I SA/Po 849/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-19	
Data wpływu	2025-11-26	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Katarzyna Nikodem
Katarzyna Wolna-Kubicka
Małgorzata Bejgerowska /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty	
Hasła tematyczne	Odpady	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 399; art. 5 ust. 1 pkt. 3, art. 6ka ust. 1, 2 i 3, art. 6; Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 2025 nr 0 poz 111; art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 190, art. 198,; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)	
Sentencja
Dnia 19 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st. sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 roku sprawy ze skargi L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 02 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za luty 2025 roku oddala skargę.	
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z dnia 2 października 2025 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "SKO w [...]", "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Zarządu K. Z. G. R. L. (dalej także: "ZKZGRL"), z dnia 29 maja 2025 r., nr [...], określającą wobec L. M. w L. (dalej jako: "spółdzielnia", "strona" lub "skarżąca") wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, powstającymi na nieruchomości zamieszkałej przy ul. [...],[...],[...],[...] w L., w kwocie 5.040 zł za miesiąc luty 2025 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

1.1. W dniu 28 kwietnia 2025 r. ZKZGRL wydał postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia spółdzielni wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstałymi na nieruchomości zamieszkałej położonej pod adresem ul. [...],[...],[...],[...] w L. za miesiąc luty 2025 r., wyznaczając siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. Tego samego dnia wydano kolejne postanowienie o dopuszczeniu dowodów w sprawie w postaci deklaracji oraz wydruku przesłanego zawiadomienia o nieprawidłowej segregacji wraz z dokumentacją fotograficzną, pisma ZKZGRL z dnia 7 kwietnia 2025 r. oraz pisma spółdzielni z dnia 17 kwietnia 2025 r., wskazującego, iż z pojemnika korzystają mieszkańcy klatek [...],[...],[...] i [...] (co wynika także z deklaracji).

Spółdzielnia przedstawiając stanowisko w sprawie wyjaśniła, iż w dniu 1 grudnia 2023 r. zostało zawarte porozumienie w sprawie użytkowania urządzeń do gromadzenia odpadów komunalnych oraz selektywnej zbiórki odpadów komunalnych pomiędzy spółdzielnią, a W. M. przy ul. [...] (dalej jako: "wspólnota mieszkaniowa"). Wskazano, że pojemniki zlokalizowane przy ul. [...]-[...] służą nie tylko mieszkańcom nieruchomości spółdzielni, ale także mieszkańcom wspólnoty mieszkaniowej. Spółdzielnia podała, iż wypełnia obowiązek selektywnego zbierania odpadów, natomiast nie wypełniają go mieszkańcy wspólnoty mieszkaniowej, za których strona nie może ponosić odpowiedzialności. Spółdzielnia wniosła o wskazanie podstaw stosowania czerwonej kartki, wyjaśnienie co ona oznacza oraz poinformowanie, czy zostało z urzędu wszczęte postępowanie wobec wspólnoty mieszkaniowej w sprawie określenia miesięcznej opłaty za luty 2025 r. Spółdzielnia podniosła, iż pismo informujące o "rzekomym naruszeniu" otrzymała w dniu 7 kwietnia 2025 r. i zarząd nie mógł udać się na miejsce, by stwierdzić, że taki fakt miał miejsce. Strona zakupiła i zamontowała nowe, półpodziemne pojemniki do segregacji odpadów oraz zatrudniła sprzątaczy posesji, którzy sprzątają odpady pozostawione dookoła śmietników przez mieszkańców oraz osoby trzecie. Spółdzielnia wniosła o umorzenie postępowania lub skierowanie do właściciela ostrzeżenia.

ZKZGRL opisał podstawy stosowania czerwonej kartki, wskazując na zawiadomienie przesłane do spółdzielni w dniu 24 lutego 2025 r., tj. w dniu stwierdzenia naruszenia zasad segregacji odpadów na adres poczty elektronicznej, który widnieje na stronie internetowej spółdzielni oraz podany w deklaracji. Wyjaśniono, że ustawodawca przewidział obowiązek powiadomienia o nieprawidłowościach i nie jest możliwe, aby każdy właściciel nieruchomości był obecny przy odbiorze odpadów. Odnosząc się do kwestii wszczęcia postępowania wobec wspólnoty mieszkaniowej podano, iż strona postępowania ma prawo znać okoliczności faktyczne i dowody mające wpływ na jej prawa i obowiązki, natomiast nie ma uprawnienia do uzyskania informacji o tożsamym postępowaniu prowadzonym wobec innych podmiotów, jeśli to nie wpływa na jej sytuację prawną.

