Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Dawid Lis po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 1265/22 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 13 maja 2022 r. nr DS.523.1333.2022.PR.KK w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości oraz zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz [...] Sp. z o.o. [...] kwotę 1154 (jeden tysiąc sto pięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 22 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1265/22, oddalił skargę [...] Sp. z o.o. [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 13 maja 2022 r., nr DS.523.1333.2022.PR.KK. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, decyzją z dnia 13 maja 2022 r., nr DS.523.1333.2022.PR.KK., wydana na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1781), art. 4 pkt 1, art. 6 ust. 1 oraz art. 58 ust. 2 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35; dalej: "RODO"), udzielił [...] Sp. z o.o. [...], działającą przez oddział w Polsce upomnienia za naruszenie art. 6 ust. 1 RODO, polegające na przetwarzaniu danych osobowych A.S. w zakresie jej numeru telefonu, bez podstawy prawnej w celach marketingowych.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że A.S. skargą z dnia 20 lutego 2022 r. zgłosiła do Urzędu Ochrony Danych Osobowych nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych przez [...] Sp. z o.o. (dalej: "Spółka"), polegające na przetwarzaniu danych osobowych w celach marketingowych, bez podstawy prawnej. Prezes UODO ustalił, że uczestniczka, wbrew woli, otrzymywała od Spółki połączenia telefoniczne o charakterze marketingowym i nie wyrażała Spółce zgody na przetwarzanie numeru telefonu i nie wie skąd go pozyskano. Spółka wyjaśniła, że pozyskała numer telefonu w związku z umową zawartą z P. Sp. z o.o. [...] z 1 lipca 2020 r. o udostępnienie pakietu danych (numerów telefonu, wytypowanych w oparciu o kryterium geograficzne), która łączyła strony do 30 czerwca 2021 r. i w związku z umową z C. Sp. z o.o. [...] o udostępnienie pakietu danych z 1 lipca 2021 r. Spółka wyjaśniła, że uczestniczka w dniu 20 lutego 2022r. zwróciła się do Spółki o zaprzestanie kontaktu i dalszego przetwarzania numeru telefonu oraz usunięcia go z bazy danych. Spółka pismem z 22 lutego 2022 r. potwierdziła usunięcie nr i poinformowała, że nr nie będzie używany do celu wykonywania połączeń przez Spółkę po upływie 5 dni roboczych. Spółka w piśmie z dnia 10 marca 2022 r. wskazała, że w związku z prowadzeniem działalności w zakresie umawiania pokazów i prezentacji towarów oferowanych przez podmioty z branży sprzedaży bezpośredniej, wykonywała połączenia telefoniczne, pod posiadane numery telefonów, ale bez ich przyporządkowania do danych osobowych ich właścicieli lub użytkowników. W przypadku nawiązania kontaktu z daną osobą nie znane są dane rozmówcy (imię, nazwisko, wiek, adres zamieszkania) do czasu ich ewentualnego podania drogą telefoniczną, celem przesłania m.in. zaproszenia, voucher lub dalszych informacji, a z informacji posiadanych przez Spółkę wynika, że uczestniczka w trakcie rozmowy telefonicznej nie podała identyfikujących ją danych osobowych. Spółka nie dysponuje środkami prawnymi, technicznymi bądź organizacyjnymi, umożliwiającymi dokonanie identyfikacji podmiotów, z którymi kontaktują się jej przedstawiciele. Nie jest też w stanie przypisać numeru telefonu do konkretnej osoby fizycznej. Do momentu ewentualnego podania danych osobowych przez rozmówcę, rozmowa odbywa się anonimowo. W opinii Spółki nie jest zasadne uznanie nr telefonu za dane osobowe.

Następnie Prezes UODO, odnosząc się do treści art. 4 pkt 1 RODO wskazał, że w zakresie możliwości zidentyfikowania osoby fizycznej należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że poszczególna informacja może w zależności od okoliczności stanowić daną osobową, bądź nie być za nią uznawana. Należy rozróżnić sytuację, w której prawdopodobieństwo zidentyfikowania osoby nie istnieje lub jest nieznaczne i osoba ta nie powinna zostać uznana za "możliwą do zidentyfikowania" oraz przypadek, w którym taka identyfikacja nie jest uprawdopodobniona. Przy weryfikacji, czy dany sposób może być z uzasadnionym prawdopodobieństwem wykorzystany do zidentyfikowania danej osoby, należy wziąć pod uwagę wszelkie obiektywne czynniki, takie jak koszt i czas potrzebny do jej zidentyfikowania, oraz uwzględnić technologię dostępną w momencie przetwarzania danych, jak i postęp technologiczny.

W ocenie Prezesa UODO, w postępowaniu mamy do czynienia z pośrednią identyfikacją uczestniczki przez jej numer telefonu. Przetwarzanie przez Spółkę numeru telefonu uczestniczki stanowi przetwarzanie jej danych osobowych. Nr telefonu wykorzystywany jest w celu skontaktowania się z konkretną osobą – posiadaczem tego nr. Nie ma przy tym znaczenia uprzednie posiadanie informacji o imieniu i nazwisku osoby, bo osoba ta jest już chwili pozyskania nr tel. identyfikowalna za pomocą tej danej. Wobec tego przetwarzanie przez Spółkę nr telefonu uczestniczki stanowi przetwarzanie jej danych osobowych. Przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne, gdy administrator legitymuje się którąś z autonomicznych przesłanek z art. 6 ust. 1 RODO. W sprawie istotny jest art. 6 ust. 1 lit. f) RODO – przetwarzanie niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, gdy nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności, gdy osoba, której dane dotyczą jest dzieckiem. W motywie 47 RODO dopuszczono możliwość prowadzenia marketingu bezpośredniego na podstawie prawnie uzasadnionych interesów administratora. Aby jednak to przetwarzanie było dopuszczalne, na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO interesy administratora danych muszą być nadrzędne wobec praw i wolności osób, których dane dotyczą. Powyższa przesłanka jest spełniona, gdy podmiot danych może oczekiwać przetwarzania dla tych celów, m.in. gdy między osobą a administratorem istnieje relacja prawna, np. strony wiąże umowa. W sprawie nie było podstaw, aby uczestniczka mogła się spodziewać pozyskania i przetwarzania jej danych osobowych do celów marketingu bezpośredniego. Nie zachodziło powiązanie między Spółką a uczestniczką. Spółka nie miała więc podstaw do pozyskania i następczo przetwarzania danych osobowych uczestniczki. Sama umowa sprzedaży bazy danych nie jest bowiem przesłanką legalizującą proces przetwarzania. Połączenia telefoniczne wykonane na numer telefonu uczestniczki służyły do promowania wizerunku i usług Spółki oraz podmiotów z nią współpracujących. Działanie Spółki było więc nakierowane na wywołanie reakcji uczestniczki i osiągnięcie korzyści stricte handlowych, czyli było wykonane w celu marketingu bezpośredniego (ogół działań administratora danych, które przez przekazywanie informacji do indywidualnych podmiotów mają na celu wywołanie reakcji u osoby, której dane dotyczą, związanej z potrzebą posiadania określonego produktu).

