Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10.10.2014 r. po rozpoznaniu wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] .06.2014 r Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w sprawie

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100,- zł, skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że R. P. wspólnie z żoną oraz [...] dzieci prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania aktualnie są dochody z umowy o pracę w wysokości 1700 zł brutto. Wnioskodawca zawiesił prowadzoną uprzednio działalność gospodarczą. Ma na utrzymaniu [...] nieletnich dzieci. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 140 m2 położonego na nieruchomości o powierzchni 0,67 ha nie posiada innego majątku ani oszczędności, majątek skarżącego jest obciążony hipoteką na rzecz urzędu skarbowego. Posiada 3,5 ha przeliczeniowego ziemi rolnej, ciągnik [...] z 1986 r oraz kilka pojazdów silnikowych wycofanych z eksploatacji i zajętych przez organy podatkowe. Uzyskał darowiznę od swojej mamy w kwocie ok 40 tys, lecz warunkiem uzyskania darowizny było przeznaczenie jej na zakup ziemi, co skarżący uczynił.

Do wniosku strona załączyła – jak wskazała – m.in., deklaracje podatkowe PIT za 2013 r, umowę darowizny, decyzje o wycofaniu pojazdów z ruchu, zaświadczenie o braku oszczędności, zaświadczenie z CEIDG, odcinki płat, faktury za telefon, rachunki za przybory szkolne, wyciągi z rachunku bankowego oraz decyzje o łącznym zobowiązaniu podatkowym.

Referendarz sądowy wskazuje, ze kondycja majątkowa skarżącego była wielokrotnie już oceniana przez sady administracyjne (WSA w Łodzi)

Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Referendarz sądowy zauważa, ze sytuacja finansowa skarżącego, zarysowana już raz na wstępie, różni się tym od tej ocenianej już przez sądy, że strona podjęła pracę i uzyskuje kwotę 1700 zł brutto miesięcznie oraz posiada 3,5 ha ziemi rolnej. Nieruchomości skarżącego wciąż są obciążone hipoteką, ruchomości (pojazdy) zajęte przez US. Na szczupłość środków finansowych pozostawionych stronie do dyspozycji wskazują wyniki analizy gospodarki finansowej, która jest odzwierciedlona w wyciągu z rachunku bankowego.

Z informacji o minimum socjalnym w grudniu 2013 r, dostępnym na stronie IPiPS wynika, że w modelu rodziny skarżącego (3+2) wysokość modelowego minimum socjalnego wynosi 4 145,58 zł, natomiast minimum egzystencji - 2 382,86 zł. Przy czym Minimum egzystencji wyznacza najniższy standard życia, poniżej którego występuje biologiczne zagrożenie życia i rozwoju psychofizycznego człowieka. Zaspakajanie potrzeb na tym poziomie i zakresie rzeczowym umożliwia jedynie przeżycie, wyznaczając tym samym dolną granicę obszaru ubóstwa.

Bez wątpienia kwota 1700 zł brutto, która dysponuje skarżący ze stosunku pracy nie przekracza ani minimum socjalnego, ani minimum egzystencji. Referendarz sądowy ma świadomość, że zdolność finansowa może być miarkowana przez pomoc najbliższych (matki), czy zabezpieczanie podstawowych potrzeb w drodze gospodarowania nieruchomością, jednakże, z uwagi na przymiot skarżącego "jedynego żywiciela", którym jest wobec czterech osób (w tym [...] dzieci) i obowiązki (rodzicielskiej) alimentacji względem nich, nie można jednakże oczekiwać takiej dystrybucji uzyskanych środków, by w pierwszej kolejności były zabezpieczane należności sądowe, a nie te potrzeby związane z podtrzymaniem życia.

Z tych powodów, referendarz sądowy był zobowiązany, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., zadecydować jak w sentencji.