ZKZGRL określając spółdzielni wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 5.040 zł za luty 2025 r. wskazał, że odpady powstające na nieruchomości pod adresem L., ul. [...], [...], [...], [...] (mimo obowiązku gromadzenia ich w sposób selektywny) gromadzone były w sposób nieselektywny. Wobec powyższego za wspomniany miesiąc, w którym stwierdzono nieprawidłowości naliczona została podwyższona opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zgodnie z § 1 pkt 1 uchwały Nr [...] Z. Z. M. "K. Z. G. R. L." z dnia 9 listopada 2021 r. w sprawie określenia stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. U Woj. [...]. z 2021 r. poz. 8594 ze zm. – dalej jako: "uchwała w sprawie określenia stawki opłaty podwyższonej").

1.2. W odwołaniu od powyższej decyzji spółdzielnia mieszkaniowa wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, alternatywnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania strona ponownie wskazała na porozumienie zawarte ze wspólnotą mieszkaniową i podała, że pojemnik zlokalizowany przy ul. [...]-[...] służy nie tylko mieszkańcom nieruchomości spółdzielni, ale także mieszkańcom owej wspólnoty. Zdaniem spółdzielni, wypełnia ona obowiązek selektywnego zbierania odpadów, natomiast nie wypełniają go mieszkańcy wspólnoty mieszkaniowej, za których strona nie może ponosić odpowiedzialności. Postępowanie zostało wszczęte jedynie wobec spółdzielni, a nie wobec wspólnoty mieszkaniowej i jeśli faktycznie miało miejsce naruszenie zasad prawidłowej segregacji, to i spółdzielnia i wspólnota powinny ponosić odpowiedzialność solidarną. Zaznaczono, że zarząd spółdzielni nie został powiadomiony o fakcie naruszenia zasad segregacji w dniu 24 lutego 2025 r. i nie mógł udać się na miejsce, by stwierdzić, czy fakt taki miał miejsce. Informację o naruszeniu spółdzielnia otrzymała mailem w dniu 7 kwietnia 2025 r. i wszystkie wydruki zdjęć opatrzone są tą samą godziną, co oznacza, że zdjęcia zostały przerobione. Strona ponownie poinformowała, iż zakupiła i zamontowała nowe półpodziemne pojemniki do segregacji odpadów oraz zatrudniła sprzątaczy posesji.

1.3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 2 października 2025 r., opisaną na wstępie, utrzymało w mocy powyższą decyzję ZKZGRL z dnia 29 maja 2025 r. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że spółdzielnia jako właściciel nieruchomości rozumiany jako podmiot władający, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r., poz. 733 ze zm., dalej w skrócie: "u.c.p.g."), złożyła w dniu 10 lutego 2025 r. deklarację o miesięcznej opłacie (bez zwolnienia za kompostownik) za zagospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości wielorodzinnej położonej w L. - przy ul. [...],[...],[...],[...], w wysokości 2.376 zł, podając liczbę osób zamieszkujących nieruchomość: 72 i stawkę opłaty 33 zł. Organ II instancji powołał się na wydruk wiadomości z poczty elektronicznej, dotyczącej naruszenia zasad prawidłowej segregacji odpadów z dnia 24 lutego 2025 r., adresowanej do ZKZGRL oraz do spółdzielni. Adres poczty elektronicznej został podany jako adres do kontaktu na stronie [...], ponadto został on wskazany w deklaracji spółdzielni oraz w KRS nr [...]. Nadawcą wiadomości e-mail jest pracownik M. sp. z o.o. w L. i wynika z niej, że w dniu 24 lutego 2025 r. o godzinie 8:46 (orientacyjna godzina odbioru odpadów) na nieruchomości położonej w L., przy ul. [...], pracownicy M. sp. z o.o. w L. ujawnili nieprawidłowe posegregowanie odpadów znajdujących się w pojemniku.