Prezes UODO, odwołując się do art. 17 ust. 1 RODO wskazał, że Spółka - po złożeniu przez uczestniczkę sprzeciwu wobec przetwarzania danych w celach marketingowych - nie może wyznaczać sobie terminu (5 dni), w którym te działania zostaną przez nią zaniechane. Z art. 21 ust. 3 RODO wynika obowiązek niezwłocznego zaprzestania przetwarzania danych w celach marketingowych. Tym samym, jeżeli osoba, której dane dotyczą, wniesie sprzeciw wobec przetwarzania danych osobowych do celów marketingu bezpośredniego, nie wolno już przetwarzać tych danych do takich celów. Wykonanie połączenia o charakterze marketingowym po złożeniu sprzeciwu stanowiłoby naruszenie prawa i nie byłoby uzasadnione, w szczególności przez odwołanie się do wewnętrznych regulacji obowiązujących u danego administratora (kwestie techniczne czy organizacyjne). Z tych względów, Prezes UODO za zasadne uznał udzielenie Spółce upomnienia, na mocy art. 58 ust. 2 lit. b RODO.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się Spółka, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że kwestią sporną w sprawie było to czy Prezes UODO prawidłowo uznał, że numer telefonu komórkowego uczestniczki stanowił daną osobową i czy w związku z tym możliwe było przyjęcie, że doszło do jego nieprawidłowego – bez podstawy prawnej - przetwarzania także ze względu na to, że Spółka mimo sprzeciwu uczestniczki złożonego w trybie art. 21 ust. 1 i 2 RODO niezwłocznie nie zastosował się do zaprzestania przetwarzania danych, wskazując, że będzie to czyniła jeszcze przez 5 dni.

Sąd pierwszej instancji odwołał się do art. 4 pkt 1 RODO, zgodnie z którym dane osobowe oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej. Zawarta w art. 4 pkt 1 RODO definicja danych osobowych opiera się na koncepcji "zidentyfikowania" lub "możliwości zidentyfikowania" osób, których dane dotyczą. Z motywu 26 RODO wynika, że zasady ochrony danych powinny mieć zastosowanie do wszelkich informacji o zidentyfikowanych lub możliwych do zidentyfikowania osobach fizycznych. Spseudonimizowane dane osobowe, które przy użyciu dodatkowych informacji można przypisać osobie fizycznej, należy uznać za informacje o możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. Aby stwierdzić, czy dana osoba fizyczna jest możliwa do zidentyfikowania, należy wziąć pod uwagę wszelkie rozsądnie prawdopodobne sposoby (w tym wyodrębnienie wpisów dotyczących tej samej osoby), w stosunku do których istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo, że zostaną wykorzystane przez administratora lub inną osobę w celu bezpośredniego lub pośredniego zidentyfikowania osoby fizycznej. Aby stwierdzić, czy dany sposób może być z uzasadnionym prawdopodobieństwem wykorzystany do zidentyfikowania danej osoby, należy wziąć pod uwagę wszelkie obiektywne czynniki, takie jak koszt i czas potrzebne do jej zidentyfikowania, oraz uwzględnić technologię dostępną w momencie przetwarzania danych, jak i postęp technologiczny. Zasady ochrony danych nie powinny więc mieć zastosowania do informacji anonimowych, czyli informacji, które nie wiążą się ze zidentyfikowaną lub możliwą do zidentyfikowania osobą fizyczną, ani do danych osobowych zanonimizowanych w taki sposób, że osób, których dane dotyczą, w ogóle nie można zidentyfikować lub już nie można zidentyfikować. RODO nie dotyczy więc przetwarzania takich anonimowych informacji, w tym przetwarzania do celów statystycznych lub naukowych. Jakkolwiek art. 4 pkt 1 RODO wyjaśnia, jaką osobę należy uznać za "możliwą do zidentyfikowania", a motyw 26 RODO zawiera swoisty test "możliwości identyfikacji" osoby fizycznej, to przepisy RODO nie wyjaśniają wprost, co oznacza "identyfikacja". Tym samym dane osobowe oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego, jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej.

WSA w Warszawie wskazał, że zwrot "można zidentyfikować" rozumie się nie tylko jako możliwość odniesienia konkretnej informacji do konkretnej osoby, lecz jako możliwość wskazania danej osoby, rozumianego jako faktyczne wyodrębnienie jej spośród innych osób. Zidentyfikowanie osoby fizycznej nie musi więc polegać na określeniu jej imienia i nazwiska, a wystarczające jest oznaczenie danej osoby w sposób umożliwiający wywieranie na nią określonego wpływu. Rację ma zatem Prezes UODO wskazując, że nie ma znaczenia uprzednie posiadanie informacji o imieniu i nazwisku osoby, ponieważ osoba ta - już w chwili pozyskania nr tel. - jest identyfikowalna za pomocą tej danej. Zdaniem Sądu, numer telefonu osoby fizycznej daje możliwość identyfikowalności osoby fizycznej, także wtedy gdy podmiot, który jest w jego posiadaniu, nie dysponuje innymi danymi umożliwiającymi identyfikację tej osoby lub rozsądnie prawdopodobnym do wykorzystania sposobem uzyskania takich danych.

