Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II SO/Wa 77/13 w przedmiocie wymierzenia Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym dla W. M.B. grzywny w sprawie z wniosku S. sp. z o.o. z siedzibą w W. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie do sądu w terminie skargi z dnia 7 września 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie.

Skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnioskiem z dnia 20 września 2013 r. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. zwróciła się - na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." - o wymierzenie Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym dla W. M. B. grzywny za nieprzekazanie w terminie jej skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

W odpowiedzi na wniosek Komornik sądowy podał, że postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi S. Sp. z o.o. jest prowadzone od [...] sierpnia 2013 r. Wskazał, że jedynym wnioskiem dłużnika dotyczącym udostępnienia informacji publicznej jest wniosek/skarga z dnia 7 września 2013 r. W ocenie organu przedmiotowe pismo nie wypełniało znamion określonych w art. 54 P.p.s.a., zwłaszcza, że strona przed jego wniesieniem nie składała wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Postanowieniem z 10 września 2013 r., przedmiotowe pismo zostało zwrócone skarżącej. Zdaniem organu, działalność egzekucyjna komornika sądowego podlega cywilnej a nie administracyjnej kontroli sądowej. Dlatego też na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego Komornik wydał opisane wyżej postanowienie z 10 września 2013 r. o zwrocie pisma kierowanego do innego podmiotu niż Komornik Sądowy. Wyjaśnił, że Biuletyn Informacji Publicznej, na którego brak powoływał się dłużnik w piśmie z dnia 7 września 2013 r., jest prowadzony przez jednostki nadrzędne nad Komornikiem Sądowym czyli sąd przy którym działa komornik oraz przez Krajową Radę Komorniczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 grudnia 2013 r. wymierzył Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym dla W. M.B. grzywnę w kwocie [...] zł, za nieprzekazanie w terminie ww. skargi.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki – powołując się na art. 54 i 55 § 1 p.p.s.a. oraz art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) dalej "u.d.i.p." – wskazywał, że ww. podmiot, jako organ władzy publicznej zobligowany był przekazać do Sądu Wojewódzkiego pismo spółki S. Sp. z o.o. z dnia 7 września 2013 r., stanowiące w istocie skargę na bezczynność wskazanego organu.

Sąd Wojewódzki podkreślił przy tym, że samo doprecyzowanie żądania skarżącego, a następnie ocena dopuszczalności skargi jest zadaniem Sądu. Organ nie jest bowiem uprawniony do weryfikowania zasadności skargi i samodzielnego decydowanie o nadaniu lub odmowie nadania jej dalszego biegu. Zatem nawet uzasadnione przekonanie o niedopuszczalności skargi, nie zwalnia organu z obowiązku przekazania jej do sądu administracyjnego. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego rozstrzyga bowiem wyłącznie sąd a nie organ, za pośrednictwem którego omawiany środek zaskarżenia jest wnoszony.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego, bez wpływu na obowiązek określony w art. 54 § 2 P.p.s.a., pozostawała okoliczność wydania przez organ postanowienia z 10 września 2013 r. o zwrocie ww. skargi. Dokonanie tego rodzaju czynności jest bowiem bezwzględnym obowiązkiem organu niezależnym od dokonanej przez niego oceny wniesionej skargi jak również innych czynności podjętych po jej wniesieniu. Podjęte przez organ czynności procesowe dokonane w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, nie mogły zatem usprawiedliwiać niewykonania nałożonego ustawą obowiązku przekazania skierowanej do sądu administracyjnego skargi wraz z aktami postępowania i odpowiedzią na skargę.

Nieprzekazanie przez Komornika skargi w przepisanym terminie, tj. do dnia 24 września 2013 r. skutkowało wymierzeniem temu organowi grzywny, której wysokość – zdaniem Sądu Wojewódzkiego – była adekwatna do stopnia dokonanych przez organ naruszeń przepisów prawa.

Komornik Sądowy w złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażaleniu – wnosząc o jego uchylenie - podnosił, że Sąd Wojewódzki nie wyjaśnił istotnych dla sprawy okoliczności, myląc wniosek ze skargą a ponadto nie wziął pod uwagę postanowienia Komornika Sądowego z dnia 10 września 2013 r. Nie zauważył, że spółka S. Sp. z o.o. w istocie żadnej skargi nie złożyła. Nie wskazał także przepisów w oparciu, o które Komornik powinien potraktować pismo spółki jak skargę, nie badał także akt egzekucyjnych dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko dłużnikowi S. sp. z.o.o. od 21 sierpnia 2013 r. które nie zawiera żadnych informacji publicznych.

