III FSK 721/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-09-05	
Data wpływu	2024-06-17	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Agnieszka Olesińska
Anna Dalkowska /sprawozdawca/
Jacek Brolik /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)	
Hasła tematyczne	Odpady	
Sygn. powiązane	III SA/Wa 2764/23	
Skarżony organ	Rada Miasta~Burmistrz Miasta	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2023 nr 0 poz 1469; art. 6j ust. 1 pkt 2; Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, Protokolant asystent sędziego Ewelina Wołosiak, po rozpoznaniu w dniu 5 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 2764/23 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z siedzibą w M. na uchwałę Rady Miasta M. z dnia 23 października 2023 r. nr LXV.572.2023 w przedmiocie skargi na uchwałę rady miasta w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z siedzibą w M. na rzecz Rady Miasta M. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.	
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.

1.1. Wyrokiem z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2764/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z siedzibą w M. (dalej: "Spółdzielnia" "Skarżąca") na uchwałę Rady Miasta M. z dnia 23 października 2023 r. w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawek opłat oraz zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym.

1.2. Rada Miasta M. w dniu 3 listopada 2023 r. podjęła uchwałę w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawek opłat oraz zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym.

Spółdzielnia pismem z dnia 24 listopada 2023 r., złożyła skargę na ww. uchwałę. Zdaniem strony skarżącej uzależnienie wysokości opłat za gospodarowanie odpadami od "historycznego", a nie bieżącego zużycia wody, powoduje, że pobierana opłata za śmieci będzie nieadekwatna do faktycznego zużycia wody w danym okresie. "Historyczne", a nie bieżące zużycie wody oznacza, że mieszkańcy nie będą mieli możliwości bieżącego monitorowania i kontroli wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami, a także rozliczenia opłaty za śmieci w taki sam sposób, jak rozlicza się rachunki za wodę, wyliczając realne zużycie wody na podstawie pobranych zaliczek i lokalowych wskaźników wodomierza. Skarżąca zarzucała też brak przeprowadzenia z nią konsultacji społecznych, przed podjęciem tej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie art. 7, art. 84, art. 217 Konstytucji RP oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej i konstytucyjnych reguł ustanawiania podatków i innych danin publicznych oraz zasady praworządności w zakresie, w jakim miesięcznie ponoszona opłata za gospodarkę odpadami jest uzależniona od historycznego, a nie bieżącego zużycia wody. Zarzut ten okazał się niezasadny. W ocenie Sądu nie było podstaw do kwestionowania zgodności z Konstytucją RP rozwiązania przyjętego w zaskarżonej uchwale polegającego na tym, że opłata za gospodarkę odpadami została uzależniona od historycznego, a nie bieżącego zużycia wody. Zaskarżona uchwała nie narusza zakazu retroaktywności. Ustalenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w oparciu o dane historyczne stanowi element konstrukcyjny tzw. metody wodnej. Rada miasta nie nakazała stosować nowo ustanowionych norm do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie. Zaskarżona uchwała nałożyła określone obowiązki wyłącznie na przyszłość.

W przypadku zmiany dotychczasowej metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na tzw. metodę wodną będą to zawsze dane historyczne sprzed wejścia w życie uchwały dokonującej zmiany metody. Skoro bowiem zmiana metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami zobowiązuje właściciela nieruchomości do złożenia nowej deklaracji w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, to pomiędzy datą wejścia w życie tej uchwały, a złożeniem deklaracji zmianowej mija maksymalnie jeden miesiąc i 10 dni. Nie sposób przy tym było przyjąć, aby w takiej sytuacji podstawą ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi było wyłącznie zużycie wody za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana metody. Oznaczałoby to bowiem, że wszyscy muszą stosować rozliczenia oparte na ryczałtowej ilości zużytej wody, co stanowiłoby zaprzeczenie istoty tej metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (rozliczenie w oparciu o wartości ryczałtowe winno być traktowane jako wyjątek). Zatem ilość zużytej wody, z uwagi na konstrukcję ustawową, zawsze odnosić się będzie, przy zmianie metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do danych historycznych z okresu poprzedzającego wejście w życie uchwały.