WSA w Warszawie przywołał ponadto przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. z 2021r., poz. 576 ze zm.) i wyjaśnił, że przepisy tej ustawy świadczą o ścisłym związku numeru telefonu z abonentem, a w przypadku, w którym umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawierana jest przez użytkownika końcowego, z tym użytkownikiem, gwarantując mu możliwość przeniesienia przydzielonego numeru przy zmianie dostawcy usług oraz chroniąc przed arbitralną zmianą przydzielonego numeru przez dostawcę usług. Można zakładać, że w wielu przypadkach numer telefonu jest związany z abonentem, będącym osobą fizyczną, silniej i przez dłuższy czas niż miejsce jego zamieszkania. Numer telefonu osoby fizycznej stanowi zatem "punkt kontaktowy", który umożliwia osobie trzeciej podjęcie inicjatywy kontaktu z osobą fizyczną, a w konsekwencji wywierania na nią określonego wpływu. Numer telefonu osoby fizycznej, a w szczególności używany przez nią numer telefonu komórkowego, z jakim mamy do czynienia w realiach rozpoznanej sprawy, stanowi niepowtarzalną kombinację cyfr, która jest przypisana do tej osoby i odróżnia ją, po pierwsze, od osób niekorzystających z usługi telekomunikacyjnej (łączności telefonicznej), a po drugie, korzystających z innych numerów telefonów. Jest informacją na temat tej osoby, która umożliwia kontakt z nią i skierowanie do niego określonej informacji (zarówno ustnej, jak i tekstowej). Uczestniczka, korzystająca z nr tel., pod który dzwonił przedstawiciel Spółki, była użytkownikiem końcowym, o którym mowa w art. 2 pkt 50 ustawy Prawo telekomunikacyjne, na którego możliwe było wywieranie wpływu przez Spółkę.

Sąd nie podzielił stanowiska Spółki, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, jak też ze względu na dostępne obecnie technologie i postęp technologiczny, znikome było ryzyko uzyskania przez Spółkę (podmiot dysponujący numerem telefonu osoby fizycznej) dodatkowych danych identyfikujących uczestnika. Tym samym rację miał Prezes UODO, że Spółka, pozyskując numer telefonu komórkowego uczestniczki, przechowując go i wykorzystując następnie do nawiązania połączenia telefonicznego przetwarzała jej dane osobowe, gdyż numer telefonu komórkowego użytkownika końcowego, będącego osobą fizyczną, definiuje tego użytkownika jako osobę korzystającą dla zaspokojenia własnych potrzeb z usług telekomunikacyjnych, przypisanych do tego numeru, w tym z podstawowej usługi połączeń telefonicznych, a zatem umożliwia jego zidentyfikowanie przez nawiązanie z nim kontaktu w określonym celu i wywieranie na niego określonego wpływu. Sąd dodatkowo wywiódł, że nawet przy założeniu, że sam numer telefonu nie pozwala na zidentyfikowanie osoby fizycznej, to skarżąca dysponowała sposobami pozwalającymi na uzyskanie dodatkowych danych identyfikujących uczestniczkę, które mogła z uzasadnionym prawdopodobieństwem wykorzystać.

Zdaniem Sądu, prawidłowe było uznanie przez Prezesa UODO, że przetwarzanie danych osobowych uczestniczki odbywało się dla celów marketingu bezpośredniego. Choć skarżąca wskazuje, że: a) celem połączenia telefonicznego było ustalenie zainteresowania rozmówcy udziałem w organizowanych spotkaniach lub prezentacjach, a dopiero w przypadku wyrażenia woli udziału w spotkaniu rozmówca wyrażał zgodę na przetwarzanie jego danych osobowych i podawał niezbędne dane w celu wzięcia udziału w spotkaniu; b) działalność Spółki skupia się na zapraszaniu na organizowane spotkania, podczas których kontrahenci Spółki poruszają tematykę spotkań wcześniej określoną podczas składania zaproszenia abonentom; c) uczestnicy ww. spotkań mają alternatywną możliwość zapoznania się z ofertą kontrahenta Spółki lub zakupu towarów prezentowanych przez ten podmiot poprzez przyjęcie prezentowanej tam oferty; d) Spółka, zapraszając na spotkania w rozmowie nie prowadzi sprzedaży, nie informuje o konkretnych produktach, a jedynie o tematyce spotkania i kategoriach prezentowanych produktów; e) we własnym imieniu realizuje połączenia i umawia spotkania, które następnie są sprzedawane na rzecz jej kontrahentów z branży sprzedaży bezpośredniej - więc nie można jej przypisać korzyści z rzekomego marketingu, gdyż nie prowadzi podczas połączeń sprzedaży, a produkty oferowane na pokazach nie stanowią w żadnym razie jej własności – prawidłowo Prezes UODO odwołał się do definicji pojęcia "marketingu bezpośredniego" zawartej w rekomendacji R (85)20 Komitetu Ministrów dla Państw Członkowskich w sprawie ochrony danych osobowych używanych dla celów marketingu bezpośredniego Rady Europy "Ochrona danych osobowych wykorzystywanych dla potrzeb marketingu bezpośredniego" z 25 października 1985r. Zgodnie z tą definicją "marketing bezpośredni", to ogół działań, jak również wszelkich dotyczących go usług pomocniczych, umożliwiających oferowanie produktów lub usług bądź przekazywanie innych informacji do grupy ludności - za pośrednictwem poczty, telefonu lub innych bezpośrednich środków - w celach informacyjnych bądź w celu wywołania reakcji ze strony osoby, której dane dotyczą. W związku z tym wykonywanie połączeń telefonicznych w celu zaproszenia konsumenta na pokaz lub spotkanie, podczas którego istnieje możliwość zakupu produktów, jest marketingiem bezpośrednim, ponieważ jest przekazaniem informacji w celu wywołania reakcji ze strony konsumenta w postaci udania się na pokaz i zakupienia oferowanych produktów. Nie ma przy tym znaczenia, że produkty oferowane na pokazach, na które zapraszała Spółka, nie były jej własnością, czy też nie były oferowane przez nią, lecz przez jej kontrahentów. Skoro Spółka używała telekomunikacyjnych urządzeń końcowych w celu zaproszenia konsumentów na pokazy lub spotkania, podczas których istniała możliwość zakupu produktów, to używała tych urządzeń w celu marketingu bezpośredniego. To, kto następnie oferował produkty na umawianych przez nią spotkaniach nie ma znaczenia z perspektywy normy prawnej zawartej w art. 172 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Stwierdzenie, że przetwarzanie danych osobowych uczestniczki odbywało się dla celów marketingu bezpośredniego ma o tyle istotne znaczenie, że zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. f RODO, przetwarzanie jest zgodne z prawem, gdy jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem. W świetle natomiast motywu 47 zd. 6 RODO, za działanie wykonywane w prawnie uzasadnionym interesie można uznać przetwarzanie danych osobowych do celów marketingu bezpośredniego. Niemniej jednak, prawnie uzasadnione interesy administratora mogą być podstawą prawną przetwarzania, o ile w świetle rozsądnych oczekiwań osób, których dane dotyczą, opartych na ich powiązaniach z administratorem nadrzędne nie są interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą. Taki prawnie uzasadniony interes może istnieć na przykład w przypadkach, gdy zachodzi istotny i odpowiedni rodzaj powiązania między osobą, której dane dotyczą, a administratorem, na przykład gdy osoba, której dane dotyczą, jest klientem administratora lub działa na jego rzecz. Aby stwierdzić istnienie prawnie uzasadnionego interesu, należałoby w każdym przypadku przeprowadzić dokładną ocenę, w tym ocenę tego, czy w czasie i w kontekście, w którym zbierane są dane osobowe, osoba, której dane dotyczą, ma rozsądne przesłanki by spodziewać się, że może nastąpić przetwarzanie danych w tym celu.

