę interpretacji przepisów. Odnośnie zaś interpretacji przepisu art. 48 podniósł, iż jest ona niewłaściwa i nadmiernie restrykcyjna. Skoro bowiem wylewka i ogrodzenie były wykonane w zgodzie z prawem (gdyż nie wymagały pozwolenia, ani zgłoszenia), to w ramach procedury z art. 48 Prawa budowlanego można żądać jedynie zniesienia dalszych robót.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał przy tym, iż orzeczonej rozbiórce podlegają tylko te elementy, które służą użytkowaniu obiektu jako garażu. Rozstrzygnięcia nie wskazują natomiast, aby rozbiórce podlegać miały wylewka, czy też ten fragment muru, który stanowi ogrodzenie. Jednocześnie w ocenie organu decyzje są czytelne i wyraźnie wskazują, które elementy powinny zostać rozebrane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji.

Ponadto, stosowanie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Uwzględniając powyższe w ocenie Sądu uznać należało, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna, nie odpowiadają przepisom prawa, jednakże z innych powodów niż wskazane w skardze.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji dostrzec przede wszystkim trzeba, iż sprawa której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się wszak w wyroku z dnia 9 czerwca 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 97/02 oraz w wyroku z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Op 463/05.

Stosownie do tego wskazać należy, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem postępowania. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, iż orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Zauważyć przy tym należy, iż ocena prawna dotyczy wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazuje ona jaki przepis znajduje, a jaki nie, zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego oraz jak winien być on rozumiany. Determinuje ona tym samym, podobnie jak zawarte w orzeczeniu wskazania, co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania samego sądu oznacza z kolei, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu w orzeczeniu poglądowi w pełnym zakresie.

Podzielając ocenę wyrażoną we wcześniejszych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wskazać zatem przyjdzie, iż materialną podstawę prawną w niniejszej sprawie bezsprzecznie stanowi przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym jednoznacznie wynika, że o ile budowa muru, stanowiącego ogrodzenie w granicy działki, spełniała wymogi prawa budowlanego, o tyle pozostałe roboty budowlane, polegające na budowie spornego obiektu budowlanego stanowiącego w jednej części garaż, a w drugiej wiatę, prowadzone były bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nieprzedłożenie przez inwestorów w wymaganym terminie, żądanych przez organ nadzoru budowlanego dokumentów, określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, uniemożliwiło natomiast dokonanie legalizacji tych robót w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. W wyniku uchybienia wyznaczonemu terminowi strona utraciła przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej. Jak stanowi bowiem przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, niespełnienie w określonym terminie obowiązku przedstawienia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3, skutkuje nakazem rozbiórki, o którym mowa w ust. 1.

Stosownie do tego, jako prawidłowe przyjąć należy, wydanie w niniejszej sprawie, przez organy nadzoru budowlanego, decyzji w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Niemniej jednak dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia uznać trzeba, iż podejmując rozstrzygnięcie ograny nie zastosowały się do oceny prawnej wyrażonej w niniejszej sprawie, w wyroku z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Op 463/05. Podzielając poglądy wyrażone w powołanym wyroku powtórzyć przyjdzie, iż rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji stanowi jeden z najistotniejszych jej elementów. Musi być ono zatem tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Obowiązek ten, winien przy tym być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym.

Orzekając nakaz rozbiórki organ winien zatem w rozstrzygnięciu, a nie w uzasadnieniu decyzji, precyzyjnie określić przedmiot rozbiórki. Obowiązany jest tym samym szczegółowo opisać w rozstrzygnięciu obiekt podlegający rozbiórce, poprzez określenie m.in. poszczególnych jego elementów oraz wskazanie materiałów z których zostały one wykonane. W przypadku skomplikowanych stanów faktycznych, opis przedmiotu rozbiórki może przy tym nastąpić np. poprzez odesłanie do załącznika graficznego. Konieczne jednak jest, aby odesłanie to zawarte zostało w samym rozstrzygnięciu, a nie w uzasadnieniu decyzji. Jednocześnie, w przypadku nakazu rozbiórki dotyczącego jedynie części obiektu, bądź w przypadku ustalenia, iż roboty budowlane doprowadziły do powstania dwóch odrębnych, ale połączonych ze sobą obiektów, z których jeden spełnia wymagania prawa budowlanego, rozstrzygnięcie winno określać parametry techniczne elementów objętych nakazem rozbiórki, takie jak chociażby ich wymiary.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna nie czynią zadość wskazanym wymaganiom. Odnosząc się do ustaleń dotyczących stanu faktycznego, stwierdzić przyjdzie, iż treść nakazu nie została wystarczająco jasno i precyzyjnie sformułowana. Określenie obiektu podlegającego rozbiórce poprzez wskazanie robót budowlanych na skutek których obiekt ów powstał, rodzi wszak wątpliwości co do tego, czy i w jakim zakresie poszczególne elementy budynku, powstałe w wyniku tych robót podlegają rozbiórce. Ponadto, nawet gdyby przyjąć, iż nakaz odnosi się do wyszczególnionych elementów obiektu, rozstrzygnięcie nie określa ich w sposób szczegółowy. Przede wszystkim zaś nie charakteryzuje ich, przez wskazanie wymiarów, czy też surowców z których zostały wykonane, co jest istotne z uwagi na prawidłowe wykonanie decyzji.