Sąd pierwszej instancji zgodził się z radą, że dokonana zaskarżoną uchwałą zmiana metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i powiązanie jej z ilością zużytej wody z danej nieruchomości była prawnie dopuszczalna i miała swojej uzasadnienie. Nastąpiła bowiem z uwagi na ważny interes publiczny polegający na uszczelnieniu gminnego systemu odpadowego i objęcia nim wszystkich rzeczywistych wytwórców odpadów komunalnych. Zaskarżona uchwała określająca sposób ustalania ilości zużycia wody w związku z wprowadzeniem nowej metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie kreuje ani obowiązku uiszczenia nowej opłaty za miesiące poprzedzające jej wejście w życie, ani nie nakazuje zastosowania nowych metody i stawek do obliczenia opłaty za miesiące minione (poprzedzające jej wejście w życie). W szczególności, właściciele nieruchomości nie mają obowiązku dokonywania korekt uprzednio złożonych deklaracji. Organ podatkowy wydający zaś decyzje administracyjne dotyczące opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres poprzedzający wejście w życie uchwał rady miasta wprowadzających tzw. metodę wodną nie może stosować nowych rozwiązań (w tym nowej metody), lecz zobowiązany jest stosować metodę obowiązującą w okresie, za który wydawana jest decyzja. Tym samym wejście w życie zaskarżonej uchwały nie rozciąga jej skutków prawnych na zdarzenia prawne zaistniałe wcześniej. Nie dochodzi zatem do naruszenia jakichkolwiek praw słusznie nabytych przez właścicieli nieruchomości w okresie poprzedzającym wejście w życie uchwały wprowadzającej nową metodę ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

1.3. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

2. Skarga kasacyjna.

2.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła spółdzielnia. Wniesiono o uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w całości oraz wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i zasądzenie ich na rzecz skarżącej oraz uwzględnienie w całości skargi z dnia 24.11.2024 r., ewentualnie uwzględnienie niniejszej skargi kasacyjnej poprzez uchylenie w całości wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi,

Zarzucono naruszenie:

1. przepisów prawa postępowania tj. art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), w związku z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 4 ust. 2 i 4 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego polegające na niestwierdzeniu nieważności uchwały Rady Miasta M. z 23 października 2023 r. w zaskarżonej części i oddaleniu skargi, w sytuacji gdy w/w uchwała w zaskarżonej części narusza naczelne zasady prawa praworządnego państwa demokratycznego, w szczególności zasadę lex retro non agit poprzez przyjęcie retroaktywnego sposobu ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie ilości zużytej wody występującego przed dniem wejścia w życie uchwały tj. z ostatnich 6 miesięcy poprzedzających złożenie deklaracji, co w konsekwencji naruszyło także zasadę zaufania obywateli do państwa i doprowadziło do sytuacji, w której członkowie skarżącej spółdzielni nie mogli przygotować się na nowy sposób obliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi,

2. naruszenie przepisów prawa postępowania tj. art. 151 p.p.s.a., w związku z art. 7 w zw. z art. 84 oraz art. 217, jak również art. 2 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi skarżącej i niestwierdzenie nieważności uchwały Rady M. z dnia 23 października 2023 r. w zaskarżonej części, w sytuacji gdy uchwała ta narusza zasady sprawiedliwości społecznej i zasady praworządności w części w jakiej zaskarżona uchwała wprowadziła nowy sposób obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i przyjęciu, że opłata ta uzależniona jest od historycznego, a nie bieżącego zużycia wody, co pozbawiło członków skarżącej spółdzielni realnego wpływu na wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i w konsekwencji będzie skutkowało opłatą, która będzie pozostawała nieadekwatna do zużycia wody,

3. przepisów prawa materialnego tj. art. 6j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13.09.1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 oraz art. 84 i 217 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że Rada Miasta M. mogła ustalić, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi będzie ustalana na podstawie odczytu z wodomierzy głównych, czy też wodomierzy indywidualnych, w sytuacji gdy zgodnie z zasadą sprawiedliwości społecznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinny być ustalane na podstawie odczytów z wodomierzy indywidualnych,

4. przepisów prawa materialnego tj. art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40, poz. 572 ze zm., dalej: "u.s.g.") w zw. z § 1 uchwały Rady Miasta M. z dnia 15.04.2019 r. w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych z mieszkańcami miasta M. poprzez uznanie, że rada miasta nie była obowiązana do przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami miasta M., w sytuacji gdy sprawa ta ma charakter niezwykle istotny dla mieszkańców miasta, zaś w uchwale Rady Miasta M. w § 1 wskazano, że akt ten ustala zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami miasta M. w przypadkach przewidzianych ustawami oraz w innych sprawach ważnych dla miasta,

5. przepisów prawa materialnego tj. art. 6j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1469 ze zm., dalej: "u.c.p.g.") w zw. z art. 46 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie, że zgodnie z definicją nieruchomościami są także części budynków - tzw. nieruchomości lokalowe i na właścicielach tych nieruchomości spoczywa obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a w konsekwencji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinny być ustalane na podstawie odczytów z wodomierzy indywidualnych, przypisanych m. in. do nieruchomości lokalowych.

2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna.

3.2. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

3.3. Zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Z kolei stosownie do art. 6c ust. 2 u.c.p.g. rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Natomiast w świetle art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. rada gminy, w drodze uchwały dokonuje wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty. Dopuszcza się przy tym stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy.

