drukuj    zapisz    Powrót do listy

6559, Środki unijne Inne, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Oddalono skargę kasacyjną, II GSK 947/08 - Postanowienie NSA z 2009-05-13, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II GSK 947/08 - Postanowienie NSA

Data orzeczenia
2009-05-13 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-10-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janusz Drachal
Maria Myślińska /sprawozdawca/
Stanisław Gronowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1775/08 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2008-08-21
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 64 poz 427 art. 22 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, 4, 5 i 8, art. 16 - 23, art. 22 ust. 3, art. 20, art. 7 ust. 1, art. 22 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 - 5, 7, 9 - 18 i 24, art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 22 pkt 1, art. 19, art. 20, art. 23, art. 6 ust. 1 pkt 1, 2, 4.
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 13 par. 2, art. 141 par. 4, art. 183 par. 1, art. 183 par. 2, art. 3 par. 2 pkt 4, art. 53 par. 2, art. 58 par. 1 pkt 6.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie NSA Janusz Drachal Maria Myślińska (spr.) Protokolant Sylwia Kizińska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. R. B. Sp. z o.o. w B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 sierpnia 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1775/08 w sprawie ze skargi G. R. B. Sp. z o.o. w B. na rozstrzygnięcie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 1775/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Gospodarstwa Rolnego B. Sp. z o.o. w B. w sprawie ze skargi Gospodarstwa Rolnego B. Sp. z o.o. w B. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Regionalny w O. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy, z następującym uzasadnieniem.

J. S. - przedstawiciel Gospodarstwa Rolnego B. Sp. z o.o. w B. wniósł pismem z dnia 27 maja 2008 r. skargę na akt z zakresu administracji publicznej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] kwietnia 2008 r. w sprawie wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych".

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z treścią przepisu art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a.- skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

Sąd wskazał również, iż przedmiotem niniejszej sprawy było rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Regionalny w O. z dnia [...] kwietnia 2008r., dotyczące odmowy przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 14.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania lub Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 ze zm.). W powyższym rozstrzygnięciu zostało zawarte pouczenie, iż cyt: "W przypadku zastrzeżeń co do prawidłowości odmowy przyznania pomocy, w terminie 14 dni od dnia odebrania niniejszego pisma możliwe jest wezwanie ARiMR do usunięcia naruszenia prawa. Pismo w tej sprawie należy złożyć w Oddziale Regionalnym, w którym rozpatrywany był wniosek o przyznanie pomocy."

Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że skarżący w toku postępowania administracyjnego wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, w konsekwencji czego pismem z dnia 28 maja 2008 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie stwierdził naruszenia prawa przez Agencję, jednakże J. S. - przedstawiciel Gospodarstwa Rolnego B. Sp. z o.o. w B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, czym naruszył art. 52 ustawy procesowej, poprzez złożenie skargi na akt, co do którego istniała możliwość weryfikacji w postaci wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. W tej sytuacji skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł pełnomocnik Gospodarstwa Rolnego B. Spółka z o.o. zaskarżając również na podstawie art. 191 p.p.s.a. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 sierpnia 2008 r. w przedmiocie odmowy przekazania skargi według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O..

Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz uchylenie postanowienia z dnia 6 sierpnia 2008 r., "chyba, że istniała podstawa do jego wydania i służyło nań zażalenie".

Powołując się na przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu postanowieniu:

1. "naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w tym, że Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia utożsamia klasyczne postępowanie jurysdykcyjne z postępowaniem dotyczącym wydania aktu z zakresu administracji publicznej. Twierdzenie WSA w W., że skarżąca dokonała czynności "w toku postępowania administracyjnego" oraz, że mamy do czynienia z rozstrzygnięciem "pierwszoinstancyjnym", co do którego można złożyć wezwanie do usunięcia naruszeń prawa - zdaniem Sądu - wydany (na skutek wezwania) akt miałby podlegać zaskarżeniu, jest twierdzeniem nakazującym przyjąć, że Sąd pierwszej instancji zupełnie nie rozumie istoty aktu z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i w ogóle nie orientuje się w procedurze zaskarżania tego typu aktu. Prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że akt z zakresu administracji publicznej wydawany jest poza procesem administracyjnym, o jakim mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., a jego zaskarżenie odbywa się na innych zasadach (art. 52 § 3 p.p.s.a.) niż te przewidziane dla zaskarżenia decyzji administracyjnych (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.) oraz odpowiednio (art. 53 § 2 p.p.s.a. i art. 53 § 1 p.p.s.a.). Błędna wykładnia art. 3 § 4 p.p.s.a. przejawiła się również w tym, że organ bezzasadnie utożsamia odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z aktem z zakresu administracji publicznej, podlegającym kognicji sądu administracyjnego".

2. naruszenie art. 13 § 2 w zw. z art. 46 § 1 pkt 1 ab inito p.p.s.a. polegające na przekroczeniu właściwości miejscowej sądu, gdyż właściwym sądem do rozpoznania sprawy był WSA w O., do którego skarga została skierowana, ale tam nie dotarła. W ten sposób naruszono zasadę dyspozycyjności środkiem zaskarżenia.