WSA w Warszawie zaznaczył, że w świetle art. 172 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne, dookreślającego i precyzującego przepisy RODO, zakazane jest używanie telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego (...), chyba że abonent lub użytkownik końcowy uprzednio wyraził na to zgodę. Zgodnie z art. 174 ustawy Prawo telekomunikacyjne, do uzyskania zgody abonenta lub użytkownika końcowego stosuje się przepisy o ochronie danych osobowych. Skoro zatem używanie telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego dopuszczalne jest pod warunkiem uprzedniego wyrażenia zgody przez abonenta lub użytkownika końcowego, to brak takiej zgody ze strony uczestnika/uczestniczki postępowania, powoduje, że nie mógł on/mogła ona mieć rozsądnych przesłanek, by spodziewać się, że może nastąpić przetwarzanie jego/jej danej osobowej w postaci numeru telefonu do tych celów. Skarżąca nie była uprawniona do przetwarzania danych osobowych uczestniczki w zakresie numeru telefonu, na mocy art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Prezes UODO trafnie uznał więc, że Spółka przetwarzała dane osobowe uczestniczki bez podstawy prawnej, przez co naruszyła art. 6 ust. 1 RODO.

Z powyższym wyrokiem nie zgodziła się Spółka, wnosząc skargę kasacyjną i domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. art. 4 pkt 1 w zw. z motywem 26 RODO poprzez jego błędną wykładnię i bezzasadne uznanie, że numer telefonu stanowi daną osobową umożliwiającą zidentyfikowanie osoby fizycznej, w sytuacji gdy numer telefonu nie jest informacją o charakterze osobowym, czyli nie obejmuje żadnych danych identyfikujących osoby fizyczne, a zatem nie pozwala na ustalenie sama w sobie tożsamości (personaliów) podmiotu nim się posługującego;

2. art. 4 pkt 2 RODO poprzez błędną jego wykładnię i bezzasadne uznanie, że skarżąca przetwarzała dane osobowe A.S., w sytuacji gdy w zaistniałym stanie faktycznym, brak jest możliwości przypisania Spółce jakiejkolwiek roli w procesie przetwarzania danych osobowych, w tym na potrzeby marketingu bezpośredniego, albowiem numer telefonu nie stanowi sam w sobie danych osobowych w rozumieniu RODO;

3. art. 4 pkt 7 i pkt 8 RODO poprzez błędną jego wykładnię i bezzasadne uznanie, że skarżąca pełniła rolę administratora danych osobowych lub podmiotu przetwarzającego, w sytuacji gdy Spółka (ani samodzielnie ani wspólnie z innymi osobami trzecimi) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie decydowała nigdy o celach i środkach przetwarzania danych osobowych, w tym danych osobowych A.S.;

4. art. 6 ust. 1 RODO poprzez nietrafną ocenę, że organ prawidłowo go zastosował w wyniku spełnienia się jego dyspozycji, podczas gdy pozostaje on relewantny w niniejszej sprawie, gdyż Spółka nie przetwarza danych osobowych w rozumieniu RODO;

5. art. 11 ust. 1 w zw. z motywem 57 RODO poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że do czynności realizowanych przez Spółkę i objętych przez organ zaskarżoną decyzją, zastosowanie odnajduje RODO, podczas gdy w ich toku, przy posiadaniu samego numeru telefonu, nie dochodzi do przetwarzania danych osobowych, w tym na potrzeby marketingu bezpośredniego, co skutkuje konkluzją, że Spółka nie jest obowiązana do pozyskiwania innych danych celu zastosowania RODO;

6. art. 12 ust. 3 w zw. z art. 17 ust. 1 RODO poprzez błędną ich wykładnię w wyniku bezzasadnego uznania, że skarżąca dopuściła się uchybienia polegającego na zwłoce w zakresie usunięcia danych osobowych A.S., podczas gdy Spółka nie byłą obowiązana do usunięcia numeru telefonu uczestniczki (brak przetwarzania danych osobowych) oraz aby stosować RODO;

7. art. 58 ust. 2 lit. b RODO poprzez nietrafną ocenę prawidłowości jego zastosowania przez organ, który bezzasadnie uznał skarżącą, jako pełniącą rolę administratora danych lub podmiotu przetwarzającego, podczas gdy przywołany przepis przyznaje uprawnienie do udzielenia upomnień organowi nadzorczemu wyłącznie w odniesieniu do administratora lub podmiotu przetwarzającego w przypadku naruszenia przepisów RODO przez operacje przetwarzania, co w niniejszej sprawie nigdy nie miało miejsca z uwagi na niepełnienie takich ról przez Spółkę;

8. art. 58 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 RODO poprzez nietrafną ocenę, że organ nie wykroczył poza zakres przyznanych jemu kompetencji i prawidłowo wydał swoją decyzję w stosunku do podmiotu niepełniącego roli administratora lub podmiotu przetwarzającego dane osobowe a nadto nieprzetwarzającego danych osobowych, podczas gdy zakres kompetencji organu nadzorczego odnosi się wyłącznie do podmiotów dokonujących czynności przetwarzania oraz pełniących w tym procesie jedną z powyższych ról, których nie sposób przypisać skarżącej;

9. art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w sytuacji, gdy pozyskany na podstawie umowy o udostępnieniu pakietu danych numer telefonu A.S. został usunięty przed zakończeniem postępowania przed organem, a zatem stało się ono bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone, co należy kwalifikować jako rażące naruszenie prawa, względnie naruszenie:

10. art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo rażącego naruszenia przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, wybiórcze gromadzenie i weryfikowanie dowodów, zastąpienie swobodnej oceny dowodów całkowitą dowolnością, a co za tym idzie przyznania uczestniczce racji w zakresie złożonej przez nią skargi, w sytuacji w której:

– sam numer telefonu, bez innych danych umożliwiających ustalenie podmiotu danych nie stanowi danej osobowej umożliwiającej zidentyfikowanie osoby fizycznej,

– Spółka nie znajdowała się w posiadaniu danych osobowych A.S., tym samym nie przetwarzała danych osobowych dla celów marketingowych bez podstawy prawnej,