Stosownie do art. 6j ust. 3e u.c.p.g., w przypadku wyboru przez radę gminy metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, na podstawie ilości zużytej wody z danej nieruchomości, rada gminy w podjętej uchwale, określa zasady ustalania ilości zużytej wody na potrzeby ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zgodnie z tym unormowaniem ustawodawca, już w początkowej jego części, wskazuje, że kompetencja wyrażona tą regulacją powstaje, w stanie mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, w przypadku wyboru przez radę gminy metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w ust. 1 pkt 2. Tak określona regulacja oznacza, że chodzi o istnienie konkretnej metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co do której rada gminy dokonała wyboru. W przypadku zatem wyboru przez radę gminy tej metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustawodawca zobowiązuje ten organ do określenia zasad ustalania ilości zużytej wody na potrzeby ustalania wysokości opłaty w uchwale, o której mowa w art. 6 k ust. 1 u.c.p.g. Posłużenie się w art. 6j ust. 3e u.c.p.g. wyrażeniem zasady, należy odnieść (a zatem wypełnić treścią) do ustalania ilości zużytej wody. Chodzi więc o zasady, poprzez które rada gminy ustali ilość zużytej wody, a zatem takie, które można określić jako kierunkowe, a więc na normatywnie wyrażone potrzeby. Sformułowane więc zasady mają służyć dla każdorazowego ustalania wysokości tej opłaty. Trzeba jednocześnie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podkreślić, że ustawodawca wprowadzając kompetencję w art. 6j ust. 3e u.c.p.g. poprzestał na ogólnym jej sformułowaniu, nie precyzując sposobu jej realizacji, pozostawiając ten sposób realizacji radzie gminy.

3.4. W przedmiotowej sprawie, sąd pierwszej instancji ocenił prawidłowość wprowadzenia przez zaskarżoną uchwałę modyfikacji obowiązków w zakresie uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi poprzez uzależnienie wysokości tej opłaty, w przypadku nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, od zużycia wody z nieruchomości oraz określenie zasad ustalania wysokości zużycia wody na potrzeby ustalenia wysokości opłaty.

Biorąc pod uwagę powyższe należy zauważyć, że trafna jest ocena zaprezentowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że uchwała rady miasta została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a zatem zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a., w związku z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 4 ust. 2 i 4 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego oraz art. 151 p.p.s.a., w związku z art. 7 w zw. z art. 84 oraz art. 217, jak również art. 2 Konstytucji RP były bezzasadne.

3.5. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że uiszczana w oparciu o ilość zużytej wody dotyczyć miała wyłącznie miesięcy następujących po wejściu w życie uchwały wprowadzającej tzw. metodę wodną. Za miesiące poprzedzające wejście w życie tej uchwały właściciele nieruchomości zobowiązani byli rozliczać się na zasadach dotychczasowych. Tzw. metoda wodna bazując na stanach faktycznych kształtujących się w przeszłości, określa wysokość zobowiązania z tytułu opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi wyłącznie na przyszłość. Historyczna ilość zużytej wody - podobnie jak ilość mieszkańców, ilość gospodarstw domowych, czy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego - jest jednym z przewidzianych przez ustawodawcę (znanym właścicielom nieruchomości) nośników wartości wpływających na wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Uchwała zmieniająca określająca sposób ustalania ilości zużycia wody w związku z wprowadzeniem nowej metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (wprowadzonej zaskarżoną uchwałą), nie kreowała ani obowiązku uiszczenia nowej opłaty za miesiące poprzedzające jej wejście w życie, ani nie nakazywała zastosowania nowych metody i stawek do obliczenia opłaty za miesiące minione (poprzedzające jej wejście w życie). W szczególności, właściciele nieruchomości nie mieli obowiązku dokonywania korekt uprzednio złożonych deklaracji. Organ podatkowy wydający zaś decyzje administracyjne dotyczące opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres poprzedzający wejście w życie uchwał rady miasta wprowadzających tzw. metodę wodną nie może stosować nowych rozwiązań (w tym nowej metody), lecz zobowiązany był stosować metodę obowiązującą w okresie, za który wydawana jest decyzja. Tym samym wejście w życie uchwały zmieniającej nie rozciąga jej skutków prawnych na zdarzenia prawne zaistniałe wcześniej. Nie dochodzi zatem do naruszenia jakichkolwiek praw słusznie nabytych przez właścicieli nieruchomości w okresie poprzedzającym wejście w życie uchwały wprowadzającej nową metodę ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nie bez znaczenia w przedmiotowym kontekście jest także okres vacatio legis wyznaczony (a następnie przedłużony) przez radę miasta. Rada miasta dokonując wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi związanej z ilością zużytej wody zobowiązana była na podstawie art. 6j ust. 3e u.c.p.g. określić zasady ustalania ilości zużytej wody na potrzeby ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie podjęcia odpadami komunalnymi. Tym samym ustawa pozostawia prawodawcy lokalnemu pewną swobodę i elastyczność ograniczoną przepisami i celem ustawy. Zasady, o których mowa w art. 6j ust. 3e u.c.p.g., obejmują nie tylko wskazanie okresu stanowiącego podstawę ustalenia ilości zużytej wody, ale także określenie czy okres ten może być w granicach określonych przez radę gminy wybierany przez właścicieli nieruchomości. Zastosowany przez radę miasta mechanizm oparty na jednolitej stawce opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pozwala na tożsamych zasadach każdemu właścicielowi nieruchomości wybrać jeden z możliwych okresów rozliczeniowych z zakresu wyznaczonego uchwałą rady miasta.