Ustalono, że w pojemniku na odpady zmieszane znajdowały się odpady z tworzyw sztucznych oraz makulatury. Pojemnik został opróżniony, a odpady zostały odebrane jako zmieszane i do pojemnika przyczepiono czerwoną kartkę. Do akt załączono dokumentację fotograficzną, w tym czerwonej kartki na pojemniku na odpady zmieszane opatrzone datą 24 luty 2025 r. (treść kartki na zdjęciu nieczytelna) oraz zdjęcie budynku z adresem oraz zdjęcia wnętrza pojemnika na odpady zmieszane (widoczne: odpady z tworzywa sztucznego i makulatura). W oparciu o powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze za wiarygodne uznało okoliczności opisane w powyższej korespondencji, przyjmując, że zdjęcia zostały wykonane w dniu 24 lutego 2025 r. i dotyczą pojemnika na odpady zmieszane usytuowanego przy budynku ul. [...]. Wyjaśniono, iż na czerwonej kartce umieszczonej na zielonym pojemniku na odpady zmieszane widniała informacja, że znajdujące się w tym pojemniku odpady nie zostały prawidłowo posegregowane i że zostanie wydana decyzja administracyjna zwiększająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ odwoławczy uznał, iż w sprawie doszło do skutecznego powiadomienia właściciela nieruchomości o naruszeniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów pismem z dnia 7 kwietnia 2025 r., czyli przed wszczęciem postępowania. Wobec stwierdzenia w dniu 24 lutego 2025 r. przez przedsiębiorcę uprawnionego do odbierania odpadów komunalnych występowania w pojemniku na odpady niesegregowane odpadów podlegających segregacji zgodnie z § 4 ust. 2 regulaminu w postaci makulatury i tworzyw sztucznych, to zgodnie z § 4 ust. 4 regulaminu zachodzi przypadek zbierania odpadów w sposób nieselektywny.

Wskazując na treść § 7 pkt 7 powyższego regulaminu utrzymania czystości i porządku organ II instancji wyjaśnił, że obowiązkiem właściciela nieruchomości jest oznaczenie pojemników na odpady w trwały sposób przez umieszczenie w widocznym miejscu adresu nieruchomości, z której pojemnik jest wystawiany. Przedmiotowy pojemnik znajdował się przy budynku pod adresem ul. [...]-[...]. Jak wynika z pisma spółdzielni pojemnik ten przypisany był do mieszkańców klatek schodowych o numerach nieparzystych tj. [...],[...],[...],[...].

Odnosząc się do twierdzenia odwołania, iż to mieszkańcy wspólnoty nie dokonują prawidłowej segregacji odpadów, podczas gdy mieszkańcy budynku spółdzielni segregują odpady prawidłowo, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało to twierdzenie za gołosłowne i nieweryfikowalne. Podkreślono, iż ustawodawca nie zobowiązuje do ustalenia konkretnych osób, które nie dopełniły obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Decydujące znaczenie ma ujawnienie - w pojemniku na odpady zmieszane - odpadów, które powinny być zbierane selektywnie, a w interesie właściciela leży takie zabezpieczenie pojemników, by nie dochodziło do podrzucania odpadów.

2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p.a."), mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez:

- niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego, gdyż skarżący kwestionuje, że zdjęcia zostały wykonane przy ul. "[...]",

- nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony,

- niewspółdziałanie w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

- prowadzenie postępowania w sposób budzący brak zaufania i na tej podstawie organ dokonał oceny dowodów, a następnie wydał decyzję;

2) przepisów materialnych:

- art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g, gdyż skarżąca nie jest w całości właścicielem nieruchomości (współwłaścicielem);

- art. 6ka ust. 1, 2 i 3 u.c.p.g., gdyż powiadomienie otrzymała skarżąca, a nie pozostali właściciele nieruchomości,

- art. 6 u.c.p.g, ponieważ skarżąca nie posiada zawartej umowy na korzystanie z usług z ZKZGRL, która powinna określać wszystkie istotne zapisy dotyczące segregacji odpadów komunalnych;

3) niewyjaśnienie przez organ, gdzie jest zawarta regulacja prawna - podstawa prawna wynikająca z przepisów prawa dotycząca "czerwonej kartki" zawieszanej na pojemnikach na odpady komunalne;

