III OZ 105/26 - Postanowienie

Data orzeczenia	2026-04-08	
Data wpływu	2026-02-26	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu	
Hasła tematyczne	Wyłączenie sędziego	
Sygn. powiązane	VIII SA/Wa 302/25	
Skarżony organ	Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad	
Treść wyniku	Oddalono zażalenie	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 18 § 1, 19, art. 184 w zw. z art. 197 § 2; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2025 r. sygn. akt VIII SA/Wa 302/25 oddalające wniosek o wyłączenie sędzi WSA Renaty Nawrot w sprawie ze skargi W.C. na niewykonanie przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2018 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 40/18 postanawia: oddalić zażalenie.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 20 listopada 2025 r., VIII SA/Wa 302/25 oddalił wniosek W.C. (dalej: "skarżący") o wyłączenie sędzi WSA Renaty Nawrot w sprawie ze skargi na niewykonanie przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 listopada 2018 r., VIII SAB/Wa 40/18.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze z 17 marca 2025 r. skarżący zawarł wniosek o wyłączenie od orzekania sędzi WSA Renaty Nawrot. Z uzasadnienia wniosku wynikało, że argumentem przemawiającym za wyłączeniem ww. sędzi jest fakt wcześniejszego orzekania w sprawie VIII SA/Wa 344/20, dotyczącej zatwierdzenia projektu tymczasowej organizacji ruchu.

Biorąc to pod uwagę, Sąd Wojewódzki wskazał, że przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie może stanowić okoliczność, że brał on udział w rozpoznawaniu innych spraw wyrażając przy tym określone poglądy prawne. W ocenie Sądu pierwszej instancji, przyjęcie, że sędzia podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy tylko dlatego, że dokonał oceny prawnej w innych sprawach, nawet między tymi samymi stronami postępowania, stanowiłoby naruszenie zasady niezawisłości sędziowskiej i prowadziłoby do paraliżu sądownictwa. Jednocześnie Sąd Wojewódzki podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających jej interesom lub wydających odmienne do jej oczekiwań rozstrzygnięcia w podobnych lub tożsamych sprawach.

Ponadto Sąd pierwszej instancji odnotował, że z oświadczenia sędzi WSA Renaty Nawrot, wynika, że nie zachodzą wobec niej żadne przyczyny wyłączenia, natomiast skarżący nie przywołał żadnych okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonego w tej sprawie oświadczenia.

Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie.

W jego uzasadnieniu wskazał, że nie złożył wniosku o wyłączenie sędzi WSA Renaty Nawrot, a jedynie stwierdził, że "jego skargi nie może rozstrzygać Pani sędzia Renata Nawrot". Podniósł ponadto, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w nieprawidłowym składzie, ponieważ wyznaczeni do orzekania sędziowie piastują stanowiska "Przewodniczącego Wydziału Sądu Administracyjnego w Radomiu" i "Zastępcy Przewodniczącego Wydziału Sądu Administracyjnego w Radomiu", a w sprawie nie powinni orzekać przełożeni sędzi WSA Renaty Nawrot.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się na wstępie do najdalej idącego zarzutu, dotyczącego nieprawidłowej obsady sądu wydającego zaskarżone postanowienie należy stwierdzić, że wbrew zastrzeżeniom skarżącego Przewodniczący i Zastępca Przewodniczącego Wydziału VIII Zamiejscowego w Radomiu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są przełożonymi sędzi WSA Renaty Nawrot. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie sądów administracyjnych w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Kompetencje przewodniczącego pozostają bez wpływu na działalność orzeczniczą sędziego. Ponadto w toku postępowania skarżący nie zgłaszał wniosków o wyłączenie wskazanych sędziów z rozpoznania niniejszej sprawy.