3.6. Jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji, obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spoczywa na właścicielach nieruchomości, a nie na poszczególnych gospodarstwach domowych zamieszkujących na danej nieruchomości. Zgodnie z art. 6j ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn ilości zużytej wody z danej nieruchomości oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1 u.c.p.g. Wspólnota mieszkaniowa ponosi wynikające z ustawy opłaty bez ograniczeń, a każdy właściciel lokalu - w części odpowiadającej stosunkowi ilości zużytej wody w lokalu do ilości zużytej wody we wszystkich lokalach - w przypadku metody ustalenia opłaty, o której mowa w art. 6j ust. 1 pkt 2 (art. 2 ust. 3a pkt 2 u.c.p.g.). Z kolei art. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1208) stanowi, że członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu (ust. 1).

Należy podkreślić, że skoro mieszkańcy korzystają z nieruchomości wspólnej, to zwolnienie ich z obowiązku uczestniczenia w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnej byłoby nie do pogodzenia z zasadą sprawiedliwości społecznej. Bez znaczenia w tej sytuacji pozostają powody zużycia wody na nieruchomości wspólnej. Bez znaczenia pozostaje również wolumen odpadów komunalnych wytwarzanych w poszczególnych lokalach, bowiem wysokość opłaty jest zależna od ilości zużycia wody na nieruchomości jako całości. Mieszkańcy poszczególnych lokali ponoszą zatem ciężar opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi proporcjonalnie do ilości wody zużytej w danym lokalu. Tym samym mieszkańcy poszczególnych lokali zmniejszając zużycie wody w lokalu zmniejszają proporcjonalnie wysokość swego udziału w opłacie uiszczanej przez właściciela nieruchomości. Istnieje zatem związek między realnym zużyciem wody w lokalu a wysokością opłaty (właściwie – udziałem właściciela lokalu w pokryciu opłaty). Mając powyższe na uwadze nie ma podstaw do kwestionowania zgodności z Konstytucją RP rozwiązania przyjętego w zaskarżonej uchwale polegającego na tym, że średniomiesięczne zużycie wody z danej nieruchomości ustala się na podstawie wskazania wodomierza. Zatem zarzuty naruszenie art. 6j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13.09.1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 7 oraz art. 84 i 217 Konstytucji RP oraz art. 6j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13.09,1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 46 § 1 k.c. również należało uznać za niezasadne.

3.7. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również zarzutu naruszenia art. 5a ust. 1 u.s.g. gminnym w zw. z § 1 uchwały rady miasta. Zgodnie z art. 5a u.s.g., w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy (ust. 1). Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy (ust. 2). Literalne brzmienie tego unormowania wskazuje, że to gmina decyduje w jakich sprawach ważnych dla niej będą przeprowadzane konsultacje społeczne. Skoro więc ustawodawca pozostawił gminie swobodę w zakresie wyboru zagadnień, które można poddać konsultacjom, to brak podstaw do czynienia zarzutu, że określone zagadnienie za takie nie zostało przez gminę uznane. Przepis art. 5a u.p.s. nie wylicza spraw obligatoryjnie wymagających konsultacji, zaś nawet w przypadkach zakwalifikowanych jako "sprawy ważne dla gminy" przewiduje możliwość ich prowadzenia, oddając zasady i tryb prowadzenia konsultacji regulacji w uchwale gminy. Uznanie sprawy za ważną dla społeczności nie jest dostateczną przesłanką w tym zakresie, gmina ma bowiem uprawnienie do prowadzenia konsultacji w sytuacjach, w których obowiązek ten nie wynika z ustawy. W takiej sytuacji nie można stwierdzić, że członkom społeczności lokalnej, na podstawie uprawnienia przysługującego gminie, przysługuje indywidualnie roszczenie o przeprowadzenie konsultacji, mogące stanowić podstawę do skarżenia uchwały podjętej bez tego trybu (tak. wyrok WSA w Warszawie z 14 lipca 2016 r. II SA/Wa 272/16).

3.8. Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok nie narusza podniesionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa zarówno procesowego, jak i materialnego. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną podstaw, stosownie do art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Agnieszka Olesińska Jacek Brolik Anna Dalkowska