4) niewyjaśnienie przez organ co oznacza "czerwona kartka", kto jest uprawniony do jej zawieszenia i zrobienia zdjęcia, w jakich okolicznościach to następuje, dlaczego czerwony kolor kartki, a nie inny, jakie są konsekwencje zawieszenia "czerwonej kartki" na pojemniku na odpady komunalne;

5) niewyjaśnienie przez organ i nie wskazanie podstawy prawnej oraz argumentów, którymi kierował się stwierdzając, że obowiązek przeciwdziałania odpowiedzialności zbiorowej ciąży na właścicielu, a nie na gminie;

6) niewyjaśnienie przez organ dlaczego skarżąca ma ponosić odpowiedzialność za wspólnotę mieszkaniową, z którą zawarła porozumienie;

7) niewyjaśnienie przez organ okoliczności związanej z wydrukiem 5 zdjęć, które zawierają tę samą godzinę (8:46) z wykonania przez pracownika wszystkich czynności związanych z odbiorem śmieci, a ograniczenie się do lakonicznego stwierdzenia, że była to orientacyjna godzina pomimo nadruku na zdjęciach godziny 8:46;

8) niewyjaśnienie przez organ, dlaczego skarżąca została poinformowana dopiero w dniu 7 kwietnia 2025 r. o naruszeniu zasad segregacji pomimo, że zdjęcia zostały wykonane w dniu 24 lutego 2025 r.

W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła i rozbudowała argumentację podniesioną uprzednio w odwołaniu.

2.2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko i motywy wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

2.3. W rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu nie wzięły udziału strony postępowania, ani ich pełnomocnicy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje:

3. Skarga jako bezzasadna, podlegała oddaleniu.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu lub czynności nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji. Uznanie skargi za zasadną następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź uchybienia prawu materialnemu (art. 145 § 1 p.p.s.a.), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

3.1. Oś sporu koncentruje się wokół przesłanek naruszenia zasad selektywnego zbierania odpadów i w konsekwencji określenia skarżącej podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że od ponad dekady podstawowym i jedynym sposobem zbierania odpadów komunalnych z nieruchomości jest ich zbiórka selektywna. Wspomnianą powyżej ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 87), m.in. poprzez zmiany w brzmieniu art. 6k ust. 3 u.c.p.g. zlikwidowana została możliwość wyboru stawki opłaty w zależności od tego, czy z nieruchomości zbierane są odpady w sposób selektywny i nieselektywny. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest zatem obowiązkiem o charakterze powszechnym i ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały.

Stosownie do przepisu art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1. Zastosowanie stawki podwyższonej następuje, gdy właściwy organ stwierdzi, że doszło do niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Z treści art. 2 ust. 3 u.c.p.g. wynika, że jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. Zgodnie z przepisem art. 6ka ust. 1 w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (albo związek międzygminny) oraz właściciela nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta (albo związek międzygminny) na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6ka ust. 2 w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g.). Następnie, jak stanowi przepis art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., właściwy organ w drodze decyzji, określa wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3. Przepis art. 6ka u.c.p.g. określa zatem konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

3.2. Z powołanego art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. wynika, że przesłanką do zastosowania podwyższonej stawki jest ujawnienie przez podmiot odbierający odpady przypadku naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki. Naruszeniem takiego obowiązku będzie wprowadzenie do pojemników przeznaczonych na określoną frakcję odpadów, takich odpadów komunalnych, dla których pojemnik nie jest przeznaczony. Segregacja odpadów ma bowiem sens tylko wówczas, gdy w pojemnikach przeznaczonych do selektywnego zbierania odpadów komunalnych nie występują odpady zmieszane, a w pojemnikach na odpady zmieszane nie występują odpady podlegające segregacji. Orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza, że wykładnia językowa art. 6ka u.c.p.g. prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości – "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Wykładnia językowa wskazanej regulacji prawnej nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Prawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Ustawodawca w art. 6ka u.c.p.g. jednoznacznie wskazuje, że dla określenia opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny lub notoryjny, podobnie jak nie ma znaczenia to, w jakim stosunku pozostają względem siebie stwierdzenie niesegregowania odpadów do częstotliwości ich odbioru. Reasumując, wykazanie zatem choćby jednego przypadku nieprzestrzegania zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na określony podmiot opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2024 r., o sygn. akt III FSK 1168/23 i III FSK 1170/23, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2025 r., o sygn. akt I SA/Po 266/24 i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 lipca 2025 r. o sygn. akt I SA/Gl 213/25 - powołane orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, publ. baza CBOSA)