– skarżąca nie prowadzi działalności o charakterze marketingowym, w tym na potrzeby marketingu bezpośredniego,

– Spółka nie pełniła roli administratora, współadministratora ani podmiotu przetwarzającego dane osobowe A.S. w rozumieniu art. 4 pkt 1) RODO,

– skarżąca nie pozyskiwała danych osobowych od innych podmiotów, pozyskała wyłącznie bazy danych, wśród których znajdował się wyłącznie numer telefonu A.S.,

– Spółka pozyskuje dane osobowe wyłącznie od osoby, której dane dotyczą,

– celem kierowanych połączeń przez skarżącą nie były działania nakierowane na identyfikację osób;

11. art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym poprzez uznanie, że:

– skarżąca nawiązała połączenie telefoniczne o charakterze marketingowym, w sytuacji gdy nie prowadzi ona działalności marketingowej i nie wykonuje połączeń o tym charakterze;

– Spółka wykonywała połączenia telefoniczne mające na celu zachęcenie do skorzystania z usług oferowanych przez podmioty współpracujące ze skarżącą, co stanowiło treści marketingowe, podczas gdy [...] Sp. z o. o. nie promuje konkretnego produktu, czy też konkretnego oferenta (beneficjenta czynności marketingowych). Skarżąca również nie dokonuje sprzedaży produktów ani ich nie oferuje w trakcie bezpośredniego kontaktu telefonicznego;

12. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. polegające na tym, że WSA w Warszawie w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organu nie uchylił zaskarżonej decyzji w całości, podczas gdy w realiach niniejszej spawy zaistniały ku temu podstawy z uwagi na naruszenie przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych zarówno mających istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto przedstawione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes UODO wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna okazała się zasadna. Należy odnotować, że sprawy o analogicznym skonfigurowaniu faktyczno-prawnym były już przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach z 14 stycznia 2025 r., sygn. akt. III OSK 6041/21; z 15 października 2025 r., sygn. akt III OSK 2357/22 i z 8 stycznia 2026 r., sygn. akt III OSK 274/23.

Stosownie do postanowień art. 4 pkt 1 RODO "dane osobowe" oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej.

Prawodawca unijny definiując dane osobowe dokonał dychotomicznego podziału informacji, które je stanowią. Po pierwsze, jako dane osobowe traktuje wszelkie informacje o osobie zidentyfikowanej. Nie musi to zatem być informacja, która identyfikuje daną osobę, lecz informacja o takiej osobie. Co do zasady będzie to więc dodatkowa informacja o osobie, którą administrator już zidentyfikował i w tym znaczeniu poszerzająca zakres dostępnych dla administratora danych, które jej dotyczą. Chodzi zatem o wszystkie komunikaty, wyrażone i zapisane w jakikolwiek sposób, np.: znakami graficznymi, symbolami, w języku komputerowym, na fotografii na taśmie magnetofonowej lub magnetowidowej, których treść odnosi się do konkretnej osoby. Innymi słowy, jest to każda informacja, która dotyczy osoby, którą administrator danych może w sposób pewny wskazać bez konieczności podejmowania jakichkolwiek dalszych czynności w celu jej identyfikacji.

W realiach niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że numer telefonu uczestniczki nie stanowi danych osobowych o osobie zidentyfikowanej. Z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy wynika bowiem, że skarżąca, poza numerem telefonu, nie dysponowała żadną inną informacją dotyczącą uczestniczki, a zatem bez podejmowania dalszych czynności identyfikacyjnych, nie mogła przypisać go do jakiejkolwiek osoby fizycznej.

Zasadnicze znaczenie w sprawie ma kwestia dopuszczalności zakwalifikowania numeru telefonu, jako informacji o "możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej". W art. 4 pkt 1 RODO definiuje osobę możliwą do zidentyfikowania jako osobę, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej. W motywie 26 RODO postanowiono, że "[a]by stwierdzić, czy dana osoba fizyczna jest możliwa do zidentyfikowania, należy wziąć pod uwagę wszelkie rozsądnie prawdopodobne sposoby (w tym wyodrębnienie wpisów dotyczących tej samej osoby), w stosunku do których istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo, iż zostaną wykorzystane przez administratora lub inną osobę w celu bezpośredniego lub pośredniego zidentyfikowania osoby fizycznej. Aby stwierdzić, czy dany sposób może być z uzasadnionym prawdopodobieństwem wykorzystany do zidentyfikowania danej osoby, należy wziąć pod uwagę wszelkie obiektywne czynniki, takie jak koszt i czas potrzebne do jej zidentyfikowania, oraz uwzględnić technologię dostępną w momencie przetwarzania danych, jak i postęp technologiczny. Zasady ochrony danych nie powinny więc mieć zastosowania do informacji anonimowych, czyli informacji, które nie wiążą się ze zidentyfikowaną lub możliwą do zidentyfikowania osobą fizyczną, ani do danych osobowych zanonimizowanych w taki sposób, że osób, których dane dotyczą, w ogóle nie można zidentyfikować lub już nie można zidentyfikować. Niniejsze rozporządzenie nie dotyczy więc przetwarzania takich anonimowych informacji, w tym przetwarzania do celów statystycznych lub naukowych."

Dane osobowe umożliwiające zidentyfikowanie osoby fizycznej bezpośrednio to takie informacje, które same w sobie inkorporują treść pozwalającą na identyfikację tej osoby, bez konieczności integrowania (łączenia) tych danych z innymi informacjami. A contrario, danymi osobowymi umożliwiającymi zidentyfikowanie osoby fizycznej pośrednio, będą takie informacje, które w celu identyfikacji tej osoby należy treściowo zespolić z innymi informacjami. Zastrzec przy tym należy, iż nie jest wymagane, aby wszystkie dane umożlwiające zidentyfikowanie danej osoby fizycznej znajdowały się w dyspozycji jednego podmiotu. Potwierdzeniem przyjętych założeń jest treść art. 4 pkt 5 RODO w zw. z motywem 26 RODO. Prawodawca unijny przyjął bowiem, że spseudoanimizowane informacje, a więc takie, których nie można przypisać do konkretnej osoby fizycznej (art. 4 pkt 5 RODO) należy uznać, za informacje o możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej, jeżeli takie przypisanie jest możliwe, przy użyciu dodatkowych informacji (motyw 26).