Z rozstrzygnięcia nakazującego rozbiórkę obiektu budowlanego nie wynika czy obejmuje on dach spornego obiektu, czy również elementy konstrukcji, na której dach został wsparty. Z akt administracyjnych wynika natomiast, że dach spornego obiektu wsparty jest na drewnianym słupie oraz połączony jest z dachem budynku mieszkalnego, nieobjętego postępowaniem, w taki sposób, że stanowi jego przedłużenie. Brak precyzji rozstrzygnięcia w odniesieniu do parametrów technicznych dachu podlegającego rozbiórce, może zatem nasuwać istotne wątpliwości przy wykonywaniu decyzji. Ponadto wskazanie w rozstrzygnięciu, iż nakaz rozbiórki obejmuje obiekt budowlany "powstały na skutek wybudowania muru w granicy działki na długości północnej elewacji budynku mieszkalnego", szczególnie wobec stwierdzenia połączenia tej części muru, z pozostałą jego częścią, uznaną przez organy za wykonaną legalnie, bez określenia rozmiarów muru, uzasadnia wątpliwości co do tego w jakiej części, tj. na jakiej długości oraz wysokości ewentualnie należałoby go rozebrać.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, uznać należało, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 107 K.p.a. Podejmując rozstrzygnięcie organy nie wyjaśniły bowiem i nie uwzględniły w rozstrzygnięciu, okoliczności mających istotny wpływ na zakres, wynikającego z art. 48 Prawa budowlanego, obowiązku rozbiórki.

Dodatkowo odnosząc się do uznanego przez organy za udowodniony faktu, iż mur usytuowany w granicy działki nie stanowi jednego elementu, a ściana ogrodzenia została "doklejona" do ściany garażu zauważyć przyjdzie, iż nie istnieją przeszkody, aby nakazać rozbiórkę części obiektu w sytuacji, gdy jest to część obiektu na tyle samodzielna, jak i niezależna od pozostałej części obiektu wybudowanego zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 788/05, System Informacji Prawnej LEX nr 209457). Ocena w tym zakresie oraz rozstrzygnięcie winny być jednak podjęte po wyjaśnieniu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Motywy takiego rozstrzygnięcia winny przy tym zostać dokładnie wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji.

W niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 23 marca 2006 r. Sąd za bezsporne uznał, iż ogrodzenie w postaci muru wykonane zostało legalnie. Stwierdzony w ponownym postępowaniu fakt, iż w murze widoczna jest pionowa spoina, nie przesądza natomiast jeszcze o tym, iż mur jako całość nie stanowi odrębnego obiektu budowlanego, którego część została następnie wykorzystana jako jedna ze ścian garażu. Wykonanie muru w formie dwóch, wykonanych w różnym czasie, połączonych części, nie wyłącza bowiem uznania go za jeden odrębny obiekt budowlany.

Zwrócić należy uwagę, że tylko pierwszy protokół oględzin operował opisem i wymiarami poszczególnych elementów ocenianego obiektu. Stan faktyczny po 7 sierpnia 2001 r. uległ jednak zmianie. Tymczasem kolejne czynności organów, w tym ponowne oględziny sprowadziły się do zdawkowych relacji nic nie wnoszących do sprawy. Prostą konsekwencją tego stanu rzeczy jest treść decyzji obu instancji, z których nie wynika jaki de facto obiekt budowlany należy rozebrać. Są także inne braki będące następstwem nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Protokoły oględzin nie odnoszą się do żadnej mapy, szkicu lub rysunku sytuującego obiekt na działce skarżącego. Decyzja drugiej instancji z dnia [...] odwołuje się do oględzin stwierdzając wybudowanie w granicy "ściany o długości 16 m i wysokości 1,85 m", podczas gdy z protokołu tejże wizji wynika, że ściana ma długość około 15 m i wysokość 2,13 m. Tak prowadzone postępowanie i powzięte na jego podstawie ustalenia doprowadziły do wydania aktów, które nie mogły pozostać w obrocie prawnym.

Mając na uwadze powyższe, ponieważ stwierdzone uchybienia miały istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 P.p.s.a. Koszty postępowania zasądzono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się przede wszystkim do konieczności jasnego i precyzyjnego sformułowania rozstrzygnięcia - nie budzącego wątpliwości co do jego przedmiotu oraz dokonania oceny w zakresie stanu faktycznego zgodnie z art. 80 K.p.a. i uzasadnienia decyzji stosownie do wymogów art. 107 K.p.a.