3.3. Odpowiedzialność właściciela nieruchomości za nieselektywną zbiórkę odpadów ma charakter obiektywny i nie opiera się o zasadę zawinienia. Okolicznością rodzącą odpowiedzialność jest choćby jednorazowe stwierdzenie przypadku naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych z danej nieruchomości. Odpowiedzialność nie jest uzależniona od wykazania, że naruszenie wynika z umyślnego albo nieumyślnego zachowania mieszkańców nieruchomości, czy zarządcy. Związana jest z odbiorem nieselektywnie zbieranych odpadów z miejsca, w którym gromadzone są odpady z nieruchomości. Ustawodawca ukształtował reguły dotyczące ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w ten sposób, że w przypadku nieruchomości zabudowanych budynkami obciążają one podmioty zarządzające nieruchomościami w imieniu zamieszkującej ją zbiorowości. Podmioty te, w tym przypadku spółdzielnia, ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązku selektywnej zbiórki odpadów z nieruchomości, które zostały spowodowane przez jednostki tworzące ową zbiorowość albo też jednostki spoza tej zbiorowości. Wobec powyższego bez znaczenia dla odpowiedzialności spółdzielni pozostaje, czy i w jakiej wysokości została określona opłata wobec wspólnoty mieszkaniowej, z którą skarżąca zawarła porozumienie dotyczące tych samych pojemników na odpady. Każdy z tych podmiotów - właścicieli odpowiada bowiem za liczbę lokatorów, którą oddzielnie ujął w deklaracji w danym okresie. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie ponosi ona zatem odpowiedzialności za wspólnotę mieszkaniową i nie ma podstaw do przyjęcia konstrukcji odpowiedzialności solidarnej. Porozumienie zawarte między spółdzielnią, a ową wspólnotą mieszkaniową z dnia 1 grudnia 2023 r. w sprawie użytkowania urządzeń do gromadzenia odpadów komunalnych oraz selektywnej zbiórki odpadów komunalnych nie wyłącza odrębnej odpowiedzialności tych podmiotów, na zasadzie "każdy za zgłoszoną liczbę lokatorów".

3.4. Stosownie do przepisu art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. organ w razie ziszczenia się hipotezy art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zobligowany jest do wymierzenia wysokości opłaty w podwyższonej kwocie. Organ za miesiąc, w jakim odnotowano przypadki naruszenia obowiązków selektywnej zbiórki odpadów wymierza wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stosując do podstawy jej obliczenia wynikającej z deklaracji stawki podwyższone przewidziane w odpowiednich przepisach prawa miejscowego. Organ zmienia w drodze autorytatywnej konkretyzacji zobowiązanie wynikające z deklaracji, tylko za wskazany okres (konkretny miesiąc) i tylko poprzez użycie innej stawki. Decyzja o jakiej mowa w art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. nie dezaktualizuje danych wynikających z deklaracji.

Sąd zwraca uwagę, że organy przy naliczeniu podwyższonej opłaty prawidłowo uwzględniły liczbę 72 osób wykazanych w deklaracji (k. [...] akt adm.) spółdzielni pod adresem ul. [...],[...],[...],[...]. Nie ma zatem podstaw, aby w niniejszej sprawie badać liczbę osób wykazanych w deklaracji wspólnoty mieszkaniowej pod katem odpowiedzialności solidarnej. Rację ma także Samorządowe Kolegium Odwoławcze , że nie było zobowiązane do informowania spółdzielni, czy toczą się jakiekolwiek postępowania wobec innych podmiotów. Kluczowe w sprawie jest, że obowiązkiem każdego właściciela nieruchomości jest zapewnienie selektywnej zbiórki odpadów z nieruchomości. W przypadku nieruchomości wielolokalowych i warunków wielkomiejskich, a w szczególności w sytuacji zawarcia porozumienia o korzystanie z pojemników na odpady z innym podmiotem, wymaga to zwiększonego wysiłku organizacyjnego i wykonawczego, co jednak nie znosi odpowiedzialności właściciela nieruchomości za nieselektywną zbiórkę odpadów za każdego mieszkańca, co więcej bez względu na to, czy wynika to z nieprawidłowego segregowania odpadów przez mieszkańców spółdzielni, czy osoby trzecie.

