Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 1 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w zakresie solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące II – VIII 2001 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

P.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w zakresie solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące II – VIII 2001 r..

Złożonym na urzędowym formularzu wnioskiem z dnia 11 marca 2013 r., skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie.

W uzasadnieniu podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, gdyż nie posiada żadnych środków finansowych i oszczędności, zaś prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi dochodów. Podniósł, że nie zgadza się z wydanymi w podobnych sprawach dziesięcioma decyzjami Dyrektora Izby Skarbowej, zaś jego sytuacja finansowa nie pozwala na uiszczenie wpisu nawet w kwocie 500 złotych, bez uszczerbku w utrzymaniu. W rubryce inne dane, które składający oświadczenie uważa za istotne skarżący wykazał alimenty na dziecko w kwocie 100 euro oraz kredyt samochodowy w wysokości 700 zł.

Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a"., w dniu 7 maja 2013 r., skarżący został wezwany, do przedłożenia w terminie 7 dni, wyjaśnień i potwierdzających je dokumentów źródłowych w zakresie okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego, które mogą mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W dniu 17 maja 2013r. wpłynęło do Sądu pismo strony z dnia 16 maja br., do którego dołączono m.in.:

- informację z Banku A o braku wpływów na rachunku bieżącym P.J. w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 15 marca 2013r.,

- zeznania podatkowe PIT-28 i PIT 28/A za 2012r., w których wykazano brak dochodu do opodatkowania,

- zeznanie podatkowe PIT 36 za rok 2011, z którym wykazano koszty uzyskania przychodów z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 9.254,53 zł.,

- zeznanie PIT -28 za rok 2011 oraz

- deklaracje VAT-7 za miesiące od stycznia do kwietnia 2013r., w których wykazano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 2.104 zł, do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.

Skarżący podniósł, iż w związku z prowadzoną działalnością rozlicza się w formie ryczałtu, nie prowadzi podatkowej księgi przychodów i rozchodów, nie posiada środków trwałych oraz wyposażenia. W oświadczeniu z dnia 16 maja 2013r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego – Adwokat T.K. podał, że uzgodnił ze skarżącym wynagrodzenie w kwocie 500 zł, obejmujące należności za czynności przed sądami administracyjnymi we wszystkich sprawach z wniosku P.J., płatne po prawomocnym zakończeniu sprawy.

W dołączonych do pisma z dnia 16 maja 2013r. oświadczeniach skarżący podniósł, że nie posiada żadnych nieruchomości, ruchomości, za wyjątkiem samochodu, na który został udzielony kredyt, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 zł oraz zasobów pieniężnych, oszczędności i papierów wartościowych. Nie posiadał ich również w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 7 maja 2013 r. Podał, że nie posiada żadnych polis ubezpieczeniowych na życie. Kwota udzielonego mu 10 grudnia 2010 r. kredytu na samochód marki IVECO "[...]" - rok produkcji 2002, wynosiła 24.400 zł. Według wyjaśnień strony, wszelkie koszty związane z utrzymaniem lokalu, w którym zamieszkuje takie jak czynsz, opłaty za gaz, wodę prąd, telefon, telewizję ponosi jego matka. Lokal ten własnością ZBK. Wnioskodawca podniósł, iż jest na utrzymaniu matki, która otrzymuje rentę. W załączeniu przedłożył kserokopię przekazu pocztowego ww. świadczenia na kwotę 587,29 zł.

Postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Od powyższego postanowienia strona skarżąca złożyła sprzeciw, w którym podkreśliła, że nie uzyskuje żadnych dochodów. Zwróciła uwagę, że na wezwanie Sądu załączyła komplet dokumentów jednoznacznie obrazujących jej sytuację finansową. W ocenie skarżącego, został dostatecznie wykazany w sprawie brak możliwości uiszczenia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Zdaniem wnioskodawcy, przy ponoszonych wydatkach z tytułu alimentów i spłat kredytu, jako osoba bezrobotna i bez dochodów, pomoc ze strony państwa powinna być przyznana.

Zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2013 r. skarżący został wezwany do przedłożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, dokumentów źródłowych potwierdzających powołane okoliczności odnośnie stanu majątkowego, dotyczących:

- źródeł utrzymania i ponoszonych wydatków (m.in. z tytułu kredytu samochodowego w kwocie 700zł, alimentów oraz profesjonalnej pomocy prawnej w ww. sprawach), jak również pisemnego oświadczenia matki – H.J. o ponoszeniu kosztów utrzymania syna P.J. i o wysokości udzielanej mu pomocy,

- ewentualnych świadczeń z pomocy społecznej oraz innych form dofinansowania, w związku z podnoszoną bardzo trudną sytuacją materialną i finansową, brakiem dochodów oraz wykazanymi środkami na utrzymanie, nie pozwalającymi na zaspokojenie podstawowych potrzeb i minimum egzystencji, w tym poprzez przedstawienie zaświadczenia wydanego przez właściwy ośrodek pomocy społecznej.

W odpowiedzi skarżący przedłożył zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]", z którego wynika, iż nie korzysta z pomocy społecznej i nie składał wniosków o taką pomoc. Oświadczył ponadto, że utrzymuje się z pomocy rodziny, która wspomaga go kwotą ok. 600 zł. Podał, że kiedy przebywa za granicą u dziecka podejmuje pracę dorywcze przy zbiorze owoców i warzyw. Dołączył ponadto pisemne oświadczenia brata J.J. oraz matki H.J., w świetle których udzielają oni skarżącemu finansowego wsparcia na łączną kwotę 550 zł miesięcznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wskazać należy na wstępie, że wobec wniesienia przez wnioskodawca sprzeciwu od wymienionego wyżej postanowienia Referendarza sądowego z dnia 29 maja 2013 r., na zasadzie art. 260 p.p.s.a., postanowienie to utraciło moc, zaś sprawa zwolnienia z kosztów sądowych została rozpoznana ponownie.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że wobec ustaleń dotyczących sytuacji majątkowej wnioskodawcy, złożony przez niego wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

Jak wynika z danych zawartych w tym wniosku, jak również przedłożonych na wezwanie Sądu dokumentów oraz oświadczeń wnioskodawcy i członków jego rodziny, skarżący pozostaje bez pracy, nie posiada zasobów pieniężnych oszczędności i pozostaje na utrzymaniu matki. Korzysta też z pomocy finansowej brata. Jest ponadto zobowiązany z tytułu obowiązku alimentacyjnego na rzecz dziecka.

Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd wziął również pod uwagę ilość spraw ze skarg skarżącego zawisłych przed tut. Sądem (o sygn. akt od I SA/Ol 195/13 do I SA/Ol 204/13 - łącznie 10 spraw), dla których łączna kwota wpisu do zapłaty wynosi 2.000 zł.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że sytuacja materialna i finansowa nie pozwalają wnioskodawcy na pokrycie kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie.

W tym stanie rzeczy zaistniały okoliczności warunkujące przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, o co wnosiła strona.

Dlatego też, na podstawie przepisu art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.