Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Asesor WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji administracyjnej. I. skargę oddala II. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. J. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. D. w [...], kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych).

VII SA/WA 1393/06

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) odmówił uchylenia lub zmiany decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1992 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1992 r., nakazującą Panu A. P. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-mieszkalnego na działce położonej przy ul. B. w [...].

Organ I instancji wyjaśnił, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki, tj.: strony wyraziły zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu decyzji oraz za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka zgody wszystkich stron postępowania na zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji. Jednakże, gdyby nawet na uchylenie lub zmianę decyzji nakazującej rozbiórkę wyraziły zgodę wszystkie strony, to i tak wzruszenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1992 r. w trybie art. 155 k.p.a. nie byłoby możliwe. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest bowiem pogląd, że uchylenie lub zmiana na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji nakazującej rozbiórkę jest niedopuszczalne bowiem decyzja rozbiórkowa jest decyzją związaną.

Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku A. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r.

W uzasadnieniu organ powielił argumentację zawartą w decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. i wskazał, iż wola stron czy też ich zgoda na zmianę decyzji nakazującej rozbiórkę w żadnych okolicznościach nie może skutkować zmianą takiej decyzji. Jednocześnie podkreślił niedopuszczalność zastosowania przepisu art. 155 k.p.a. w stosunku do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1992 r.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. P. i wniósł o "...wydanie sprawiedliwego orzeczenia".

Ponadto skarżący zarzucił organom nadzoru budowlanego nierówne traktowanie stron postępowania. Bowiem jego zdaniem organ odwoławczy nie chciał "...poddać weryfikacji decyzji ostatecznej w celu zbadania możliwości stwierdzenia jej nieważności...". Skarżący podniósł także, iż działania organu administracji niosą dla niego realne zagrożenia olbrzymich strat materialnych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa zarówno materialnego jak i procesowego.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu {art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)}.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlega oddaleniu.

Na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Powyższa regulacja to tryb postępowania nadzwyczajnego stanowiący odstępstwo od zasady wyrażonej w przepisie art. 16 k.p.a. – trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej.

Miały rację organy administracyjne wydające decyzje w niniejszej sprawie, iż w trybie art. 155 k.p.a. nie można zmienić decyzji rozbiórkowej, bo nie zachodzą przesłanki z tego artykułu.

Dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, niezbędne jest spełnienie czterech przesłanek: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji oraz brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych.

Wskazać należy, że decyzja nakazująca rozbiórkę nie stanowi decyzji na mocy której strona nabyła prawa, lecz jest to decyzja nakładająca na stronę obowiązek. Ponadto decyzja rozbiórkowa jest to decyzja związana, czyli taka, którą organ musi wydać w określonych prawem okolicznościach.

Podkreślenia wymaga również fakt, iż art. 155 k.p.a. jest przepisem prawa procesowego i jako taki nie może upoważniać do lekceważenia normy materialnoprawnej, w tym przypadku treści art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.), który należy traktować jako przepis szczególny uniemożliwiający uchylenie lub zmianę decyzji na podstawie w/w artykułu k.p.a.

Dlatego też niemożliwym jest zastępowanie normy zawartej w art. 37 Prawa budowlanego elementami oceny o charakterze słusznościowym wynikającymi z treści art. 155 k.p.a., o co wnosił A. P. w swojej skardze. Należy zauważyć, iż uchylenie lub zmiana decyzji w powołaniu się na treść cytowanego wyżej artykułu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny". Utrwalone jest bowiem orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż stosowanie przepisu art. 155 w/w ustawy w sprawie dotyczącej likwidacji samowoli budowlanej nie jest możliwe (por. np. wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1539/97, LEX nr 47880, wyrok NSA z 15 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 888/97, ONSA 2000/1/36, a także wyrok NSA z 4 października 1999 r., sygn. akt 1434/97, LEX nr 48678).

Należy jednocześnie wskazać, iż w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o interesie społecznym czy też o słusznym interesie strony na co w swych pismach powoływał się skarżący. Naruszenie prawa samowolą budowlaną nie może podlegać ochronie.

Prawidłowo zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozstrzygający sprawę wniosku o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1992 r., uznał, iż niemożliwym jest wydanie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji uchylającej lub zmieniającej decyzję rozbiórkową i wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji organu wojewódzkiego.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.