Skarżący wskazywał ponadto, że udzielił odpowiedzi S. sp. z.o.o. postanowieniem z dnia 10 września 2013 r. na złożony przez nią wniosek dokonując jego zwrotu. Tym samym załatwił przedmiotową sprawę w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Wskazano również, że ww. wniosek nie dotyczył udostępnienia informacji publicznej, a jedynie sprawdzenia czy komornik posiada Biuletyn Informacji Publicznej.

W ocenie organu egzekucyjnego strona danego postępowania administracyjnego, czy też sądowego, nie może żądać informacji o sposobie i przebiegu takiego postępowania w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż służą jej określone uprawnienia wynikające z przepisów właściwej procedury, przyznające jej dostęp do akt danej sprawy i uprawnienia do sporządzania z nich notatek i odpisów. Prawo do informacji publicznej nie ma także charakteru bezwzględnego. Z dyspozycji art. 20 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wynika bowiem obowiązek komornika do zachowania w tajemnicy wszelkich okoliczności związanych z dokonanymi lub planowanymi czynnościami egzekucyjnymi oraz do nieudzielania informacji osobom innym niż uczestnicy postępowania. Przepis ten jest zgodny z art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

W odpowiedzi na zażalenie spółka S. sp. z o.o. z siedzibą w W. wnosiła o jego oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a., organ zobligowany jest przekazać skargę wniesioną za jego pośrednictwem do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Jednocześnie przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. skraca powyższy trzydziestodniowy termin do dni 15 od dnia otrzymania skargi w przypadku skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej.

Z kolei według art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie nieprzekaznia przez organ skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w przepisanym terminie, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Grzywna jest wymierzana przez sąd w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Marginalnie należy wskazać, że ustawodawca w cytowanym art. 55 § 1 P.p.s.a. wspomina o niezachowaniu warunków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Jednakże biorąc pod uwagę, że zgodnie art. 21 o dostępie do informacji publicznej do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 powołanej ustawy, przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy przyjąć, iż nieprzekazanie skargi wraz z aktami oraz odpowiedzią na skargę przez organ w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, może również skutkować zaistnieniem określonej sankcji w postaci wymierzenia temu organowi grzywny. Odrębności wskazane w art. 21 dotyczą wyłącznie terminu przekazania akt i odpowiedzi na skargę oraz terminu jej rozpatrzenia.

Przechodząc do oceny zasadności wymierzenia Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym dla W. M. B. grzywny, należy na wstępie zaznaczyć, że okoliczności sprawy, jak i argumentacja podniesiona przez skarżącego w zażaleniu nakazuje uznać prawidłowym stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Odnosząc się do grzywny, wymierzonej na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., należy zaznaczyć, że samo jej wymierzenie uzależnione było od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ piętnastodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione. Jak bowiem wynika z ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji, czego skarżący nie kwestionuje, organ nie przekazał sądowi skargi spółki S. sp. z o.o. z siedzibą w W. w piętnastodniowym terminie wskazanym w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Złożony został również stosowny wniosek o wymierzenie organowi grzywny.

Na ocenę przekazania przez organ skargi na bezczynności nie miała przy tym wpływu okoliczność niezbadania przez Sąd I instancji akt egzekucyjnych. Ich treść nie ma bowiem wpływu na ocenę terminowego przekazania sądowi skargi.

Bez znaczenia również pozostaje, czy wnioskodawca faktycznie złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, skoro zagadnienie to może być badanie dopiero na etapie merytorycznego rozpoznania ww. skargi. W niniejszym przypadku istotnym zatem wyłącznie pozostawało, że Komornik Sądowy ww. skargi w ogóle do Sądu Wojewódzkiego nie przesłał, chociaż nie tylko z jej treści, lecz także samego tytułu wynikało, jaki podmiot jest jej adresatem oraz czego ona dotyczyła. W żadnym zatem zakresie organ nie może usprawiedliwić swojego zachowania faktem, iż pismo to – w jego ocenie - stanowiło wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który został przez Komornika Sądowego rozpoznany. Organ nie może bowiem zastępować Sądu przy dokonywaniu tego rodzaju oceny.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie wymierzył Komornikowi Sądowemu grzywnę, której wysokość jest adekwatna do stopnia naruszenia ciążącego na organie obowiązku przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie piętnastu dni od jej otrzymania.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.