Wobec powyższego za bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia przepisu art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. polegający na tym, że skarżąca nie jest w całości właścicielem nieruchomości (współwłaścicielem) i na podstawie przepisu art. 6 ka ust. 1, 2 i 3 u.c.p.g. powiadomienie otrzymała tylko skarżąca, a nie pozostali właściciele nieruchomości.

3.5. Pojęcie "właściciela nieruchomości" zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. i tak ilekroć jest mowa o właścicielu nieruchomości, rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 i 3 u.c.p.g. stanowi, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez (m. in.) wyposażenie nieruchomości w worki lub pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, a także zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymogami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych. na podstawie art. 4a ust. 1 Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy poza sporem jest, że skarżąca spełnia warunki uznania za właściciela, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. i w konsekwencji była obowiązana do złożenia deklaracji, w której w dniu 10 lutego 2025 r. podała, że jest właścicielem nieruchomości, zamieszkałej przez 72 osoby. Skarżąca odpowiada jednak nie tylko za złożenie deklaracji dla danej nieruchomości, ale również za wyposażenie nieruchomości, którą objęła deklaracją w worki i pojemniki, jak i za selektywne zbieranie w tych pojemnikach odpadów pod danym adresem nieruchomości. Obowiązek odpowiedniego zabezpieczenia miejsca przeznaczonego do składowania odpadów i jego wyposażenia należy do właściciela nieruchomości w rozumieniu u.c.p.g., czyli do spółdzielni, która zakreśliła adres nieruchomości objętej jedną deklaracją ul. [...], podając nr [...], i [...], na których znajduje się budynek mieszkalny wielolokalowy. Reasumując, ciężar zorganizowania mieszkańcom danego bloku miejsca selektywnego zbierania odpadów spoczywa i za jego funkcjonowanie odpowiada spółdzielnia i brak jest podstawy prawnej, aby obowiązek ten przerzucać na gminę czy wybraną przez nią firmę odbierającą odpady.

3.6. Zauważyć należy, że od woli właściciela nieruchomości zależy w jaki sposób i czy skutecznie zorganizuje miejsce do selektywnego zbierania odpadów komunalnych od mieszkańców budynku wielorodzinnego. Nie jest zatem rolą firmy odbierającej odpady, ani gminy obciążonej obowiązkiem zorganizowania odbioru tych odpadów, ustalanie do którego budynku (spółdzielni czy wspólnoty) należą pojemniki, w których stwierdza się niesegregowane odpady, mimo obowiązku ich segregacji. Bez znaczenia jest także twierdzenie skarżącej, że nie ma zawartej umowy z firmą odbierającą odpady i podważanie w ten sposób informacji przesłanej do spółdzielni w dniu 24 lutego 2025 r. o nieprawidłowościach pocztą elektroniczną przez M. sp. z o.o. w L.. Podmiot ten prawidłowo bowiem powiadomił spółdzielnię o naruszeniu zasad segregowania odpadów, wywiązując się z obowiązku wynikającego z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. (k. [...] akt admin.). W powiadomieniu tym wskazano adres nieruchomości oraz podano, że w pojemniku na odpady zmieszane znajdowały się odpady z tworzyw sztucznych i makulatury, co oznacza, że odpady znajdujące się w pojemniku nie zostały prawidłowo posegregowane. Pojemnik opróżniono jako odpady zmieszane, przyczepiono czerwoną kartę i poinformowano właściciela nieruchomości oraz ZKZGRL. Do wiadomości załączono zdjęcia pojemników i budynku, które choć są opatrzone tą samą godziną (wykonania lub wydruku), to wbrew twierdzeniom strony nie oznacza, że są przerobione, skoro podano, że jest to czas orientacyjny. Nie ma jakichkolwiek podstaw do tego, by uznać, że przedmiotowe zdjęcia wykonano w innym dniu, natomiast bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje dokładna godzina ich wykonania. Należy przy tym wskazać, że wiadomość e-mail z przedmiotowymi zdjęciami została przesłana do skarżącej w dniu 24 lutego 2025 r. już o godzinie 10:22.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie został w pełni zrealizowany obowiązek powiadomienia skarżącej o nieprawidłowościach w selektywnym zbieraniu odpadów i uczyniono to w dniu ujawnienia, tj. w dniu 24 lutego 2025 r. na adres mailowy spółdzielni, który nie jest kwestionowany. Powyższe powiadomienie spełniło funkcję informacyjno-prewencyjną, ponieważ właściciel nieruchomości otrzymał w ten sposób informację o stwierdzeniu nieprawidłowej segregacji odpadów i odbiorze tych odpadów jako zmieszanych. Dzięki temu miał możliwość podjęcia działań, mających na celu wyeliminowanie w przyszłości ewentualnych uchybień w tym zakresie. Jednocześnie dokonanie powiadomienia stanowi przesłankę do wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia podwyższonej opłaty. Przepisy nie określają formy i terminu tych powiadomień (organu i właściciela), ani ich nie różnicują. Biorąc pod uwagę ich rolę, obowiązek dokonania powiadomienia powinien zostać wykonany niezwłocznie po stwierdzeniu faktu niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych i przyjęciu ich jako niesegregowanych, przed wszczęciem postępowania (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2022 r., o sygn. akt III FSK 805/22), co w niniejszej sprawie zostało zrealizowane.