Dla ustalenia pośredniej możliwości identyfikacji osoby fizycznej istotne jest zatem to, czy administrator lub inna osoba (tak w motywie 26) ma możliwość treściowego skorelowania będącej w jego dyspozycji informacji z innymi, posiadanymi przez siebie lub inny podmiot informacjami, tworząc w ten sposób zbiór danych identyfikujących daną osobę fizyczną. Za dane osobowe należy zatem uznać informację, która po połączeniu z innymi informacjami (informacją), pozwala zidentyfikować daną osobę fizyczną albo administratorowymi tej informacji, albo innemu podmiotowi, który ją od administratora pozyskał.

Z postanowień art. 4 pkt 1 oraz pkt 5 RODO w zw. z motywem 26 RODO wynikają istotne dla niniejszej sprawy wnioski.

Po pierwsze, trzeba przyjąć, że możliwość pośredniej identyfikacji osoby fizycznej odnosi się wyłącznie do takich układów, w których występuje "informacja zasadnicza", która samodzielnie nie stanowi danych osobowych, albowiem bez połączenia jej z innymi informacjami nie identyfikuje osoby fizycznej, oraz "informacje dodatkowe" (taką terminologią posługuje się RODO w art. 4 pkt 5 oraz w motywie 26), które samodzielnie albo po ich treściowym skorelowaniu z "informacja zasadniczą", pozwalają na zidentyfikowanie osoby fizycznej. W pierwszym układzie "informacja zasadnicza" będzie informacją dołączoną do zbioru informacji o zidentyfikowanej osobie fizycznej. Konstytutywną cechą takiej informacji będzie to, że dopiero w zestawieniu z "informacjami dodatkowymi" będzie można przypisać jej cechy identyfikujące. W drugim układzie, zarówno "informacja zasadnicza" jak i "informacje dodatkowe" samodzielnie nie identyfikują osoby fizycznej, do której się odnoszą. Dopiero w momencie ich połączenia powstaje zbiór informacji identyfikujących daną osobę fizyczną. Możliwość stworzenia zbioru informacji, w zakres którego wchodzą "informacja zasadnicza" i "informacje dodatkowe", a następnie zidentyfikowania na ich podstawie danej osoby fizycznej ma ten skutek, że "informacja zasadnicza" uzyskuje przymiot danych osobowych.

Po drugie, należy przyjąć, że "informacja zasadnicza" zawsze znajduje się w posiadaniu administratora danych osobowych, natomiast dysponentem "informacji dodatkowych" jest albo również ten administrator, albo "inna osoba" (tak motyw 26 RODO).

Po trzecie, nie ma znaczenia, czy zespolenia "informacji zasadniczej" z "informacjami dodatkowymi" i tym samym identyfikacji danej osoby fizycznej dokonuje administrator – dysponent "informacji zasadniczej" – czy inna osoba – dysponent "informacji dodatkowych". Dla przypisania "informacji zasadniczej" przymiotu danych osobowych istotne jest wyłącznie to, czy któryś z tych podmiotów ma możliwość zespolenia jej z "informacjami dodatkowymi" tworząc w ten sposób zbiór danych identyfikujących konkretną osobę fizyczną.

Po czwarte, ustalenie, czy administrator bądź inna osoba ma możliwość zespolenia "informacji zasadniczej" z "informacjami dodatkowymi" powinno opierać się na przewidzianych w motywie 26 kwantyfikatorach, a zatem uwzględniać "rozsądnie prawdopodobne sposoby", w stosunku do których istnieje "uzasadnione prawdopodobieństwo", iż zostaną wykorzystane w celu bezpośredniego lub pośredniego zidentyfikowania osoby fizycznej. Oznacza to, że o sprofilowaniu "informacji zasadniczej" jako danych osobowych nie decyduje to, czy rzeczywiście posłużyła ona do zidentyfikowania danej osoby fizycznej, po uprzednim zespoleniu jej z "informacjami dodatkowymi", tylko to, czy może posłużyć do takiej identyfikacji, uwzględniając racjonalność dostępnych mechanizmów połączenia jej z "informacjami dodatkowymi" oraz prawdopodobieństwo wykorzystania tych mechanizmów przez administratora bądź inną osobę.

Po piąte, o możliwości identyfikacji konkretnej osoby fizycznej na gruncie art. 4 pkt 1 RODO w zw. z motywem 26 RODO można mówić wówczas, gdy do stworzenia zbioru informacji identyfikujących tę osobę, na który składają się "informacja zasadnicza" i "informacje dodatkowe" dochodzi niezależnie od tej osoby. Chodzi o to, że zgodnie z powołanymi unormowaniami RODO, źródłem "informacji dodatkowych" może być wyłącznie administrator, albo "inna osoba", nie zaś osoba fizyczna, której identyfikacja jest możliwa przy wykorzystaniu tych informacji.

Po szóste, zasadnicze znaczenie przy ustaleniu, czy dana osoba fizyczna jest możliwa do zidentyfikowania w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO w zw. z motywem 26 RODO ma przyjęty sposób rozumienia użytego w tych przepisach przymiotnika "możliwa". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego "możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna " w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO w zw. z motywem 26 to osoba, w stosunku do której istnieje "możliwość" połączenia dotyczących jej "informacji podstawowej" z "informacjami dodatkowymi" i przez to ustalenia jej tożsamości. "Możliwość" zidentyfikowania danej osoby fizycznej odnosi się więc do samej dostępność zagregowania "informacji podstawowej" z "informacjami dodatkowymi". Nie odnosi się natomiast do rezultatu tej agregacji. Przez "możliwość" zidentyfikowania danej osoby fizycznej należy więc rozumieć dostępność połączenia "informacji zasadniczej" z "informacjami dodatkowymi", których rezultatem zawsze będzie zidentyfikowanie tej osoby. "Możliwość" zidentyfikowania danej osoby fizycznej nie oznacza więc niepewności co do rezultatów połączenia "informacji zasadniczej" z "informacjami dodatkowymi", ta bowiem jest z założenia wykluczona. Odnosi się ona do dostępności działań integrujących te informacje w celu identyfikacji danej osoby fizycznej. "Możliwa" do zidentyfikowania będzie więc taka osoba fizyczna, w stosunku do której albo administrator, albo "inna osoba" będą posiadali dostęp do połączenia dotyczących ją "informacji zasadniczej" i "informacji dodatkowych" w rezultacie czego, dojdzie do ustalenia jej tożsamości. Prezentowanych wniosków nie podważają użyte w motywie 26 zwroty: "rozsądnie prawdopodobne sposoby" i "uzasadnione prawdopodobieństwo". W przywołanych zwrotach prawdopodobieństwo, a zatem nie pewność lecz potencjalność, dotyczy samych metod/form połączenia "informacji zasadniczej" z "informacjami dodatkowymi" oraz potencjalności ich wykorzystania. "Rozsądnie prawdopodobne sposoby" należy więc korelować z racjonalnością każdej z możliwych dla administratora lub "innej osoby" metod integracji "informacji zasadniczej" z "informacjami dodatkowymi". Z kolei "uzasadnione prawdopodobieństwo" odnosić trzeba do przewidywalności skorzystania z tych metod przez te podmioty. Omawiane zwroty stanowią koordynaty dla formułowania ocen, co do tego, czy dostępne dla administratora lub "innej osoby" sposoby połączenia "informacji zasadniczej" z "informacjami dodatkowymi" nie są dla tych podmiotów zbyt kosztowne w sensie finansowym, czasowym, infrastrukturalnym, etc., w stosunku do efektów (korzyści), jakie spowoduje identyfikacja osoby fizycznej, której te informacje dotyczą. Zaznaczyć przy tym należy, że chodzi oczywiście o sposoby zgodne z prawem. Świadczy to jednoznacznie o tym, że kwalifikacja danej informacji jako umożliwiającej identyfikację danej osoby fizycznej nie opiera się wyłącznie na jej treści, ale również na potencjale konkretnego podmiotu, który nią dysponuje do połączenia jej z "informacjami dodatkowymi".

