Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. W.i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 2758/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I.W.i J.W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 2758/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił I. W. i J. W. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nich decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 września 2025 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty Mińskiego z dnia 2 grudnia 2024 r. nr [...] zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i wydającą pozwolenie na budowę budynku gospodarczego na terenie działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...].

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że wniosek skarżących nie zawierał uzasadnienia. Tymczasem warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu i powołanie się na szkodę majątkową, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Brak uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazali, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Zażaleniem I. W. i J. W. zaskarżyli powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji niczym nieuprawnione i błędne uznanie, że złożony przez skarżących wniosek nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na fakt, że skarżący nie uzasadnili swojego wniosku w sposób przekonujący, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niej ujemne skutki oraz nie przedstawili w nim żadnych przesłanek wskazujących na ryzyko wystąpienia znacznej szkody w majątku strony skarżącej, jak również trudnych do odwrócenia skutków w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących, w realiach tej sprawy brak było i brak jest podstaw do przyjęcia poglądu, że przepisy p.p.s.a. nakładają na stronę skarżącą obowiązek uprawdopodobnienia (a tym bardziej udowodnienia) określonych w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Do skarżących – w świetle treści tego przepisu – należy jedynie złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, natomiast w przypadku zgłoszenia przez skarżącego takiego wniosku obowiązek ustalenia, czy zachodzą ku temu podstawy, obciąża sąd administracyjny, który w tym zakresie działa z urzędu.

Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu, przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W piśmiennictwie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę wnioskującą o udzielenie ochrony tymczasowej na jego podstawie do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy spoczywa więc obowiązek jedynie uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności (por. M. Jagielska, pkt 7 komentarza do art. 61 § 3 p.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, 5. wyd. zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2017, str. 406-407 oraz powołane tam orzecznictwo). Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń oraz dokumentacji, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (tak B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, kom. do art. 61 w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019).

W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności podkreślić należy, że skoro skarżący w istocie w ogóle nie uzasadnili wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie można Sądowi pierwszej instancji zarzucić naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto zwrócenia uwagi wymaga, że wybudowanie obiektu budowlanego w postaci budynku gospodarczego samo w sobie nie wywołuje skutku o charakterze nieodwracalnym. W orzecznictwie sądowym przejmuje się, że wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, który można odwrócić, bo jego odwrócenie zależy tylko od możliwości technicznych inwestora. Zatem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc jakakolwiek szkoda finansowa w każdym przypadku powstanie po stronie inwestora, a nie skarżącej.

Należy także zwrócić uwagę, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i tym samym nie bierze pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania strony skarżącej o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Sąd może odnieść się do tych kwestii jedynie rozstrzygając sprawę orzeczeniem kończącym. Sąd nie może zatem na obecnym etapie w żaden sposób odnosić się do podnoszonych przez skarżących wad zaskarżonej decyzji.

Zaakcentować zatem ponownie należy, że prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie uchylenia zaskarżonego aktu, będzie obciążać właśnie jego. Udzielenie przez sąd administracyjny ochrony tymczasowej nie może natomiast sprowadzać się do powstrzymania procesu inwestycyjnego w ogóle, a za zasadnością zastosowania takiej ochrony przemawiają tylko takie obiektywne okoliczności sprawy, które ze względu na negatywne i nieakceptowane prawem skutki, mogą powodować realne niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 643/16).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, brak było podstaw do uwzględnienia przedmiotowego zażalenia.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.