Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Bez znaczenia jest która ze stron umowy - sprzedawca czy kupujący świadcząc usługi w zakresie obrotu wierzytelnościami objęte przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, bowiem w każdym przypadku zostaje wyczerpana dyspozycja art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych /Dz.U. nr 86 poz. 959 ze zm./, co prowadzi do wyłączenia obowiązku uiszczenia przedmiotowego podatku w sytuacji sprzedaży własnych praw majątkowych /wierzytelności/ osobie trudniącej się zarobkowo wykonywaniem działalności w zakresie usług finansowych w tym obrotem wierzytelnościami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 215,90 (dwieście piętnaście 90/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

I SA/Gd 1301/03

U z a s a d n i e n i e

Dnia [...] na mocy umowy cesji wierzytelności "A" Sp. z o.o. przeniósł na rzecz "B" prawo majątkowe w postaci wierzytelności pieniężnych w stosunku do samodzielnych zakładów opieki zdrowotnej za cenę [...] zł.

Zbywca wierzytelności przekazał do Urzędu Skarbowego deklarację PCC-1 w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnej, w której strony umowy wykazały należny podatek w wysokości [...] zł.

W dniu 3 marca 2003 r. Spółka "A" wniosła o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie wykazanej w deklaracji. Wniosek umotywowano tym, że w sprawie ma zastosowanie wyłączenie z opodatkowania wynikające z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.), bowiem przedmiotowa umowa sprzedaży zawarta była w ramach usług finansowych (obrót wierzytelnościami) świadczonych przez nabywcę, korzystających ze zwolnienia w podatku VAT. Powyższe skutkuje więc wyłączeniem obowiązku w podatku od czynności cywilnoprawnych, w świetle brzmienia powołanego przepisu. Na potwierdzenie stanowiska Spółka zacytowała wyrok SN z 6 lipca 2001 r. (III RN 119/00), wyrok NSA z 8.05.1998 r. (I S.A./Lu 378/97) oraz pismo Ministra Finansów z dnia 25.04.2001 r.

Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] orzekł o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. Organ podatkowy pierwszej instancji uznał, iż wyłączenie z obowiązku w podatku od czynności cywilnoprawnych (na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy od podatku od czynności cywilnoprawnych) dotyczy tylko tych przypadków, gdy strona dokonująca sprzedaży wierzytelności będzie z tytułu dokonania powyższej czynności zobowiązana do zapłaty podatku od towarów i usług lub zwolniona z tego podatku.

Kwestionując rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji w trybie odwoławczym pełnomocnik spółki "A" zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, poprzez błędne przyjęcie, iż nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych jedynie czynności dokonywane przez sprzedawcę wierzytelności.

Zacytowany w tej sprawie został ponownie wyrok NSA oraz pismo Ministra Finansów przywołane we wniosku z dnia 03.03.2003 r. W ocenie pełnomocnika powołany przepis zawiera wyłączenie przedmiotowe, zatem nie ma znaczenia, która ze stron umowy świadcząc usługi w zakresie obrotu wierzytelnościami korzysta z tego zwolnienia.

Decyzją z dnia [...] r. [...] Dyrektor Izby Skarbowej orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Urzędu Skarbowego. W przedmiotowym rozstrzygnięciu potwierdzony został wymóg analizowania statusu podmiotu, który sprzedaje towar lub w ramach świadczonych usług prawo majątkowe, bowiem wyłącznie wówczas czynność cywilnoprawna powoduje obowiązki podatkowe lub ich wyłączenie na gruncie ustawy o podatku VAT. Użyty przez ustawodawcę zwrot "przynajmniej jedna ze stron" uwzględnia natomiast objęcie zakresem przedmiotowym ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych umowę zamiany. Z istoty tego zdarzenia wynika, że nie ma znaczenia, która ze stron jest podatnikiem podatku VAT. W omawianej sprawie spółka "A" nie dokonała sprzedaży wierzytelności w ramach świadczonych usług finansowych (zbycie dotyczyło własnych wierzytelności), zatem zasadna jest odmowa stwierdzenia nadpłaty.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Izby Skarbowej strona wskazała, iż przedmiotowa decyzja dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa materialnego w szczególności narusza dyspozycję art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. nr 86 poz. 959 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie podlegają czynności dokonywane jedynie przez sprzedawcę wierzytelności. W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Urzędu Skarbowego.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi wskazując, że stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzygając w granicach sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2004 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tak pojmując rolę Sądu w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że skarga jest zasadna.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka dokonała cesji wierzytelności na rzecz "B", które świadczy usługi pośrednictwa finansowego i z tego tytułu jest zwolnione od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r.,nr 11, poz. 50 z późn. zm.). Skarżąca w odwołaniu i w skardze do Sądu podważyła stanowisko wyrażone w decyzjach podatkowych, z którego wynika, że status nabywcy wierzytelności nie ma znaczenia dla wyłączenia podatku od czynności cywilnoprawnej ze względu na to, że dokonanie tej czynności po stronie nabywcy nie skutkuje obowiązkiem opodatkowania czy też zwolnieniem z tego obowiązku na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. Zdaniem Sądu zgodzić się należy z poglądem skarżącej, że powyższe stanowisko jest błędne, ponieważ zgodnie z brzmieniem art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. nr 86 poz. 959 z późn. zm.) nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności na podstawie odrębnych przepisów jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub zwolniona od tego podatku. Zatem nie ma znaczenia, która ze stron umowy świadcząc usługi finansowe korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym.

Oznacza to, że nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych te czynności cywilnoprawne, wymienione w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli dokonanie tej czynności rodzi obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług.

W tej sytuacji bez znaczenia jest która ze stron umowy – sprzedawca czy kupujący świadcząc usługi w zakresie obrotu wierzytelnościami objęte przepisem art. 2 ust. 1 ustawy o VAT korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, bowiem w każdym przypadku zostaje wyczerpana dyspozycja art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, co prowadzi do wyłączenia obowiązku uiszczenia przedmiotowego podatku w sytuacji sprzedaży własnych praw majątkowych (wierzytelności) osobie trudniącej się zarobkowo wykonywaniem działalności w zakresie usług finansowych w tym obrotem wierzytelnościami.

Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja organów podatkowych wydana w niniejszej sprawie narusza przepisy prawa materialnego. Wobec tego orzeczono o jej uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy p.s.a. W wyroku zawarto także rozstrzygnięcie określone w art. 152 i 200 ustawy p.p.s.a.

MK