Przy takim założeniu należy potwierdzić formułowany w doktrynie pogląd o relatywizacji danych osobowych, który sprowadza się do możliwości różnego kwalifikowania takiej samej informacji z punktu widzenia definicji danych osobowych w zależności od tego, jaki podmiot tę informację przetwarza, jakimi środkami identyfikacji dysponuje, jakie jeszcze inne informacje przetwarza ( zob. D. Lubasz, A Szkurłat, Relatywizacja pojęcia danych osobowych w świetle orzecznictwa polskich sądów administracyjnych i powszechnych, Monitor Prawniczy 2021, nr 23).

Przedstawione uwagi odnoszące się do sposobu interpretacji art. 4 pkt 1 RODO znajdują istotne przełożenie w niniejszej sprawie. Na ich podstawie należy bowiem stwierdzić, że skarżąca kasacyjnie Spółka dysponowała wyłącznie numerem telefonu uczestniczki, przy czym nie posiadała wiedzy ani co do tego, który z numerów telefonów dostępnych w zakupionym zbiorze należy do uczestniczki, ani że w ogóle którykolwiek z tych numerów należy do uczestniczki. Innymi słowy, skarżąca kasacyjnie Spółka nie miała informacji pozwalających jej na stwierdzenie, że któryś z posiadanych przez nią numerów należy do uczestniczki, jak też na wyodrębnienie konkretnego numeru telefonu z posiadanego zbioru i przypisanie go do uczestniczki. Skarżąca kasacyjnie Spółka przy pomocy posiadanych numerów mogła wykonać połączenie telefoniczne i realizując swoje cele gospodarcze pozyskać dodatkowe informacje pozwalające skorelować dany numer telefonu z konkretną osobą fizyczną. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że do momentu podania przez rozmówcę swoich danych osobowych skarżąca kasacyjnie Spółka nie mogła zidentyfikować osoby fizycznej, do której ten numer należy. Co ma zasadnicze znaczenie, skarżąca kasacyjnie nie łączyła informacji w postaci numeru telefonu z dodatkowymi informacjami pozwalającymi zidentyfikować jego właściciela, na podstawie posiadanych przez siebie danych. Nie czyniła tego również w oparciu o dostęp do informacji posiadanych przez inne podmioty. Jedynym dostępnym dla skarżącej kasacyjnie sposobem zidentyfikowania uczestniczki, jako osoby fizycznej, do której należy posiadany przez nią numer telefonu, był bezpośredni kontakt telefoniczny z uczestniczką, w ramach którego mogła ona udostępnić dane osobowe, które ją identyfikują. Źródłem dodatkowych informacji pozwalających na przypisanie numeru telefonu do konkretnej osoby fizycznej, a zatem na jej pośrednią identyfikację, nie były własne zasoby podmiotu, który dysponował tym numerem, jak też zasoby "innej osoby", do których podmiot ten mógł się zwrócić.

Nie można zatem przyjąć, że posiadany przez skarżącą kasacyjnie numer telefonu uczestniczki był "rozsądnie prawdopodobnym sposobem" pozyskania przez nią "informacji dodatkowych" pozwalających na jej identyfikację, albowiem skorzystanie z tego sposobu nie gwarantowało takiego rezultatu. Co więcej, w trakcie rozmowy uczestniczka odmówiła podania swoich danych osobowych, co wyłączyło możliwość przypisania jej numeru telefonu, na który zadzwoniła skarżąca kasacyjnie Spółka. Nie można zatem podzielić twierdzeń organu, że "skarżąca Spółka bez nieproporcjonalnie dużych nakładów wysiłku, kosztów i czasu była w stanie zidentyfikować właścicieli numerów telefonu".

Trzeba jednoznacznie stwierdzić, że dopóki skarżąca kasacyjnie Spółka nie miała dostępu do "informacji dodatkowych" pozwalających jej na stwierdzenie, że posiadany numer telefonu należy do uczestniczki, nie można przyjąć, że posiadała jej dane osobowe. Sama możliwość wykonania połączenia telefonicznego nie stanowi o możliwości identyfikacji właściciela numeru telefonu, albowiem nie ma żadnej pewności, że dane pozwalające na taką identyfikację zostaną pozyskane. Skarżąca Spółka tak we własnych zasobach, jak i w zasobach innych podmiotów, do których miała dostęp, nie posiadała informacji pozwalających przypisać jej konkretny numer telefonu do uczestniczki.

Z przyjętymi wnioskami nie pozostają w sprzeczności wyrok ETS z 19 października 2016 r., Breyer, C-582/14, EU:C:2016:779. Wzmiankowany wyrok zapadł wprawdzie na gruncie dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (Dz.U. 1995, L 281, s. 31), która została uchylona przez RODO, jednakże z uwagi na treściową tożsamość obu aktów orzecznictwo Trybunału dotyczące wspomnianej dyrektywy znajduje co do zasady zastosowanie również w odniesieniu do RODO – wyrok ETS z dnia 17 czerwca 2021 r., C-597/19, EU:C:2021:492, pkt 107.