3. naruszenie art. 52 p.p.s.a. w całości poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w zupełnym niezrozumieniu warunków skutecznego wniesienia skargi na akt z zakresu administracji publicznej. Kasator zwalnia się w tym zakresie od wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej art. 52 p.p.s.a. choć zapewne chodzi tutaj o § 3 ww. normy, gdyż Sąd pierwszej instancji expressis verbis zarzucił skarżącej, że "naruszyła art. 52 ustawy procesowej". Wobec czego WSA w W. w całości dokonał błędnej wykładni tego przepisu uznając, że skutecznie można zaskarżyć tylko akt wydany na skutek wezwania do usunięcia naruszeń prawa. Prawidłowa wykładnia tej normy - a chodzi tu konkretnie o jej § 3 - prowadzi do oczywistego wniosku, że przedmiotem skargi może być wyłącznie akt wydany pierwotnie, a pismo na skutek wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie jest "aktem z zakresu administracji publicznej", o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., lecz tylko "odpowiedzią na wezwanie" - art. 53 § 2 cyt. Ustawy.

4. naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi, która nie wykazywała cech niedopuszczalności, o jakiej rozstrzygnął WSA w W.. Skarga nie była niedopuszczalna z powodu niewyczerpania zwykłego lub swoistego środka zaskarżenia.

5. naruszenie art. 59 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię wobec orzekania w kwestii swojej właściwości bez podstawy prawnej, bez wniosku strony. Wykładnia tego przepisu nie dopuszcza wydania rozstrzygnięcia a contrario dyspozycji tej normy. Sąd jest uprawniony wyłącznie do orzeczenia o przekazaniu sprawy właściwemu sądowi, a nie odmowie przekazania sprawy (ten zarzut kierowany jest przeciw postanowieniu z dnia 6 sierpnia 2008 r.).

6. gdyby ww. zarzut okazał się chybiony, to w związku z wydaniem owego postanowienia poczynić należy zarzut naruszenia art. 6 i art. 163 § 2 p.p.s.a. w zw. z błędną wykładnią art. 194 § 1 pkt 1 a contrario p.p.s.a. wobec wydania postanowienia bez uzasadnienia i pouczenia o środkach zaskarżenia, w sytuacji gdy należy przyjąć, że zażalenie przysługuje także na postanowienie o odmowie przekazania sprawy innemu sądowi administracyjnemu. Pozbawienie skarżącej prawa zakwestionowania rozstrzygnięcia akcydentalnego dot. kapitalnej kwestii właściwości sądu, a następnie wydania orzeczenia kończącego postępowanie, miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż niedopuszczalne jest wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowania w sprawie, bez prawomocnego orzeczenia w kwestii właściwości sądu.

7. Rażące naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. wobec sporządzenia wewnętrznie sprzecznego i nielogicznego uzasadnienia, które prowadzi do niejasności i braku możliwości zrozumienia ratio decidendi Sądu. Przyczynę odrzucenia skargi, zawartą w końcowej części uzasadnienia, mógł odczytać wyłącznie ekspert ds. procedury sądwoadministracyjnej".

W ocenie skarżącego skarga adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. wniesiona została po bezskutecznym upływie terminu na udzielenie odpowiedzi w przedmiocie usunięcia naruszeń prawa. Organ bezprawnie przekazał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który na posiedzeniu w dniu 6 sierpnia 2008 r., bez podstawy prawnej wydał postanowienie o odmowie przekazania sprawy według właściwości. Zdaniem autora skargi kasacyjnej sąd dokonał błędnej wykładni art. 59 § 1 p.p.s.a. bowiem przepis ten dopuszcza wyłącznie przekazanie sprawy z urzędu właściwemu sądowi administracyjnemu, przepis ten nie przewiduje odmowy przekazania bez wniosku strony. Autor skargi kasacyjnej wskazał również, iż w przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu w grę wchodzi zarzut naruszenia art. 6 i 163 § 2 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię art. 194 § 1 pkt 1 a contrario p.p.s.a. polegającą na uznaniu przez WSA, ze postanowienie w przedmiocie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi administracyjnemu nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, a tym samym naruszył dyspozycję art. 6 i 163 § 2 p.p.s.a. nie sporządzając uzasadnienia i nie pouczając skarżącego o środkach zaskarżenia.

W zakresie zarzutu z pkt 1 skargi kasacyjnej, jej autor wskazał, iż błędna wykładnia art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przejawiła się w tym, że Sąd bezzasadnie utożsamia odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - art. 53 § 2 p.p.s.a. - z aktem z zakresu administracji publicznej co oznacza, "że Sąd pierwszej instancji nie rozumie istoty unormowania art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.", a "konsekwencją niezrozumienia" cytowanego przepisu jest błędna wykładnia art. 52 p.p.s.a.

Uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. sprowadza się do zarzutu, iż "powołane wady uzasadnienia polegają na tym, że jest ono nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne".