W ocenie Sądu powiadomienie ZKZGRL, stosownie do art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., spowodowało uruchomienie postępowania, w którego toku strona miała zapewnioną możliwość czynnego udziału. Wbrew twierdzeniom spółdzielni nie jest konieczne zawarcie umowy między stroną a ZKZGRL. Organy orzekające w sprawie w oparciu o zgromadzony i należycie oceniony materiał dowodowy wykazały wystąpienie w miesiącu lutym 2025 r. przypadku nieselektywnej zbiórki odpadów. Próbę podważenia uchybienia przez spółdzielnię obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych poprzez kwestionowanie zgromadzonej dokumentacji fotograficznej uznać należy za bezskuteczną. Sąd zwraca uwagę, że na załączonych do akt sprawy wydrukach zdjęć widoczna jest tzw. "czerwona kartka", którą firma odbierająca odpady zamocowała do pojemnika, odbierając sporne odpady jako zmieszane. W świetle orzecznictwa owa "kartka", choć na zdjęciach jest nieczytelna, nie spełnia wymogu powiadomienia właściciela, wynikającego z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., stąd wbrew zarzutom skargi, nie było podstaw do wyjaśniania co oznacza i dlaczego ma ona kolor czerwony. Nie mniej jednak już przesłanie drogą elektroniczną w dniu odbioru odpadów (w dniu 24 lutego 2025 r.) opisanych zdjęć oraz dokładnej informacji przez firmę odbierającą odpady stanowi, w ocenie Sądu, skuteczne powiadomienie właściciela i tym samym spełnia warunek niezbędny do prowadzenia niniejszego postępowania przez organ.

3.7. W odniesieniu do zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego Sąd wskazuje, że w postępowaniu w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, co wynika z przepisu art. 6q ust. 1 u.c.p.g., a nie regulacje z Kodeksu postępowania administracyjnego, które wadliwie powołano w zarzutach skargi, co czyni je całkowicie chybionymi.

Stosownie do treści art. 180 § 1 o.p. w postępowaniu jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z przepisem art. 6f ust. 1a pkt 7 u.c.p.g. umowa w sprawie zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości albo na odbieranie i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w części dotyczącej odbierania odpadów określa w szczególności szczegółowy sposób postępowania w przypadku stwierdzenia nieselektywnego zbierania odpadów. Uregulowanie sposobu dokumentowania przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne z nieruchomości przypadków nieselektywnej zbiórki ma zatem wyraźne podstawy ustawowe. Dowody potwierdzające naruszenie obowiązku selektywnej zbiórki odpadów mogą być sporządzone i dostarczone przez przedsiębiorcę odbierającego odpady. Dowody takie nie są sprzeczne z prawem. Oczekiwanie, że to przedsiębiorca sporządzi dokumentację potwierdzającą okoliczności stanowiące podstawę zastosowania podwyższonej stawki jest uzasadnione tym, że w przeciwnym razie przepis art. 6 ust. 3 u.c.p.g. byłby w praktyce niemożliwy do zastosowania.