W powołanym wyroku Trybunał rozważał możliwość uznania za dane osobowe adresów IP rejestrowanych przez dostawcę internetowych usług medialnych, w sytuacji, gdy dodatkowe informacje pozwalające na identyfikację użytkownika strony internetowej posiada inny podmiot – dostawca usług internetowych. Trybunał jednoznacznie stwierdził, iż taka sytuacja wystąpi jedynie po ustaleniu, że istnieje możliwość połączenia adresu IP z owymi dodatkowymi informacjami będącymi w posiadaniu dostawcy dostępu do Internetu w sposób, który może, racjonalnie rzecz biorąc, zostać zastosowany w celu zidentyfikowania osoby, której dane dotyczą. Trybunał nakazał zbadać, czy dostawca internetowych usług medialnych może zwrócić się do właściwych organów państwowych o pozyskanie informacji identyfikujących użytkownika adresu IP od dostawcy Internetu, w sytuacji gdy doszło do popełnienia przestępstwa – pkt 44-48 wyroku. Trybunał uzależnił więc kwalifikację adresu IP jako danych osobowych od ustalenia, czy istnieje możliwość połączenia go z informacjami dodatkowymi identyfikującymi użytkownika tego adresu. W układzie powołanej sprawy chodziło więc o dostęp do informacji posiadanych przez inny podmiot, niż osoba fizyczna podlegająca identyfikacji, a nadto o dostęp, który gwarantuje identyfikację tej osoby, a nie jedynie potencjalność tej identyfikacji zależną od woli tego podmiotu. Analogiczne oceny prawne Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w wyroku z 19 maja 2011 r., I OSK 1079/10. Również w innych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny traktował numer telefonu jako dane osobowe wyłącznie w takich układach, w których dostępne były informacje dodatkowe pozwalające na przypisanie go do konkretnej osoby fizycznej - wyroki z 5 lutego 2008 r., I OSK 37/07 i z 14 marca 2019 r., I OSK 1429/17.

W powołanym wyroku ETS z 6 listopada 2003 r., C-101/01, ECR 2003/11A/I-12971 ETS istotnie stwierdził, że "operacja polegająca na zamieszczeniu na stronie internetowej danych różnych osób pozwalających je zidentyfikować za pomocą nazwiska albo innych środków, np. numeru telefonu lub informacji dotyczących ich warunków pracy i sposobów spędzania przez nie wolnego czasu stanowi 'przetwarzanie danych osobowych w całości lub w części w sposób zautomatyzowany' w rozumieniu art. 3 ust. 1 dyrektywy 95/46" – pkt 27 wyroku. Skarżący kasacyjnie pomija jednak, że uczynił to po uprzedniej konkluzji, że termin dane osobowe, jako wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej odnosi się "bez wątpienia do nazwiska osoby w połączeniu z jej numerem telefonu lub informacjami dotyczącymi jej warunków pracy czy sposobów spędzania przez nią wolnego czasu" – pkt 24 wyroku. Trybunał wprost więc przyjął, że numer telefonu będzie stanowił dane osobowe, jeżeli zostanie połączony z informacjami dodatkowymi, identyfikującymi osobę fizyczną, do której należy.

Przyjętych założeń nie podważają powołane w zaskarżonym wyroku Wytyczne Grupy Roboczej Art. 29, zawarte w Opinii 4/2007. Grupa Robocza Art. 29 była niezależnym organem doradczym w zakresie ochrony danych i prywatności, powołanym na podstawie art. 29 dyrektywy 95/46/WE. Działalność Grupy zakończyła się z dniem wejścia w życie RODO (25 maja 2018 r.). Aktualnie zadania Grupy Roboczej Art. 29 przejęła Europejska Rada Ochrony Danych (EROD). Opinie i wytyczne wydawane przez Grupę Roboczą Art. 29 (podobnie, jak opinie i wytyczne EROD) nie są wiążące dla sądów państw członkowskich. Wyrażają jedynie postulaty organów ochrony danych osobowych krajów członkowskich Unii w zakresie stosowania RODO (wcześniej dyrektywy 95/46/WE).

W powołanej opinii 4/2007 stwierdza się, że o tym czy dana informacja stanowi dane osobowej należy decydować kontekstowo, w zależności od tego czy w powiązaniu z innymi informacjami, może doprowadzić do zidentyfikowania danej osoby. Zwrócono również uwagę, że do pośredniej identyfikacji dochodzi wówczas, gdy daną informację można połączyć z innymi czynnikami identyfikującymi i w ten sposób odróżnić daną osobę od innych. W opinii stwierdzono stanowczo, że "czysto hipotetyczna możliwość odróżnienia osoby nie wystarcza, żeby uznać tę osobę za możliwą do zidentyfikowania". Jak wyżej wyjaśniono, dysponowanie przez skarżącą Spółkę numerem telefonu stwarzało jedynie hipotetyczną możliwość zidentyfikowania tożsamości uczestniczki i to wyłącznie w razie jej samoidentyfikacji. Ostatecznie działania Spółki polegające na telefonicznym kontakcie z uczestniczką nie doprowadziły do jej zidentyfikowania i tym samym do przypisania informacji w postaci numeru telefonu do konkretnej osoby fizycznej. Dysponowanie przez skarżącą kasacyjnie Spółkę numerem telefonu nie było więc równoznaczne z posiadaniem informacji o osobie możliwej do zidentyfikowania.

Adekwatnego przełożenia na realia niniejszej sprawy nie znajdują oceny prawne wyrażone przez Sąd Najwyższy w uchwale 17 lutego 2016 r., III SZP 7/15. Dotyczyły one zasad odpowiedzialności przedsiębiorcy komunikacyjnego za używanie automatycznych systemów wywołujących wobec własnych abonentów, bez uprzedniego uzyskania zgody na podjęcie takich działań. Zagadnienie prawne rozważane przez Sąd Najwyższy nie dotyczyło więc tego, czy numer telefonu stanowi dane osobowe. Nie ma jednak wątpliwości, że przedsiębiorca komunikacyjny na gruncie powołanej sprawy dysponował nie tylko numerem telefonu abonenta, ale również innymi danymi, które w sposób jednoznaczny go identyfikowały. W takim układzie numer telefonu, z uwagi na skorelowanie go z konkretną osobą fizyczną, będzie stanowił dane osobowe. Potwierdza to wprost art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne, który odnosi się do sytuacji, gdy numer telefonu, obok innych danych identyfikujących abonenta – imię i nazwisko - wchodzi w zbiór informacji będących w posiadaniu przedsiębiorcy telekomunikacyjnego i zamieszczanych w publicznie dostępnym spisie abonentów.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 193 P.p.s.a. uchylił w całości zaskarżony wyrok WSA w Warszawie oraz decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 13 maja 2022 r., nr DS.523.1333.2022.PR.KK.

O kosztach postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.