Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 25 sierpnia 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 kwietnia 2009 roku, sygn. akt II SA/Łd 851/08 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz wniosku I.U. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 22 kwietnia 2009 roku w sprawie ze skargi I.U. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania tarasu widokowego postanawia: 1. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia; 2. oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2009 roku odmówił I.U. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania tarasu widokowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że uzupełniając wniosek o przywrócenie terminu poprzez uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu skarżąca wyjaśniła, iż jest osobą starszą, która nie zna się na procedurach prawnych. Oświadczyła, iż złożyła odwołanie do organu nadzoru budowlanego, gdzie dowiedziała się, że należy złożyć do Sądu, co niezwłocznie uczyniła.

Sąd wyjaśnił, że staranność strony należy oceniać przy użyciu miernika staranności, jakiej można oczekiwać od przeciętego człowieka należycie dbającego o swoje sprawy. Ustawodawca nie wymaga od osoby wnioskującej o przywrócenie terminu udowodnienia braku winy, a jedynie jego uprawdopodobnienia. Skarżąca była obecna na rozprawie poprzedzającej ogłoszenie wyroku, została również pouczona o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej oraz o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w terminie 7 dni od dnia jego ogłoszenia.

Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.

W dniu 8 maja 2009 roku skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 20 maja 2009 roku przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz oddalono wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w związku z wcześniejszym przyznaniem skarżącej prawa pomocy w tym zakresie.

W dniu 2 lipca 2009 roku wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 22 kwietnia 2009 roku. Jednocześnie pełnomocnik złożył zażalenie wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podniósł, że skarżącą jest osobą starszą i bardzo schorowaną. Skarżąca podejmowała czynności zmierzające do terminowego złożenia wniosku, jednakże z uwagi na wiek, schorzenia i błędne zrozumienie pouczenia skierowała pismo do organu administracji, a nie do sądu. W ocenie pełnomocnika, miernikiem staranności w takim przypadku nie może być staranność jakiej oczekuje się od przeciętnego człowieka, lecz konieczne jest wzięcie pod uwagę indywidualnych cech wnioskodawcy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie zaś z treścią art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca złożyła zażalenie w terminie. W tej sytuacji, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 22 kwietnia 2009 roku, złożony w imieniu skarżącej przez wyznaczonego w sprawie pełnomocnika, musiał zostać odrzucony, bowiem w istocie nie doszło do uchybienia terminu do dokonania tejże czynności procesowej. Nie ma przeszkód, by ustanowiony pełnomocnik uzupełnił argumenty podnoszone wcześniej przez mocodawcę i tak też zostało potraktowane złożone przez pełnomocnika skarżącego zażalenie.

Przechodząc do rozpatrzenia zażalenia wyjaśnić należy, że intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.

Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego swoje interesy. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżąca została dwukrotnie pouczona o sposobie i trybie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - po raz pierwszy w zawiadomieniu o rozprawie, a następnie ustnie podczas rozprawy przez przewodniczącego składu orzekającego. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, skarżąca miała również możliwość uzyskania dodatkowych informacji zarówno bezpośrednio w wydziale informacji sądowej, jak i telefonicznie. Jest to niewątpliwie poziom staranności jakiego można wymagać od strony. W tej sytuacji wniosek nie mógł zostać uwzględniony.

Z powyższych względów, na podstawie art. 88 oraz art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.