Oceniając zasadność oddalenia wniosku o wyłączenie sędzi WSA Renaty Nawrot, należy w pierwszej kolejności wskazać, że nieuzasadnione jest twierdzenie skarżącego, że w rzeczywistości w ogóle takiego wniosku nie składał. W okolicznościach niniejszej sprawy zawarte w skardze sformułowanie "Ponadto skargi tej nie może rozstrzygać Pani Sędzia Renata Nawrot, gdyż na przeszkodzie stoi postanowienie z dnia 15.01.2025 r., Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II GSK 1508/21", nie mogło zostać inaczej zinterpretowane, niż jako wniosek o wyłączenie wymienionej sędzi. Kwalifikacja ta była tym bardziej usprawiedliwiona, że już w skierowanym do organu wezwaniu z 28 grudnia 2024 r., skarżący zapowiedział, że "jeżeli do Składu Sądu, który rozpatrzy skargę na niewykonanie wyroku wyznaczona zostanie Pani Sędzia Renata Nawrot będę wnioskował o wyłączenie tego Sędziego ze sprawy". Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji postanowił o rozpoznaniu złożonego przez skarżącego wniosku.

Co się zaś tyczy merytorycznego aspektu wydanego orzeczenia, należy podkreślić, że instytucja wyłączenia sędziego, tak z mocy prawa, jak i na wniosek strony, stanowi istotną gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sędziego, który nie pozostaje w relacjach osobistych ze stronami lub ich przedstawicielami oraz nie miał wcześniej określonych związków z rozpoznawaną sprawą. Sąd rozpoznając wniosek na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") ocenia czy jest oparty na podstawach wskazujących istnienie stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, a sytuacja ta jest tego rodzaju, że może wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Jak stanowi art. 20 § 1 p.p.s.a. składając wniosek o wyłączenie sędziego należy uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia przez niego postępowania. Wnioskodawca powinien wskazać okoliczności w postaci konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Dokonując oceny, czy w konkretnej sprawie wystąpiła przyczyna uzasadniająca wyłączenie sędziego, należy mieć na względzie dwoisty charakter bezstronności sędziowskiej. Z jednej strony jest ona niezbywalną cechą władzy sądowniczej, a z drugiej - indywidualną cechą sędziego, konieczną kwalifikacją do pełnienia tej funkcji (por. wyrok TK z 26 czerwca 2006 r., SK 55/05). Istotą pierwszego z tych wymiarów bezstronności, tzw. bezstronności obiektywnej, jest nie tylko to, by sędzia orzekający w sprawie zachowywał się zawsze rzeczywiście zgodnie ze standardami niezawisłości i bezstronności, lecz także by w ocenie zewnętrznej zachowanie sędziego odpowiadało takim standardom. Reguły wyłączenia sędziego służą bowiem budowie społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności (por. wyrok TK z 20 lipca 2004 r., SK 19/02). Drugi wymiar bezstronności, tzw. bezstronność subiektywna, polega na tym, że sędzia musi mieć jeszcze dodatkowo wewnętrzne przekonanie o możliwości wydania wyroku bez faworyzowania któregokolwiek z uczestników postępowania (por. J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 19).

Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do treści art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być nadto poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Z oświadczenia złożonego w niniejszej sprawie przez sędzię WSA Renatę Nawrot wynika, że nie zachodzą w stosunku do niej żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia jej od orzekania w niniejszej sprawie. Prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Warszawie prawidłowo oddalił wniosek. Skarżący nie powołał się bowiem we wniosku na żadną ustawową przesłankę wyłączenia sędziego. Fakt wydania przez sędzię WSA Renatę Nawrot niekorzystnego dla skarżącego orzeczenia nie stanowi przesłanki uzasadniającej jej wyłączenie. Instytucja wyłączenia sędziego nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienie NSA z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09), a pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy (por. np. postanowienie NSA z 26 stycznia 2012 r., II FZ 15/12). Nieuzasadniony jest również wniosek o wyłączenie sędziego na tej podstawie, że sędzia orzeka w różnych sprawach tych samych podmiotów (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r., II OSK 392/08).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.