Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Wr 337/18 o odrzuceniu zażalenia R.S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 337/18 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi oraz o odrzuceniu skargi R.S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie.

Pismem z dnia 28 czerwca 2018 r. R.S. wniósł skargę na opisaną w sentencji decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2018 r. skarżący został wezwany do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200 zł, pod rygorem jej odrzucenia.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 października 2018 r. sygn. akt I OZ 950/18 oddalił zażalenie skarżącego wniesione na powyższe zarządzenie.

W związku z tym, zarządzeniem z dnia 26 listopada 2018 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 24 lipca 2018 r., wzywającego go do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200 zł, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 stycznia 2019 r.

Skarżący w zakreślonym przez Sąd terminie, który upływał z dniem 14 stycznia 2019 r., nie usunął braków fiskalnych skargi.

W dniu 14 stycznia 2019 r. wniósł on natomiast drogą elektroniczną (po raz kolejny) zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2018 r. o wezwaniu go do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi.

Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2019 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych wniesionego zażalenia, poprzez jego podpisanie w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Przedmiotowe zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 5 lutego 2019 r.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, odpis własnoręcznie podpisanego zażalenia skarżący złożył w urzędomacie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 lutego 2019 r. Pismem nadanym w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 13 lutego 2019 r. Inspektorat ZUS przekazał według właściwości Sądowi wniesione do niego zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Wr 337/18 odrzucił zażalenie R.S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 337/18 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi (pkt I) oraz odrzucił skargę R.S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej (pkt II).

W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pism w postępowaniu sądowym, co oznacza, że powinno zawierać m.in. podpis strony (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Wobec powyższego, Przewodniczący Wydziału, mając na uwadze treść art. 49 § 1 P.p.s.a., wezwał skarżącego do podpisania zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia wniesionego środka zaskarżenia. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 5 lutego 2019 r. W świetle art. 83 § 1 i 2 P.p.s.a., terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z zastrzeżeniem, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Zgodnie z art. 111 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j: Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm.), termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. Jednakże, gdy początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. W niniejszej sprawie termin na usunięcie braków formalnych zażalenia upływał z dniem 12 lutego 2019 r., który wypadał we wtorek. W tym dniu, dokładnie o godzinie 23:52, skarżący złożył w urzędomacie ZUS odpis wniesionego zażalenia, zaopatrzony w jego własnoręczny podpis. W ocenie Sądu, dokonana przez stronę czynność była jednak spóźniona, albowiem usunięcie przez nią braków formalnych zażalenia nastąpiło po upływie wyznaczonego terminu. Podkreślenia wymaga, że w toku już wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego strona winna każde pismo procesowe kierować bezpośrednio do sądu, czyniąc to – co do zasady – osobiście. Wyjątki od tego przewiduje art. 83 § 3 P.p.s.a., który stanowi, że równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu jest oddanie go w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym. Poza tym, stosownie do § 4 cytowanego przepisu, taki sam skutek wywoła złożenie pisma przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej albo przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego oraz przez członka załogi polskiego statku morskiego u kapitana statku. Przepisy P.p.s.a. nie przewidują jednak, aby złożenie pisma procesowego w każdej dowolnie wybranej przez stronę jednostce administracji publicznego było traktowane na równi z wniesieniem go do sądu. Oczywiście strona może skierować pismo procesowe do takiej jednostki licząc, że zostanie ono w końcu przekazane według właściwości do sądu administracyjnego. Niemniej jednak nie będzie mogła ona oczekiwać, że dochowany zostanie tym samym wyznaczony jej termin na dokonanie określonej czynności procesowej. W razie skierowania pisma procesowego do innego organu, datą wniesienia tego pisma do sądu będzie bowiem dzień jego nadania przez organ niewłaściwy na adres właściwego sądu administracyjnego w placówce pocztowej operatora wyznaczonego. W okolicznościach niniejszej sprawy należało przyjąć, że zażalenie uzupełnione o własnoręczny podpis skarżącego zostało wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu nadania go pocztą przez Inspektorat ZUS, tj. w dniu 13 lutego 2019 r. Stąd też w konsekwencji w zakreślonym terminie, który upływał z dniem 12 lutego 2019 r., skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniesionego zażalenia.

Niezależnie od powyższego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przedmiotowe zażalenie było nie tylko obarczone w/w brakiem formalnym, lecz w ogóle było niedopuszczalne. Zostało ono bowiem wniesione na prawomocne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 lipca 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, którego prawidłowość została już skontrolowana w toku postępowania zażaleniowego wszczętego z inicjatywy skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 października 2018 r. sygn. akt I OZ 950/18 oddalił wniesione w tym zakresie zażalenie skarżącego. Strona wyczerpała zatem przysługujące jej środki odwoławcze w stosunku do wskazanego zarządzenia i nie mogła ponownie podjąć skutecznych starań w celu podważenia jego prawidłowości. Również ewentualne próby zwalczania przez skarżącego samego wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, dotyczącego obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, należało uznać za niedopuszczalne, albowiem P.p.s.a. nie przewiduje żadnego środka zaskarżenia, który by dawał taką możliwość.

W tym stanie rzeczy niedopuszczalne zażalenie skarżącego, którego dodatkowo braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie, podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia.

Przechodząc z kolei do rozpoznania skargi, Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 220 § 1 zd. 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona stosowna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że w dniu 7 stycznia 2019 r. doręczono skarżącemu wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, z pouczeniem, że nieopłacenie wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, będzie skutkowało odrzuceniem skargi. Skoro wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 stycznia 2019 r., to siedmiodniowy termin na opłacenie skargi upływał z dniem 14 stycznia 2019 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie uiścił jednak wymaganego wpisu, a z obowiązku tego nie zwalniało go zażalenie wniesione w dniu 14 stycznia 2019 r. Wobec tego skargę – jako nieopłaconą – należało odrzucić na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie II sentencji postanowienia.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia R.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem, o którym mowa w § 1, jest m.in. skarga i zażalenie (art. 230 § 2 P.p.s.a.). Nieuiszczenie opłaty od pisma czyni niemożliwym nadanie mu biegu. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie, z uwagi na prawomocne oddalenie postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2018 r. sygn. akt I OZ 950/18 zażalenia R.S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2018 r., wzywające wyżej wymienionego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, prawidłowo zarządzeniem z dnia 26 listopada 2018 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 24 lipca 2018 r. w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 7 stycznia 2019 r., jednak wpis od skargi nie został przez niego uiszczony w zakreślonym w wezwaniu terminie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że ponowne zażalenie skarżącego na zarządzenie z dnia 24 lipca 2018 r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi było niedopuszczalne, z uwagi na jego prawomocność (postanowienie NSA z dnia 16 października 2018 r. sygn. akt I OZ 950/18). Zażalenie nie przysługiwało skarżącemu także na zarządzenie z dnia 26 listopada 2018 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 24 lipca 2018 r. W związku z powyższym, Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił zażalenie skarżącego na w/w zarządzenie, jak również prawidłowo odrzucił skargę w oparciu o art. 220 § 3 P.p.s.a., jako nieopłaconą, a w konsekwencji niedopuszczalną.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.