Zauważyć należy, że działanie przedsiębiorcy w tym zakresie nie stanowi kontroli przestrzegania i stosowania przepisów ustawy, o jakiej mowa w treści art. 9u u.c.p.g. sprawowanej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Stwierdzenie naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów następuje w związku ze zwykłymi czynnościami przedsiębiorcy przy odbiorze odpadów. Działanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w celu kontroli sposobu zbierania odpadów komunalnych przez właścicieli nieruchomości. Z omówionych wyżej względów przedsiębiorca nie może jednak ignorować przypadków nieselektywnej zbiórki odpadów. Nie ma wobec powyższego konieczności zapewnienia udziału przy czynnościach odbioru odpadów komunalnych, udziału przedstawicieli właściciela nieruchomości, jak oczekuje skarżąca. Stwierdzenie naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów następuje poza (a ściślej przed) postępowaniem w sprawie określenia wysokości opłaty. Nie można wobec powyższego oczekiwać zastosowania do stwierdzenia przez przedsiębiorcę okoliczności, o jakich mowa w art. 6ka ust. 1 reżimu przewidzianego dla czynności dowodowych takich jak oględziny (art. 190 § 1 i art. 198 o.p. w zw. z 6ka ust. 1 u.c.p.g.). Stałoby to też w sprzeczności z koniecznością bieżącego i systematycznego usuwania odpadów komunalnych z nieruchomości. Zapewnienie udziału przedstawicieli właściciela nieruchomości w sytuacji naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, zakłócałoby organizację i obniżało efektywność odbioru odpadów. Mogłoby też prowadzić do stworzenia zagrożenia sanitarnego w związku z koniecznością pozostawienia odpadów w miejscu ich gromadzenia, do czasu przybycia przedstawiciela strony. Nie było zatem konieczności zapewnienia udziału pracowników spółdzielni, w sytuacji naruszenia wspomnianego obowiązku. Brak udziału pracowników spółdzielni w trakcie odbioru odpadów komunalnych, przy okazji którego stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów nie mógł prowadzić do pozbawienia właściciela nieruchomości realnego wpływu na postępowanie. Odbiory odpadów odbywają się według określonego z góry planu. Z przepisów u.c.p.g. nie wynika, aby przeprowadzenie kontroli powinno odbywać się w obecności przedstawiciela skarżącej. Co więcej pracownicy spółdzielni mają przed odbiorem odpadów właściwie nieprzerwaną możliwość weryfikacji stanu pojemników pod kątem właściwej selekcji odpadów. Przypomnieć należy, że to właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania, odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2024 r., o sygn. akt III FSK 1015/23). W ocenie Sądu, organy administracji orzekające w sprawie mogły także korzystać z materiału dowodowego dostarczonego przez przedsiębiorcę odbierającego odpady, który stwierdził w sposób jednoznaczny przypadek naruszenia obowiązków związanych z selektywną zbiórką odpadów. Wobec powyższego Sąd uznał, że organy zgromadziły w sprawie wystarczający dla jej rozstrzygnięcia materiał dowodowy, który należycie oceniły, dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych, nie naruszając przy tym przepisów postępowania, w tym art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 190 o.p.

Reasumując, z akt sprawy wynika, że w punkcie miejsca odbioru odpadów z nieruchomości położonej pod adresem ul. [...],[...],[...],[...] w L. doszło do naruszenia obowiązków selektywnej zbiórki odpadów. Zgromadzone w sprawie i nie podważone przez skarżącą, dowody stanowią wystarczającą podstawę do stwierdzenia przypadku nieprawidłowej segregacji odpadów w dniu 24 lutego 2025 r. na nieruchomości, dla której spółdzielnia występuje w roli właściciela. Zdaniem Sądu w skardze nie zdołano podważyć zasadności naliczenia podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami, uwzględniając przy tym treść art. 6k ust. 3 u.c.p.g. i przepisy prawa miejscowego. Szczególnego podkreślenia wymaga, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale jest też rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania nieprawidłowo zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.p.c.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Oczywistym jest, że koszt ich zagospodarowania jest wyższy niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny i stąd winien być pokrywany z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.

3.8. W tym stanie rzeczy, Sąd nie stwierdza w niniejszej sprawie naruszeń prawa procesowego, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy oraz obrazy przepisów prawa materialnego, w szczególności postanowień u.c.p.g., które stanowiłyby podstawę do wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze całokształt podniesionych okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.