Autor skargi kasacyjnej podniósł także, że skarżąca wyczerpała środek zaskarżenia, zatem brak było podstaw do zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i podobnie jak naruszenie prawa materialnego przejawia się w błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonych przepisów prawa stosowanych przez Sąd pierwszej instancji.

Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jak zastosowany przepis należy wykładać i dlaczego interpretacja dokonana przez Sąd jest błędna. Tego wymogu skarga kasacyjna nie spełnia, w szczególności w odniesieniu do zarzutów kasacyjnych dotyczących postanowienia o odrzuceniu skargi.

Ustosunkowując się w pierwszym rzędzie do problematyki właściwości Sądu pierwszej instancji w niniejszym postępowaniu wyjaśnić należy, że kwestia właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. do rozstrzygania spraw, których przedmiotem jest modernizacja gospodarstw rolnych, właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w W..

Artykuł 22 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) stanowi, że pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, 4, 5 i 8 oraz 16 - 23, jest przyznawana na podstawie umowy cywilnoprawnej zawieranej na piśmie pod rygorem nieważności. Natomiast art. 22 ust. 3 stanowi, że w przypadkach gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę w formie pisemnej o odmowie jej przyznania i przyczynach.

W myśl art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy Agencja jest podmiotem wdrażającym w rozumieniu art. 22 cyt. ustawy.

Stosownie do art. 22 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy do postępowania w sprawach przyznawania pomocy na podstawie umowy nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organów, doręczeń wezwań, udostępnienia akt, skarg i wniosków.

W przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 - 5, 7, 9 - 18 i 24, a więc także w odniesieniu do przedmiotowej "modernizacji gospodarstw rolnych" (art. 5 ust. 1 pkt 4) "instytucją zarządzająco - wdrażającą działania" objęte programem jest Agencja.

W przypadku pozostałych działań, o których mowa w art. 22 pkt 1, 8, 19, 20, 22, 23 oraz art. 5 ust. 1, podmiotami wdrażającymi są inne jednostki jako "instytucje zarządzające" między innymi Samorząd Województwa i Agencja Rynku Rolnego (art. 6 ust 1 pkt 1, 2, 4).

Dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych działają jako organy administracji publicznej wówczas gdy kompetencja do wydawania decyzji administracyjnych wynika z ustawy. Tego rodzaju procedura odnosi się do działań wymienionych w art. 20 cyt. ustawy o wspieraniu rozwoju (...).

W przedmiotowej sprawie podmiotem wdrażającym jest Agencja (art. 22 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3), której organem jest Prezes, a siedzibą Warszawa, zatem właściwym miejscowo jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. (art. 13 § 2 p.p.s.a.).

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że niezależnie od tego komu i dlaczego odmówiono "przekazania sprawy" przy braku wniosku, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2008 r. o treści "postanawia odmówić przekazania sprawy" nie znajduje uzasadnienia w przepisach cytowanej ustawy p.p.s.a.

Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej wskazane jest ustosunkowanie się w pierwszym rzędzie do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. albowiem treść uzasadnienia, o ile nie zostanie skutecznie podważona, ma zasadnicze znaczenie dla oceny zasadności zarzutów kasacyjnych.

Art. 141 § 4 p.p.s.a. określa konieczne elementy uzasadnienia wyroku, które powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Zarówno treść powyższego zarzutu, jak i jego uzasadnienie poza ogólnikowymi słowami krytyki typu "nielogiczne", "wewnętrznie sprzeczne", "narusza zasadę prawidłowego uzasadnienia" itp., nie zawiera wyjaśnienia w czym przejawiają się braki elementów uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, o którym mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., a nade wszystko nie wykazano jaki wpływ i to istotny miało podniesione uchybienie na wynik sprawy.

Kształt sformułowanych zarzutów wyznacza zakres kontroli zaskarżonego postanowienia i nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślanie się intencji autora skargi kasacyjnej lub korygowanie sposobu ujęcia zarzutów kasacyjnych albowiem nie zezwala na to treść art. 183 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej poza nieważnością postępowani, którą bierze pod rozwagę z urzędu (art. 183 § 2 p.p.s.a.).

Kierując się tą zasadą należy stwierdzić, że zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. usuwa się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego albowiem przy zarzucie błędnej wykładni przepisu prawa czyli mylnym rozumieniu treści normy prawnej - co uczynił autor skargi kasacyjnej - należy wskazać jak dany przepis należy wykładać i dlaczego dokonana przez Sąd pierwszej instancji interpretacja jest błędna. Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie spełnił tych wymagań sprowadzając treść przedmiotowego zarzutu do inwektyw pod adresem Sądu pierwszej instancji typu: "Sąd w ogóle nie orientuje się w procedurze tego typu aktu", "nie rozumie istoty aktu z zakresu administracji publicznej".

Autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje faktu, iż skarga wniesiona została przed doręczeniem odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a wiec z naruszeniem trybu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. nakazującego wniesienie skargi w ciągu 30 dni od dnia doręczenia wymienionej odpowiedzi.

Należy zauważyć, że skarżący nie skorzystał z pouczenia zawartego w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszeń prawa dotyczącego trybu zaskarżenia przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a.

W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.



Powered by SoftProdukt